T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1161 Esas
KARAR NO: 2018/1315
DAVA: İflas (İflasın Açılması)
DAVA TARİHİ: 23/11/2015
KARAR TARİHİ: 12/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İflas (İflasın Açılması) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında imzalanan 05/07/2014 tarihli "Maden ortak İhracat Kontratı" ile davalı tarafından ... ve...şirketlerine ait ...'da çıkacak madenin davacı şirketin desteği ile alımı ve ihracatının gerçekleştirilmesi ve davacı şirketin alacağı komisyon konusunda mutabakata varıldığını, davacı şirketin anılan sözleşme uyarınca üstlendiği finansman desteği ile ilgili olarak davalı şirket hesabına 350.000,00 USD'yi göndererek sözleşmeden kaynaklanan tüm edimlerini yerine getirdiğini, davacı şirketin sağladığı finansman desteği ile birlikte davalı şirket tarafından sözleşme kapsamında bir kısım madenlerin ihracat işlemlerinin tamamlandığını, yapılan ihracata ilişkin davacı şirketin hak ettiği komisyonla ilgili olarak "ihracat danışmanlık ve komisyon bedeli" başlıklı 27/10/2014 tarihli ...nolu ve 15.012,04 USD bedelli faturanın keşide edildiğini, ancak davalı şirketin anılan fatura bedelini ödemediğini, bunun üzerine ...Noterliği'nin 27/10/2015 tarihli ve... yevmiye sayılı ihtarnamesinin davalıya keşide edilerek sözleşmenin feshedildiği bildirilmiş ve davacı tarafından ödenen 350.000,00 USD ve faturadan kaynaklanan 15.012,04 USD'nin ödenmesinin talep edildiğini, anılan bedellerin ödenmemesi üzerine davalı hakkında İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile iflas yolu ile icra takibine geçildiğini, ancak davalının takibe haksız yere itiraz ettiğini, anılan nedenlerle İİK 156.maddesi kapsamında davalının icra dosyasına yaptığı itirazın kaldırılması ile davalı şirketin iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 05/07/2014 tarihli "Maden Ortak İhracat Kontratı" başlıklı sözleşmenin 2.maddesinde "...'un ... Madencilik ile imzalayacağı maden alış ve ... Madencilik ile...Maden arasında imzalanacak Redövans Sözleşmelerinin tamamlanabilmesi için ortak çalışma yapılacak olup, planlanan ...'un 5 sene boyunca söz konusu sözleşmelerle ...'da tüm madeni alması ve Çakır'ın da desteğiyle ihracatını gerçekleştirmesidir. Redövans ve maden alım kontratı tamamlandığında antlaşmaya konu sözleşmeye ek olarak eklenecektir." hükmünün mevcut olduğunu, davalı şirket ile davacının, dava dışı ... Madencilik'in yine dava dışı...Maden ile yapacağı Redövans Sözleşmesi uyarınca üreteceği madeni ihraç etmek amacı ile ortaklık kurduklarını, bu ortaklık sözleşmesi gereği davalı şirketin dava dışı ... Madencilik ile 06/08/2016 tarihinde Maden Alış/Satış Sözleşmesi imzaladığını, davalı şirketin ... Madencilik ile...Maden arasında akdedilen Maden İşletme Ruhsatının kiralanmasına ilişkin 200.000,00 USD tutarında ki Redövans bedelini, davacının ortaklığa koyduğu sermaye ile ödediğini ve üretim için gerekli finansmanı ... Madenciliğe sağladığını ve ortaklığın amacının belirlendiğini, davalı şirket ile davalı arasında akdedilen sözleşmenin BK 620.maddesi uyarınca Adi Ortaklık Sözleşmesi olduğunu, davalı şirketin ortaklık adına ve ortaklığı temsilen yürüttüğü ticari faaliyet nedeniyle dava dışı ... Madencilikten maden üretiminin sağlanması amacı ile sarf edilen 209.925,09 USD alacağı bulunduğunu, bu nedenle dava dışı şirkete ...Noterliği'nin 11/08/2015 tarihli ihtarname keşide edilerek sözleşmeye uyması ve cari hesap borcunu ödemesinin ihtar edildiğini, ancak bu firmanın şuan da üretim yapmadığını, borcunu ödeme kabiliyetinin de bulunmadığını, yine ortaklık adına ihraç edilmek üzere satın alınan manganez cevherinin bir kısmının satılamadığını, şunda ... AŞ'ye ait alan deposunda muhafaza edildiğini ve her ay ardiye bedeli ödendiğini, anılan nedenlerle öncelikle ortaklığın tasfiyesinin gerçekleşmesi gerektiğinden itirazın kaldırılması ve iflasa ilişkin davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan 05/07/2014 tarihli "Maden Ortak İhracat Kontratı" başlıklı sözleşme gereği, davacının davalı şirketten olan alacağının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali ve davalı şirketin iflasına ilişkindir.
İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine 350.000,00 USD asıl alacak, 623,29 USD işlemiş faiz, 15.012,04 USD asıl alacak alacağı ve 26,73 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 365.662,06 USD alacağın tahsili amacıyla takip başlatıldığı, başlatılan takibe davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğu, esas davanın ise yasal süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde Mali Müşavir ... aracılığıyla, davacı şirketin davalıdan iflas takip tarihi itibariyle alacağının bulunup bulunmadığı, alacağı var ise ne kadar olduğu, davacı tarafın kesmiş olduğu fatura ile davalıya banka havalesi ile gönderdiği bedelin davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlıysa ne şekilde kaydının bulunduğunun tespiti konularında inceleme yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan raporda; davacının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde davalı şirketten iflas takip tarihi itibari ile 350.012,04 USD alacaklı olduğu, davacının davalı şirkete yapmış olduğu 150.000,00 USD, 100.000,00 USD ve 100.000,00 USD ödemelerin ihracat için ön ödeme açıklaması ile yapıldığı ve 120 müşteri cari kartında takip edildiği, davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesinde davacı şirkete 350.012,04 USD borçlu olduğu, davalının davacı şirketten almış olduğu 150.000,00 USD, 100.000,00 USD ve 100.000,00 USD ödemelerin ihracat için ön ödeme açıklaması ile 340 alınan sipariş avans hesabında takip edildiği, davalı şirketin iflas takip tarihinden dava tarihine kadar davacı şirkete harhangi bir ödeme yapmadığı, davalı şirketin takip tarihinden önce temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Aldırılan bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz etmesi üzerine bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan ek raporda; davacının ticari defterlerinin incelenmesinde davalı şirketten iflas takip tarihi itibari ile 350.012,04 USD alacaklı olduğu, davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesinde davacı şirkete iflas takip tarihi itibari ile 350.012,04 USD borçlu olduğu, davacı ile davalı şirket arasında 05/07/2014 tarihinde Maden Ortak İhracat Kontratı akdedildiği, davalı şirketin davacı şirketten almış olduğu 350.000,00 USD ve sonrasında 05/07/2014 tarihinde imzalanan sözleşmeye istinaden dava dışı ... Madencilik ve ... Madencilik ile Rödövans Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme gereği davalı tarafından dava dışı ... ve ...Madencilik Şirketi ile imzalanan Rödövans Sözleşmesi uyarınca dava dışı ... Madencilik ve Asmed Madencilik Şirketlerine 574.887,07 USD ödeme yapıldığı, yapılan ödemelere ilişkin dosya kapsamında fatura, masraf ve dekontların mevcut olduğu, yapılan ödemelere istinaden 2 kez maden alımı karşılığında 364.961,98 USD ithalat gerçekleştirildiği ancak dava dışı şirketlerden 209.925,09 USD alacağının mevcut olduğu, taraflar arasındaki 05/07/2014 tarihinde imzalanan sözleşmenin adi şirket sözleşmesi olarak nitelendirilmesi halinde davalı vekilinin dosyaya sunmuş olduğu belgeler ve kar/zarar raporunun incelenmesi sonucunda adi ortaklığın 1.516.556,78 TL zarar ettiği ve mevcut adi ortaklıkta zarardan ortakların sorumlu olduğu, davacının kurulduğu iddia edilen adi şirket sebebi ile davalıdan herhangi bir tasfiye payı talebinde bulunup bulunamayacağı hususunun değerlendirilebilmesi için Adi Ortaklığın tasfiyesinin talep edilmesi tasfiye bilançosunun oluşturulması gerektiğini, dosya kapsamında adi ortaklığın tasfiye işleminin mevcut olmadığı, bu nedenle de tasfiye payının hesaplanmasının mümkün olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, davacının iddiaları, davalının beyanları, ibraz edilen deliller, icra dosyası, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu ibraz edilen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 05/07/2014 tarihinde "Maden Ortak İhracat Kontratı" sözleşmesinin akdedildiği, akdedilen sözleşme uyarınca davacı şirketin üstlendiği finansman desteği kapsamında davalı şirkete 350.000,00 USD ödeme yaptığı, davalı şirket tarafından alınan bu ödeme sonrası taraflar arasındaki sözleşmenin 2.maddesi "Sea World'un ... Madencilik ile imzalayacağı maden alış ve ... Madencilik ile...Maden arasında imzalanacak Redövans Sözleşmelerinin tamamlanabilmesi için ortak çalışma yapılacak olup, planlanan Sea World'un 5 sene boyunca söz konusu sözleşmelerle Antalya Kumluca'da tüm madeni alması ve Çakır'ın da desteğiyle ihracatını gerçekleştirmesidir. Redövans ve maden alım kontratı tamamlandığında antlaşmaya konu sözleşmeye ek olarak eklenecektir." hükmü gereği davacı ve davalı şirketin dava dışı ... Madencilik'in yine dava dışı...Maden ile yapacağı Redövans Sözleşmesi uyarınca üreteceği madeni ihraç etmek amacı ile ortaklık kurdukları, bu ortaklık sözleşmesi gereği davalı şirketin dava dışı ... Madencilik ile 06/08/2016 tarihinde Maden Alış/Satış Sözleşmesi imzaladığı, imzalanan bu sözleşme uyarınca davalı şirket taraıfndan dava dışı ... Madencilik ile...Madencilik şirketlerine 574.887,07 USD ödeme yapıldığı ve yapılan ödemelere istinaden 2 kez maden alımı karşılığında 364.961,98 USD ithalat gerçekleştirildiğini görülmüştür. Borçlar Kanunu 620.maddesi "Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir.Bir ortaklık, kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa, bu bölüm hükümlerine tabi adi ortaklık sayılır." hükmü gereği taraflar arasındaki sözleşme Adi Şirket Sözleşmesidir.
Mahkememizce yaptırılan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporuna göre adi ortaklığın kar/zarar raporuna göre 1.516.556,78 TL zarar ettiği görülmüştür. Borçlar Kanunu 622.maddesi "Ortaklar, niteliği gereği ortaklığa ait olan bütün kazançları aralarında paylaşmakla yükümlüdürler." Yine 623.madde ile "Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, her ortağın kazanç ve zarardaki payı, katılım payının değerine ve niteliğine bakılmaksızın eşittir. Sözleşmede ortakların kazanç veya zarara katılım paylarından biri belirlenmişse bu belirleme, diğerindeki payı da ifade eder. Bir ortağın zarara katılmaksızın yalnız kazanca katılacağına ilişkin anlaşma, ancakkatılma payı olarak yalnızca emeğini koymuş olan ortak için geçerlidir."hükümleri mevcuttur. Anılan yasa hükümleri gereğince taraflar arasındaki adi ortaklığın 1.516.556,78 TL zarar ettiği, mevcut adi ortaklıkta zararlardan ortakların sorumlu oldukları, davacının davalıdan herhangi bir tasfiye payi talebinde bulunup bulunmayacağı hususunun değerlendirilebilmesi için Adi Ortaklığın tasfiyesinin talep edilmesi ve tasfiye bilançosunun oluşturulması gerektiği, ancak dosya kapsamına göre adi ortaklığın tasfiye işleminin mevcut olmadığı, bu nedenle tasfiye payı hesaplamasının mümkün olamayacağı, davacı tarafından davalı aleyhine iflas davanın açıldığı, iflas davasının niteliği gereği şartlar varsa ya İİK 158.maddesi uyarınca davalı şirketin borcu ödemesi için depo emrinin çıkartılması gerektiği, depo emrinin çıkartılması sonrasında söz konusu borcun ödenmemesi halinde davalı şirketin iflasına karar verilmesi gerektiği, yada iflas şartları yok ise davacının davasının reddi gerektiği, davacı tarafça her ne kadar taraflar arasındaki hukuki ilişkinin komisyon sözleşmesine dayalı olduğundan bahisle alacak ve bu alacağın ödenmemesi sebebi ile de iflas talebinde bulunulmuş ise de taraflar arasında akdedilen sözleşmenin esasen bir adi ortaklık sözleşmesi olduğu, adi ortaklık sözleşmesi uyarınca davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının ancak adi ortaklık sözleşmesinin tasfiyesi ile anlaşılabileceği, davacı tarafın gerek dava dilekçesinde, gerekse yargılama içerisindeki beyanları dikkate alındığında adi ortaklığın tasfiyesi yönünde herhangi bir talepte bulunmadığı, yine mahkememizce yaptırılan incelemeye göre de adi ortaklığın hali hazırda zarar konumunda bulunduğu, dolayısıyla bir an için davacı tarafça adi ortaklığın tasfiyesi talep edilmiş olsa dahi bu tasfiyeye dayalı herhangi bir alacağın bulunmadığı, bu hususta dikkate alındığında davalı şirketin iflasına karar verme şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının subut bulmadığından REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi gereği alınması gereken 35,90 TL maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 27,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 8,20 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 2.180,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 700,00 TL bilirkişi ücreti ve 15,00 TL tebligat masrafı olmak üzere toplam 715,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...