T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2015/709 Esas
KARAR NO : 2025/692
DAVA : Rücuen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/06/2015
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... plakalı ambulansına, 23.07.2006 tarihinde ... devlet karayolunda davalı ...'ın idaresinde bulunan ... plakalı aracın çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde ambulansta görevli müvekkili şirket çalışanı ... ve hasta ...'in hayatını kaybettiğini ambulansta bulunan diğer şirket çalışanları ... ve ... ile hasta refakatçileri ...ve ...'in yaralandığını, ... tarafından davacı müvekkil şirkete sürekli iş görmezlik sebebi ile ... 5. İş Mahkemesi'nin...E. sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığını ve 136.162,00TL tazminatın müvekkili şirketten tahsiline karar verildi ğini, kararın kesinleştiğini ve ... 19. İcra Dairesinin ...E. sayılı talep dosyasına 136.162,00 TL ödeme yapıldığını belirtmiştir. Ayrıca karara göre davacı .... A.Ş'nin çalışanı ambulans şoförü ...'un 7015 ve davacı şirketin “610 kusurlu bulunduğunu, kazaya sebebiyet veren davalılardan ...'ın %75 kusurlu olduğuna karar verildiğini, dava dilekçesinde diğer davalılardan ... Turizm Tic. Ve San. A.Ş.'nin kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracı kiraladığı gerek kiracı sıfatı ile ve gerekse araç sürücüsü ...'ın iş vereni olması nedeni ile, ... ile birlikte sorumluluğunun bulunduğu, davalılardan ... A.Ş. nezdinde davacı....A.Ş.'nin iş veren mali mesuliyet sigortasının mevcut olduğunu ve kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalılardan ... Sigorta A.Ş. tarafından mecburi mali mesuliyet poliçesinin düzenlendiği açıklayarak; davacı ... A.Ş.'nin 610 ve ambülans sürücüsü davacı çalışanı ...'un 9615 kusur oranının toplamı %25 kusur oranının, davacı tarafça ödenen 136.162,00 TL den tenzilinden sonra kalan 102.121,50 TL'nin davalılardan sigorta şirketlerinin sigorta teminat miktarıyla sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kusuru kabul etmediklerini, kusursuz bulunduklarını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın, kendilerince kiralandığını, müvekkil şirketin, kazaya karışan aracın 3. Kişi elinde bulunması nedeni ile, müvekkille kaza arasındaki illiyet bağının kesildiğini ve bu nedenle oluşan zarardan sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkil sigorta şirketine ... sayılı trafik zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı bulunduğunu ve poliçede kişi başı azami teminat limitinin 57.500 TL olduğunu belirterek tekrar aktüeryal hesaplama yapılmasını talep etmiş ve maluliyet oranının yeniden tespitini istemiştir.
CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... Tic. A.Ş.'nin müvekkil şirket nezdinde işveren mali mesuliyet poliçesinin bulunduğunu, ancak sigortalısı ... Tic. A.Ş.'nin dava dilekçesinde kendilerine tekabül eden kusur oranını ve tazminat miktarını tenzil ettiklerini, iş veren mali mesuliyet poliçesi gereğince sadece sigortalısının hukuki sorumluluğunu üstlendiklerini, davacı taraf kendi hukuki sorumluluklarını talep etmediğinden davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiş ve poliçede manevi tazminat teminatı bulunmadığını açıklamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, ... 5.İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasındaki duruşma zabtı, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından Adli Tıp Raporu, gerekçeli karar evrakı, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, dosyamız içerisine alınmıştır.
Dosya sigorta hukuk uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 15/02/2016 tarihli bilirkişi raporu ile; davaya konu kesinleşen ... 5. İş Mahkemesi ... E- ...K. gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan yardımların tenzil edilip edilmediği ilgi karar içeriğinden belirlenemediğinden, ilgi mahkeme kararına dayanak teşkil edilen Bilirkişi raporunun taraflarca ibraz edilmesi gerektiği, ve/veya mahkeme dosyasının celbinin gerekli olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından dava dışı yaralı ...'ya yapılan yardımların ... 5. İş Mahkemesince tenzil edilerek karar verilmiş olması halinde; davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ... 5. İş Mahkemesi ... E, —... K. sayılı ilamı ile karar altına alınan manevi tazminattan sorumluluğu bulunmadığı, manevi tazminat taleplerinin trafik sigorta poliçesi teminatı dışında kaldığı, ... Sigorta A.Ş.'nin ... 5. İş Mahkemesince karar altına alınan 49.569,65 TL maddi tazminattan sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün 475 kusuruna tekabül eden oranda, maddi tazminatın 35.677,23TL'lik kısmından, dava tarihinden itibaren işleyen faizi ile sorumlu olduğu davacı ... Tic. A.Ş. kendilerine terettüp eden kusuru ve tazminat bedelini tenzil ederek dava dilekçesi ile talepte bulunduklarından, taleple bağlı kalınarak davalı ... A.Ş.'ye karşı iş veren mali mesuliyet nedeni ile talep edilen tazminat yönünden husumet yönlendirilmesinin mümkün olmadığı, diğer Davalılar ... ile ... Tic. A.Ş.'nin dava ile talep edilen tazminat tutarının tamamından sürücü ve işleten kiracı sıfatları ile Müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmış olduğunu belirtmiştir.
Dosya sigorta hukuk uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 29/11/2016 tarihli bilirkişi ek raporu ile; kök rapordaki görüşlerini aynen koruduğunu belirtmiştir.
Dosya ..., ...ve ...'ye tevdi edilmiş, düzenlenen 03/02/2020 tarihli bilirkişi raporu ile; iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğumuz inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda, heyetimiz, Otomobil sürücüsü, davalı ...'ın hatalı sevk ve idaresinin, birinci derecede ve takdiren Ve 75 (yüzde yetmişbeş) oranında etkili bulunduğu, davacı şirkete ait ambulansın sürücüsü, dava dışı ...”'un hatalı sevk ve idaresinin ise, ikinci derecede ve takdiren %25 (yüzde yirmibeş) oranında etkili olduğunu belirtmiştir.
Dosya ..., ... ve ...'ye tevdi edilmiş, düzenlenen 19/08/2021 tarihli bilirkişi raporu ile; kusur yönünden değerlendirildiğinde, kazanın oluşunda ambulans sürücüsü ...'un %40, davalı sürücü ...'ın ise %60 oranında kusurlu olduğu, sigorta yönünden değerlendirildiğinde, dosya münderecatından Davacı ... şirketine hizmet akdi ile bağlı dava dışı çalışan ...” nın yaralanması ile sonuçlanan 23/07/2006 günlü iş kazası sonucunda meydana gelen zararın İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1.maddesindeki- şartları sağladığının anlaşıldığı, Buna göre hasarın davalı ...' nın tanzim ettiği kapsamında olduğu, Davalı ...” nın sigortalısı olan Davacı ... şirketine terettüp edecek 9040 kusura isabet eden miktar ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu, Buna bağlı olarak Davacı ...şirketinin dava dışı Sezai” ye ödemek zorunda kaldığı zarar bedelinin %40” ına isabet eden kısmını Davalı ...” dan (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) talep edebileceği, davalı ... Sigorta” nın kaza tarihi itibarı ile ... plakalı araç için .. nolu poliçe ile zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı vermesi nedeniyle araç sürücüsü ...' ın %60 kusuru oranında ve diğer davalılar ... ve ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, Buna bağlı olarak Davacı ... şirketinin dava dışı ...” ve ödemek zorunda kaldığı zarar bedelinin %60” ına isabet eden kısmını Davalılar ..., ... ve ... Sigorta” dan (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) talep edebileceği, mali yönden değerlendirildiğinde, ambulans sürücüsü ... “un sorumluluğunun 136.162,- TL *%40 -54.464,80 TL olduğu, « ... Plakalı araç sürücüsü ...'ın sorumluluğunun 136.162,-TL *%60 — 81.697,20 TL olduğu, bu tutarın 18.734,23 TL sının manevi kalan 62.962,97 TL sının maddi tazimat ve ferilerinden oluştuğu,«e — Yaşar Kahramanın kullandığı aracın mali mesuliyet sigortası nedeniyle ... Sigorta A. Ş. Nin sorumluluğunun 57.500, TL ile sınırlı olması nedeni ile kalan 24.197,20 TL dan bizzat ...'ın sorumlu olduğunun hesaplandığını belirtmiştir.
Dosya ...,... ve ...'ye tevdi edilmiş, düzenlenen 22/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile; sürücülerin kusur oranları hakkındaki kanaatimiz dosya içindeki verilere dayanılarak oluşturulmuş olup itiraz eden tarafından bu konuda yeni bir veri sunulmadığı için bu konuda bir kanaat değişikliğine gidilemediği, diğer taraftan kusur oranları ile ilgili gerekçeler raporda yeteri açıklıkla sunulmuş olup, her iki rapordaki kusur oranlarının farklılığı ise tamamen Sayın Hâkimliğin takdirinde olduğu, maddesinde detayları açıklandığı üzere tüm bu evrakların temini kapsamında bilirkişi heyeti olarak denetime elverişli bir değerlendirme yapılabileceğini belirtmiştir.
Dosya ...'na tevdi edilmiş, düzenlenen 28/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile; davalı ...'nın < Davacının Kendi Kusuru ile İlgili Tutarı Talep Etmediğ > yönünden itirazının haklı bulunduğu, davacının dava dilekçesinde kendi kusuruna denk kalan kısmı hariç tuttuğunun sabit olduğu, davacı kendi kusuruna ve sorumluluğundaki kişilerin kusuruna ilişkin tazminat tutarını dava dilekçesinde talep etmediğinden, talep ile bağlılık ilkesi kapsamında, davacının ...' dan talepte bulunup bulunamayacağı hususuna ilişkin takdirin Saygıdeğer Mahkemede olduğu, davalı ... Vekilinin < Alacak Kalemlerinden Manevi Tazminat İçin Yapılan Ödemelerin Düşülmediği > yönünde: itirazda bulunduğu, ancak detayları <2.2> maddesinde belirtildiği üzere; manevi tazminat talepleri için ek prim ödenip ödenmediği dosyaya sunulan poliçeden net anlaşılamamakla birlikte nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere oran bilgisinin poliçede yer almaması nedeniyle nin poliçe kapsamı içerisine dahil edilmediği, denetime elverişli değerlendirme yapılabilmesi için tüm poliçe sayfalarının dosyaya celbi gerektiği, davalı ... Vekilinin < Aracı Şirket Çalışanı Dışında Kişinin Kullanması Nedeniyle Sorumluluğunun Bulunmadığı > nı belirterek itirazda bulunduğu ancak aracın tahsis edildiği kişi dışında başka bir kişinin özel sebepleri ile aracı kullanmış olmasının iç ilişkinin rücu talebi konusu olduğu, davacının davalıdan talebini etkileyecek bir konu olmadığı, tüm detayları yukarıda <3> nolu madde de açıklandığı üzere; dosya münderecatından her ne kadar yazışmalar olsada ve davalı ... araç kiraladığını kabul etsede Yargıtay içtihatlarına göre uzun süreli kiralama işlemini tevsik edecek bilgi ve belgelerin (uzun dönemli araç kira sözleşmesinin uygulandığına / yürürlüğe girdiğine dair faturanın, damga vergisi ödemesinin, teminat yazısı vb.) dosyada yer almadığı, bu nedenle nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere işbu aşamada işleten sıfatının devrinin söz konusu olmadığı , işleten sıfatının ...” de kaldığı sayın mahkemenin aksi görüşte olması ve KİRALAMA İŞLEMİNİN UZUN SÜRELİ KİRALAMA KAPSAMINA GİRDİĞİNE KANAAT GETİRMESİ HALİNDE; davalı < ... A.Ş. >' in ... plakalı aracın işleteni sıfatına sahip olması nedeniyle KTK 85. Maddesine göre, dava konusu tazminat tutarından kusuru oranında sorumlu olacağı, Davacı ...' nin Davalı ... Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş. ye karşı rücu talebinin yerinde olduğu tüm detayları yukarıda <4> nolu madde de açıklandığı üzere tarafların sorumlu olduğu tutarların, ambulans sürücüsü ... %15 kusuru kapsamında sorumluluğunun 20.424,30 TL olduğu, İşveren ... %10 kusuru kapsamında sorumluluğunun 13.616,20 TL olduğu, bu kapsamda davacı İşveren ... hem kendi hem de çalışanının toplam kusuru %25 olmakla sorumlu olacağı tutarın 34.040,50 TL olduğu, « ... Plakalı araç sürücüsü müteveffa ...'ın 975 kusuru kapsamında sorumluluğunun 102.121,50 TL olduğu, ... Plakalı araç ZMM Sigortacısı ... Sigortanın araç sürücüsünün *475 kusuru kapsamında sorumluluğunun 78.703,72 TL olduğu, ... Plakalı araç ZMM Sigortacısı ... için davacının dava dilekçesinde kendi kusuru kapsamındaki tutarı hariç bırakmış olması ancak Sayın Mahkemenin işbu hususu taleple bağlılık kapsamında olmadığına kanaat getirmesi halinde %25 kusuru kapsamında sorumluluğunun 26.234,57 TL olduğunu belirtmiştir.
Dava, sigorta hukukundan doğan ödeme dolayısıyla rücuen tazminat davasıdır.
Tüm dosya kapsamı, davacının iddiaları, davalının savunmaları ve alınan bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde; Davacı ... Tic. A.Ş.'ne ait ... plaka sayılı ambulansın davalı ... A.Ş.'ne Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğu, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı diğer davalı ... Turizm Ticaret ve Sanayi AŞ'nin işleteni olduğu ve davalı ... Sigorta A.Ş.'ne Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olan araçların gerçekleştirdiği maddi ve ölümlü, yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, davacı şirket dava dışı çalışanı ... için sürekli iş göremezlik sebebiyle ... 5. İş Mahkemesi'nin 20.01.2012 tarih ve ... E., ... K sayılı kararının kesinleşmesi ve ... 19. İcra Dairesi'nin ... E. sayısı ile takibe konulması neticesinde davacının ve davacının çalışanının kusur oranları indirildikten sonra kalan 102.121,50TL ödemiş olduğu tazminat ile ilgili olarak davalılardan rücuen tazminat talebinde bulunmaktadır.
... 5. İş Mahkemesinin ... E.-... K. sayılı kesinleşen ilamında, bilirkişiden alınan rapor doğrultusunda ...'nın maddi zararının 47.569.65 TL olarak tespit edildiği, iş bu sayılı ilamda davalı ...'ın %75, dava dışı ...'un %15 davacı ... Hizmetleri San ve Tic, A.Ş.'nin »10 oranında kusurlu bulundukları belirlenmiştir. Bu kusur oranları dikkate alınarak ... 5. İş Mahkemesince 47.569,65 TL maddi tazminat ile 17.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 23.07.2006 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı ...'ya ödenmesine karar verilmiştir. Mevcut karar ... 19. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile takibe konulmuş ve takip neticesinde ...Tic. A.Ş. 136.162,00 TL ödeme yapmıştır. Davalı ... Sigorta A.Ş. ... plakalı aracın trafik sigorta poliçesini (zorunlu mali mesuliyet poliçesi) düzenlenmiş olmakla, araç sürücüsü ...'ın %75 kusur oranı ile ve teminat limiti ile sınırlı sorumlu bulunmaktadır. Manevi tazminattan ise, poliçede manevi tazminat talepleri teminat harici olduğundan sorumluluğu mevcut değildir
... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin...Esas-... Karar, 19/11/2012 tarihli Gerekçeli Kararında, olayın oluş şekline, usul ve yasaya uygun bulunduğu belirtilen, İstanbul Teknik Üniversitesi'nde görevli üç kişilik bilirkişi heyetince tanzim edilmiş, 09/06/2007 tarihli Bilirkişi Raporu ile ... 21. Ağır Ceza Mahkemesi'nce, üç kişilik Trafik Güvenliği Bilirkişi heyetinden alınmış, 09/08/2012 tarihli Bilirkişi Raporunda, olayda, sürücü ...'ın, birinci derecede kusurlu olduğu, sürücü ...'un, ikinci derecede kusurlu bulunduğu kanaatinin ifade edildiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce İTÜ Karayolları Trafik kürsüsünden aldırılan 3 kişilik bilirkişi heyetinden aldırılan raporda "... plakalı otomobil sürücüsü davalının, çalışma yapılan yoldaki uyarıcı “Gevşek Malzemeli Zemin” trafik işaret levhasını dikkate alarak, aracının hızını düşürmesi ve arkadan gelen ambulans sürücüsünün kendisinden yol istemesi üzerine, sağ şeride geçmeden önce sağ şeridi kontrol etmesi gerektiği davalı sürücü ...'ın, bu hususlara riayet etmediği olayda birinci derecede ve kazanın gerçekleşmesinde takdiren ve 75 (yüzde yetmişbeş) oranında etkili bulunduğu, yine ambulanslar geçiş üstünlüğüne sahip araçlardan olmakla birlikte sürücülerin, bu geçiş üstünlüğü hakkını kullanırken, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamaları gereklidir. Dava konusu olayda, sürücü ...'un bu hususa riayet etmediği, olayın cereyan tarzından ve Ceza davasında dinlenen tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere, acil bir durum olmadığı halde aşırı hızla seyrettiği ve ısrarlı bir şekilde yol isteyerek önünde seyretmekte olan davalı sürücünün kontrolsuz bir şekilde sağa yönelmesinde etkili olduğu anlaşılmakla sürücü ...'un, tedbirsiz, dikkatsiz, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili özen yükümlülüğüne, geçiş üstünlüğüne sahip araçların kullanılma kurallarına aykırı şekilde seyrettiği anlaşılmakla davacı şirkete ait ambulansın sürücüsü, dava dışı ... un hatali sevk ve idaresinin ise, ikinci derecede ve takdiren % 25 (yüzde yirmibeş) oranında etkili olduğu"nun belirtildiği, denetime açık hükme esas alınan bilirkişi heyet raporuna mahkememizce de itibar edilmiştir.
6098 sayılı TBK‘nın 49 uncu maddesinin birinci fıkrası;“Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmünü amir olup, aynı Kanunun 54 üncü maddesinde: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar, bedensel zararlar arasında sayılmıştır.
Zorunlu trafik sigortası KTK'nın 91 inci maddesine göre, işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin aynı kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtiler hukuki sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak için yaptırılır. Sigorta teminatı dışı kalan hususlar KTK’nın 92 nci maddesinde düzenlenmektedir. Ayrıca, KTK’nın 99 uncu maddesi de sigortacının sorumluluğunun sigorta limitleri ile sınırlı olduğuna işaret eder.
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır.
Somut olayda, davaya konu ... plakalı aracın, idari personelin kullanımına tahsis edilmek amacıyla kiralandığını, ancak kaza, sözleşme ve şartname gereğince aracın şehir dışına çıkarılmaması ve özel ihtiyaçlar için kullanılmaması gerekmesine rağmen, söz konusu aracın ...'ın o dönem itibariyle eşi ... tarafından kullanıldığı esnada olayın meydana geldiğini bu sebeplerden ötürü de, müvekkil şirketin dava konusu zarardan sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığı belirtilmişse de aracın tahsis edildiği kişi dışında başka bir kişinin özel sebepleri ile aracı kullanmış olması iç ilişkinin rücu talebi konusu olup davacının davalıdan talebini etkileyecek durumda olmadığı aracı başka bir kişinin kullanmış olmasının Davalı ... A.Ş'nin sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısı olan davalı ... Sigorta ile tanzim ettiği ... nolu ZMMS poliçesinin, kaza tarihi olan 23/07/2006 günü itibarı ile Hazine Müsteşarlığı’nın kaza yılı olan 2006 yılı için "sakatlanma ve ölüm için kişi başına" belirlediği teminat limiti 57.500,00 TL’dir. Maddi tazminat miktarı olarak ödenen 47.596,65-TL'den davacı tarafından ödenen miktarın %75 kusur oranına denk gelen miktar olan 35.677,23-TL'den sorumlu olması gerektiği bu halde davalı ... Sigorta’nın tanzim ettiği 9661813 nolu ZMMS poliçesi, kaza tarihi olan 23/07/2016 günü itibarı ile ...plakalı araç için ZMM Sigorta örtüsü sağlamakla 102.121,50-TL maddi tazminatın davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere ödeme tarihi olan 14/05/2013 tarihinden itibaren, davalılar ... Şirketi ile ... yönünden ise yine ödeme tarihi olan 14/05/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Şirketi'ne ödenmesine, (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 35.677,23-TL ile sınırlı olmasına) karar verilmiştir.
Davacının dava dilekçesinde kendi kusuruna denk gelen kısmı hariç tuttuğu görülmekle davacının kendi kusuruna ve sorumluluğundaki kişilerin kusuruna ilişkin tazminat tutarını dava dilekçesinde talep etmediğinden, talep ile bağlılık ilkesi kapsamında, davacının kendi Mali Mesuliyet Sorumluluk Sigortacısı olan ...’dan talepte bulunamayacağı anlaşılmakla davalı ... A.Ş yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
-DAVANIN KISMEN KABUL/ KISMEN REDDİ İLE,
1-Davalı ... A.Ş yönünden davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
2-102.121,50-TL maddi tazminatın davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere ödeme tarihi olan 14/05/2013 tarihinden itibaren, davalılar ... Şirketi ile ... yönünden ise yine ödeme tarihi olan 14/05/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...Şirketi'ne ödenmesine, (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 35.677,23-TL ile sınırlı olmasına)
3-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 6.975,91-TL harçtan daha önceden ödenen 1.744,00-TL peşin harç ve 111,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.855,00-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.120,91-TL harcın davalılar ... Şirketi, ... Sigorta A.Ş ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden sigorta şirketinin sorumluluğu 35.677,23-TL' yi geçmemek üzere)
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... Şirketi, ... Sigorta A.Ş ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden sigorta şirketinin sorumluluğu 35.677,23-TL' yi geçmemek üzere)
5-Davalı ... Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ilgili davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 1.744,00-TL Peşin/nisbi Harcı, 111,00-TL ıslah harcı, olmak üzere toplam 1.855,00-TL harcın davalılar ... Şirketi, ... Sigorta A.Ş ile ...'dan alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden sigorta şirketinin sorumluluğu 35.677,23-TL' yi geçmemek üzere)
7-Davacı tarafından yapılan; 12.950,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.404,20-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 10.545,80-TL yargılama giderinin davalılar ... Şirketi, ... Sigorta A.Ş ile ...'dan alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden sigorta şirketinin sorumluluğu 35.677,23-TL' yi geçmemek üzere)
8-Davalı ... Şirketi tarafından yapılan 50,00-TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
9-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar ... Aş İle ... vekilinin yüzüne karşı 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/09/2025
Katip
¸e-imzalıdır.
Hakim
¸e-imzalıdır.