T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/797 Esas
KARAR NO: 2019/807
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 29/03/2013
KARŞI DAVA TARİHİ: 25/04/2013
KARAR TARİHİ: 22/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacının LPG dağıtım firması olduğunu, davalı şirket ile 03/10/2007 tarihinde ... LPG bayi sözleşmesi imzalandığını,... Sanayi yolu üzerinde ... adresinde davacının LPG otogaz bayiliğini üstlendiğini ve sözleşme gereğince 20.000 TL bedelli teminat mektubunun verildiğini, sözleşmenin 11.maddesine göre sözleşmenin 03/10/2012 tarihinde sona ereceğini ve 30 ton LPG almayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin 7.1 maddesinde de; LPG bedellerinin teslim sırasında peşin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalı tarafın LPG bedelini ödemediğini ve ... Noterliğinin 29/07/2011 tarihli, 9441 sayılı ihtarnamesini çekerek bayilik sözleşmesini süresinden önce sona erdirdiğini, davalının 5 yıllık sözleşme süresinde aylık 30 ton LPG alma taahhüdünü yerine getirmediğini, sözleşme gereğince satış taahhütnamesi gereğince teminatın beş katı olan 100.000 TL yi davacıya ödemekle yükümlü olduğunu, erken fesihten dolayı davacının 145.916,40TL kar mahrumiyeti olduğunu, ... Noterliğinin 17/08/2011 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek hesaplar kat edilerek nakit teminattan geriye kalan 80.000TL tazminat ile 145.916,40 TL kar mahrumiyetinin 10 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, takibe itiraz edilmesi nedeniyle İstanbul ... ATM.'nin... sayılı dosyasının açıldığını, davalının itirazının iptaline karar verildiği ve tahsil nedeniylede dosyanın işlemden kaldırıldığını, davacının kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağının için iş bu davanın açıldığını, yargılama gideri ile vekalet ücretininde davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA: Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap ve karşı dava dilekçesi ile, davanın zamanaşımı süresinde açıldığını, sözleşmenin 29/07/2011 tarihinde feshedildiğini, bu nedenle zaman aşımı yönüden davanın reddi gerektiğini, taraflar arasında ek protokol imzalanarak bayi kar marjı sözleşme boyunca 385 USD/Ton olarak kararlaştırılıp imza altına alındığını, müvekkilinin haberi olmadan davacı tarafın 20.000 TL teminat mektubunu paraya çevirerek depozito bedeli olarak kaydettiğini, bu nedenle davalının bir borcunun kalmadığını, karşı dava dilekçesinde ise; taraflar arasında imzalanan ek protokol ile davacı taraflar 53.000TL alacaklı olduklarını, karşı davanın kabulü ile yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 12/02/2015 tarih... esas... karar sayılı birleştirme kararı ile dosyamızın İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile fiili ve hukuki irtibat bulunduğundan birleştirilmesine karar verilmiş, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından yapılan yargılama sonucunda verilen karar üzerine mahkememiz dosyası tefrik edilerek yeniden mahkememize gönderilmiş ve mahkememiz esasının ... numarasına kaydı yapılmıştır.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, 03/10/2007 tarihli otogaz lpg bayi sözleşmesi, teminat mektubu, satış taahhütnamesi, ihtarname, bayi performans raporu, fatura ve sevk irsaliyesi suretleri, hesap kat ihtarı, satış fiyatları listeleri celp olunmuş, tanık beyanları talimat yolu ile alınarak dosya içine konulmuştur.
Mahkememizce verilen ara karar doğrultusunda dosya talimat yolu ile, davaya konu faturaların davacı defterlerinin incelenerek rapor tanzim edilmesi için Akşehir ...Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş olup, bilirkişi SMMM ... tarafından tanzim olunan 19/02/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davalı-karşı davacıya ait incelenen 2007,2008,2009, 2010 ve 2011 yılı yevmiye defterlerinde, taraflar arasında mal alım satımından kaynaklanan bir ticari ilişkinin var olduğunu, 26/07/2011 tarihi itibari ile davalı-karşı davacının davacı-karşı davalıya takip konusu faturalardan kaynaklanan 29.676,20TL borcunun bulunduğunu, bu borcun da 9.680,00TLsinin İŞ bankasından havale edildiğini, kalan borcunun 28/07/2017 tarihinde teminat mektubunun nakde çevrilerek tahsil edildiğini, ...Şti'nin ... AŞ firmasından 25/10/2007-29/07/2011 yılları arasında toplam 6.079.614,60TL tutarında 2.023.030 kg LPG satın almış olduğunu, ...AŞ firmasından ek protokolün imzalandığı 01/06/2011 tarihinden sonra 137 ton LPG satın almış olduğunun tespit edildiğini belirtmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller, tarafların beyanları dikkate alınarak dosya rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiler Petrol ve Doğalgaz Uzmanı ..., SMMM ... ve Hukukçu Doç Dr... tarafından tanzim olunan 16/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda; asıl davada; tarafların imzasının bulunduğu 01/06/2011 tarihli ek protokolde davalı/karşı davacının kar marjı 385 usd/ton olarak belirlenmiş olup, davacı-karşı davalının kayıtları üzerinden yapılan incelemeler sonucunda, davalı/karşı davacı bayiin bu kar marjını elde edemediğini, etmesi gereken kardan 24.002,77TL daha düşük kar elde ettiğinin görülmekte olunup, davacı/karşı davalının taraflarca imzalanan 01/06/2011 tarihli ek protokoldeki 385 usd/ton kar marjı taahhüdünü yerine getirmediğini ve davalı/karşı davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğunu, haklı fesih nedeniyle davacı-karşı davalının davalı/karşı davacıdan sözleşmenin geri kalanını talep edemeyeceğini, davacı-karşı davalının kayıtlarının incelenmesi sonucunda, davalı/karşı davacının 03/10/2007-03/10/2008 döneminde davacı/karşı davalıdan eksik alım yapmış olduğu belirlenmiş ise de, davacı-karşı davalının eksik alım yapılan bu döneme ilişkin olarak davalı-karşı davacıya yapılmış bildirimin dava dosyasına bulunmadığı görülmüş olduğunu, davacı-karşı davalının davalı-karşı davacıdan cezai şart talebinde bulunamayacağını, asıl davada 29/03/2013 dava tarihi itibariyle davacı-karşı davalının davalı-karşı davacıdan kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağının bulunmadığını, karşı davada ise, davacı/karşı davalı kayıtlarının incelenmesi sonucunda; davalı-karşı davacı bayiin bu kar marjını elde edemediğini, etmesi gereken kardan 24.002,77TL daha düşük kar elde ettiğinin belirlendiğini, davalı-karşı davacının 24.002,77TL eksik kar tutarını davacı-karşı davalıdan talep edebileceğini, davalı-karşı davacının temerrüt ihtarnamesinin tebliğ şerhinin dava dosyasında bulunmadığından eksik kar tutarı ile ilgili olarak 24/05/2013 karşı dava tarihi itibariyle davalı-karşı davacının davacı-karşı davalıdan 24.002,77TL alacaklı bulunduğunu, bu alacağa dava tarihniden itibaren %13,75 ve değişen oranlarda avans faizi talep edebileceğini belirtmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora karşı beyan ve itirazlar dosyaya ibraz edilmiş, itirazlar doğrultusunda tanzim olunan 11/02/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök rapora ek olarak, 01/06/2011 ek protokol tarihi ile davacı/kmarşı davalının davalı/karşı davacıya keşide ettiği cevabi ihtarname arasındaki sürede elde etmesi gereken kardan 7.456,79TL daha düşük kar elde ettiğinin görüldüğünü, davacı-karşı davalının taraflarca imzalanan ek protokoldeki kar marjı taahhüdünü yerine getirmediğini ve davalı-karşı davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğunu, haklı fesih nedeniyle davacı/karşı davalının davalı/karşı davacıdan sözleşmenin geri kalan süresine yönelik olarak kar mahrumiyeti talep edemeyeceğini, karşı davada ise, 01/06/2011 tarihli ek protokol tarihi ile davacı-karşı davalının davalı/karşı davacıya keşide ettiği cevabi ihtarname arasındaki sürede elde etmesi gereken kardan 7.456,79TL daha düşük kar elde ettiğinin belirlendiğini, davalı-karşı davacının 7.456,79TL eksik kar tutarını davacı-karşı davalıdan talep edebileceğini, 7.456,79TL alacağın 16/08/2011 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek %15 ve değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalı tarafından davalı-karşı davacıya iadesinin gerektiğini belirtmişlerdir. Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyanlar dosyaya ibraz edilmiştir.
Taraflar arasında 03/10/2007 tarihli otogaz lpg bayilik sözleşmesi ile satış ve ariyet taahhütnamelerinin imzalandığı, akdedilen sözleşme ve taahhütnameler ile davalı/karşı davacının, davacı/karşı davalının otogaz lpg bayiliğini üstlendiği, 03/10/2007 tarihli sözleşmenin süreyi belirleyen 11.maddesinde sözleşmenin 5 yıl süre ile 03/10/2012 tarihine kadar geçerli olduğu, ayrıca taraflar arasında davalı/karşı davacı bayinin kar marjını 385 ust/ton olarak düzenleyen 11/06/2011 tarihli ek protokol imzalandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı/karşı davacının davacı/karşı davalıya keşide etmiş oludğu ... Noterliğinin 29/07/2011 tarih ve ... yevmiye nolu fesih ihtarnamesi ile davalı/karşı davacı tarafından tek taraflı olarak fesh edildiği görülmüştür.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının beyanları, tanzim olunan bilirkişi rapor ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmalık akaryakıt bayiilik sözleşmesinin davalı karşı davacı tarafından haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı cezai şart ve kar mahrumiyeti talebine ilişkin asıl dava ile akaryakıt bayilik sözleşmesine ek olarak imzalandığı iddia edilen 01/06/2011 tarihli protokole göre verilmesi taahhüt edilen kar marjı alacağı talebine ilişkin karşı davadır.
Dosya incelendiğinde taraflar arasında 03/10/2007 tarihli 5 yıl süreli akaryakıt bayiilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin davalı karşı davacı bayii tarafından ... Noterliği'nin 29/07/2011 tarih ve 9441 sayılı ihtarnamesi ile feshedildiği, davalı karşı davacının fesih nedeni olarak 01/06/2011 tarihli protokole göre verilmesi gereken 385 USD/TON kar marjının davacı karşı davalı tarafından ödenmemiş olmasının gösterildiği anlaşılmıştır. Yaptırılan bilirkişi incelemesinden davalı karşı davacıya söz konusu protokole göre kar marjı ödemesi yapılmadığı anlaşılmıştır. Davacı karşı davalı tarafından her ne kadar protokolün imzalanması düşünülen yeni sözleşme için imzalandığı, 03/10/2007 tarihli bayiilik sözleşmene ilişkin olmadığı iddia edilmiş olsa da taraflar arasında imzalanmış başka bir sözleşme bulunmaması, protokolde de buna ilişkin herhangi bir kaydın bulunmaması, basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gereken davacı karşı davalının protokole en azından imzalanacak yeni sözleşmeye ilişkin olduğuna dair bir kayıt koymamasının da hayatın olağan akışına uymaması nedeniyle 01/06/2011 tarihli protokolün 03/10/2007 tarihli bayiilik sözleşmenin eki olduğu kabul edilmiş olup, davacı karşı davalının iş bu protokole göre kar marjı taahhüdünün yerine getirilmemiş olması nedeniyle davalı karşı davacının sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiği kabul edilerek asıl dava yönünden davanın reddine, karşı dava yönünden ise karşı davalının kar marjı taahhüdünü yerine getirmemesi nedeni ile karşı davacının 01/06/2011 tarihli protokole göre elde edebileceği karı talep edebileceği kanaatine varılarak, 16/07/2018 tarihli tarihli bilirkişi raporundaki buna ilişkin hesaplanan 24.002,77-TL üzerinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
A-Asıl dava yönünden subut bulmayan davanın REDDİNE,
a.1-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 44,40TL karar harcının peşin olarak 1.537,00TLden mahsubu ile fazla alınan 1.492,60TLnin davacı-karşı davalıya iadesine,
a.2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince; 9.950,00TL ücreti vekaletin davacı-karşı davalıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davalı-karşı davacıya verilmesine,
A.3-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
B-Karşı dava yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile 24.002,77 TL' nin 25/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı karşı davalı ...A.Ş.' den alınarak davalı karşı davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
B.1-Kabul edilen talep yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 2.880,33TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
B.2-Red edilen talep yönünden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan3.479,66TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
B.3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 1.639,52TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 905,00TLnin mahsubu ile bakiye 734,52TLnin davacı-karşı davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
B.4-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan talimat masrafları ve posta tebligat giderleri olmak üzere toplam 853,10TLnin davanın kısmen kabul kısmen red oranına göre (0,45) hesaplanan 383,89TLsinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine, bakiye kısmın davalı-karşı davacı üzerinde bırakılmasına,
Ayrıca davalı-karşı davacı tarafından karşı dava açılırken yatırılan905,00TL peşin harcın davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
B.5-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan bilirkişi ücreti, talimat giderleri, tebligat ve posta giderleri olmak üzere toplam 2.844,00TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen red oranına göre (0,55) hesaplanan 1.564,20TLsinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, bakiye kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
C-Taraflarca tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair davacı karşı davalı vekilinin yüzüne karşı, davalı karşı davacının yokluğunda, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
İşbu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Yasası kapsamında imzalanmıştır