T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/489
KARAR NO: 2019/951
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/05/2016
KARAR TARİHİ: 02/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu evrakların çalıntı çek yaprakları olup davacının kaşe ve imzasını da içermediğinden kambiyo senedi hükmünde olmadığını, mezkur çek yapraklarının davacının çalıntı olduğuna dair tüm bildirimlerini yaptıkları çek koçanından olduğunu, bu çek koçanının boş olarak davacının merkez adresinde 12/10/2015 tarihinde gerçekleşen bir hırsızlık olayı sırasında müşteri çekleriyle ve başkaca çak, para, evrak v.b.ile birlikte çalındığını, çalınan müşteri çekleri hakkında Bakırköy ...ATM.'nin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı verilmiş ise de çek kocanlarındaki çek yapraklarının çek hükmünde olmadığı için dava konusu çek yapraklarına ve diğer boş çek yaprak ve koçanlarına ödeme yasağı kararı almanın mümkün olmadığını, dava konusu olan ... Bank ... Sitesi şubesinin... çek numaralı boş çek yaprağından üretilen 31/03/2016 keşide tarihli 60.000 TL tutarlı ve ... çek numaralı boş çek yaprağından üretilen 15/02/2016 keşide tarihli ve 61.800 TL tutarlı çek yapraklarının tümüyle boş olarak ve basımı itibarı ile üzerinde bulunan davacı şirket ünvanı üzeine mevcut olarak çalındığını, davacı şirketin bu çekler üzerinde ayrıca kaşesi bulunmadığı gibi imza kısmındaki imzanın da davacı şirkete ait olmadığını, her iki çek yaprağı üzerindeki tüm keşide tarihi ve meblağ kısmı dahil ibarelerinin rıza dışı olarak kötüniyetli kişiler tarafından doldurulduğunu, davacının davalılarla hiçbir şekilde ticari ilişkisinin olmadığını, çeklerin her birinde lehtar bölümüne ... ibaresi yazılmış olmakla bu ibarenin davacı tarafından yazılmış olmadığından lehtar ibaresinin geçersiz olduğunu, davalılardan son ciro atan ...'in adı ve soyadından emin olmamakla birlikte bu kişinin cirosunu atarken bilinçli olarak adı ve soyadını okunaksız yazdığını ve kendisinin ve kendisinden önceki ciroların geçersiz olduğunu ve davacı şirket imza ve kaşesinin bulunmadığını bile bile bankaya ibraz etmiş olmakla bariz kötü niyetli olduğunu, dava konusu çek yapraklarının kıymetli evrak hükmünde olmadığı gibi her biri için ibraz durumunun da geçersiz olup davalıların hiçbirinin bu çeklerin hamili olmasının mümkün olmadığını, Bakırköy C.Başsavcılığında hırsızlık nedeniyle davacının şikayeti üzerine başlatılan ... soruşturma sayılı soruşturma dosyasında da bu şahıslar hakkında ihbarda bulunulduğunu, bu nedenlerle davacının davaya konu çek yapraklarından dolayı davalılara hiçbir şekilde borçlu olmadığının tespitine, bu çek yapraklarının kıymetle evrak niteliğinde olmadıklarının tespitine, çekler üzerindeki kaşe ve imzanın davacı şirkete ait olmadığının tespitine, davalıların hiçbirisinin dava konusu çeklerin yetkili cirantası veya hamili olmadığının tespitine, işbu dava konusu çeklerin davalılardan istirdatına veya ödenmek zorunda kalır ise bedellerinin davalılardan tahsiline, davalıların her birinin davacıya %20'den az olmayan kötü niyet tazminatı ödemesine, işbu çeklerin davacı aleyhine icra takibine konulması halinde yargılama sonuna kadar icra takiplerinin teminatlı veya teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...Şti.'ne dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ olunmuş, davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediğini, kötü amaçlı olarak ismi ve imzasının kullanılıp davacı hakkında sanki kendisiymiş gibi dava açıldığını, ancak kendisinin bahse konu davadan ve senetten hiçbir ilgisi ve alakasının olmadığını, kimlik ve imzası ile ismini kullanan şüphelilerin tespitini talep ettiğini, konu ile ilgili savcılığa suç duyurusu yaptığını, ayrıca diğer davalıları tanımadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, 06/03/2017 tarihli celsede alınan beyanında; PTT'de dağıtıcı olarak çalıştığını, kimseye çek vermediğini, çekte almadığını, davacıyı da diğer davalıları da tanımadığını, daha önce hiç çek görmediğini, herhangi bir çekte imzalamadığını, yaklaşık 10 yıl kadar önce kimliğini kaybettiğini, belki bu kimliğini bulan şahısların sahte olarak işlem yapmış olabileceklerini beyan etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekleri ...Tic.isimli şirkete vermiş olduğu kargas et bedeli karşılığı olarak aldığını, bu alışverişe ilişkin karkas et bedeli çek teslim tutanakları ve ticari işletmesine ait 26/11/2015 tarih ... seri numaralı irsaliye faturaları ekte sunduğunu, bu çeklerin keşidecisini bilmesinin mümkün olmadığını, iyiniyetli olarak verdiği mal karşılığı çekleri aldığını, çekin meşu hamile söz konusu bedeli talep etme yetkisi tanıyan mücerret bir kambiyo senedi olduğunu, mücerret kıymetli evrakın doğumuna sebep olan ilişkiden bağımsız ve soyut olduğunu, kıymetli evrakın bir defa doğduktan sonra doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluğun kıymetli evrakın geçerliliğine etkili olmayacağını, mücerretlik ilkesi gereği senette yer alan hak ile bu hakkın oluşumuna neden olan temel borç ilişkisi arasındaki bağın ortadan kalktığını, senedin temel borç ilişkisinden soyutlanmış bağımsız bir varlık kazandığını, söz konusu çeklerin ciro yoluyla eline geçmiş olup çeki iyiniyetle iktisap eden ve meşru hamil konumunda bulunduğunu, 6102 Sayılı TTK.'nun 818.maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 677.maddesi uyarınca "bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." iyiniyetli 3.kişi ve hamil olması nedeniyle kendisinden tazminat isteminin hukuksal dayanaktan yoksun olduğunu, sahtecilik suçu bulunmakta ise bu suçun doğrudan mağdurunun kendisi olup malların karşılığını alamadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Eskişehir C.Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile davaya konu çek asılları, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacı şirketin 2016 yılı itibarı ile imza yetkililerinin kimler olduğuna dair sicil kayıtları, davacı şirket yetkilisi ...'ın bildirilen kurumlardan ıslak imzalı belge asılları, Bakırköy ...ATM.'nin ... esas sayılı dosyası getirtilmiştir.
... Bank A.Ş.'nin 27/07/2017 tarihli cevabi yazısı ile davaya konu çeklerin ... teminatına alındığını ve sonrasında çeklerin iade edildiğini beyanla şahsa ait kimlik ve adres bilgilerini içeren belgeler gönderilmiştir.
Davalı ...'in mahkeme huzurunda imza, yazı ve rakam örnekleri alınmıştır.
Davacı şirket yetkilisi ...'ın imza ve yazı örnekleri alınmıştır.
Dosya Adli Tıp Uzmanı ve Adli Grafolog bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 12/12/2018 tarihli raporda; inceleme konusu çeklerin ön yüzündeki 2 adet keşide imzası ile davacı şirket yetkilisine ait mevcut imza örnekleri karşılaştırıldığında genel biçimsellik, farklı harf kullanım alışkanlıkları, keşide çizgisi kullanımı, garama örgüsü, başlangıç yeri ve şekilleri, bitiş şeri ve şekilleri, kalem kaldırma yer ve şekilleri, çizgi dirençleri, işleklik dereceleri, ebat, istif, eğim, doğrultu, seyir hız ve baskı dereceleri gibi grofolojik tanı unsurları itibarı ile uygunluk veya benzerlik bulunmadığı, 2 adet çek ön yüzündeki keşide imzalarının davacı şirket yetkilisi ...'ın eli ürün olmadıkları belirtilmiştir.
Eskişehir C.Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile davaya konu çekler üzerinde yapılan imza incelenmesinde de çeklerin ön yüzünde bulunan imzaların müşteki ... ve şüpheli ...'in eli ürünü olmadığı, çeklerin arka yüzünde bulunan 3'er adet ciranta imzalardan 1.ve 2.ciranta imzaların ... ve şüpheli ...'in eli ürünü olmadığı, 3.ciranta imzanın şüpheli ...'in eli ürünü olduğu tespit edilmiştir. Mezkur sayılı soruşturmada ... isimli şahsın alınan ifadesinde ...isimli şirketin sahibi ...ile birlikte gayri resmi ortaklık içinde bulunduğu, şirketin resmi ortağı olmadığını, ...'in iş yerinin etlerini komisyon karşılığı satıp daha sonra paralarını nakit veya çek olarak ödendiğini, davaya konu çeklerdeki kaşenin ...kaşesi olduğunu ancak kaşeler üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını, önceki ciranta ...'i tanımadığını ifade ettiği anlaşılmıştır.
Davalı ... ise davaya konu çekleri ...Şti. İsimli şirkete vermiş olduğu kargas et bedeli karşılığı olarak aldığını, bu alışverişe ilişkin olarak çek teslim tutanakları ve 26/11/2015 tarihli irsaliyeli faturaları dosyaya ibraz etmiştir.
Dava, İİK.'nın 72. Maddesine dayalı menfi tespit (borçlu olunmadığının tespitine) ilişkindir.
İİK.'nın 72. maddesinde borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için menfi tespit davası açabilir, düzenlemesine yer verilmiştir.
Kambiyo senetlerinden doğan alacağa karşı borçlunun ancak senedin hükümsüzlüğüne taalluk eden veya senetten anlaşılan defilerle alacaklıya karşı şahsen haiz olduğu defileri ileri sürebileceği bu defilerden bazılarının mutlak, bazılarının ise nispi olduğu, senette sahtecilik definin mutlak defilerden olduğundan ve iyiniyetli hamil de dahil herkese karşı ileri sürülebileceğinde tereddüt bulunmamaktadır.
Davacı tarafından şirketin merkez adresinde gerçekleşen hırsızlık olayı nedeniyle çalınan çek koçanına ait, boş ve üzerinde davacı şirket ünvanı mevcut şekilde olan iki çek yaprağının kötü niyetli kişiler tarafından tüm keşide tarihi ve bedel kısmı dahil doldurulduğu, çekler üzerinde bulunan kaşe ve imzanın davacı şirkete ait olmadığından bahisle borçlu olmadığının tespiti talep edilmiştir. Mahkememizce konusunda uzman bilirkişiye yaptırılan ve mahkememizce de itibar edilen inceleme neticesinde davaya konu 2 adet çekin ön yüzündeki keşide imzalarının davacı şirket yetkilisi ...'ın eli ürün olmadıkları tespit edilmiş olmakla davanın kabulü ile davacının dava konusu ... Bank A.Ş. ...Şubesi'nin 0075103 numaralı 31/01/2016 tarihli 60.000,00-TL'lik çek ile ... Bank A.Ş.'nin 0075105 numaralı 15/02/2016 tarihli 61.800,00-TL'lik çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacı aleyhine icra takibine girişilmemiş olması nedeniyle davacının herhangi bir zararı olmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine ayrıca tüm dosya kapsamının incelenmesinde davalılardan ... ve ...'in davaya konu çeklerin düzenlenmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı ve işbu davanın açılmasına sebebiyet vermedikleri nazara alınarak aleyhlerine yargılama giderine hükmedilmemiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
-Dava konusu ... Bank A.Ş. ... Şubesi'nin 0075103 numaralı 31/01/2016 tarihli 60.000,00-TL'lik çek ile ... Bank A.Ş.'nin ... numaralı 15/02/2016 tarihli 61.800,00-TL'lik çeklerden dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacı tarafın İİK 72/5 mad.uyarınca talep ettiği kötüniyet tazminatının davacı aleyhine icra takibine girişilmemiş olması nedeniyle davacının herhangi bir zararı olmadığından REDDİNE,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 8.320,15 TL nispi Karar harcından peşin alınan 2.062,97 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.257,18 TL'nin davalılardan ...'nden tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 12.494,00 TL nispi ücreti vekaletin davalılardan ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.101,07 TL harç, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 337,90 TL tebligat ve tezkere giderleri olmak üzere toplam 3.238,97 TL yargılama giderinin davalılardan ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı asilin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır