T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/838 Esas
KARAR NO:2020/699
DAVA:Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/08/2016
KARŞI DAVA:Alacak
KARŞI DAVA TARİHİ:30/09/2016
KARAR TARİHİ:23/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı - karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Hükümleri Çerçevesinde Karaman İli, Ermenek İlçesi, Ermenek Çayı üzerinde Daran 1 ve Daran 2 Regülatörleri ile bu çevirme yapılarına ait iki adet hidroelektrik santrali (HES) tesis edilmesi ve işletilmesi, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca uygun bulunmuş ve davalı ...ş.'ye 49 yıl süre ile üretim faaliyeti göstermek üzere ... nolu ve 23/05/2008 tarihli bir üretim lisansı verildiğini, Devlet Su işleri Genel Müdürlüğü ile '' Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esaslarına ilişkin Anlaşma '' akdeden davalı firmanın Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna karşı üstlendiği söz konusu HES projesinini ... işleri için de davacı ... ... Müşavirlik .Ş. İle 13/10/2020 tarihide Daran 1 ve 2 Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali ... işleri Sözleşmesi akdedildiğini, anılan ... işleri sözleşmesine göre ana hatları ile regülatörler, hidroelektirik santraller, tüneller ve bunlar ile sınırlı olmaksızın ilgili yardımcı yapıların uygulama projelerinin yapılması, elektromekanik ekipman tedarikçileri ile görüşerek santral binasının nihai dizaynı ve uygulama projeleri yapılması, uygulama projelerinin A1 pafta boyutunda 5'er kopya olarak işverene ( davalı firmaya ) teslim edildiğini, hazırlanan uygulama projelerinin geçici kabul işlemlerinin zamanında başlaması için ilgili kamu kurumlarında uygun zamanlarda onaylatılması ile sözleşme ana metni ve eklerinde belirtilen diğer tüm iş kalemlerinden oluşan bir ... hizmetinin davacı firma tarafından yerine getireceğini, sözleşmenin hakediş raporları başlıklı maddesine göre yüklenici tarafından kati projelere, jeolojik raporlara, onaylı iş programına ve işveren talimatına uygun olarak yapılan hizmet işlerinin bedellerinin pata üretim adetleri ile teklif birim fiyatının ve / veya bu sözleşme gereğince belirlenecek birim fiyatının çarpılması ile hesaplanarak ödeneceği, ayda bir defaya mahsus olmak üzere hakediş raporları düzenleneceği ve bu raporlarda belirtilen hakediş bedeli ödemelerinin yapılacağı, onaylanan hakediş raporuna göre ortaya çıkacak hakediş bedeline göre hazırlanacak faturanın işverence alınmasını müteakip 15 gün içerisinde bedelinin ödeneceğinin öngörüldüğünü, davacı firmanın sözleşmenin imzalanmasına müteakip işe başladığını, üstlendiği ... kalemlerini sözleşmede belirtilen kalemlere uygun olarak yerine getirdiğini, sözleşmenin hakediş bedellerinin ödenme şekline ilişkin olarak düzenlenen hakediş raporları çerçevesinde tahakkuk eden hakediş bedellerini de 11 nolu hakedişe kadar tahsil ettiğini, davacı firmanın 11 nolu hakedişine ilişkin olarak düzenlenen 13/05/2014 tarih ve ... seri sıra nolu 171.100,00 TL ( 145.000,00 TL Hakediş bedeli + 26.100,00 TL KDV ) bedelli faturanın kendisine ödenmediğini, davalı firmanın söz konusu fatura içeriğine .... Noterliğinden keşide olunan ... yevmiye nolu ve 27 Mayıs 2014 tarihli yazı ile itiraz ettiğini, taraflar arasında münakit sözleşme şartlarına uygun olmadığını ileri sürerek faturayı davacı firmaya iade ettiğini, faturaların her ay düzenlenecek olan hakediş raporlarına göre hazırlanacağını, bu hakediş raporlarının 15 gün içinde itiraz olunmaz ya da itiraz edilir ve itirazda belirtilen eksiklikler ikmal olunur ise bu hakediş raporlarına göre ortaya çıkacak olan hakediş beledinin faturaya bağlanarak ve 15 gün içinde de işveren tarafından yükleniciye bedelinin ödeneceğini, hakediş raporunun sözleşme usulüne uygun olarak davalı tarafa tebliğ edildiğini, davalı firmanın tarafına iletilen bu hakediş raporuna herhangi bir itirazının olmadığını, davacı firmanın hakediş ile birlikte tüm sözleşmesel edimlerini de yerine getirmiş olduğunu, davacı firmanın edimlerini yerine getirdiğini, işveren yüklenicinin taahhüdünü sözleşme ve eklerine uygun şekilde yerine getirmediğini iddia ediyor ise sözleşmeye göre en az 10 gün süreli ve ihlali açıklayan ve nedenleri açıkça belirtilen bir yazılı ihtar keşide edecek bu 10 günlük mehil içinde de ihlalin devam etmesi halinde sözleşmenin feshi yoluna gidileceğini belirterek davanın kabulüne, 171.100,00 TL alacaklarının 11 nolu hakedişe ilişkin ... seri nolu faturanın ödeme süresinin dolduğu 06/06/2014 tarihinden itibaren işleyen değişik oranlardaki avans faizi ile birlikte davalı firmadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı - karşı davacı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;
Esas dava yönünden; taraflar arasındaki sözleşme ile revize projelerin ücretine tabi olacağının kararlaştırılmadığını, davaya konu fatura alacağının tamamının revize proje yapımından kaynakladığını, davacının 2000 uygulama projesine karşılık yüzlerce revize uygulama projesi yaptığını, bunlardan bir kısmı için ücret talep etmediğini, yaklaşık 650 adeti aşan kısmı için ise ücret talep ettiğini, dava konusu fatura hariç, davacının yaptığı ve ücretini talep ettiği revize projelerden önemli bir kısmının bedellerinin sözleşmeye aykırı ve hatalı olarak davacıya ödendiğini, projelerin revize edilmesinin davacının kusurundan kaynaklandığını, davacının birinci hak edişinden gerçekleştirdiği 13 adet revize uygulama projesi için herhangi bir ücreti de talep etmediğini, davacının teknik ve mesleki kurallara aykırı olarak paftalarına büyük ölçekli uygulama projesi çizimi yaparak pafta sayılarını artırmış, böylece haksız ve sebepsiz zenginleştiğini, davacının delil olarak dayandığı .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında davacı / ... ... A.ş.'nin işin yapımında temerrüde düştüğünü belirterek .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasının sonucunun beklenmesini ve neticeten davacının talep ve davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Karşı dava yönünden; esas dava yönünden belirtilen davacıya hataen ödenen revize proje ücretleri, projelerin revize edilmesinin davacının kusurundan kaynaklanması ve davacının paftalarına büyük ölçekli uygulama projesi çizimi yaparak pafta sayıları artırmak suretiyle sebepsiz zenginleşen karşı davalıdaki alacaklarına mahsuben 5.000,00 TL ile ....ATM.dosyasında davacı ...'ın temerrüdünün ... tarafından yapılım taahhüt edilen projelerin geç tesliminden kaynaklandığını iddia etmesi nedeniyle işin projelerin tesliminin gecikmesinin yol açmış olduğu üretim kaybı ve geciken müteahhidleri ...'dan alamayacakları gecikme cezası alacaklarının tahsil ve tazmininden davacının doğrudan sorumlu olacağı, bu ihtimalde oluşacak karşı alacaklarına mahsuben 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL alacaklarının alacak kalemlerinin doğumu tarihlerinden itibaren hesaplanacak değişik oranlardaki avans faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile birlikte karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı - karşı davalı vekilinin karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; davalı davaya yönelik itirazlarından hareketle ikame ettiği karşı davanın hukuki temelinin bulunmadığını, zira davalı firmanın 11 nolu hakedişe ait fatura bedeli hariç davacı firmanın tüm hakedişlerini ihtirazi kayıt koymaksızın onaylayarak bedellerini ödediğini, yapılan işin herhangi bir kusurun bulunmadığını, tesisin ilgili kamu birimlerine onaylanması ile de sabit olduğunu belirterek yersiz karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Asıl ve karşı dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davacı - karşı davalı tarafın yasal defterleri ile birlikte bir mali müşavir, Üniversitede görevli HES alanında uzman bir Elektrik Mühendisi, bir Jeoloji Mühendisi, bir İnşaat Mühendisi ve bir Makina Mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile rapor aldırılmasına karar verilmiştir, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında aldırılan 12/03/2018 tarihli raporda; taraflar arasındaki sözleşmede davacı tarafın sunduğu proje revizyon hizmetleri için ona ilave bir bedelin ödenebileceği hususunda herhangi bir hükmün olmamasına bakılarak davacı tarafın sözleşmenin 8.1.2 ve 8.1.3 maddeleri doğrultusunda basiretli bir tüccar edası ile şantiye sahasını dikkatli ve detaylı bir şekilde inceleyerek her türlü muhtemel risk ile ilgili durumları düşünerek teklif fiyatını bu durumlara göre tespit etmesinin ve muhtemel riskleri bu şekilde üstlenmesinin gerektiği, davacı tarafın 11.nolu hakediş kapsamında Proje Revizyon hizmetleri ile ilgili olarak yaptığı alacak talebinin karşılanmamasının gerektiği, davacı tarafın 11.nolu hakediş kapsamında proje revizyon hizmetleri dışındaki hizmetler ile ilgili olarak yaptığı alacak talebinin haklılığı ve meblağı hususunda ise ancak 11.nolu hakedişin dosyaya ibraz edilmesi ve incelenmesi sonucunda görüş bildirilebileceği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ olunmuş, rapora karşı itiraz ve beyan dilekçeleri ile raporda eksik olduğu belirtilen hak ediş ile bilgi ve belgeler dosyaya ibraz edilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak bilirkişilerin eksik olduğunu bildirdiği belgelerin taraf vekilleri tarafından tamamlanmış ve bilirkişi raporuna karşı beyanda sunulunmuş olmakla özellikle sunulan bilgi ve belgeler, tarafların rapora ilişkin itirazları ve karşı dava yönünden talepleri de ayrı ayrı irdelenmek ve değerlendirilmek suretiyle yeniden rapor düzenlenmesi talep edilmiş, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında alınan 20/11/2018 tarihli raporda; taraflar arasındaki sözleşmede davacı tarafın sunduğu proje revizyon hizmetleri için ona ilave bir bedelin ödenebileceği hususunda herhangi bir hükmün olmamasına bakılarak davacı tarafın sözleşmenin 8.1.2 ve 8.1.3 maddeleri doğrultusunda basiretli bir tüccar edası ile şantiye sahasını dikkatli ve detaylı bir şekilde inceleyerek her türlü muhtemel risk ile ilgili durumları düşünerek teklif fiyatını bu durumlara göre tespit etmesinin ve muhtemel riskleri bu şekilde üstlenmesinin gerektiği, davacı tarafın 11.nolu hakediş kapsamında mevcut paftalar üzerinde yapılan bedelli revizyon hizmeti ile ilgili olarak yaptığı alacak talebi bedelinin ödenmesinin gerektiği, davacı tarafın 11.nolu hakediş kapsamında mevcut paftalar üzerinde yapılan bedelsiz revizyon hizmeti ile ilgili olarak yaptığı alacak talebi bedelinin ödenmemesinin gerektiği, davacı tarafın alacağının 131.570,00 TL olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ olunmuş, taraf vekilleri tarafından rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.
... Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılarak dava dosyanın aynı bilirkişi heyetine tevdi edilerek tarafların beyan ve itirazları ve karşı dava yönünden de inceleme yapılarak rapor tanzimine karar verilmiş, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında alınan 06/03/2019 tarihli ek raporda; davacı vekilinin itirazları kapsamında iş listesine eklenmesi taraflarınca sehven dikkate alınmayan söz konusu 88 adet paftanın da alacak doğuran iş listesine eklenmesinin gerekli olduğu, davacı tarafın alacağının bu düzeltme sonunda 131.570,00 + 39.530,00 TL ( söz konusu 88 paftanın bedeline karşılık ) = 171.100,00 TL olması gerektiği belirtilmiştir.
Dosya taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun tespiti, davacı ve davalı tarafın iddiaları ve karşılık dava yönünden ayrıca talimat suretiyle alınan bilirkişi raporları da incelenmek suretiyle davalı tarafın defter ve kayıtları da yerinde incelenmek suretiyle Mali Müşavir, ...'den görevlendirilecek Elektrik Mühendisi, İnşaat Mühendisi, Hukukçu ve Jeoloji Mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 30/01/2020 tarihli raporda; taraflar arasında Daran 1 ve 2 Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali ... İşleri Sözleşmesi imzalandığı, işin devamı sırasında taraflar arasında 10 adet ara hakediş hazırlandığı, itirazsız olarak kabul edildiği ve ödemesinin de yapılmış olduğu, yüklenici tarafından hazırlanan bir kısım revize projelerin davalı işverenin talepleri doğrultusunda yapılmış olduğu, revize projelerin imalatın devamı sırasında bir takım değişikliklerin olmasından kaynaklandığı, bu deşişiklikleri yüklenicinin önceden öngörmesinin beklenemeyeceği, bu doğrultuda davalı işverenin istemi doğrultusunda orijinal paftalarda yapılan revize çalışmasının da davalı işveren tarafından bedelinin ödenmesi gerektiği, davacı (karşı davalı) yüklenicinin 11 numaralı hakediş ile 145.000,00 TL + KDV = 171.100,00 TL talep edilebileceği, faiz ile ilgili talebin mahkemenin takdirinde olduğu, davalı karşı davacının yüklenicinin paftaları büyük ölçekte çizilerek sayının artırıldığı iddiasında bulunmakla birlikte dosyaya bu konuda herhangi bir delil sunulmadığı gibi işin iki yıl sürdüğü, bütün paftaların kabul edildiği işin bitiminden sonra bu tür bir iddianın değerlendirilmesine gerek görülmediği, davalı karşı davacı tarafın ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemesinde davacı karşı davalı tarafa cari hesap ilişkisinden kaynaklanan 3.696,98 TL borçlu olduğu, dava konusu KDV dahil 171.100,00 TL faturanın davalı - karşı davacı tarafından 27/05/2014 tarihli ihtarname ile davacı - karşı davalıya iade edildiği, davacı -karşı davalı tarafın avans faizi talebinin Mahkememizce yerinde görülmesi halinde 06/06/2014 tarihinden, 15/08/2016 dava tarihine kadar talep edebileceği avans faiz miktarının 37.748,94 TL hesap edildiği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ olunmuş, rapora karşı itiraz ve beyan dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.
Dosya yeniden aynı bilirkişilere davalı tarafın itirazları da irdelenmek suretiyle rapor tanzimi istenmiş, düzenlenen 18/08/2020 tarihli ek raporda; davalı-karşı davacı vekilinin itirazları tek tek irdelenmek suretiyle kök rapordaki kanaat tekrar edilmek suretiyle davacı - karşı davalının 11. Hakediş ile ilgil olarak KDV dahil 171.100,00 TL talep edebileceğinin düşünebileceği, neticei talep ile bağlılık kuralının hüküm anında Mahkememizce gözetilecek hususlardan olduğu, sözleşmenin 11.2.3 maddesinin "taraflar işverenin ödemede temerrüde düşmesi halinde, yıllık %1 oranında gecikme faizi ödemeyi kabul ve taahhüt ederler" şeklinde olduğu, ticari işlerde TTK.md.8/1 hükmü gereği, yanlar faiz oranını serbestçe kararlaştırılabilirler. Kararlaştırılan faizin dürüstlük kuralı ve TBK md.20-25 hükümleri ve ayrıca TBK md.27/I açısından denetiminin Mahkemeye ait olduğu, eğer mahkeme bu denetim sonucunda yıllık %1 faizin ödenmesini benimseyecek olursa o seçenekte muteriz yanın itirazında ifade ettiği gibi buna nazaran hüküm kurmakta muhtar olduğu, buna nazaran yanlar arası kararlaştırılan faiz oranının hükümsüz olduğuna hükmedilecek olursa kök rapora mali hesaplaması yapılan faizin gözetilmesi noktasında delillerle doğrudan temas eden Mahkemenin muhtar olacağı belirtilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamında alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 13/10/2010 tarihli Daran 1 ve 2 Regülatörü ve Hidroelektrik Santralı ... İşleri Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye göre davacının kesin projelere dayalı olarak uygulama projeleri yapacağının kararlaştırıldığı, uygulama projelerinin A1 boyutunda paftalar halinde yapılacağı, pafta bedelinin 500 TL+ KDV olduğu, taraflar arasında 10 adet ara hakediş hazırlandığı ve itirazsız olarak kabul edildiği ve ödemesinin yapıldığı, uyuşmazlığa konu 11.hakediş ekinde toplamda 240 adet orjinal pafta sunulduğu, bu paftaların tutarının 120.000 TL olduğu, 100 adet paftada revize projeler hazırlandığı, bu revize paftaların tutarının da 25.000 TL olduğu, davacının 11.hak ediş ile ilgili olarak fatura hazırlayarak davalıya gönderdiği, davalı tarafından işbu faturanın iade edildiği, yüklenici tarafından hazırlanan revize projelerin davalının talepleri doğrultusunda yapılmış olup ödenmesi gerektiği, her ne kadar davalı tarafça sözleşme kapsamında proje revizyonlarının ücrete tabi olacağının kararlaştırılmadığı iddia olunmuş ise de, sözleşmede proje revizyonlarının ödenmeyeceği hususunda da açık bir hüküm bulunmadığı, taraflarca itirazsız olarak kabul edilen ödemeleri yapılan 10 adet ara hakedişlerde revizyon pafta bedeli ödemesinin yapıldığı, sözleşmenin devamı süresince bu şekilde revizyonların itirazsız olarak ödendiği, davalı-karşı davacının sözleşme bitip iş kabul edildikten 3 yıl sonra bu şekilde bir itirazda bulunmasının uygun olmadığı değerlendirilmekle asıl davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Her ne kadar davalı-karşı davacı davacı yüklenicinin paftaları büyük ölçekte çizerek sayının artırıldığı ve böylece sebepsiz zenginleştiği iddiasında bulunmuş ise de, dosyaya iddiasını ispat eder herhangi bir somut delil sunmadığı gibi işin 2 yıl sürdüğü ve bitiminden sonra böyle bir iddiada bulunması hakkaniyete uygun görülmemiş ve karşı davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl dava yönünden;
Davanın KABULÜ ile, Davanın tarafları arasında düzenlenen 13.10.2010 tarihli Daran 1 ve 2 Regülatorü ve Hidroelektrik Santrali ... İşleri Sözleşmesinden kaynaklanan 11 no'lu hakedişe ilişkin 13.05.2014 tarih ve ... seri no'lu fatura alacağı 171.100,00 TL'nin (145.000-TL hakediş bedeli +26.100-TL KDV) temerrüt tarihi 06.06.2014 tarihinden itibaren sözleşmenin 11.2.3/2 mad.uyarınca işleyecek yıllık % 1 oranında gecikme faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karşılık dava yönünden,
Davanın REDDİNE,
Asıl dava yönünden;
-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 11.687,84 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.921,97 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.765,87 TL harcın davalı - karşı davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
-Davacı -karşı davalı tarafından yapılan; 2.955,47 TL harç, 4.200,00 TL bilirkişi ücreti, 612,00 TL tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 7.767,47 TL yargılama masrafının davalı - karşı davacı taraftan tahsili ile davacı - karşı davalı tarafa verilmesine,
-Davacı - karşı davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 20.204,50 TL vekalet ücretinin davalı - karşı davacı taraftan tahsili ile davacı-karşı davalı tarafa verilmesine,
Karşı dava yönünden;
-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 54,40 TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 171,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı - karşı davacı tarafa iadesine,
-Davacı - karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen miktar itibariyle AAÜT uyarınca 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalı - karşı davacıdan alınarak davacı - karşı davalı tarafa verilmesine,
-Davalı-karşı davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davalı-karşı davacı vekilinin yüzüne karşı, davacı-karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/11/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır