T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/688
KARAR NO: 2019/36
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/08/2017
KARAR TARİHİ: 17/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... olan 30/06/2016 tarih ve 44.200 TL bedelli çekin ticari ilişki kapsamında lehtarı ...firması tarafından davacıya ciro edildiğini, davacı firmanın aldığı çeki çalıştığı fabrikaya vermek istediğini, vadesi uzun olmasından dolayı fabrikanın çeki kabul etmediğini, bunun üzerine davacının ... ile görüşerek çek karşılığını yeni vereceği bir başka çekle ödemeyi kabul etmesi nedeniyle çeki ...'a iade ettiğini ve fakat çek üzerindeki kaşeyi ve imzayı iptal etmeyi unuttuğunu, iade edilen çekin ciro silsilesi bozulmak suretiyle davacı ile arasında hiçbir ticari ilişki olmayan ...firmasına ondan da ...Şti.ne geçtiğini davaya konu İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takip ile öğrendiklerini, davacının davaya konu çek nedeniyle borçlu olmadığını, çekin kötüniyetle takibe konulması sonrasında İcra Hukuk Mahkemesinde borca itiraz ettiklerini, borcu kabul etmemekle birlikte çek tazminatından sadece çeki keşide eden sorumlu iken, ciranta olan davacının sorumlu tutulması hatalı olduğu gibi takipte istenilen işlemiş faiz, feri kalemlerinde fahiş ve hatalı olduğunu, bu nedenlerle öncelikle icra takibinin teminatsız veya uygun bir teminat mukabili tedbiren durdurulmasına, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından borçlu olmadıklarının tespitine, davalının asgari %20 oranında icra tazminatına mahsum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce 07/08/2017 tarihinde alacağın %15.inden aşağı olmamak üzere teminat mahkeme veznesine yatırıldığında veya aynı tutarda kesin teminat mektubu ibraz edildiğinde İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... esas sayılı icra takibi kapsamında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın iddiasının aksine davaya konu olan çekin ciro silsilesinde hukuka aykırılık bulunmadığını, basiretli tacir olan davacının iadede bulunduğunu idda ettiği çek üzerindeki kaşe ve imzasını iptal etmeyi unuttuğuna dair beyanlarının soyut nitelikte olduğunu, çekin çek lehtarı tarafından ... firmasına, bu firmadan davacı şirkete, davacı şirketten de ...Şti.ne buradan da aralarındaki ticari ilişki sebebiyle davalı şirkete ciro edildiğini, vade tarihinde çekin davalı tarafından tahsili için bankaya sunulduğunu ancak çekin karşılıksız çıktığını, bunun üzerine İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası ile 20/07/2017 tarihinde çekin kedişecisi, lehtarı ve cirantaları aleyhine icra takibi başlatıldığını, kıymetli evrakta mücerretlik ilkesi gereğince, çekin doğumuna sebep olan ilişkiden bağımsız ve soyut olduğunu, bir defa doğduktan sonra, doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluğun geçerliliğini etkilemeyeceğini, davalı şirketin davacı ile ... şirketi arasındaki hukuki ilişkiden bilgi sahibi olmadığını, olmasının da beklenemeyeceğini, ciranta listesinde yer alan davacı şirketin diğer takip borçluları gibi karşılıksız çıkan çekten kaynaklı borçtan sorumlu olduğunu, takipte ticari temerrüt faizi talep edildiğini, tarafların ticari işletme olduklarını, bu nedenle aralarında uygulanacak faizin ticari temerrüt faizi olduğunu, icra takibi ile talep edilenin likit bir alacak olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, davacının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle takip miktarının %20.sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davacı hakkında başlatılan icra takibi ve bu icra takibine konu edilen çek sebebiyle borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
İstanbul ...İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası getirtilerek incelendiğinde; davacının...Şti., davalının ...Şti., davanın 31/07/2017 tarihinde açılan İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibine itiraz davası olduğu, 25/10/2017 tarihinde davacının borca itirazının reddine, davacı borçlu için çek tazminatı yönünden takibin iptaline karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
İstanbul ...İcra Müdürlüğünden davaya konu çek aslı getirtilmiştir.
Dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek tarafların ticari defter ve belgeleri incelenmek suretiyle davacının dava konusu icra dosyası kapsamında davalıya borçlu olup olmadığının tespiti ile rapor düzenlenmesi istenmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 04/06/2018 tarihli raporda; davacı tarafından ibraz edilen 2016 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal sürelerinde yaptırıldığı, 2016 yılı envanter defterinin yazdırılmadığı, davacı ticari defterlerinin HMK.m.222 çerçevesinde daval lehine delil teşkil edemeyeceği, yevmiye defteri kayıtlarının incelenmesi sonucu 2016 yılı içerisinde dava dışı ......Şti.ne toplamı 81.999,97 TL olan 28/01/2016 tarihli ve 17/02/2016 tarihli 2 adet fatura düzenlediği ve fatura alacağına istinaden alacağına karşılık 2015 yılından gelen 1,71 TL.lik alacağı ile birlikte 17/02/2016 tarihinde toplam 82.001,68 TL nakit tahsilat yaptığının görüldüğü, davalı şirketin 2016 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal sürelerde yaptırıldığı, davalı ticari defterlerinin HMK.m.222 çerçevesinde davalı lehine delil teşkil edeceği, yevmiye defteri incelendiğinde dava dışı ...Şti.nden davaya konu çeki 18/03/2016 tarihli tahsilat makbuzu ile aldığı ve 18/03/2016 tarihinde ticari defterlerinden yevmiye defterine işlediği, davaya konu çek incelendiğinde, keşidecisinin ..., çek lehtarının ...Şti.olduğu çekin ......Şti.cirosu ile davacıya geçtiği, davacının cirosu ile ...Şti.ne geçtiği, ...Şti.cirosu ile davalı şirkete geçtiği, davacı tarafın ticari defter kayıtları incelendiğinde davaya konu çekin defter kayıtlarına hiç işlenmemiş olduğu, çekin Betakleş...Şti.nden teslim alındığını ve/veya iade edildiğini gösterir kayıt bulunmadığı, davacı tarafın iddiasının ticari defterler ile uyuşmadığı, davacı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede davalı ile dava dışı ...Şti.arasında ticari ilişki bulunduğu, davalı tarafın ...Şti.ne faturalar kestiği ve alacaklı hale geldiği, dava konusu çeki ticari defterlerine işleyerek ...Şti.nin cari hesap borcundan düştüğü, davalı şirketin çeki teslim aldıktan sonrada ticari ilişkisini devam ettirdiği, çekin ciro silsilesinde bir kopukluk görünmediği, cirolarda kazıntı, silinti ve tahrifat olmadığı, davalı alacaklının çeki kötü niyetle yani borç doğurmadığını bildiği ya da bilecek durumda olduğuna dair bir bilgi veya belgeyede rastlanmadığı, davalı tarafın çeki ticari ilişki çerçevesinde ve ciroyla almış olması nedeniyle davacı ve kendisinden önceki diğer ciranta ve keşideciden alacaklı olduğu, TTK.783/3'e göre ve Yargıtay kararına göre çek tazminatından keşidecisinin sorumlu olduğunu, davacı tarafın, icra takibi ile talep edilen 4.291 TL çek tazminatından sorumlu olmadığı, davalı tarafın 128,73 TL komisyon ücret alacağı olduğu ancak icra takibinde 85,82 TL talep etmiş olduğu, sonuç olarak davalı tarafın başlatmış olduğu takip nedeniyle 42.910 TL asıl alacak, 5.028,70 TL işlemiş faiz, 905,17 TL işlemiş faizin KDV.si, 85,82 TL(hesaplanan 128,73 TL) komisyon ücreti olmak üzere 48.929,69 TL davacı taraftan alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı şirket tarafından çeki kendisine ciro eden ... şirketi ile görüşülerek çek karşılığı nakden ödemeyi kabul etmesi nedeniyle çekin iade edilerek çek üzerindeki kaşe ve imzayı iptal etmeyi unuttuklarından bahisle davalı tarafça açılan icra takibinde borçlu olmadığının tespiti amacıyla menfi tespit davası açılmış ise de tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ile davaya konu çekin davacı defterlerine işlenmediği, çekin ... firmasından teslim alındığını veya iade edildiğini gösterir bir kayıt bulunmadığı, buna karşın davalının ticari defter ve kayıtlarına göre davalı ile dava dışı ...Şti.arasında ticari ilişki bulunduğu, bu ticari ilişki kapsamında davaya konu çeki ... firmasından makbuz karşılığı aldığı ve defterlerine işlediği, çekin ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı, cirolarda kazıntı, silinti ve tahrifat olmadığının tespit edildiği, davalının kötü niyetli olduğuna dair bir bilgi veya belgeyede rastlanmadığı anlaşılmakla subut bulmayan davacının davasının reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Mahkememizce verilen 07/08/2017 tarihli İcra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik verilen tedbir kararının KALDIRILMASINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi gereği alınması gereken 44,40 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 835,59 TL'den mahsubu ile bakiye 791,19 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 5.732,19 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...