T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1103
KARAR NO:2024/41
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/11/2018
BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:22/01/2021
BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:16/03/2023
KARAR TARİHİ:17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen davaların yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... Mah.... Sok. No.4/4 adresinde kain işyerinde faaliyet gösterdiğini, davalıların da aynı adreste davacı şirketin bulunduğu binanın bodrum katında faaliyetlerini sürdürdüklerini, 27/10/2018 tarihinde davalıların kusurundan kaynaklı olarak söz konusu binada yangın meydana geldiğini, davacı şirketin maddi ve manevi zarara uğradığını, davalıların işyerinde alüminyum ve kapı kolları üretimi yaparken malzemeyi ocakta eritme sırasında birden alevlenme olduğunu, yangının havalandırma bacalarından doğrudan davacının işyerine sirayet ettiğini, davacının işyerindeki tüm iplik ve diğer malzemeler ile tüm makinelerin yandığını, yangının davalıların kusuru nedeniyle çıktığının 30/10/2018 tarihli itfaiye yangın raporu ile sabit olduğunu, yangın akabinde ....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasından delil tespiti yaptırıldığını, uğranılan maddi zararın tahmini olarak 1.000.000 USD olduğunu, şirket yetkilisi ... hakkında gerekli güvenlik önlemlerini almadığından ...C.Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile TCK md.171 suçundan suç duyurusunda bulunulduğunu, davalıların işyerini terk etmeye ve mallarını elden çıkarmaya başladıklarını, sunulan fotoğraflar ve yangın raporunun yaklaşık ispat şartını sağladığını, bu nedenlerle öncelikle ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalıların taşınmaz araç ve diğer menkul mal ve banka mevduatlarına ihtiyati haciz konulmasına, davacının maddi zararlarına karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 250.000 TL tazminatın 27/10/2018 yangın tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz 13/12/2018 tarihli kararı ile %20 teminat mukabilinde davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, davacı vekili 04/01/2018 tarihli dilekçesi ile teminatı yatırdıklarından bahisle davalıların ... ve ... üzerinden tespit edilen araç ve taşınmazları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiş ise de, kararın 03/01/2019 tarihinde tebliğ alındığı, talebin İİK.216 mad.uyarınca 10 günlük süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşılmakla reddine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin talebi üzerine mahkememiz 07/01/2019 tarihli kararı ile %20 teminat mukabilinde yeniden ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
CEVAP: Dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ olunmuş, davalılar tarafından davaya cevap verilmemiştir.
BİRLEŞEN ....ATM ... ESAS SAYILI DOSYA
DAVA: Davacı ... Sigorta A.Ş.(birleşmeden önce ... Sigorta A.Ş.) vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından kullanılan ve ..., ... Mahallesi, ... sokak No: 4'de bulunan beş katlı betonarme iş hanının 27/10/2018 tarihinde yanmak suretiyle zarar gördüğünü, yangının meydana geldiği binanın 1 ve 3. Katlarında faaliyet gösteren ve davacı şirket nezdinde sigortalı ... San. Ve Ltd. Şti'ne ait işyerinde hasar oluştuğunu, davalı şirketin kusurlu ve ihmalkar tutumu neticesinde yangının sigortalı işyerlerine sirayet ettiğini, yangın sonucu sigortalı işyerlerinde büyük çapta maddi zarar oluştuğunu, sigortalısına ödeme yapan müvekkili şirketin kendi sigortalısının hakkına halef olduğunu, hasar nedeniyle yapılan ödemeye ilişkin davalı aleyhine.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası nezdinde takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, öncelikle davalı şirketin tüzel kişiliğinin yeniden kazandırılabilmesi için ihya davası açmak üzere taraflarına süre verilmesini, neticede davanın kabulü ile, davalı borçlunun.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyasına yaptığı borca, faize ve tüm ferilerine ilişkin itirazlarının iptaline, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece davacıya verilen yetki uyarınca, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında ihya davası açıldığı, TTK'nın 547/2. maddesine göre, davalı ...'un ek tasfiye memuru olarak atanmasına karar verildiği görülmüştür.
CEVAP: Dava dilekçesi tasfiye memuruna tebliğ olunmuş, cevap dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne unvanlı işyerinde meydana gelen yangın nedeniyle zararın çok üstünde bir ödeme yapıldığını, yangının artmasında söz konusu şirketin kusurunun bulunduğunu, işyerinde kolayca tutuşabilen malzemelerinin bulunduğunu, bu nedenle kusurun %25'den daha fazla olmamasının değerlendirilmesi gerektiğini, davacının tarafına gönderdiği icra emrinde talep edilen 1.833.997,97 TL ile bilirkişi raporunda saptanan tutar arasında fahiş bir fark bulunduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... ... ESAS SAYILI DOSYA
DAVA: Davacı ... Sigorta A.Ş.vekili dava dilekçesinde özetle; takip tarihi itibariyle tasfiye halinde bulunan davalı şirketin tasfiye sürecinin sonlandığını, 30/06/2019 tarihli Genel Kurul kararı ile tüzel kişiliğinin sona erdiğini, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile davalı aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle tanzim edilen ödeme emrine davalı tarafın itiraz ettiğini, İstanbul, ..., ... mah. ... Sk. No: 4'de bulunan iş hanında yangın çıktığını, çıkan yangında müvekkili şirketin sigortalısı olan ... ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait iş yerinin zarar gördüğünü, yangının davalı şirketin metal eritme potası bacasının içinde biriken kurumların, potadaki yüksek sıcaklıktaki erimiş malzemeden çıkan ısı ve kıvılcımların tutuşması sebebiyle çıktığını, yangının meydana geldiği binanın 1. ve 3. Katlarında faaliyet gösteren ve müvekkili şirket nezdinde ... ve ... poliçe numaralı ... Klasik Ticari Yangın Sigorta Poliçeleri ile sigortalı bulunan ... Sanayi ve Limited Şirketi’ne ait işyerinde de hasar oluştuğunu, söz konusu yangın hasarı nedeniyle davalı şirket tarafından sigortalısına 14/03/2019 tarihinde 196.490,15-TL ödeme yapıldığını, bu nedenlerden davalının itirazının iptaline, davalı aleyhine alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Asıl dava; davalıların kusurundan kaynaklandığı iddia edilen yangın nedeni ile davacının iş yerinde meydana gelen zararın tazminine ilişkindir.
Birleşen ....ATM ... esas sayılı dava, davacı tarafından davalıya ait alt kattaki işyerinde çıkan yangının üst kattaki sigortalı işyerine sıçrayıp zarar verdiği ve davacı sigortacının sigortalısının zararını tazmin ettiği, bu nedenle davalıdan rücu talebine ilişkin başlatılan icra takibine davalı yanca yapılan itirazın iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Birleşen ....ATM ... esas sayılı dava, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne iş yeri sigorta poliçesine dayalı olarak ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine başaltılan icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ...C.Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, ekspertiz raporları, ....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası, yangından sonra yapılan masraflara ilişkin faturalar, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının ... sureti, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının ... sureti, İtfaiye raporu, taraf delilleri dosya içerisine alınmıştır.
Birleşen davaya konu....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava konusu yangın sebebiyle davacı sigortalıya ödenen bir kısım tazminatın rücuen tahsili amacıyla, tasfiye halinde ...San.ve Tic.Ltd.Şti.aleyhine toplam 207.003,72 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Diğer birleşen davaya konu....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; ... Sigorta A.Ş.(... Sigorta A.Ş.ile birleşen) tarafından dava konusu yangın sebebiyle davacı sigortalıya ödenen diğer bir kısım tazminatın rücuen tahsili amacıyla Tasfiye Halinde ...San.ve Tic.Ltd.Şti.aleyhine toplam 1.801.032,23 TL asıl alacak, 32.965,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.833.997,97 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu mahalde yangın uzmanı ve makine mühendisi refakatinde 18/10/2019 tarihinde keşif yapılmış, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27/11/2019 tarihli rapor ile; 27.10.2018 günü saat 18:50 sıralarında ... Mah. ... Sok. No:4 Sayılı İşhanı'nda alevli ve maddi hâsarlı büyük bir yangın olayının vuku bulduğu, bahse konu İşhanının 1. ve 3. Katının yaklaşık 750 x 2= 1500 m² kapalı alanı olan bölümlerin davacı ... ... Sğn. Ve Tic. Ltd. Şti. sahibi ... tarafından ... imalathanesi olarak kullanıldığı, yangın sırasında bahse konu davacı yana ait imalathanede yer alan demirbaş makine ve yedek parça, hammadde ve mamul madde olan elyaf hammaddesi, akrilik, sentetik ve pamuk iplikler ile, imalathanede bulunan tüm elektrik tesisatlarının ağır derecede hasar aldığının dosyada mübrez A4 ebadında renkli olarak baskılanmış fotoğraflar ve belgelerin incelenmesinden anlaşıldığı, İtfaiye tarafından düzenlenen yangın raporunda da belirtildiği üzere; bahse konu işyerinin bodrum katında faaliyet gösderen davalı ...San. Ve Tic. Ltd. Şti. Alüminyum kapı kolu imalatı yaptığı, yapılan işin gereği olarak metal eritme potası kullanıldığı ve bahse konlı potada yüksek ısı oluştuğu, metal eriyiklerden çıkan duman, gaz birikintilerinin bodrum kattan çatıya kadar uzanan sac baca içinde atmosfere salınım yapıldığı, bahse konu davalı ... tarafından baca içerisinde periyodik temizlik işlemleri yapılmadığından zamana bâğlı olarak baca içerisinde birikerek katmerleşen is ve kurumların tutuşması sonucu yangının bâşladığı ve gelişerek büyüdüğü, davalı yana ait 2. ve 3. Kattaki işyerleri ile diğer işyerine de sirayetiyle birlikte maddi hasara ve zarara sebebiyet verildiği, yangının çıkmasında ve davacı yanın hasara/zarara uğramasında davalı yanın ihmali, dikkatsizliği ve tedbirsizliği sonucu %75 oranında kusuru ve sorumluluğunun bulunduğu, davacı yanın ise kendi sorumluluğunda ve denetiminde olan imalathanesinin havalandırma penceresi üzerinden geçen yüksek ısı yayan sac bacaya rağmen imalathanelerine açılan camların kaldırılarak yangından önce duvar örülerek kapatılmadığı, ancak yarıgın olayından sonra kapattırıldığı, teknik olarak değerlendirildiği üzere, yangın sprinkler sisteminin yangın yönetmeliğine uygun olarak tesis ettirilmediğinden hasarın artmasına sebebiyet verildiği arılaşıldığından ve aynı zamanda yangın olayından sonra sprinler sistemine ait pompa grubu ve su deposunun binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliğe uygun olatak yaptırıldığı tespit edilmiş olduğundan yangından önce kendisine ait tesisin yangın güvenliği bakımından özen yükümlülüğünü yerine getirinediği anlaşıldığından hasarın artmasında %25 oranında kusur ve sorumluluğunun bulunduğu, davacı yanın maddi hasar ve zararının ekspertiz raporu ve .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş kayılı dosyası üzerinden aldırılar 24.05.2019 tarihli Bilirkişi Heyeti raporu'da dikkate alınarak toplamda 492,037,88 TL. alacağı bulunduğu, ancak kendisinin yangının başlamasında her hangi bir sprumluluğu bulunmamasına rağmen, yukarıda detaylandırıldığı üzere hasarın artmasında %25 oranında müterafik kusuru bulunduğu takdir edilmiş olup toplam; 492.037,88 TL alacağından %25 kusuru ve sorumluluğu oranında 123.009,47 TL mahsup yapıldığında, toplam alacak tutarının 369.028,41 TL alacağı bulunduğu, ancak, dosya kapsamında davacı yanın sigortacısı tarafından ekspertiz ve bilirkişi raporunda tespit edilen 1.997.522,39 TL teminat tutarının davacı yana ödenip ödenmediğine dair banka dekontu bulunmadığı, |banka dekontunun dosya kapsamına sunulması halinde davacı yanın davalı yandan 369,028,41 TL alacağı bulunduğu belirtilmiştir.
Dosya önceki bilirkişi heyetinde bulunan makine mühendisi ile tekstil uzmanı bilirkişi atanarak yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilerek zarar miktarı konusunda rapor tanzimi istenmiş, düzenlenen 30/10/2020 tarihli rapor ile; hasarın giderilmiş ve işletmenin faal durumda olması nedeniyle davacı yanın maddi hasarının ekspertiz raporu dikkate alınarak toplamda 2.542.485,38 TL olduğu belirtilmiştir.
ISLAH: Davacı vekili 18/11/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile, bilirkişi raporu doğrultusunda maddi tazminat taleplerini ıslah yoluyla 2.292.485,38 TL artırarak talebini 2.542.785,38 TL olarak ıslah etmiştir.
Davacı vekili, 17/12/2020 tarihli dilekçesi ile davacının yangın sigortacısının ... Sigorta A.Ş.olduğunu beyanla sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelere ilişkin dekontları ibraz etmiş, ... Sigorta A.Ş.'den hasar dosyaları ve ödeme dekontları getirtilmiştir.
...Ticaret Sicil Müdürlüğünden getirtilen davalı ...San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin ticaret sicil kayıtları incelendiğinde, şirketin son tescilini 03/07/2019 tarihinde yaptırdığı, şirketin tasfiyesinin sona erdiğine 30/06/2019 tarihinde karar verildiği 03/07/2019 tarihinde tescil olduğundan şirketin sicil kaydının terkin olduğu, tasfiye memurunun ... olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekiline sicilden terkin edilmiş olan davalı şirketin bu davaya mahsus olmak üzere ihyası için dava açmak üzere süre verilmiş, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin... sayılı, 16/09/2021 tarihli kararı ile mahkememiz dosyası ile münhasır olmak üzere şirketin ihyasına, ...'un tasfiye memuru olarak atanmasına karar verildiği, kararın 19/10/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosya nitelikli hesaplama uzmanı, mali müşavir, tekstil mühendisi, Makine mühendisi, yangın uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek asıl ve birleşen dosya kapsamında inceleme yapılarak rapor tanzimi istenmiş, düzenlenen 13/02/2023 tarihli rapor ile; binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliğin 6. md.1-2-3 bendine göre; “yangın çıkmaması için gerekli güvenlik önlemlerinin alınması, aktif ve pasif yangın güvenlik önlemlerinin çalışır durumda bulundurulmaması ve yönetmelik hükümlerinin uygulanmaması sebebiyle meydana gelen yangın hasarlarından dolayı, işveren, iş yeri sahibi, temsilcisi veya yetkilisi sorumludur.” düzenlenmesi olduğu, davalı, ...San. Ve Tic. Ltd. Şti. yapılan işin gereği olarak yüksek ısılı pota içinde eritme yaparak, alüminyum kapı kolu imalatı yapmakta iken, potada oluşan yüksek ısının etkisi ile, uzun süre temizliği yapılmayan baca içinde biriken kurumların tutuşma sıcaklığına kadar ısınarak alev alması, alevlerin komple bacayı kaplaması ve çatı katına kadar devam etmesi bacanın geçtiği çatı katına ve diğer iş yerlerinde ısının iletilmesi sonucu bir yangına sebebiyet verdiğinin anlaşıldığı, binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliğe göre, şaft bölgesinin baca için uyumlu olmadığı, saç bacaların daha çabuk ısındıkları ve daha hızlı ısı yaydıkları ve aynı yönetmeliğin 58. Md. bacaların temizliğinin yapılmadığından meydana gelen yangın hasarına karşı %75 oranında kusurlu ve sorumlu olduğu, davacının binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliğin 6 md 1,2,3 bendine göre, aynı iş yerinin 1. kat ve 3. Katın bina maliki, iş yeri sahibi, yetkilisi ve sorumlusu olduğu, ilgi maddeler gereği alınması gereken yangın güvenlik önlemlerinden, sprinkler sisteminin aktif olmaması, yangın dolabının aktif olmaması, su tesisat ve pompalarının olmaması, şaft bölgesine yakın açık pencere ve cam bulunması sebebi, çatı katının aynı yönetmeliğin 28.md, 61.md uygun olmadığı anlaşıldığından, yangının
yayılmasına gelişmesine sebebiyet verilmesinden dolay kendi iş yerinde meydana gelen yangın hasarına karşı %25 oranında kusurlu ve sorumlu olduğu, hasar tarihi 2018 yılı itibarıyla ekspertiz raporu ve 24.05.2019 tarihli D.iş dosyası bilirkişi raporu eki fatura emtia içerikleri ve iplik numaraları/karışımları referans alınmak suretiyle yapılan piyasa araştırmasında; akrilik karışımlı iplik/fitil birim fiyatlarının 4,20-5,35 USD/kg+kdv (Nm 2,5-Nm8-Nm2/35), %10 yün içerikli akrilik/boyalı iplik birim fiyatlarının 5,70-6,45 USD/kg+kdv, polyester iplik fiyatlarının 1,54-2,50-3,80 USD/kg+kdv (70 d, 150 denye boyalı) birim fiyatları aralığında olduğu, ekspertiz raporu eki fatura içeriği emtia birim fiyatlarının tespit edilen emtia birim fiyatları aralığında olduğu, ekspertiz raporunda tespit edilen fatura birim fiyatların piyasa rayiçlerine uygun olduğu, ekspertiz raporu ve 24.05.2019 tarihli D.iş rapor içeriğinde giriş 1.kat poliçe adresi ile ilgili olarak hasara uğrayan emtia 3.933 kg ve değerinin 107.448,87 TL olduğu, tespit edilen değerin yapılan piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, hasar değerinde KDV hariç olduğu, hasar değerine 8.595,90 TL KDV ilavesi hususunda taktirin mahkemeye ait olduğu, ekspertiz raporu ve 24.05.2019 tarihli D.iş bilirkişi raporu içeriğinde çatı katı poliçe adresi ile ilgili olarak hasara uğrayan emtia değerinin KDV hariç 987.920,57 TL olduğu, tespit edilen değerin yapılan piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, hasar değerinde KDV hariç olduğu, hasar değerine 79.033,64 TL KDV ilavesi hususunda taktirin Mahkemeye ait olduğu, -Makine Ekipman yönünden olay tarihi itibariyle ve günümüz ekonomik euro/dolar kuru kıyaslandığında, eksper raporu tarihinde, makinaların ve demirbaşların eskime tenzilatı ve sovtaj bedellerinin de göz önüne alınması ile, eksper şirket tarafından belirlenen 1.kat adresindeki makinalar, bina, demirbaşlar, enkaz kaldırma toplam rayiç bedelinin KDV Hariç 170.486,82 TL hasarın uygun olduğu, çatı katı adresindeki makinalar, demirbaşlar, enkaz kaldırma toplam rayiç bedelinin KDV Hariç 1.276.629,12 TL tutarındaki hasarın uygun olduğu ve kadri maruf olduğu, bina hasarı varsa söz konusu bina hasarının giderilmesi için o tarihte gerekli giderin rayiç değerlerinin tespiti hesaplanması hususunda heyette İnşaat Mühendisi bilirkişinin mevcut olmaması sebebi ile bu yönde bir değerlendirmede bulunulamadığı, dosya kapsamında yapılan teknik inceleme ve tespitler neticesinde toplam tespit edilen zararın KDV dahil 2.890.595,79 TL olduğu, birleşen dava davacısı sigorta tarafından yapılan 1.997.522,38 TL ödemenin davacının toplam zararından kusur oranı karşılığında [ (2.890.575,79 TL x %25 = 722.648,95 TL) =2.890.595,79-722.648,95 = 2.167.946,84 ] düşüm yapılmak suretiyle bina hariç Eksik Ödenen Zarar Bedelinin ( 2.167.946,84-1.997.522,38) = 170.424,46 TL olarak hesaplandığı, birleşen davada davacı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından mahkemenin 10.11.2021 tarihli müzekkere yazısına karşılık ... Sigorta tarafından gelen müzekkere cevabı ekinde ibraz edilen dekontların incelenmesi neticesinde davacı şirkete 1.997.522,38 TL ödeme gerçekleştirdiği, sigorta şirketinin sigortalısının %25 kusur oranını düşmek sureti ile davalıya rücu edebileceği, bu miktarın ise 1.498.141, 79 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.Dosya asıl ve birleşen dosya davacı vekillerinin beyan ve itirazlarını karşılayacak şekilde bilirkişi heyetine 1 İnşaat bilirkişisi eklenmek suretiyle ek rapor alınmak alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, 11/09/2023 tarihli ek rapor ile; inşaat mühendisliği yönünden; 1. Katta yer alan işyeri ile ilgili olarak düzenlenen 30.01.2019 tarih ... nolu Ekspertiz Raporunda Bina hasarı ile ilgili olarak hesaplanan toplam 43.374 TL rayiç bedelin bölgenin piyasa rayiçlerine uygun olarak hesaplanmış kadri maruf bir bedel olduğu, Çatı Katta yer alan işyeri ile ilgili olarak düzenlenen 07.01.2019 tarih ... nolu Ekspertiz Raporunun ‘Sigortalı Firma Hakkında Bilgiler’ bölümünde; “İşbu hasar dosyasının açıldığı poliçe ise Çatı Katı adresine ait olup, sigortalı riziko adresinde 750 m² alanda kiracı sıfatıyla faaliyet göstermektedir.” denilmekte olduğu ve bu Ekspertiz Raporunun ‘Hasar’ başlıklı bölümünde, toplam hasarın (Bina hasarı hariç tutularak) Emtia, Makine-Tesisat, Demirbaş ve Enkaz Kaldırma başlıkları altında hesaplanmış olduğu, kök raporun sunulması sonrasında dava dosyasına yeni belge ve bilgilerin sunulmamış olduğu görüldüğünden, taraf itirazlarının detaylı olarak incelenmesi neticesinde, kök raporda detaylı açıklamalar yapılarak dile getirilen kanaatin ve yapılan hesaplamaların aynı şekilde korunması gerekeceği belirtilmiştir. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 27/10/2018 tarihinde ... Mah.... Sok. No.4 ... adresinde bulunan bodrum ile beraber 5 katlı betonarme iş merkezinde yangın olayı meydana geldiği ve iş merkezi bünyesindeki bir kısım işyerlerinde hasarlar meydana geldiği, bodrum katta, ...’a ait ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. kapı kolu imalatı yapılan bir iş yeri, giriş katta, ...’ a ait kumaş örme imalathanesi ve geri dönüşüm deposu olarak kullanılmakta olan bir iş yeri olduğu, 1.kat, ve 3.katların ...’a ait ... San.veTic.Ltd. Şti. iplik imalathanesi olarak, 2. katın ise, yangına maruz kalan ...'ye ait iplik imalathane olarak kullanılan iş yerleri olduğu, olay akabinde düzenlenen 30/10/2018 tarihli itfaiye yangın raporunda; yangının bodrum kat alüminyum kapı kolu imalathanesinde bulunan metal eritme potası bacasının içerisinde biriken kurumların, potadaki yüksek sıcaklıktaki ergimiş malzemeden çıkan ısı ve kıvılcımların etkisiyle tutuşarak başladığı, sac baca içerisindeki yangının çatı üzerindeki izolasyon malzemesini tutuşturarak çatı ve çatı katına sirayet ettiği, ayrıca bodrum kat üzerindeki işyerlerinin havalandırma boşluğuna bakan camlarından içeriye doğru sirayet ederek bu işyerlerinde yangına sebebiyet verdiği kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar mahkememize mahalde uzman bilirkişilerin refakati ile keşif icra edilmiş ise de, yangın olayının 2018 yılında gerçekleştiği, aradan geçen süre içerisinde yangının oluştuğu iş merkezine bakım ve tadilatların yapılarak tekrardan aktif hale geçmiş olması nedeniyle olay yerinde yangın başlangıç yeri ve kusur yönünden esaslı bir inceleme ve araştırma imkanı bulunmadığının belirtildiği, bilirkişi heyeti tarafından dosya kapsamında mevcut ifade tutanakları, itfaiye raporu, D.iş tespit raporu, ekspertiz raporları, polis tarafından düzenlenen CD izleme tutanağı incelendiğinde; yangının başlangıç yerinin bodrum katta faaliyet gösteren ...San.ve Tic.Ltd.Şti.bünyesinde yapılan iş gereği yüksek sıcaklıktaki potalar üzerinde veya içerisinde yapılan eritme işlemleri neticesinde oluşan yüksek sıcaklık ve ısının aynı firmaya ait ve çatıya uzanan baca içendeki kurumları tutuşturması sonucu ortaya çıktığı, yukarı katlarda faaliyet gösteren diğer firmaların da bu yangından etkilendiği, bodrum kat işyerinin, bacanın geçtiği şaft bölgesinin ve 3.kat çatı katının binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliğe uygun olmayan veya eksik olan işyerleri olduğu, bacaların iş yerinin özelliğine göre yapılan işe ve kullanılan yakıt türüne göre mutlaka 3, aylık, 6 aylık, veya yıllık bakım, kontrol ve temizliklerinin yapılması gerektiği, bu nedenle yangının ilk önce çatı katında görüldüğü, bacanın geçtiği yerlerdeki duvarlar, yüzeyler ısıya ve aleve karşı dayanıklı değilse, duvarlar yanmasa bile yüksek derecede ısınacakları ve duvarın arka yüzeyinde, duvara yaslanmış ne kadar kolay yanıcı malzeme varsa onlarında bir müddet sonra ısınarak yanmaya başlayacağı, böylece çatı katında bulunun ... firmasına ait, petrol türevi olan mamul, yarı mamul, sentetik, elyaf, akrilik, iplik, pamuk , karton, ambalaj malzemesi , bez, torba gibi ürünlerin tutuşması ile yangının büyüyerek ve yayılarak devam ettiği, çatı katında bulunan, otomatik sulu söndürme sistemlerinin aktif olmaması, yangın dolaplarının aktif olmaması, algılama cihazlarının aktif olmaması, ve yangın esnasında iş yerinde yangına başlangıç esnasında müdahale etmek amacıyla çalışan personel olmaması, yangının geç fark edilmesi sonucu yangının büyüyerek yayıldığı, yangın hasarı ve zararının da daha büyük olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından; binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliğin 6. md,1-2-3 bendine göre; “yangın çıkmaması için gerekli güvenlik önlemlerinin alınması, aktif ve pasif yangın güvenlik önlemlerinin çalışır durumda bulundurulmaması ve yönetmelik hükümlerinin uygulanmaması sebebiyle meydana gelen yangın hasarlarından dolayı, işveren, iş yeri sahibi, temsilcisi veya yetkilisi sorumludur.” düzenlenmesi olduğu, davalı ...San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin yapılan işin gereği olarak yüksek ısılı pota içinde eritme yaparak, alüminyum kapı kolu imalatı yapmakta iken, potada oluşan yüksek ısının etkisi ile, uzun süre temizliği yapılmayan baca içinde biriken kurumların tutuşma sıcaklığına kadar ısınarak alev alması, alevlerin komple bacayı kaplaması ve çatı katına kadar devam etmesi bacanın geçtiği çatı katına ve diğer iş yerlerinde ısının iletilmesi sonucu bir yangına sebebiyet verdiği, binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliğe göre, şaft bölgesinin baca için uyumlu olmadığı, aynı yönetmeliğin 58. Md. uyarınca bacaların temizliğinin yapılmadığından meydana gelen yangın hasarına karşı %75 oranında kusurlu ve sorumlu olduğu, davacı ... San.veTic.Ltd. Şti. 'nin ise binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliğin 6 md 1,2,3 bendine göre, aynı iş yerinin 1, kat ve 3. Katın bina maliki, iş yeri sahibi, yetkilisi ve sorumlusu olarak ilgili maddeler gereği alınması gereken yangın güvenlik önlemlerinden, sprinkler sisteminin aktif olmaması, yangın dolabının aktif olmaması, su tesisat ve pompalarının olmaması, şaft bölgesine yakın açık pencere ve cam bulunması sebebi, çatı katının aynı yönetmeliğin 28.md, 61.md uygun olmadığı anlaşıldığından, yangının yayılmasına gelişmesine sebebiyet verilmesinden dolay kendi iş yerinde meydana gelen yangın hasarına karşı %25 oranında kusurlu ve sorumlu olduğu değerlendirilmiş olmakla olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun kusur değerlendirmesine mahkememizce de itibar edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından yapılan teknik inceleme ve tespitler neticesinde 1.kat adresindeki makineler, bina, demirbaşlar, enkaz kaldırma toplam rayiç bedelinin KDV hariç 170.486,82 TL, çatı katı adresindeki makinalar, demirbaşlar, enkaz kaldırma toplam rayiç bedelinin KDV hariç 1.276.629,12 TL, toplamda davacının 1.447.115,94+260.480,87 TL (%18 KDV) 1.707.596,81 TL tutarında zararının bulunduğu, giriş 1.kat poliçe adresi ile ilgili olarak hasara uğrayan emtia değerinin KDV hariç 107.448,87 TL, çatı katı poliçe adresi ile ilgili olarak hasar uğrayan emtia değerinin KDV hariç 987.920,57 TL, toplamda 1.095.369,44+87.629,55 (%18 KDV) 1.182.998,99 TL olduğu ve davacının bu miktarda zararının bulunduğu, toplam zararın KDV dahil 2.890.595,79 TL olduğu, birleşen dosya davacısı sigorta şirketi tarafından yapılan 1.997.522,38 TL ödemenin %25 kusur oranı karşılığında davacı zararından
düşümü yapıldığında eksik ödenen zarar bedelinin 170.424,46 TL olduğu hesaplanmakla asıl davanın kısmen kabulü ile 170.424,46 TL'nin 27/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Birleşen ....ATM ... esas sayılı ve birleşen ... ... esas sayılı dosyalar yönünden; davaya konu yangının meydana geldiği binanın 1.ve 3.katlarında faaliyet gösteren davacı ... San.ve Ltd.Şti.'nin birleşen dosya davacısı ... Sigorta A.Ş.nezdinde ... Klasik Ticari Yangın Sigorta Poliçeleri ile sigortalı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısı davacıya 16/11/2018 tarihinde 750.000 TL, 30/01/2019 tarihinde 1.051.032,23 TL olmak üzere toplam 1.801.032,23 TL ödeme yaptığı, alacağın tahsili için....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı ile takibin durdurulduğu, davacı sigorta şirketi tarafından birleşen ....ATM ... esas sayılı dosya ile itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesinin talep edildiği, yine söz konusu hasar nedeniyle sigorta şirketi tarafından 14/03/2019 tarihinde davacıya 196.490,15 TL ödeme yapıldığı, alacağın tahsili için....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı ile takibin durdurulduğu, davacı sigorta şirketi tarafından birleşen ....ATM ... esas sayılı dosya ile itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir..." hükmüne yer verilmiştir. Dosya kapsamında yer alan sigorta sözleşmesi ve ödeme belgesi dikkate alındığında, birleşen dosyalar davacısının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, bu durumda birleşen dosyaların davacısı sigorta şirketinin kendi sigortalısına yaptığı ödeme nispetinde onun haklarına halef olduğu açıktır.Teknik bilirkişiler tarafından inceleme ve tespitler neticesinde davalı tarafça baca içerisinde periyodik temizlik işlemleri yapılmadığından zamana bağlı olarak baca içerisinde birikerek katmerleşen is ve kurumların tutuşması sonucu yangının başladığı ve gelişerek büyüdüğü, davacıya ait işyerleri ile diğer işyerlerine de sirayet ederek maddi hasar ve zarara sebebiyet verdiği, dolayısı ile yangının çıkmasında ve davacının zarara uğramasında davalının ihmali, dikkatsizliği ve tedbirsizliğinin etken olduğu tespit edilmiş olmakla birleşen dosyaların kabulü ile itirazların iptali ile takiplerin aynen devamına, alacak likit ve belirlenebilir olmadığıdan şartları oluşmayan icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Birleşen davalarda alacak haksız fiilden kaynaklı olup, kusur durumu, hasar miktarı gibi hususlar yargılama gerektirdiğinden, alacak likit olmadığından icra inkar tazminat taleplerinin de reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davada davanın KISMEN KABUL / KISMEN REDDİNE, 170.424,46 TL'nin 27/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasında, davanın KABULÜNE, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine vaki davalı borçlu itirazının iptali ile takibin aynen devamına,
-İcra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasında, davanın KABULÜNE, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine vaki davalı borçlu itirazının iptali ile takibin aynen devamına,
-İcra inkar tazminat talebinin reddine,
4-Asıl davada;
a)Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 11.641,69-TL harçtan peşin alınan 4.269,38 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.372,31 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
b)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 27.267,91 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c)Davacı tarafından sarf edilen ve dosyaya yansıyan bilirkişi ücreti, keşif harcı, tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 16.984 TL yargılama giderinin kısmen kabul ve red oranına göre 11.577,95 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Ayrıca işbu dava nedeniyle peşin alınan 4.269,38 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
d)Davalılar tarafından sarf edilen ve dosyaya yansıyan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
e)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
5-Birleşen ....ATM ... esas sayılı davasında;
a)Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 125.280,40-TL harçtan peşin alınan 22.141,24 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 103.139,16 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
b)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 218.719,84 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)Davacı tarafından sarf edilen ve dosyaya yansıyan bilirkişi, tebligat ve posta gideri olmak üzere 23.118,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Ayrıca işbu dava nedeniyle davacı tarafından yatırılan 22.141,24 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
d)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
e)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
6-Birleşen ....ATM ... esas sayılı davasında;
a)Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 14.143,73-TL harçtan peşin alınan 2.500,48 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 11.643,25 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
b)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 33.057,83 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)Davacı tarafından sarf edilen ve dosyaya yansıyan tebligat ve posta gideri olmak üzere 191,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Ayrıca işbu dava nedeniyle davacı tarafından yatırılan 2.500,48 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
d)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
e)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, asıl ve birleşen dosya davacı vekillerinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/01/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır