T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/112 Esas
KARAR NO:2021/651
DAVA:Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:05/02/2018
KARAR TARİHİ:16/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 10.04.2015 tescil tarihli, ... sözleşme numaralı, ... tescil numaralı, 10.04.2015 tescil tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde düzenlenen, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği nezdinde düzenlenen 01.12.2016 tarihli, ... sözleşme numaralı, ... tescil numaralı, 02.12.2016 tescil tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi'ne konu, satıcısı... San. ve Tic. Ltd. Şti. olan, ... MARKA, 1 (BİR) ÂDET, 2015 MODEL, ... ... SERİ NOLU, CNC TORNA TEZGAHI'nın finansal kiralama yoluyla kiralanıp teslim edildiğini, davalı ...'ın Finansal Kiralama Sözleşmesi'nden kaynaklanan borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü ve davacı şirketçe aleyhinde dava ikame edilen finansal kiracıya, ... sayılı sözleşme için ... 24. Noterliğinden keşide edilen 22.06.2016 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek borçlarını 60 gün içinde ödemesi aksi takdirde; bu sürenin sonunda sözleşmenin fesholduğunun ihtar edildiğini, ihtarnamenin muhatabın adresine 30.03.2017 tarihinde tebliğ edildiğini 60 günlük yasal sürenin sona erdiğini, ayrıca; taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin “Kiracı'nın Tebligat Tarzına Uyma Yükümlülüğü” başlıklı 33. maddesi hükmüne göre Kiracı ve Kefillerin sözleşmede yer alan adreslerine gönderilen fesih ihtarnamesinin kendilerine tebliğ edilmiş olduğunu kabul etmiş olduklarını, Kiracı ve Kefillere gönderilen fesih ihtarnamesi, borçluların finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ve ticaret sicil kayıtlarında yer alan adreslerine gönderildiğini, feshin yasal sonucu olarak vadesi geçmiş borçların ve sözleşmenin fesih edilmesi sebebiyle muaccel hale gelen borçların 3 gün içerisinde davacı tarafa ödenmesi uyarısı ile birlikte, Finansal Kiralama Sözleşmesi'ne konu malların, finansal kiralama sözleşmesinin ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun ilgili maddelerine istinaden davacı şirkete teslim edilmek üzere, davacının kanuni ikametgâhı olan "... Cd. No:... Kat:... ... .../..." adresinde hazır bulundurulması hususlarının ihtar edildiğini, ihtarname ile tanınmış bulunan süreye rağmen, ihtarnamede belirtilen borçların ödenmediği gibi belirtilen süre içerisinde finansal kiralama konusu malların davacı tarafa teslimi için de herhangi bir girişimde bulunulmadığını, sözleşme konusu kiralananın, iş bu dava sonuçlanıncaya kadar davacı tarafa teslimi için davalı finansal kiracı aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, kararın .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, kiralananın davacı tarafa hükmen iadesine, hükmen iadenin mümkün olmaması halinde; mal bedelinin, Finansal Kiralama Sözleşmesi'nde belirlenmiş olan temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, işbu dava sonuçlanıncaya kadar dava konusu kiralanan için verilen ihtiyati tedbir kararının hükmün kesinleşmesine kadar devamına, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; finansal kiralama sözleşmesinden doğan malın iadesi davasıdır.
Taraflara usulune uygun duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş olup, Finansal Kiralama Sözleşmesi, ... 24. Noterliği'nin 22/06/2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası, faturalar ve teslim-tesellüm belgesi mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Davaya ilişkin olarak, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası üzerinden 22/01/2018 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiği finansal kiralama sözleşmesine konu malın davalıdan alınarak davacıya yediemin sıfatıyla teslimine karar verildiği görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, Mali Müşavir ...'a tevdii edilen dosyada tanzim olunan 05/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında 10.04.2015 tarihli, ... numaralı Finansal kiralama sözleşmesi yapıldığı, sözleşmenin 10.04.2015 tarihinde ... tescil numarası ile tescil edildiği, davalının, dosyada bulunan teslim tesellüm belgesine göre kira sözleşmesine konu malı teslim aldığı, sözleşmeye dayalı olarak ... numaralı kesin ödeme planı yapıldığı, bu ödeme planına göre davalı tarafın kira borcunu ayın 22 sinde ödemesi gerektiği, davacı taraf kayıtları incelendiğinde, 22.06.2016 ihtarname tarihi itibarı ile davacı tarafın davalı taraftan 1.123,41 Euro vadesi geçmiş kira borcu ve 1.123,49 Euro ihtamame ile aynı gün vadeli kira borcu (toplam 2.246,90 EURO) olduğunun görüldüğü, davacı tarafın 2.246,90 Euro kira alacağı ve 123,74-TL diğer masraf alacağı için ... 24. Noterliği'nin 22.06.2016 gün ve ... yevmiye numaralı işlemi ile davalı tarafa ihtarname keşide ettiği, ihtarname ile 60 günlük ödeme süresi tanındığı, 60 gün içinde ödenmediği takdirde finansal kiralama sözleşmesinin başka ihtara gerek kalmaksızın feshedilmiş olacağını ve 60 günlük ödeme süresinin sonundan başlamak üzere 3 gün içerisinde davacının kanuni ikametgahı olan "... Cd. No:... K:... ... .../..." adresinde finansal kiralamaya konu malı teslim etmek üzere hazır bulundurmalarını yapılacak muayeneden sonra malın teslim alınacağınının ihtar edildiği, ihtarnamenin muhataba 27.06.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davacı taraf ticari defterleri incelendiğinde, davalı tarafın, 23.06.2016 tarihinde ihtamame kendisine tebliğ edilmeden 1.124,00 Euro ödeme yapmış olduğu, böylece ihtarnamenin keşide edildiği tarih itibarı ile temerrüde uğrayan kira borcunu ödemiş olduğunun görüldüğü, davalı taraf ticari defterlerine göre 03.08.2016 tarihinde 3.510,00 Euro ödeme yapıldığı, böylece, keşide edilen ihtarname ile aynı gün olan 22.06.2016 vade tarihli kira borcunu 60 günlük süre dolmadan 03.08.2016 tarihinde ödemiş olduğu gibi 22.07.2016 tarihli kira borcunu da ödemiş ve fazladan da 1.263,61 Euro ödeme yaptığı, davacı tarafın bu fazla ödemenin 76,00 Euro'sunu diğer alacaklarına mahsup ettiği, bakiye kalan 1.187,61 Euro fazla ödemenin ise 1.123,49 Euro'sunu 22.08.2016 tarihli kira alacağına mahsup ettiği, bakiyeyi ise 22.09.2016 tarihli kira alacağından düştüğü, davacı tarafın kendisine gelen fazla ödemeden masraf tahsilatı yapmış ise de faiz tahsilatı yapmadığı, davacı tarafın incelenen ticari defter kayıt ve belgelerine göre, 6361 sayılı yasanın 31. maddesinde ve davalı tarafa 22.06.2016 tarihinde keşide, 27.06.2016 tarihinde tebliğ edilen ihtarnamede verilen 60 günlük sürede borçlarını ödediği, bu sebeple sözleşmenin fesih sebebinin gerçekleşmediği, davalı tarafın, sözleşmelere konu kiralanan malları davacıya teslim etme borcunun doğmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirmiş, bilirkişi raporu taraflara usulune uygun tebliğ edilmiştir.
Davacının beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosya yeniden Mali Müşavir ...'a tevdii edilerek 18/05/2021 tarihinde tanzim olunan bilirkişi ek raporunda özetle; davacı taraf ticari defterlerinin, fatura ve faturalara ilişkin ödeme tarihleri ve tutarlarının incelenmesinde, davalı tarafın ihtarname keşide tarihine kadar 4 defa üst üste iki kira bedelini ödeme planında yer alan ödeme tarihlerinden sonra ödediği, davalı tarafın ihtarname keşide tarihine kadar 9 adet kira fatura bedellerini kesin ödeme planında yer alan ödeme tarihlerinden sonra ödediğinin görüldüğü, davacı tarafın 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. Maddesi ve taraflar arasında düzenlenen ... nolu Finansal Kiralama Sözleşmesinin 13. Maddesi Mükerrer Temerrüt Hali Nedeniyle Sözleşmenin Fesih Edilmesine göre fesih hakkının doğup doğmadığının mahkemenin kanaatinde olduğu, davacı tarafın 23.11.2020 tarihli bilirkişi raporuna itirazlarına ilişkin beyan dilekçesi ile, davacı tarafa ait cari ekstrede 03.08.2016 tarihi karşısında 3.150,00 EURO şeklinde bir ödeme gözüküyor ise de bu tutarın davalı tarafından yapılan bir ödeme olmadığını, dilekçe ekinde sunmuş oldukları dekont incelendiğinde söz konusu tutarın 29.03.2016 tarihinde davaya konu finansal kiralamaya konu ekipmanların hasarlanması sonucu ... Sigorta tarafından gönderilmiş olduğunu, 3.150,00 EURO tutarında davalının carisine işlenmiş olan ödemenin ekli dekontta görüleceği üzere 29.03.20116 tarihinde davacı şirket hesaplarına girdiğini, fakat işlemin ne sebeple gerçekleştirildiği anlaşılmadığından davalının carisine ancak 03.08.2016 tarihinde işlendiğini, bu sebeple söz konusu tutarın ihtarla davalıya ihtar gönderilmesinden çok önce şirket hesaplarına geçtiğini bildirdiği, davacı tarafından sunulan ... A.Ş'ne ait 29.03.2016 tarihli dekontun incelenmesinde, ... Sigorta A.Ş tarafından davacı taraf hesabına 3.510,00 EURO havale yolu ile ödeme yapıldığı, ödemenin ne için yapıldığına dair her hangi bir açıklamanın bulunmadığının görüldüğü, davacı taraf ticari defterlerine göre, davacı taraf 29.03.2016 tarihli ... Sigorta A.Ş tarafından gönderilen 3.150,00 EURO tahsilatı 03.08.2016 tarihinde davalı ... hesabına işlediği ve davalı taraftan olan alacağından düştüğü, davacı tarafın yapmış olduğu açıklamaya göre, 3.150,00 EURO 29.03.2016 tarihinde davalının cari hesabına işlenmiş ve davalı taraftan olan kira alacağından düşülmüş olsa idi, davalı tarafın 22.06.2016 ihtarname tarihi itibari ile davacı tarafından davalı taraftan talep edilen kira alacağı bakiyesinin olmayacağı, davacının davalı tarafa 1.263,10 EURO borçlu olacağının görüleceği, ancak 29.03.2016 tarihli ... Sigorta A.Ş tarafından davaya konu finansal kiralamaya konu ekipmanların hasar bedeli olarak 3.150,00 EURO gönderilmiş ise, davacı tarafın ... Sigorta A.Ş adına hasar yansıtma bedeli faturası düzenlemesi ve yansıtma faturasına karşılık alacağına ilişkin ... Sigorta A.Ş tarafından ödeme yapılması gerektiği, dosya içerisinde davacı tarafından hasar bedeline ilişkin ... Sigorta adına düzenmiş hasar yansıtma bedeli faturası bulunmadığı, davacı tarafından sunulan 29.03.2016 tarihli dekont üzerinde de hasar bedeline ilişkin ödeme yapıldığına dair bir bilgi bulunmadığı, sonuç olarak mahkeme tarafından, ... Sigorta A.Ş. tarafından gönderilen 3.510,00 EURO ödemenin davaya konu finansal kiralamaya konu ekipmanların hasar bedeli olarak kabul edildiği takdirde, davacının keşide etmiş olduğu ihtarnamede talep etmiş olduğu kira alacağının, ihtarname ile tanınan 60 gün içerisinde 1.122,90 EURO kira alacağının ödenmediği, dolayısıyla sözleşmenin fesih sebebinin gerçekleştiği, davalı tarafın, sözleşmelere konu kiralanan malları davacıya teslim etme borcunun doğduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiş, bilirkişi ek raporu taraflara usulune uygun tebliğ edilmiştir.
Davalı tarafından, finansal kiralama bedelini ödediğine veya borcun olmadığına ilişkin MK’nun 6. ve 6100 sayılı HMK’nun 200 mad. ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerini dosyaya ibraz etmemiştir.
Taraflar arasındaki davaya konu uyuşmazlık; taraflar arasındaki akdedilen FKS uyarınca malların davalı kiracıya teslim edildiğini, ancak taahhüt edilen borçların ödenmediğini, ödenmesi amacına yönelik hesabın kat edilerek davalı borçluya ihtarname keşide edildiğini, 60 günlük süre verildiğini, ancak buna rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle de sözleşmenin feshedildiği belirtilerek, FKSye konu malların aynen iadesi talebine ilişkindir.
Finansal Kiralama konusu mal, 6361 Sayılı yasanın 9. maddesi gereğince, kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan Yasanın 23. maddesi hükmü gereğince de, kiracı, sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup; malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6831 Sayılı Yasanın 27. maddesine göre sözleşme süresinin dolması, ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 26. maddesi hükmüne göre de; sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 29. maddesi gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekte yükümlüdür.
Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan kira borcunun keşide edilen ihtarnameye ve ihtarname ile tanınan 60 günlük süre içerisinde davalı yanca kira borcunun tamamının ödenmemiş olduğu, davacının sözleşme uyarınca kiralananın teslim borcunu yerine getirdiği, davalı yanın ise sözleşme ile yükümlendiği kira bedelini ödeme edimini tamamının yerine getirmediğinin bilirkişi raporuyla da tespit edildiği, buna ilişkin olarak keşide edilen ihtarnamenin usulüne uygun tebliğ edildiği ancak sonuçsuz kaldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar mahkememizce mali müşavir bilirkişi tarafından alınan kök raporda 29/03/2016 tarihli ... A.Ş ait dekont fotokopisinde davacı ... A.Ş'ye 3.150,00 Euro ... Sigorta A.Ş tarafından havale yapılmış ise de; yapılan havalede açıklama da yapılmadığı dikkate alınarak bu havalenin davalı borçlu adına yapılıp yapılmadığı anlaşılamamıştır. Davacının itirazları üzerine bilirkişiden alınan ek raporda ise ... Sigorta tarafından 3.150,00 Euro hasar bedeli gönderildiği düşünülse dahi davacı tarafça ... Sigorta'ya hasar yansıtma bedeli faturası düzenlenmediği tespit edilmiş olup ayrıca hasar ödemesine ilişkin olduğuna dair açıklama da bulunmadığı sabit olduğundan davalı adına yapılmış bir ödeme olarak kabul edilmesi mümkün olmamıştır.
Ayrıca taraflar arasında düzenlenen Finansal Kiralama Sözleşmesi 13. Maddesine göre: " Kiracının, bir kiralama dönemi içinde kiralama bedellerinden üçünü veya üst üste iki kira bedelini zamanında ödememesi halinde, kiralayan ayrıca başka bir süre vermeksizin işbu sözleşmeyi derhal fesih etmek ve sözleşmenin feshi ile ilgili hükümlerini uygulamak hakkına sahiptir. " düzenlemesi mevcuttur. Alınan raporda davalı kiracının kira döneminde ihtar tarihinde önce 9 adet kira bedelini vadesinden sonra ödediği ve yine ihtar tarihinden sonra 4 defa üst üste kira bedelini geç ödediği tespit edilmiş olduğu nazara alındığında taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 13. Maddesi uyarınca fesih şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır. Belirtilen bu sebeplerle Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan kira borcunun keşide edilen ihtarnameye ve ihtarname ile tanınan 60 günlük süre içerisinde davalı yanca kira borcunun tamamının ödenmemiş olduğu, kiralama sözleşmesinin 13. Maddesi uyarınca kiracının üst üste iki veya üç kira bedelini vadesinde ödemediği anlaşılmakla fesih şartlarının oluştuğu, sözleşmenin davacı
yanca haklı nedenle feshedilmiş bulunduğu, davalının temerrüte düştüğü ve Finansal Kiralama Kanunu ve Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği keşide edilen ihtara rağmen de davalı ediminin yerine getirildiğine dair kanıt ibraz edilmediği, davalı tarafça ödeme belgesi de sunulmadığı anlaşıldığından, davacı tarafından açılan dava sabit olmakla davanın kabulü ile davaya konu malların davacıya aynen iadesine, aynen teslimin mümkün olmaması halinde davacının talebi dikkate alınarak icra müdürlüğünce İİK 24. Maddesinin tatbik edilmesine, ayrıca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/01/2018 tarihli, ... D. İş sayılı dosyası üzerinden verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın KABULÜ ile; taraflar arasında düzenlenen 10/04/2015 tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu olan "... MARKA, 1 (BİR) ADET, 2015 MODEL, ... ... SERİ NOLU, CNC TORNA TEZGAHI" 'nın davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine, aynen teslimin mümkün olmaması halinde icra müdürlüğünce İİK 24. Maddesinin tatbik edilmesine,
(2).... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası üzerinden verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
(3)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 13.469,76-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.367,45-TL harçtan mahsubu ile bakiye 10.102,31-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
(4)Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL başvurma harcı, 3.367,45-TL peşin harç, 700,00-TL bilirkişi ücreti, 178,40-TL posta, tebligat ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 4.281,75-TL yargılama masrafının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
(5)Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, AAÜT uyarınca 22.253,01-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
(6)Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(7)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/09/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.