T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1201 Esas
KARAR NO:2021/408
DAVA:Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:31/12/2018
KARAR TARİHİ:27/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı ... .... A.Ş. arasında, 18.06.2013 tarihinde "Otopark Sistemi Satış Sözleşmesi" imzalandığını, davalı ...'in, işbu sözleşme ile davacı şirketin ... ... Oteli işletmesinde kullanılmak üzere, ... marka otopark kontrol sistemini tüm ekipmanları ile birlikte satıp kurarak çalışır vaziyette teslim etmeyi taahhüt ettiğini, davacı şirketin, sözleşme ile üstlendiği ödeme yükümlülüklerini aynen ve zamanında ifa ettiğini, müvekkilinin satın almış olduğu otopark sistemlerinin ilk günden itibaren sözleşmeye ve teknik otopark çalışma şartlarına uygun olarak kurulmamış olduğunu, arazılar ve sorunların kronik hale geldiğini, sistemin kusursuz olarak çalışmasının temin edilmediğini, kronikleşen arızalar neticesinde davacı şirketin çokça bakım ve destek hizmeti talep ettiğini, ... ... müşterilerinin araçlarının uğradığı zararları karşılamak zorunda kaldığını, netice itibari ile otopark sistemini 2018 yılı içinde değiştirerek üçüncü kişi bir firmadan yeni otopark sistemi satın alarak bu yeni sistemi devreye almaya mecbur kaldığını, ayrıca müvekkilinin teknik personel görevlendirme, gerekli yönlendirmeleri ve bilgi akışını sağlama gibi tüm edinmlerini ifa ettiğini, davalı şirketin üstlenmiş olduğu eseri ayıplı olarak ifa ettiğini ve taahhüt ettiği sonucu her türlü kusurdan ari ve çalışır vaziyette, sözleşmesel ve hukuki şartlara uygun olarak teslim edemediğini, davalı şirketin akde aykırılığı sebebiyle zarar meydana geldiğini, tüm bu zararların kusurlu olan Davalı ... tarafından tazmininin gerektiğini, diğer yandan, araç giriş-çıkışlarında sistem arızası sebebiyle ücret alınamayan otopark hizmetlerininin verilmesi gerektiğini, bu sebeple de otopark işletmesinde kar kaybı yaşandığını, ayrıca bariyerlerin müşteri araçlarının üzerine düşmesi sebebiyle ilave ek masrafların da tahakkuk ettiği, davalının kurmuş olduğu ekipman ve sistem sökülmeden evvelki durumunu .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile tespit ettirdiklerini, öncelikle davalı şirketin akde aykırı ayıplı ve eksik yahut hiç ifa etmediği edimler nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu zararların tespitini, yapılacak tespit sonrasında ise tespit olunan zararın her bir zarar kalemi bakımından zarar tarihinden ve en geç 11.06.2018 tarihli .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamenin davalı şirkete tebliği tarihinden itibaren yürütülecek faizleri ile birlikte tazminini, HMK m. 107 hükmü gereği belli olduğu ilk anda arttırılmak üzere, şimdilik 5.000,00-TL'nin davalı Şirket ... tarafından davacı şirkete ödenmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiğini bildirmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası, arıza tespit tutanakları ve yazışmalar, servis kayıt formları, ihtarname örnekleri, arıza tespit fotoğrafları, sözleşmeler ve faturalar Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, Elektrik Mühendisi ..., Bilgisayar Mühendisi ..., Mali Müşavir ...'a tevdii edilen dosyada tanzim olunan 27/01/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş. Sayılı dosyada alınan rapor, davalı tarafından kurulan sistemdeki davacının şikayetleri, servis form ve fotoğraflar, e-posta yazışmaları birlikte değerlendirilerek, teknik Servis Form içeriklerinde dava konusu "Çıkışta ödemeli ücretli otopark sisteminin" Mekanik ve Elektronik aksamlarında 2 yıllık garanti süresi içerisinde tekrar eden arızalar tespit edildiği, taraflar arasında imza edilen Otopark Sistem Satış Sözleşmesi "Garanti Süresi" madde başlığı altında satışı yapılan cihazların her türlü imalat ve montaj hatalarına karşı sistemin montajı ve yazılı tesliminden itibaren 24 (yirmidört) ay için satıcı firma garantisi altında olduğunun anlaşıldığı, sunulan Teknik Servis Form içeriklerinden ürün teslimi ve montaj işlemlerinin tamamlanmasının 21.05.2014 tarihini bulduğu anlaşılmakla garanti süresinin 2016 yılı Mayıs ayına kadar geçerli olacağı kanaatine varıldığı, sistem, yazılım, elektronik ve mekanik aksamlarının tamamında 2 yıllık garanti süresi dahilinde teknik arızalar tespit edildiği ve teknik servisçe sorunların giderilmeye çalışıldığının anlaşıldığı, bu hususların teknik servis forumları haricinde, güvenlik personelince imza edilen tutanaklar ve davacı şirket çalışanlarının e-posta iletileri ile de sabit olduğu, arazıların sebep olabileceği unsurların, sisteme ait bariyerlerin açılıp-kapanmaması, bariyer kollarının düşmesi, araç giriş-çıkışlarında kolun inip-kalkması sırasında kolun sallanmasından dolayı veya fotosel arıza kaynaklı araçların ya da yayaların üzerine kolun düşme tehlikesi oluşturması, bilet makinelerinden bilet alınamaması veya uzun süre beklenmesi dolayısıyla trafik oluşumu, bariyer ve bilet makinelerinin çalışması esnasında sürekli titreme yapması, sisteme ait bilgisayardaki yazılımın kullanılmaması, araçların kullanım süre ve fiyat hesaplamalarının yapılamaması, aboneliği bulunan araç takiplerinin yapılamaması, biletlerin okutulamaması bu nedenle günlük araç giriş-çımış takibinin yapılamaması, sağlıklı verilere ulaşılamaması, özetle tüm sisteme ait donanımların gerekli şekilde birbirleri ile koordineleri çalışmasının sağlanamayacağı yönünde görüş ve kanaate varıldığı, 07.05.2014 - 12.01.2016 tarih arasındaki tüm servis formlarının davalı tarafça taahüt edilen garanti süresi dahilinde olduğu, dosya kapsamında yer alan ... Otopark Sistemleri Parça Dahil Periyoduk Koruyucu Bakım ve Onarım Sözleşmesi kapsamında taraflar arasında dava konusu park sistemi için her ay düzenli bakım ve onarım sözleşmesi imza edildiği hususu da gözetilerek dava konusu "Çıkışta ödeme ücretli otopark sisteminin" kullanım ömrünün 7 yıl (2555 gün) olacağı kanaatine varıldığı, sözleşme tutarı olan 104.000,00 Euro + KDV, 104.000,00 Euro / 2555 gün = 40,70 Euro/gün + KDV (günlük kullanım bedeli), 21.05.2014 (sistemin tam faaliyete geçirildiği tarih) ile 11.06.2018 (bakım sözleşmesinin fesh edildiği tarih) arasındaki kullanım 1481 gün süresi boyunca davacı şirketin faydalanma bedeli, 1481 gün x 40,70 Euro/gün = 60.276,70 Euro + KDV, davacı tarafça sistemden verim alınamaması nedeniyle talep edilebilecek tazminat tutarı; 104.000,00 Euro - 60.276,70 Euro = 43.723,30 Euro + KDV olarak hesap edildiği, 18 Haziran 2013 sözleşme tarihindeki dolar kuru; 2,5128 TL/USD, 43.723,30 Euro X 2,5128 TL/Euro = 109.867,91-TL + %18 KDV = 129.644,13-TL davacı talebi olabileceği tutar olarak hesaplandığı ve belirli olmamak ile birlikte temerrüt tarihinden veya 31.12.2018 dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince değişen oranlarda ticari avans faizi ile birlikte talep edilebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
(3)Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve dava tarihi ile sözleşmenin feshi tarihindeki kur üzerinden ayrı ayrı hesaplama yapılması için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilerek 21/04/2021 tarihinde tanzim olunan bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan 18.06.2013 tarihli sözleşmenin feshine ilişkin olarak Davacı tarafından davalıya gönderilen .... Noterliğinin 11.06.2018 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamede; "Bildiğiniz üzere müvekkil şirket ile aranızda 18.06.2013 tarihinde otopark sistemi satış sözleşmesi imzalanmış olup bu sistem tarafımızdan kullanılmaya başlanmıştır. Sistem kurulması akabinde bilet vermeme, bariyerin açılmaması, açık kalması, bariyerin düşmesi gibi arızalar vermeye başlamıştır. İşbu arızalar neticesinde tarafınıza Beşiktaş 17. Noterliğinin 21.09.2015 tarih ve 10058 yevmiye nolu ihtarnamesi tebliğ edilmiştir. Akabinde yapmış olduğumuz iyi niyetli görüşmeler ve uzlaşma çabalarımıza rağmen sorunlar kronik olarak devam etmiştir..." denilerek, ihtarda belirtilen gerekçelerle sözleşmenin 11.06.2018 tarihli ihtarneme ile fesih edildiği, davalı yana ihtar edilerek uğranılan zararların tazmin edileceği ve yasal yollara başvurulacağı ihtarında bulunulduğu, fesih ihtarının muhatap davalı şirkete ne zaman tebliğ edildiğine ilişkin, tebliğ şerhli ihtarname dosyaya ibraz edilmediğinden tespiitinin yapılamadığı, ilk teknik arıza bakım forumlarından 17.04.2014 tarihinden itibaren bariyer arızası, 07.05.2014 tarihinde ödeme coder arızası ve devam eden muhtelif tarihlerde meydana gelen arızalar olduğunun teknik olarak tespit edildiği, teknik inceleme tespit ve değerlendirmeler sonucunda, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki Otopark sisteminin ekonomik ömrünün 7 yıl (2555 gün) olarak öngörüldüğü ve otopark sisteminin davacı tarafından 1481 gün kullanıldığı, sistemin sürekli arızalanması ve yeterince fayda sağlamaması üzerine taraflar arasında imzalanan 104.000 EUR + KDV bedelli sözleşmenin .... Noterliğinin 11.06.2018 tarih ve ... yevmiyeli ihtarname ile fesih edildiği, Otopark sistemi için öngörülen 7 yıllık ekonomik ömrünün, davacı tarafından faydalanılmayan 1481 güne isabet eden sözleşme bedelinin geri iadesinin kök raporda hesaplanarak davacı tarafından talep edilebileceğinin değerlendirildiği, kök raporda, sözleşme konusu otopark sisteminden faydalanılmayan süreye isabet eden bedelin TL karşılığı olarak KDV dahil hesaplanan bedelin 129.644,12-TL olduğu ve 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesine uygun olarak temerrüt/dava tarihinden itibaren talep edilebileceği yönünde değerlendirme yapıldığı, tarafların itiraz beyanları çerçevesinde, davacının, davalıdan talep edebileceği alacağın, Sözleşme bedeli: 104.000 EUR + KDV, Otopark Sisteminin Ekonomik Ömrü: 7 yıl (2555 gün), Günlük Değer: 104.000 EUR / 2555 gün = 40,7045 EUR / gün, Sistemden Faydalanılan Gün Sayısı: 1481 gün, Faydalanılan Süreye İsabet Eden Tutar: 1481 gün X 40,7045 EUR / gün = 60.283,37 EUR, Faydalanılmayan Süre: 2555 gün - 1481 gün = 1074 gün, Faydalanılmayan Süreye İsabet Eden Tutar: 1074 gün X 4,7045 EUR / gün = 43.716,63 EUR, Fesih İhtar Tarihi 11.06.2018 Tarihli TCMB Döviz Satış Kuru: 5,3052 TL/EUR, işbu tarih itibariyle 43.716,63 EUR X 5,3052 TL/EUR = 231.925,46-TL olarak hesaplandığı, KDV dahil 231.925,46-TL + %18 KDV 41.746,58 TL = 273.672,04 TL olduğu, davacı tarafından davalıya keşide edilen 11.06.2018 tarihli ihtarnamenin tebliğine ilişkin herhangi bir tespit yapılamaması karşısında davalının dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, dava tarihi 31.12.2018 tarihi itibariyle talep edilebilecek alacağın, Dava Tarihi 31.12.2018 tarihindeki TCMB EUR Döviz Satış Kuru: 6,0388 TL/EUR buna göre: 43.716,63 EUR X 6,0388 TL/EUR = 263.995,99 TL olarak hesaplandığı, KDV dahil 263.995,99 TL + %18 KDV 47.519,28 TL = 311.515,27 TL olduğu, tarafların tacir olduğu, dava tarihi itibariyle hesaplanan 311.515,27 TL'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince %13,75 ve değişen oranlarda ticari avans faizi talep edilebileceği, tarafların diğer taleplerinin mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; taraflar arasında düzenlenen Otopark Sistemi Satış Sözleşmesi gereği davacı ... A.Ş'nin ... Oteli'nin otoparkı yapım işini davalı firma üstlenmiştir. Ürün teslimi ve montaj işlemlerinin tamamlanmasının 21.05.2014 tarihi olduğu, sözleşmenin garanti süresi başlıklı anlaşması gereği; satışı yapılan cihazlar, her türlü imalat ve montaj hatalarına karşı sistemin montajı ve yazılı tesliminden itibaren 24 ay için satıcı firmanın garantisi altındadır. Bu durumda davalının teslimi yaptığı ürün Mayıs 2016 tarihine kadar garanti altında olduğu anlaşılmaktadır. .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş. Sayılı dosyada alınan rapor, davalı tarafından kurulan sistemdeki davacının şikayetleri, servis form ve fotoğraflar, e-posta yazışmaları, mahkememizce alınan teknik bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirmede; teslimi yapılan üründe garanti süresinde ilk teknik arıza bakım forumlarından 17.04.2014 tarihinden itibaren bariyer arızası, 07.05.2014 tarihinde ödeme coder arızası ve devam eden muhtelif tarihlerde meydana gelen arızalar olduğunun tespit edildiği, bu arızaların bir kısmının davalı tarafça giderilmeye çalışıldığı, delil tespiti yapılan dosyadan da davalı tarafça giderilememiş olan arızalar tespit edildiği, servis tarafından giderilmiş arızalardan bazı parçaların ise ikinci el olduğu belirtilmiştir. Bu durumda davalı tarafından edimi yüklenilen işte sistem, yazılım, elektronik ve mekanik aksamlarının tamamında 2 yıllık garanti süresi dahilinde arızalar tespit edilmiş bu hususun servis kayıtları, tutanaklar, yazışmalar, delil tespiti dosyası gibi belgelerle doğrulandığı ve teknik servisçe sorunların giderilmeye çalışıldığının anlaşıldığı ancak sisteme ait bariyerlerin açılıp-kapanmaması, bariyer kollarının düşmesi, araç giriş-çıkışlarında kolun inip-kalkması sırasında kolun sallanmasından dolayı veya fotosel arıza kaynaklı araçların ya da yayaların üzerine kolun düşme tehlikesi oluşturması, bilet makinelerinden bilet alınamaması veya uzun süre beklenmesi dolayısıyla trafik oluşumu, bariyer ve bilet makinelerinin çalışması esnasında sürekli titreme yapması, sisteme ait bilgisayardaki yazılımın kullanılmaması, araçların kullanım süre ve fiyat hesaplamalarının yapılamaması, aboneliği bulunan araç takiplerinin yapılamaması, biletlerin okutulamaması bu nedenle günlük araç giriş-çımış takibinin yapılamaması, sağlıklı verilere ulaşılamaması, özetle tüm sisteme ait donanımların gerekli şekilde birbirleri ile koordineleri çalışmasının sağlanamayacağı yönündeki teknik görüş de dikkate alınarak davalı tarafça sözleşme ile üstlenilen edimin gereği gibi yerine getirilemediği, yapılan işin ayıplı olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda eserin davacı tarafça kullanılması yahut kullanılmaya zorlanması hakkaniyet gereği mümkün olmadığından sözleşmeyi noter ihtarıyla feshettiğini bildiren davacının fesihte haklı olduğu kanaatine varılmıştır. Davalının otopark sistemi için her ay düzenli bakım ve onarımı da sözleşme ile yüklendiği gözetilerek teknik raporda kullanım ömrünün 7 yıl olabileceği ve sözleşme bedelinden günlük kullanım bedeli bulunarak, sistemin faaliyete geçirildiği tarih ile sözleşmenin feshi tarihi arasındaki 1481 günlük faydalanma bedeli bulunmuş, toplam ödenen miktardan bu bedel düşülmek suretiyle bedel hesabı yapılmış, 43.723,30 Euro+ KDV olarak hesaplanmış, 27/01/2020 tarihli bilirkişilerin hesaplama yaptığı bu raporda sözleşmede ödeme dolar cinsinden olduğundan, sözleşme tarihindeki dolar kuru üzerinden değerlendirme yapılarak sonuç itibariyle 43.723,30 Euro X 2,5128 TL/Euro = 109.867,91-TL + %18 KDV = 129.644,13-TL olarak bulunmuştur. Davacı vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesinde davalı şirketin temerrüde düşürüldüğü 11/06/2018 tarihindeki döviz kuru üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinde bahisle itiraz etmiş ise de; her ne kadar sözleşmede ödeme dolar olarak belirlenmiş ise de davacı tarafından dava açılırken dolar üzerinden talepte bulunulmayıp Türk Lirası üzerinden talepte bulunulmuştur. Davacı tarafından davalıya gönderilen fesih ihtarnamesinde toplam ödenmesi gereken tutar yazılmadığı ve bu davalıdan net olarak talep edilmediğinden davalının fesih itibariyle temerrüdünden bahsedilemeyeceği ve TBK 99. Maddesi nazara alındığında davalının dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü kabul edilmesi gerektiğine kanaat edilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 21/04/2021 tarihli ek rapor gereği dava tarihi ile sözleşmenin feshi tarihindeki kur üzerinden ayrı ayrı hesaplama yapılması istenmiş, raporda fesih ihtar tarihi olan 11/06/2018 tarihinde TCMB Döviz Satış Kuru: 5,3052 TL olduğundan 43.716,63 EUR X 5,3052 TL/EUR = 231.925,46-TL olarak, KDV dahil 231.925,46-TL + %18 KDV 41.746,58 TL = 273.672,04 TL olarak hesaplanmış, davanın açıldığı tarih olan 31/12/2018 tarihinde TCMB Döviz Satış Kuru: 6,0388 TL/EUR olduğundan buna göre toplam 43.716,63 EUR X 6,0388 TL/EUR = 263.995,99 TL olarak hesaplandığı, KDV dahil 263.995,99 TL + %18 KDV 47.519,28 TL = 311.515,27 TL olarak hesaplama yapılmıştır. Davacı vekili tarafından ek rapordan sonra sunulan 10/05/2021 tarihli dilekçe ile davanın 273.672,04 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi talep etmiş olduğu anlaşıldığından; HMK 26. Maddesi taleple bağlılık gereği ilkesi gözetilerek dava tarihinde temerrüdün gerçekleşmesi sebebiyle dava tarihindeki dolar kuru üzerinden (311.515,27 TL) yapılan hesaplamaya itibar edilememiş, davacının talebi gibi daha düşük bedel olarak hesabı yapılan fesih ihtar tarihindeki dolar kuru üzerinden yapılan hesaplama neticesinde bulunan 273.672,04-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın KABULÜ ile, (taleple bağlı kalınarak) 273.672,04-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
(2)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 18.694,53-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 85,39-TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan 4.593,00-TL harçtan mahsubu ile bakiye 14.016,14-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
(3)Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, AAÜT uyarınca yapılan hesaplama neticesinde 27.607,04-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
(4)Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 85,39-TL peşin harç, 4.593,00-TL tamamlama harcı, 2.250,00-TL bilirkişi ücreti, 89,70-TL posta, tebligat ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 7.053,99-TL yargılama masrafının davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
(5)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/05/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.