T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/273 Esas
KARAR NO: 2019/866
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 28/03/2018
KARAR TARİHİ: 13/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacı tarafından Bandırma ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı ihtiyati tedbir dosyasının tedbir teminatı olarak ...Bankası ... Şubesince düzenlenen 22/10/2002 tarih ve ... nolu ve 476.386.00 USD bedelli teminat mektubunun ilgili mahkemeye sunulduğunu, ihtiyati tedbirin verildiği uyuşmazlıkla ilgili esas davanın İstanbul...Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası ile yargılaması yapıldığını ve yargılama sırasında tedbir miktarının düşürüldüğünü, akabinde tedbirin teminatının da düşürüldüğünü, bu durumda fiilen 476.386 USD tutarlı teminat mektubunun tutarının hukuken banka kayıtlarında 153.000 USD'ye indirildiğini, İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında görülen davada ihtiyati tedbirin mürtefi olduğunu ve tedbir teminatı mahiyetindeki işbu teminat mektubunun davacı tarafa iade edildiğini, davacı tarafça iade alınan mektubun bankada veya firmalarında kaybolduğunu, bankaya defalarca müracaat edilerek teminat mektubunun konusuz kalmasından bahisle banka kayıtlarından düşürülmesinin talep edildiğini, ancak banka tarafından talebin kabul edilmediğini, ayrıca davacının banka kayıtlarının incelendiğinde, ... Elektrik Kurumu Edirne Müessese Müdürlüğüne hitaben 10/03/1993 tarihinde düzenlediği ... nolu ve 75 TL bedelli bir teminat mektubunun varlığının tespit edildiğini ve bunun üzerine ilgili kuruma müracaat edilerek kayıtların araştırılması durumunda işbu teminat mektubu içeriği ile ilgili bir borcun olmadığını, işlemin zaman aşımı sürelerini geçirdiğinin tespit edileceğini ve bu nedenle teminat mektubunun taraflarına iadesinin talep edildiğini,... AŞ'ye yapılan müracaat sonucunda söz konusu teminat mektubunun ... Bankası ... Şubesine iade edildiğine dair cevap verildiğini, kurumun bu cevabının ilgili bankaya bildirildiği ancak bankanın bu gelen cevabı da kabul edip işleme koymadığını, davalı bankanın konusuz kalan işbu teminat mektupları için yıllık yüklü miktarda komisyon ücreti aldığını, bu nedenle teminat mektuplarının düşümünü yapmadığını beyanla, ilgili teminat mektuplarının konusuz kaldığı ve bu nedenle banka kayıtlarından çıkarılması gerektiğinin tespiti ile taraflar arasındaki muarazının giderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, davacının konusuz kaldığı iddiası ile teminat mektuplarının banka kayıtlarından çıkarılması gerektiğinin tespitine ilişkin talebinin kabul edilemez olduğunu, güven kurumu olan, kuruluşu ve denetimi özel rejime tabi olan davacı bankanın asli faaliyeti ve gereği sonucunda, davacı olan müşterisinin talep ve rızası çerçevesinde kanunlara uygun olarak hazırlanarak, davacı yanın rizikolarına dair güvence olmak üzere üçüncü şahıs ve mahkemesine sunulmuş olan teminat mektuplarının teslim olunan kurum, kişi, mercii yada taraflarında kaybolmuş olması, teminat mektuplarının kesin ve süresiz olarak tanzim edilmiş olmaları itibari ile de davalı bankanın teminat mektubundan kaynaklı riskini sona erdirmediğini, tazmin taleplerinin davalı bankaya yönelmesine engelleyemez nitelikte olduğunun tartışmasız olduğunu, davacının özen yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğini, davacı tarafına teslim olunan teminat mektubunun korunmasında, gösterilmesi gereken özenin, tacir olan davacı tarafından gösterilmemiş olması nedeniyle, zayi olduğundan bahisle konusuz kaldığını iddia ettiği 1.teminat mektubu açısından davacının kendi kusurundan dolayı gerçekleştiğini, 2.teminat mektubunun ise davalı bankaya teslimine dair davalı banka açısından kabul edilebilir nitelikte kayıt ve belge sunulmadığını, banka kayıtlarında teslim edildiğine ilişkin ilgili kurumdan alınan yazı içeriğini doğrular evrak ve işlem bulunmadığını, davacının açmış olduğu davanın hakkın kötüye kullanımı olduğunu beyanla, davacının eda taleplerine yönelik taleplerinin reddine, davanın kendi kusurundan kaynaklı, iyi niyetli olmayan talepleri nedeni ile usulen reddine, ayrıca davanın hukuki dayanaktan yoksun olması ve davacının kusurlu davranışları nedeniyle meydana gelmiş olması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, teminat mektubu suretleri, teminat mektuplarına ilişkin yazılar, mailler ve başvuru yazıları, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası celp olunmuştur.
İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasının (Eski İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi) incelenmesinde; davacı ... AŞ tarafından davalı ...'ye izafeten ...AŞ aleyhine 31/10/2002 tarihinde açılan Tazminat davası olup, yapılan yargılama sonucunda 12/03/2013 tarih 2013/69 sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi Bankayı Meltem Mülayim ve SMMM ... tarafından tanzim olunan 07/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda;lehdar garanti edilen ...AŞ tarafından muhatap Bandırma ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile açılan dava nedeniyle aleyhine ihtiyati tedbir kararı alınan... AŞ'nin ve üçüncü şahısların işbu ihtiyati tedbir sebebiyle uğrayabileceği zarar ve ziyana karşılık olmak üzere lehine, Garanti veren... Bankası AŞ...r Şubesinin 22/10/2002 tarih ve 3134 mektup numaralı 153.000USD bedelli kesin ve süresiz olarak verilen teminat mektubu ile 75,00TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun 19/09/2019 inceleme tarihi itibariyle meri teminat mektubu olduğunu, davalı bankanın dava ve uyuşmazlık konusu meri teminat mektuplarından doğan 75,00TL ile 153.000USD tutarındaki gayrinakdi kredi riskinin devam ettiğini ve ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğunu belirtmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora karşı beyan ve itirazlar dosyaya ibraz edilmiştir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalı tarafın beyanları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı banka tarafından davacı lehin üçüncü şahıslara verilen teminat mektuplarının bedelsiz kaldığından bahisle bedelsiz kaldığının tespiti ve banka kayıtlarından çıkartılmasına yönelik dava olduğu, davacı lehine davalı banka tarafından 2 adet teminat mektubunun verildiği, bunlardan bir tanesinin... Şubesinin 22/10/2002 tarih... nolu476.386 USD bedelli teminat mektubunun olduğu, söz konusu teminat mektubunun ilgili mahkemeye sunulduktan sonra asıl davanın İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesine açıldığı, daha sonra İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin yapılan yasal düzenlemeler sebebi ile İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu ve yargılamasının... Esas sayılı dosyası ile sürdürüldüğü, bu dosyada öncelikle teminat mektubu riskinin 153.000 USD'ye indirildiği, akabinde ilgili teminat mektubunun mahkeme tarafından iadesine karar verildiği ve bu karar doğrultusunda teminat mektubunun 17/01/2011 tarihinde iadesi hususunda karar oluşturulduğu ve 18/01/2011 tarihinde Av....'e iade edildiği, ancak sonradan söz konusu teminat mektubunun muhtemelen davacı uhdesinde yada davalı banka uhdesinde kaybolduğu, ancak söz konusu teminat mektubunun banka tarafından Bandırma...Asliye Hukuk Mah.nin... D.iş sayılı dosyasına hitaben ve aleyhine ihtiyati tedbir istenen ...AŞ uğrayabileceği zarar sebebi ile...AŞ'den talep edilebilecek teminat amacı ile verildiği, dolayısı ile gerek bu Bandırma ...ASliye Hukuk Mah.nin D.iş dosyası ve gerekse bu dosya uyarınca açılmış bulunan esas davada artık teminat mektubunun ihtiyaç kalmaması sebebi ile o dosyanın davacısı ...AŞ'ye iade edildiği, bu hususun İstanbul Denizcilik İhtisas Mah.nin ... E.sayılı dosyasında verilen 17/01/2011 tarihli karar ve İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasından verilen karar uyarınca sabit olduğu, teminat mektuplarının hangi somut olaya ilişkin verilmiş ise ancak onun için paraya çevrilebileceği, söz konusu teminat mektubunun mahkeme tarafından davacı ...AŞ'ye iade edilmiş olması sebebi ile artık banka nezdinde söz konusu teminat mektubunun ödenme riskinin bulunmadığı, bu itibarla ilgili teminat mektubunun hükümsüz kaldığı anlaşıldığından bu teminat mektubu yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafça hükümsüz kaldığının tespiti istenen ikinci teminat mektubu ise ...Bankası ... Şubesinin 10/03/1993 tarihli ... nolu 75,00 TL bedelli teminat mektubunun olduğu, söz konusu teminat mektubunun dosya içinde mevcut iadeli taahhütlü mektupla davalı bankanın ... Şubesine lehtar...AŞ tarafından iade edildiği, bu sebeple bu teminat mektubu yönünden de riskin sona erdiği anlaşıldığından bu teminat mektubu yönünden de davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
A)... Bankası AŞ tarafından Bandırma...Asl.Hukuk Mah'nin ... D.iş sayılı dosyasına sunulan 22/10/2002 tarih 3134 sayılı lehtarı ... Gemisi Donatanlığına ...AŞ ile 3.şahısların ihtiyati tedbir sebepleri ile uğrayabilecekleri zarar ve ziyana karşı tedbir isteyen ...AŞ'nin borçlarının teminatı olarak verilen 476.386 USD'lik(sonradan risk tutarı153000 USD'ye düşürülen) teminat mektubunun hükümsüz kaldığının ve riskin sona erdiğinin tespitine,
B)...Bankası ... Şubesinin 10/03/1993 tarihli ... nolu 75,00 TL bedelli teminat mektubunun lehtar ... AŞ tarafından davalı bankanın ... Şubesine iade edildiği anlaşıldığından söz konusu teminat mektubunun hükümsüz kaldığının ve riskin sona erdiğinin tespitine,
Her iki teminat mektubu yönünden davalı bankanın riskin sona ermesi sebebi ile söz konusu mektupların davalı banka kayıtlarından çıkarılmasına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 41.875,64TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan (dava açılırken 35,90TL+tamamlama harcı 10.468,00TL) 10.503,90TLnin mahsubu ile bakiye 31.371,74TLnin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 1.800,00TL bilirkişi ücreti ve 112,00TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.912,00TLnin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Ayrıca davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan (dava açılırken 35,90TL+ tamamlama harcı 10.468,00TL) 10.503,90TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı
İşbu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Yasası kapsamında imzalanmıştır