T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/372 Esas
KARAR NO: 2024/105
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/04/2018
KARAR TARİHİ: 08/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından ... numaralı İnşaat ... Poliçesi ile sigortalı bulunan ... ile, Yeni ...ve Sosyal Tesis İnşaatında 14.06.2016 tarihinde kalıp çökmesi sebebiyle hasar meydana geldiğini, şirketlerinde yapılan ihbar üzerine, ... no'lu hasar dosyası açıldığını, söz konusu hasar sebebiyle yapılan eksper incelemesi nedeniyle hazırlanan raporun 18.07.2016 tarihinde şirketlerine sunulduğunu, raporda, ekspertiz mahallinde yapılan incelemede malzemenin kusuru veya kusurlu bir işçiliğin söz konusu olmadığı, tüm önlemlerin alınmasına karşın taşıyıcı iskelenin vibrasyon nedeni ile kalıp yüzeyinden önceden belirlenemeyen ani bir nedenden ayrılması sonrası kalıbın beton ağırlığından çöktüğü kanaatine varıldığının bildirildiğini, ödenmesi gereken toplam hasar bedelinin 291.166,57 TL olarak belirlendiğini, söz konusu bedelin, 09.09.2016 tarihinde, sigorta ettiren ... San. ve Tic. A.Ş.'ye ödendiğini, yine ilgili hasar dosyasından yapılan eksper incelemeleri için 18.08.2017 tarihinde 20.000,00 TL ödendiğini, bu ödemenin 20.000,00 TL'sinin dava konusu hasar dosyası için yapıldığını, hasar konusu ... no'lu poliçeye ilişkin, davalı şirket ile davacı şirket arasında koasürans anlaşması bulunmakta olup, buna göre, toplam hasarın ve eksper ücreti olan 311.166,57 TL.'nin %50'si yani 155.583,28 TL'nin davalı şirket tarafından ödenmesi gerektiğini, söz konusu taleplerinin davalı şirkete iletildiğini ancak dönüşün olmadığını, 17.05.1017 tarihinde davalı şirket hasar departmanına gönderilen e-maille dosyanın akıbetinin sorulduğunu, ancak davalı şirketin olayda sigortalının ağır kusurunun bulunduğu gerekçesi ile hasarın teminat dışı olarak değerlendirildiğini ve ödeme yapılamayacağının bildirildiğini, bununla birlikte, olayda sigortalının ağır kusurlu olduğu iddiasının doğru olmadığını, hukuki bir kavram olarak ağır kusurun kasta yakın bir kusuru ifade ettiğini, ekspertiz raporunda belirtildiği gibi ve sigortalı tarafından sunulan beyanda da ifade edildiği üzere, kalıp dökme işlemi projesine uygun şekilde ve titizlikle gerçekleştirildiğini, ilgili inşaatta kolon betonların olaydan yaklaşık 1 ay önce döküldüğünü, daha sonra, ... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü mühendisleri inceleme yaparak, proje ve şartnamede belirlenen özelliklere göre eksiksiz yapıldığını tespit ettiğini ve 13.06.2016 tarihinde hazırlanan tutanakla beton dökülmesine izin verildiğini, sigortalının ağır kusurundan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, davalının koasürans anlaşması doğrultusunda hasarın %50'sini ödemesi gerektiğini, bu itibarla, huzurdaki davayı açma zorunluluğunun doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere söz konusu hasarla ilgili ödenen toplam 311.166,57 TL'nin %50'si olan 155.583,28 TL'nin 17/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili ile taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının sigortalısına ödediği tazminata konu riziko ve hasar, İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi özel ve genel şartlarına göre teminat dışı olduğunu, teminat dışı yapılan bir ödemenin, lütuf/hatır (Ex gratia) ödemesi olup, bunun rücu ya da talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacı şirkete dava öncesinde de, davaya konu hasarın sigorta teminatı dışında olduğu ve ödeme yapılmasının mümkün olamayacağının bildirildiğini, davaya konu riziko ve hasarın gerçekleştiği inşaatın, davalı şirket nezdindeki İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi ile güvence altına alındığını, ancak bu güvencenin elbette sınırsız olmadığını, ... Sigorta A.Ş, sigortalı/sigorta ettirenin beyanına dayanarak, poliçede ayrıntıları belirtilen teminatlarla sınırlı olmak kaydıyla, sigorta konusunu, sigorta süresi içinde "İnşaat Sigortası Genel Şartları ", "Özel Şartlar", "Garanti Hükümleri" ve "Klozlar" uyarınca ve belirtilen sigorta bedellerinin, teminat limitleri ile temin ettiğini, teminatın kapsamının ise İnşaat Sigortaları Genel Şartları (Bütün Muhataralar) ve poliçe ve zeyilnamelerinde yazılı hüküm ve özel şartlara tabi olmak kaydıyla işbu sigorta, konusunu teşkil eden değerlerin teminat müddeti içinde, inşaat sahasında bulunduğu sırada, inşaat süresinde bu poliçede gösterilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir ziya ve hasara uğraması halini temin ettiğini, bu bağlamda, İnşaat Sigortası Genel Şartları'nın (Bütün Riskler) "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı 3. maddesinde belirtilen tüm zararların sigorta teminatı dışında olduğunu, yine İnşaat Sigortası Genel Şartları'nın (Bütün Riskler) "Aksine Sözleşme Yoksa, Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı 2. maddesinde yer alan teminatların, bu poliçe üzerinde teminat kapsamında oldukları ayrıca ve açıkça belirtilmemiş ise teminat kapsamı dışında olduğunu, İnşaat Sigortası Genel Şartlarının A.4 Teminat Dışında Kalan Kıymetler ve Haller başlığı altındaki;Plan, proje veya hesap hatasından dolayı sigortalı mallarda meydana gelecek fiziksel ziya ve hasarlar, Malzemenin bozukluğundan, ayıbından veya kusurlu işçilik neticesinde olan hasarlar, İnşaatın yapılması için kullanılan makine ve teçhizatta, mekanik arızalardan ve elektrik arızalarından meydana gelen ziya ve hasarlar, Sigortalının veya onun yerine kaim olan sorumlu kişinin, kasdı ve ayrıca sözleşme varsa ağır kusurundan kaynaklanan ziya ve hasarların teminat dışı olduğunu, söz konusu çökme hadisesinin yaşandığı inşaat bölümünün yüksekliği 7 ila 8,95 mt arası değişmekte ve 540m2 lik bir alanda 2. kat zemin döşemesinin kolonsuz imalatı yapıldığını, aralarında ortalama 100 cm mesafe bulunan teleskopik metal dikmeler, zemindeki kot farklılığından ötürü değişik yüksekliklerde (2,55 – 4,50mt arası) yerleştirilerek düşeyde aynı seviyeye uzanmalarının sağlandığını, bu dikmelerin üzerine de ahşap kirişler yerleştirilerek yatayda ahşap bir çerçeve oluşturulmuş, daha sonra da bu ahşap çerçevenin üzerine ikinci kademe teleskopik dikmeler oturtulmak sureti ile bahsi geçen yüksekliğe ulaşılarak döşeme kalıplarının yerleştirildiğini, 14.06.2016 günü saat 08:00 da başlanan beton dökülmesi işleminin aralıksız olarak devam etmiş, döküm sırasında da betonun sıkışması için vibrasyon makinesi ile kuvvet uygulamış, aynı gün 18:00 de döşeme kalıbında çökme yaşandığını, ... Üniversitesi tarafından tutulan raporun değerlendirmeler kısmında, "göçmenin taşıyıcı sistem olarak kullanılan ve yukarıda dizaynı anlatılan metal dikmelerin üzerindeki yükü taşıyamayarak, hareket etmelerinden veya burkulmasından kaynaklandığı" belirtildiğini, aynı raporun Öneriler ve Sonuçlar kısmının (iv) maddesinde, "kolonsuz geçilen döşeme imalatında kalıp altı iskelesi olarak teleskopik metal dikme kullanılması" tavsiye edilmemekte, bu dikmelerin kullanılması zorunlu ise metal dikmelerin düşeylik kontrollerinin yapılarak, tamamen dik yerleştirilmesine ve her iki ucundan hareket edemeyecek şekilde oturdukları yüzeylere sıkıca sabitlenmesine özen gösterilmesi gerektiği, (iii) maddesinde ise "kalıp altı iskelesi olarak ilave güvenlik sağlayan cuplock iskele sistemi kullanılması" gerektiğinin belirtildiğini, anılan raporun (v) bölümünde ise "bu metrajda bir yüzey alanına yaklaşık 500 m3 betonun tek seferde dökülmesinin risk teşkil ettiği", "bu boyutlardaki döşemelerin betonları dökülürken, güvenlik ön planda tutularak beton dökme işleminin bölgesel veya kademeli yapılması gerektiği" tavsiye edildiğini, bu metrajda beton dökülmesi sırasında, vibratör kullanılmasının yatay ve dikey yönde yaratacağı ilave yüklerin de dikkate alınması gerektiğini, özellikli bir inşaat olması açısından tüm imalat aşamalarında geçerli fenni, teknik şartnamelere uyulması gerektiğini, ... raporunda yeni imalat için kullanılacak iskele/ kalıp ve yapım tekniği konusunda öneriler bulunduğunu, ancak bu çerçevede tanımlandığı şekli ile imalatı yapılmış olan iskele ve kalıp sistemindeki çökmenin beklenen bir durum olup, aksine davranışın ağır kusur sayılacağının belirtildiğini, Türk Standartları 500 (BETONARME YAPILARIN TASARIM VE YAPIM KURALLARI) 5.4 maddesi (KALIP VE İSKELE DESTEKLERİ) gereğince, 5 (Beş) metreyi geçen yüksekliklerde yapılan inşaat iskelelerinde kalıp ve iskele dayanım hesaplarının yapılmasını şart koşacağını, çöken iskelenin dayanım hesapları ve planlarının olmadığını, buna göre inşaat firmasının ve şantiye mühendisinin yapılan imalatta, iskelenin plansız ve hesaplamasız -gelişi güzel- inşa edildiğinin açıkça belli olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun tebligatlar yapılmış olup, hasar dosyası celp edilmiştir.
Dosya bir sigorta, bir inşaat mühendisi ve bir mali müşavirden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 08/04/2019 tarihli raporda; ... Sigorta tarafından .../0 Numaralı 26.05.2014 - 19.06.2019 Vadeli İnşaat All Risk Poliçesi ile ... ili Yeni ...ve Sosyal tesis yapım işi projesi için tanzim edilen Sigorta poliçesinin geçeli bir poliçe olduğunun görüldüğü, ... Sigorta A.Ş. ile davalı ... Sigorta A.Ş. nin .../0 Numaralı poliçeyi %50 - %50 Kapalı koasüranslı olarak paylaştığı, hasarın meydana geliş nedeninin taşıyıcı sistemin vibrasyon nedeni ile kalıp yüzeyinden ayrılması ve kalıbın beton ağırlığından dolayı çökmüş olduğu, oluşan Hasarın İnşaat All Risk ( C.A.R.) Sigorta kapsamında ve istisnalar dışında kalan önceden bilinmeyen ani bir sebeple meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından ödenen toplam tazminatın 291.166,57 TL olduğu ve davalı sigorta şirketi tarafından koasürans hissesi oranında ( % 50 ) 145.583,28 TL ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Dosya taraf itirazları uyarınca yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 21/01/2020 tarihli ek raporda; ... Sigorta tarafından .../0 Numaralı 26.05.2014 - 19.06.2019 Vadeli İnşaat ... Poliçesi ile ... ili Yeni ...ve Sosyal tesis yapım işi projesi için tanzim edilen Sigorta poliçesinin geçerli bir poliçe olduğunun görüldüğü, ... Sigorta A.Ş. ile davalı ... Sigorta A.Ş. nin .../0 Numaralı poliçeyi %50 - %50 Kapalı koasüranslı olarak paylaştığı, hasarın meydana geliş nedeninin taşıyıcı sistemin vibrasyon nedeni ile kalıp yüzeyinden ayrılması ve kalıbın beton ağırlığından dolayı çökmüş olduğu, oluşan Hasarın İnşaat ... ( C.A.R.) Sigorta kapsamında ve istisnalar dışında kalan önceden bilinmeyen ani bir sebeple meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından ödenen toplam tazminatın 291.166,57 TL olduğu ve davalı sigorta şirketi tarafından koasürans hissesi oranında (% 50 ) 145.583,28 TL ödemekle yükümlü olduğu, davacı sigorta şirketinin makbuz fatura ve / veya başkaca belge ibraz etmesi kaydı ile hissesi oranında ( %50) isabet eden 10.000 TL ekspertiz ücretinin davalı yandan tahsili gerekeceği belirtilmiştir.
Dosya inşaat mühendisi bilirkişiye bilirkişiye tevdi edilmiş düzenlenen 30/11/2021 tarihli raporda; Hasara konu olay ... İli Merkez İlçesi ... Konağı ve Sosyal Tesis Yapı İşi'nde 14/06/2016 tarihinde soyal 'Tesis Si Blok Zemin Kat tavan (1.kat) döşeme ve Kiriş Betonu dökülürken B-E/ I(konsol dahil) -6 aks aralığındaki teleskobik kalıp sisteminde göçük oluşması olduğu, ... İnşaat Mühendisliği Bölümünün hazırlamış olduğu 23/06/2016 tarihli raporunda göçme meydana pelen yerin konferans salonu tavanı olduğu, kat yüksekliğinin 5 metreyi geçmesi nedeni ile teleskobik dikmelerin kademeli yerleştirildiği, göçmenin döşeme kalıp altı taşıyıcı sistemi olarak teleskobik metal dikmelerin üzerindeki yükü taşımayarak harcket etmelerinden veya burkulmasından kaynaklandığının belirtildiği, 18/07/2016 tarihli Ekspertiz taporu incelendiğinde hasara neden olan göçmenin olduğu yer ile ilgili hasar tazminin teminat dışında olduğu, “bozuk olmayan veya ayıpsız malzemeler ve hatasız işçilikle doğru inşa edilmiş sigortalı diğer kiymetlerde meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir çerçevesinde göçme nedeni ile göçmeye neden olan teleskobik direk ve kereste dışında meydana gelen hasarlara ilişkin bedelinin hesaplandığı, hasara neden olan olayın teleskobik kalıp sisleminin beton ağırlığımı taşıyamaması nedeni ile göçmesinden kaynaklandığının anlaşıldığı, ekspertiz raporunda teleskobik direk ve kereste dışında meydana gelen hasarlara ilişkin hasar bedelinin hesaplandığı ve sigorlalıya ödendiği dosya kapsamından anlaşıldığı, ekspertiz raporunda poliçenin “bozuk olmayan veya ayıpsız malzemeler ve hatasız işçilikle doğru inşa edilmiş sigortalı diğer kiymetlerde meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir” çerçevesinde hesaplanan hasar bedelinin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği uzmanlık alanına girmediği belirtilmiştir.
Dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 30/07/2023 tarihli 2. Ek raporda raporda; davacı Sigorta Şirketi tarafından dava konusu hasarda, Sigortalı kıymetlerde meydana gelen ziya ve hasarın miktarı tespiti için ... Hizm. Ltd.'ye ödenen KDV dahil 20.000 TL eksper ücretinin kadri maruf olduğu, kapalı Koasürans poliçelerde Jeran Şirketini takip eden diğer Şirketler Riziko gerçekleştiğinde plasmanda ki yüzdeleri / katılım oranları kadar jeran şirkete sorumluluğu bulunmadığı, sigortalı kıymetlerde meydana gelen ziya ve hasarın miktarı tespiti için 3. Kişilere Sigorta eksperi, Bilirkişi, danışman vs. ödenen ücretlerde sedan şirketlerin sorumluluk kapsamında olduğu, poliçenin - davacı sigorta şirketi ile %50 - %50 Kapalı koasüranslı olarak düzenlenmesinden dolayı katılım oranı kadar %50' sinden (10.000 TL KDV dahil ) alacak kalemi olarak sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Dava, sözleşmeden kaynaklı alacak davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... Sigorta A.Ş'nin İnşaat ... Poliçesi ile sigortalısı olan ... San ve Tic A.Ş'nin ... ili Yeni ...ve Sosyal Tesisi inşaatında 14/06/2016 tarihinde kalıp çökmesi sebebiyle hasar meydana geldiği, ... nolu hasar dosyası açıldığı, hasar konusu poliçeye ilişkin davacı ile davalı şirket arasında koasürans (aynı rizikonun ortaklaşa birkaç sigorta sigorta şirketi tarafından aynı zamanda sigorta edilmesi) anlaşması bulunduğu, bu anlaşmaya istinaden toplam hasar ve eksper ücretinin yarısının davalı şirket tarafından ödenmesinin talep edildiği anlaşılmakla dosya kapsamında yapılan teknik inceleme sonucunda hasar nedeninin "taşıyıcı sistemin vibrasyon nedeni ile kalıp yüzeyinden ayrılması ve kalıbın beton ağırlığından dolayı çökmüş olabileceği" belirtilmekle bu hasarın poliçe teminatı kapsamında kaldığı değerlendirilmekle davacı tarafından dava dışı ... San ve Tic A.Ş'ye yapılan ödemenin koasürans oranında davalı şirket tarafından davacı şirkete ödenmesi gerektiği, bu hususun dosya kapsamında yer alan ve denetime elverişli bulunup hükme esas alınabilir nitelikte bulunan bilirkişi kök ve ek raporlarından da anlaşıldığı böylece ... Sigorta tarafından .../0 Numaralı 26.05.2014 - 19.06.2019 Vadeli İnşaat ...Poliçesi ile ... ili Yeni ...ve Sosyal tesis yapım işi projesi için tanzim edilen Sigorta poliçesinin geçerli bir poliçe olduğunun görüldüğü, ... Sigorta A.Ş. ile davalı ... Sigorta A.Ş. nin .../0 Numaralı poliçeyi %50 - %50 Kapalı koasüranslı olarak paylaştığı, hasarın meydana geliş nedeninin taşıyıcı sistemin vibrasyon nedeni ile kalıp yüzeyinden ayrılması ve kalıbın beton ağırlığından dolayı çökmüş olduğu, oluşan Hasarın İnşaat... (C.A.R.) Sigorta kapsamında ve istisnalar dışında kalan önceden bilinmeyen ani bir sebeple meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından ödenen toplam tazminatın 291.166,57 TL olduğu ve davalı sigorta şirketi tarafından koasürans hissesi oranında (% 50 ) 145.583,28 TL ödemekle yükümlü olduğu, yine davacı Sigorta Şirketi tarafından dava konusu hasarda, Sigortalı kıymetlerde meydana gelen ziya ve hasarın miktarının tespiti için ... Hizm. Ltd.'ye ödenen KDV dahil 20.000 TL eksper ücretinin kadri maruf olduğu, kapalı Koasürans poliçelerde Jeran Şirketini takip eden diğer Şirketler Riziko gerçekleştiğinde plasmanda ki yüzdeleri/katılım oranları kadar jeran şirkete sorumluluğu bulunmadığı, sigortalı kıymetlerde meydana gelen ziya ve hasarın miktarı tespiti için 3. Kişilere Sigorta eksperi, Bilirkişi, danışman vs. ödenen ücretlerde Jeran şirketlerin sorumluluk kapsamında olduğu, poliçenin - davacı sigorta şirketi ile %50 - %50 Kapalı koasüranslı olarak düzenlenmesinden dolayı katılım oranı kadar %50' sinden (10.000 TL KDV dahil ) alacak kalemi olarak sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile toplam 155.583,28-TL'nin dava tarihi olan 30/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüd faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
155.583,28-TL'nin dava tarihi olan 30/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüd faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 10.627,89-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.656,98-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.970,91-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 24.893,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 2.656,98-TL Peşin/nisbi Harcı, 4.200,00-TL Bilirkişi ücreti, 163,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.020,48TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara ödenmesine,
Dair, davalı tarafın yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 08/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır