T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/408 Esas
KARAR NO:2025/72
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/05/2018
KARAR TARİHİ:23/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında gönderilen 10 örnek ödeme emri 09/05/2018 tarihinde haricen öğrenilmiş olduğunu, yasal süresi içerisinde imzaya itirazlarını yapmış olduklarını, davacı şirketin ...'de faaliyet göstermekte olup son zamanlarda iş yerine çeşitli icra dosyalarından haciz işlemleri için gelinmesiyle davacı tarafından şirkete bir kısım çek yapraklarının çalındığının anlaşıldığını, davacı kendisine ait 40 koçan çek karnesini bulundurduğunu, davacı şirkete ait çek yapraklarının çalınması nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, davacının davalıya 36.900,00 TL borçlu olmadığının tespit edilmesini talep ettiklerini, dava sonunda icra müdürlüğü'ne ödenmiş paranın istidardına, dosyada kapak hesabı yapılarak yatırılmış bulunan 36.900,00 TL'nin teminat olarak kabul edilerek takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, davalı tarafın kötü niyetle hareket ettiğinin açıkça sabit olduğundan 6100 sayılı HMK'nın 329/1-2 maddesi gereğince davalı taraf aleyhine davaya konu alacağın %10'u oranında sözleşmesel vekalet ücreti ile 5.000,00 TL disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini, haksız ve kötü niyetli takip sebebi ile davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının takdiri ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmektedir.
CEVAP:
Davalı ... A.ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın açıldığı tarih itibariyle dosya borcunun ödenmiş olduğunu, dosyadaki paranın davalı tarafça reddiyatının yapılmış olduğunu, davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararın bulunmadığını, dosya borcu davanın açılmasından önce ödedniği için davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararı olmamakla ve davanın usulden reddinin gerektiğini, ödemiş bir dosya borcu için ancak istirdat davasının açılabileceğini, dosya borcunun ödemeyen tarafın ödemediği bir paranın istirdadını talep etmesi ve bu kapsamda istirdat davası açmasının mümkün olmadığından husumet yokluğu sebebiyle ve HMK md. 115 gereğince açılan davanın usulden reddini talep ettiklerini, davalının iyi niyetli hamil olduğunun açık olduğunu, tazminat sözleşmesel vekalet ücreti ve disiplin para cezası verilmesine ilişkin taleplerin hukuki dayanağının bulunmadığını, mahkeme tarafından davanın istidat davasına dönüştürülmesinin kabul edilmesi halinde dosya borcu dava dışı 3. Kişi tarafından ödendiğinden icra dosya borcunu ödemeyen davacının istirdat davası açma hakkı bulunduğundan ve HMk md 114 gereğince taraf sıfatı dava şartı olduğundan açılan davanın HMK md 115 gereğince usulden reddinin gerektiğini, davanın esasına girilmesi halinde iyi niyetli hami,l olan davalıya karşı açılan davanın esastan reddini talep ettiklerini, haksız dava nedeniyle davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma sayılı dosyasının UYAP suretinin dosya arasına alındığı, ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosya aslının dosya arasına alındığı, davacı tarafın Ticaret sicil kayıtlarının dosya arasına alındığı, davacı şirket yetkilisine ait imza asıllarının Kocaeli Uluçınar Vergi Dairesi'nden gönderildiği ve dosya arasına alındığı, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak.... Noterliği ... yevmiye nolu, ... yevmiye nolu, ... yevmiye nolu ve ... yevmiye nolu işlem fotokopilerinin dosya arasına alındığı, davacının imza örneklerinin dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.
Dosya Grafolog bilirkişisine tevdi olunmuş, düzenlenen 26/05/2022 tarihli raporda;
İnceleme-karşılaştırma
İmzalar üzerlerinde grafolojik, grafometrik ve kaligra k yöntemlerle inceleme yapılmış gerekli optik araçlardan, UV- ışık kaynağı, looptan da yafarlanılarak değişik yön ve açılardan ışık ışınları, büyüteç, binoküler stereo mikroskop, ..., ..., ... ... cihazları, bio stereo mikroskop ile ve yeterli mikroskobik büyütme uygulanmış. bilgisayar ortamında değişik programlar kullanılarak incelenebilir|duruma getirilmiş ve elde edilen görüntülerin inceleme sonuçları tablo halinde rapor içeriğinde sunulmuştur.
Detaylı ve kapsamlı olmak üzere objektif grafolojik kriterler esas alınarak yapılan analitik incelemede edilen bulgular, oluşan kanaat ve arılan sonuçlar aşağıda belirtilmektedir:
1.Davacı ...'ya ait mevcut imza örneklerinin P015 tarihli imzalarında el yazısı şeklinde “Biro” isim yazısı harflerinden oluştuğu, “0” harfinden sonra dar açılı sola dönüşle “B” harfi alt kısmına kadar yatay çizgi çekildiği, elipsoidl şekil ya da dar açılı sola yukarı dönüş ve sağa akan kavis biçimi yapılarak sonlandırıldıkları, 2015 sonrasındaki imzalarında ise “iro” harflerinin tırtık biçimi ya da “R” ha benzeri şekle sadeleştiği görülmektedir.
Davacıya ait mukayese imza örneklerinin kendi aralarında kısmen polimort yapıları, ortalama tutarlılık ve işleklik dereceleri ile kendi aralarında oğal varyasyonlar dışında istikrarlı oldukları ve incelemeye elverişli oldukları tespit edilmiştir.
2. İnceleme konusu çek aslı ön yüzündeki keşide imzası ile Davacı ...'ya ait mevcut imza örnekleri karşılaştırıldığında;
-“B” harfi dikey çizgisinin davacı imzalarında sola bakan khvisli yapıda olması, keşide imzalarında dikey olması,
İnceleme konusu imzalarda “B” harfi dikey çizgisinin harfin üst ya da alt kısmında dışarı taşıcı tipte olması, davacı imzalarında kısa olması,
-İnceleme konusu imzalarda keşide çizgisi üzerine “m”|ve “u” şeklinin eklenerek yapılması, davacıya ait imzalarda “B” harfi bitiminde sağa çizgi devamlılığı sorasında “iro”, “R” ya da tırtık biçiminde yapılması,
“B” harfi başlangıcının içe doğru kanca benzeri yapıldığı, davacı imzalarında da inceleme konusu imzalarda, kanca benzeri başlangıç alışkanlığı bulunmaması,
-İşleklik dereceleri,
-Hız ve baskı dereceleri gibi grafolojik tanı unsurları itibari ile farklılıklar mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç:
İnceleme konusu çek aslı ön yüzündeki keşide imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı ...'nın eli ürünü olmadığı kânaat ve görüşüne varılmıştır.
Dosya Mali Müşavir (Faktoring konusunda uzman) bilirkişisine tevdi olunmuş, düzenlenen 03/12/2023 tarihli raporda;
.../ ... ... ... ... Şubesi üzerine, Davacı şirket adına ... IBAN nolu hesap üzerine düzenlenen ... seri nolu 15.02.2018 tarihli 25.000 TL bedelli Çek üzerine keşideci adına atılı imzanın, Davacı şirket yetkili ... eli ürünü olmadığı,
Davacı şirket ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapıla incelemede, davacı şirket ile davalılardan ... Malz. San Tic Ltd Şti arasında her hangi bir ticari ilişkinin varlığı tespit edilemediği,
Faktöring İşlemine dayanak edilen ve davacı adına düzenlenen 08.12.2017 tarih ... seri nolu 50.881,60 TL bedelli faturanın davacı şirket kayıtlarında tespit edilemediği,
Keza, dava konusu çekinde davacı tarafından düzenlendiğine ilişkin verilen çekler hesabında işbu çekin davacı tarafından düzenlendiğine ilişkin de tespit yapılamadığı,
Davalı ... A.Ş'nin Dava konusu çek ile ilgili olarak Faktoring işlemlerinde gerekli özenin gösterilmediği ve Yönetmeliğin ilgli hükümlerine göre eksik inceleme, araştırma ile Faktoring işlemi yapıldığı kanaatine varıldığı,
İşbu inceleme, tespit açıklama ve değerlendirmeler sonucunda dava konusu çekte son hamil konumunda bulunan Davalı ... A.Ş'nin söz konusu Fatura ile ilgili faktöring işleminde,
Çekin ve faturanın teslim alınmasında müşterisinin ticari geçmişini, söz konusu fatura ve çeki ticari ilişkiden kaynaklanıp, kaynaklanmadığı hususunda gerekli istibari çalışma yükümlü
Sonuç itibariyle; Davacı ... İnşaat Gıda San ve Tic A.Ş'nin ... İcra Müdi
... E Sayılı Kambiyo takip dosyasından borçlu olup olmadığı hususu Mahkemeniz takdirlerinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafından açılan dava, İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Davaya konu ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takibe konan keşidecisi işbu davanın davacısı ... İnş. Gıda tur. San. ve Tic. A.Ş olan .... ... Şubesine ait 25.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu, 15.02.2018 keşide tarihli lehdarı ... Malz. San. tic. Ltd. Şti olup, davalı ... A.Ş'ye ciro edilen çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı, çekteki imzanın davacıdan sadır olup olmadığı hususlarındadır.
İlgili ... İcra Müdürlüğünün ... E Sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine dava konusu çekten kaynaklanan alacağın tahsili amacı ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, 10/05/2018 tarihinde 35.907,00-TL olarak ödendiği anlaşılmıştır.
Davaya konu çek üzerindeki keşide imzasının davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığı hususunda dosya Grafolog bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu 26/05/2022 tarihli raporunda özetle, İnceleme konusu, keşidecisi ... İnş. Gıda tur. San. ve Tic. A.Ş olan .... ... Şubesine ait 25.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu, 15.02.2018 keşide tarihli lehdarı ... Malz. San. tic. Ltd. Şti olan, davalı ... A.Ş'ye ciro edilen çekte ... İnş. Gıda Turz. San. ve Tic. A.Ş. adına atılmış ve yukarıda özellikleri belirtilen keşide imzaları ile davacı şirket yetkilisi ...'ya ait mevcut mukayese imzalar arsaında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından söz konusu keşide imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nın eli ürünü olmadığı beyan edilmişitr.
Tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde, ayrıca ... malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti ticari defterleri üzerinde faktoring mevzuatına göre bilirkişi incelemesi yaptırılarak ... A.Ş (temlik eden)'nin dava konusu çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığının tespiti için dosyamız mali müşavir bilirkişi ...'s tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 03/12/2023 tarihli rapor, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Dava konusu çek davalı ... A.Ş. tarafından fatura temliki karşılığı davalı ... Ltd. Şti.'den teslim alınmış ve faktoring işlemi yapılmıştır. Davacı şirket ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, davacı şirket ile davalılardan ... Malz. San Tic Ltd Şti arasında herhangi bir ticari ilişkinin varlığı tespit edilemediği, Faktöring İşlemine dayanak edilen ve davacı adına düzenlenen 08.12.2017 tarih ... seri nolu 50.881,60 TL bedelli faturanın davacı şirket kayıtlarında tespit edilemediği, Keza, dava konusu çekinde davacı tarafından düzenlendiğine ilişkin verilen çekler hesabında işbu çekin davacı tarafından düzenlendiğine ilişkin de tespit yapılamadığı, Ayrıca dava konusu çekteki imzanın davacı şirketin yetkililerine ait olmadığı tespit edilmiştir. İlgili Kanun ve Yönetmelik faktoring şirketlerini kambiyo senetlerini devir alırken müşterinin itibarını ve ticari geçmişini araştırmak ve senedin gerçek bir mal veya hizmet karşılığı edinilmiş olup olmadığını incelemekle yükümlü kılmaktadır. Davalı ... A.Ş. bu yükümlülüğünü yerine getirmemiş ve bu yükümlülüğünü yerine getirmede kusursuzluğunu ispat edecek bir delil sunmamıştır. Keşidecisinin yetkililerine ait olmayan imzalı çeklerle ve davacının kayıtlarında bulunmayan fatura temliki ile işlem yapan davalının çeklerin yetkili ve meşru hamili olmadığı kanısı ile ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına yatırılan paranın davacı tarafından yatırılmadığı anlaşılmakla şartları oluşmadığından istirdat ve yine dosya kapsamından ispat edilemediğinden kötü niyet tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, İhtiyati tedbir talebinin karar kesinleşinceye kadar devamına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası nedeni ile davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Şartları oluşmadığından istirdat ve kötü niyet tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,
3-İhtiyati tedbir talebinin karar kesinleşinceye kadar devamına
4-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.520,64-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 630,16-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.890,48-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 630,16-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.900,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.274,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.804,66TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı ... yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır