T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/548
KARAR NO:2020/587
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:21/06/2018
KARAR TARİHİ:19/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında... kollu ... Makinesinin, satışı ve teslimi hususunda 29/03/2017 tarihli Satış Sözleşmesi imzalandığını, teslim edilen makina ve fatura karşılığı davalıya 183.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalı tarafça teslim edilen makinenin zamanla arızalandığını, arızalar nedeniyle davacının makinadan beklenen verimi alamadığını, meydana gelen arızaların gizli ayıplı niteliğinde olduğunu, ... makinanın kollarının açılıp kapanırken malzemesi zayıf olmasından dolayı alt ve üst kolların esneme yaptığını, ... döner kolları hareket ettiren motor redüktör grubu şase bağlantısının yetersiz ve kırıldığını, ... makinasinin kalıbının 50x50 olduğunu, malzemenin zayıf olmasından dolayı kırıldığını, sözleşmenin D. Satış Bedeli kısmının ürün adında ve E.ödeme şartları kısmında açıkça kalıplardan bahsedilmekte ancak kalıp siparişlerinin davacıya teslim edilmediği, Ayrıca Makine standartları gereği iş güvenliği modülleri olması gerekirken bu modüllerde makinede bulunmadığını, sözleşme ile dava konusu makine 2 yıllık garanti taahhüdünde bulunulduğunu, makinedeki arıza ve eksikliklerin gizli ayıplı olduğu davalı tarafa mail ile bildirildiğini, .... Noterliğinin 10/01/2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile arıza ve gizli ayıpların davalı tarafa bildirildiğini, ihtarnamenin davalıya 11/01/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, dava konusu makine ile ilgili olarak ... SHM'ne ... D. İş sayılı dosyası ile gizli ayıpların tespiti için başvurulduğunu, tespit raporunda, iki yıl garanti taahhüdünde bulunulan Makinenin ... Presleme Presinin mukavemet hesaplarının doğru yapılmadığını, ... imalatında kullanılan malzemelerin mekanik özelliklerinin seçiminde hatalı malzeme ve boyut seçilmesi nedeniyle makinenin gizli ayıplı olduğunu, sözleşmedeki taahhütlerin yerine getirebilecek özellikte fonksiyonel bir ... makinesi olmadığını, makinenin boyut ve malzemelerinin yetersiz ve hatalı seçiminden kaynaklı mukavemet yetersizliğinin tespit edildiğini, zayıf olan ... kollarına ve ... kollarına malzeme takviyesi yapılsa dahi estetik yönden ve makinenin ağırlığını artıracağından kütlesi artan makinenin ivmelenmesi ve belirlenen işi yapabilmesi için sistemden çekeceği enerji artışına sebep olacağını ve maliyet artacağından rekabet şansının azalacağı yönünde tespitlerde bulunulduğunu, TTK. 23.maddesinde satışa konu malın ayıplı olması halinde satış anında ayıp açıkça belli ise 2 gün, ayıp belli değilse 8 gün içinde incelenip ihbarda bulunulması gerektiği, ancak 8 günlük süre içinde olağan incelemeye bağlı ayıp tespit edilememiş ise TTK 23/1 -c maddesi göndermesi ile TBK 223.maddesinin 2. Fıkrasının son cümlesinde gizli ayıbın mevcudiyeti halinde bu durumun alıcı tarafından fark edilmesi ile satıcıya derhal ayıp bildiriminde bulunulması gerektiğini, makinede meydana gelen gizli ayıp davalıya şifaen ve mail ile ve ihtarname ile bidirildiğini, ancak davalı sözleşme ile 2 yıllık garanti taahhüdünü yerine getirmekten kaçındığını, ... SHM ... D. İş Sayılı dosyası ile gizli ayıplı oladuğu tespit edilen makinenin gizli ayıpların onarımının yapılan tespitler nedeniyle kullanımının mümkün olmadığından fazlaya ilişkin haklar saklı kalması kaydıyla şimdilik 183.000,00 TL'nın ticari avans faizi ile birlişkte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere, davalın menkul ve gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına teminatsız ihtiyati haciz konulmasına, aksi kanaatte olunması halinde takdir olunacak teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına,, sözleşmeden dönme kararı verilerek sözleşme gereğince teslim edilen malın davalı tarafa iadesine, davalı tarafa ödenmiş 183.000,00 TL 'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 1.422,00 TL tespit masrafları, yargılama masrafları, vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 22/06/2018 tarihli tensip ara kararı ile davacının tedbir mahiyetindeki ihtiyati haciz talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
CEVAP: Dava dilekçesi davalı şirketin dava dilekçesinde bildirilen adresine tebliğ edilememiş, davalının ticaret sicil müdürlüğünde kayıtlı adresine tebligat kanunu 35.madeye göre tebliğ yapılmış, süresi içinde davaya cevap verilmemiştir.
Davalı gerçek kişi ...'a dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, süresi içinde davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava: finansal kiralama sözleşmesi uyarınca davacıya teslim edilen malın ayıplı olduğundan bahisle sözleşmeden dönme kararı verilerek malın davalıya iadesi ve davalıya ödenmiş olan bedelin tahsili talebine ilişkindir.
... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş ve ... Karar sayılı dosyası getirtilerek incelendiğinde; tespit isteyen tarafın ....Ltd.Şti., karşı tarafın ...-... olduğu, dosya kapsamında mahallinde yapılan inceleme ile Makine Yüksek Mühendisi tarafından düzenlenen 30/03/2018 tarihli raporda; karşı tarafça imal edilen ve sözleşmeye göre tespit isteyene iki yıl garantili olarak satılan ... ... Presinin mukavemet hesaplarının doğru yapılmaması ve presin imalatında kullanılan malzemelerin mekanik özelliklerinin seçiminde hatalı malzeme ve boyut seçilmesi nedeniyle gizli ayıplı malzeme imal edilmesi nedeniyle sözleşmedeki taahhütleri yerine getirebilecek özellikte fonksiyonel bir ... makinesi olmadığı ve makinenin boyut ve malzemelerinin yetersiz ve hatalı malzeme seçiminden kaynaklı mukavemet yetersizliğinin olduğu, eğer zayıf olan ahtapot kollarına ve ... kollarına malzeme takviyesi yapılsa bile hem estetik yönden hemde makinenin ağırlığının artmasına neden olacağı, kütlesi artan makinenin ivmelenmesi ve belirlenen işi yapabilmesi için sistemden çekeceği enerjinin artacağı, bunun da maliyetin artmasına neden olacağı ve tespit isteyen firmanın rakipleri ile rekabet şansını azaltacağı belirtilmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak tarafların ticari defter ve belgeleri ile davalı tarafça ayıplı olduğu iddia edilen ürünler üzerinde Makine Mühendisi, Mali müşavir ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyeti aracılığıyla inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi istenmiş, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayısı ile düzenlenen 03/06/2020 tarihli raporda; davacı tarafın 2017 ve 2018 yılı ticari defterlerinin süresinde açılış ve kapanık tasdiklerinin yapıldığı, delil niteliğine haiz olabilecekleri, dava konusu içinde yer alan davacı tarafından davalıya yapılan makbuz, banka havale gibi ödemelerin davacı kayıtlarında mevcut olduğu, ... makinesinin iade edilmesi gerektiği, davacı firma muhasebe kayıtlarında takip tarihi itibari ile davalı ait borç tutarlarının da yıllara devir bakiyeleri olduğu, tüm ödeme ve EFT'lerin hesaplara işlendiği, fatura tarihleri ile son bakiye tutarlarının takip tarihine kadar geçerli olduğu, dava tarihinden dava sonuna kadar işleyecek faizleri toplam ödemeler ile birlikte isteme hakkının olduğunu, takip tarihi itibari ile yapılan ticari işlemler sonucunda, davacı şirket kayıtları baz alındığında davalının davacıya 183.000,00 TL tutarında asıl alacak borcu olduğu, davalı taraf takiple temerrüde düşürüldüğü için davacı yanın takip tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faiz isteyebileceği belirtilmiştir.
Davalı gerçek kişi ... 22/06/2020 tarihli celsede alınan beyanında; bilirkişi raporunu kabul etmediğini, ticari defter ve belgelerini ibraz edeceğini, makinaların eksiksiz olarak teslim edildiğini, davacı tarafça üretime geçildiğini, daha sonra makinaların üzerinde değişiklik yapılmış ise makinaların teknik arıza verebileceğini, makinaları yapan proje mühendisinin dinlenmesini talep ettiğini, bu hususta itiraz dilekçesini sunmak için süre talep etmiştir.
Dosya davalı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde davacı tarafın ticari defter ve belgeleri ile dava konusu ayıplı olduğu iddia edilen ürünler üzerinde yapılan inceleme sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda yapılan tespitler karşılaştırılmak suretiyle ve davacının dava tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olup olmadığının, alacaklı ise ne miktarda alacaklı olduğu hususunda inceleme yapılması için mali müşavir bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 27/07/2020 tarihli raporda; davalı tarafın ibraz edilen 2017 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yapıldığı, ticari defter ve kayıtların delil niteliği taşıdığı, taraflar arasında imzalanan 29/03/2017 tarihli sözleşme ile davacının siparişi ile davalı tarafından üretilip davacıya 25/06/2017 tarihinde teslim ve çalışır vaziyette üretim faaliyetine alınan makinenin 27/12/2017 tarihine kadar (1 aylık süre) sorunsuz olarak çalıştığı ve bu tarihte yapılan arıza bildirimi ile Teknik Servise bildirim yapıldığı, davacı beyanlarından ve dosyaya ibraz edilen belgelerden anlaşıldığı, akabinde, davacı sözleşme konusu makine ile ilgili olarak delil tespiti amaçlı olarak ... SHM ....D. İş sayılı dosyasından delil tespiti ile makinenin ayıplı olduğu yönünde tespit yapıldığı, dava konusu makine ile ilgili olarak davalı tarafından davacıya 177.000,00 TL bedelli fatura düzenlendiği, davacıdan toplamda 183.000,00 TL tahsilat yapıldığı, fatura, tahsilat ve ödeme tutarları ile ilgili olarak tarafların ticari defter ve kayıtlarının birbirini doğruladığı ve bu hususta taraflar arasında ihtilkaf olmadığı, raporun yukarıda ilgili bölümlerindeki inceleme, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde 29/03/2017 tarihli Sözleşme konusu Makinenin ayıplı olduğu ve makine için davacı tarafından davalıya yapılan 183.000,00 TL'nın iadesi yönünde kanaate varılması halinde; davacı tarafından davalıya TBK 117 maddesi anlamında dava tarihinden önce borç ihtarında bulunmadığından, 183.000,00 TL için dava 21/06/2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesine göre % 9.75 ve değişen oranlarda ticari faiz ile birlikte talep edilebileceği, dava konusu Makine için davacının, davalıya yaptığı ödemenin taamamının geri iadesi halinde, makinenin de davalıya iadesi ile ilgili nihai kararın Mahkememiz takdirinde olduğu, tarafların diğer taleplerinin de (icra inkar tazminatı vs, de dahil olmak üzere...) münhasıran sayın Mahkememiz takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Davalı tarafından davacıya satışı yapılan davaya konu 21 kollu ... ... makinesinin teslim edilip edilmediği ve bedelinin miktarı konusunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı tarafından davacının siparişi ile üretilip teslim edilen makinenin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise makinenin davalıya iadesi ile bedelinin tahsili şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkindir. Davacı tarafından satın alınan makinede meydana gelen hasarın hem tespit dosyasında yaptırılan bilirkişi raporu hem de mahkememiz dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna göre üretim hatası olduğu, meydana gelen arızaların teslim alım aşamasında görülüp tespit edilebilecek kusurlar olmayıp ancak belli bir süre çalışması sonrası meydana gelen arızalardan olup gizli ayıp niteliğinde olduğu, arızaların ... imalatının çalışma şartlarına uygun dizayn ve malzemelerle imal edilmemesi nedeniyle meydana gelmiş olup presin davacıya gizli ayıplı olarak teslim edildiği, bu arızaların basit onarımlarla giderilmesinin mümkün olmadığı ve presin iadesini gerektirir nitelikte olduğu tespit edilmiştir.
6098 Sayılı TBK 219. maddesince; satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Aynı yasanın 223. Maddesince alıcının satın aldığı malı gözden geçirme ve ayıba ilişkin bilgilendirme yapma sorumluluğu esas olmakla birlikte; satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde bu hükmün uygulanmayacağı madde metninde açıkça yer almaktadır. Madde 227.göre ise satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullanabilir.
Gizli ayıp nedeniyle alım - satım akdinin tarafları olan davacı ve davalının aldıklarını iade ile yükümlü olduğunun kabulü gerekir. Davalı tarafından satılan makinedeki ayıbın üretim hatasından kaynaklandığı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacının ....Noterliğinin 10/01/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile makina arıza ve ayıplarının ihbarı ile gerekli bakım ve onarım işlemlerinin yapılmasını davalıya ihtar ettiği, ihtarnamenin davalıya 11/01/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı satıcının satılandaki gizli ayıp sebebiyle davacının uğramış olduğu zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, taraflar arasındaki sözleşmenin fesih edildiğinin tespiti ile dava konusu makinenin davalıya iadesine, sözleşme bedeli olarak ödenen 183.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜ ile, taraflar arasında yapılan... Kollu ...satım sözleşmesinin fesh edildiğinin tespiti ile davaya konu ... davalı tarafa iadesine,
2-Sözleşme bedeli olarak ödenen 183.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi gereği alınması gereken 12.500,73 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.125,19 TL'nin mahsubu ile bakiye 9.375,54 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 21.260,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 3.166,29 TL harç, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 387,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 6.553,29 yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır