T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/70 Esas
KARAR NO:2021/538
DAVA:Tazminat (Haksız İhtiyati Hacizden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/01/2018
KARAR TARİHİ:01/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ... / ...'de ortak olarak cafe işlettiklerini, .... ATM.'nin ... D. İş sayılı dosyasından borçlu ... .. Ltd. Şti. Hakkında alınan ihtiyati haciz kararı nedeniyle.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası uygulanmak üzere müvekkillerinin adresine gidilerek haciz işlemi başlatıldığını, görevli icra memuru ve polislere borçlu şirket ile hiçbir ilgilerinin olmadığı izah edilmiş olsa da müvekkillerine ait işyerinden menkullerin haczedildiğini ancak istihkak iddiası nedeniyle muhafaza yapılamadığını, davalı ağır kusurlu olarak sadece baskı ile para tahsil edebilmek için müvekkillerinin adresinde ihtiyati haczi gerçekleştirdiğini, icra borçlusu şirketin taşımacılık şirketi olmasına karşılık müvekkillerinin küçük bir cafe işlettiğini, icra borçlusu şirketin ticari faaliyetlerini muvazaalı olarak kafede devam ettirmesinin hukuken ve fiziki imkandan dolayı mümkün olmadığını, müvekkillerinden ...'nin icra borçlusu şirketin şirket yetkilisi olması organik bağı kanıtlamaya yetmeyeceğini, ...'nin icra borçlusu şirketin yetkilisi yahut temsilcisi de olmadığını, borcun da şahsi bir borç olmayıp şirket borcu olduğu, müvekkillerinin açıkça haczedilen malların borçlu şirketle ilgisinin olmadığı beyan edilmesine rağmen polis marifetiyle işyerine hacze gelindiğini, kafede müşteriler olduğu esnada haciz işlemi yapılarak müvekkillerinin itibarının zedelenerek manevi zarara uğradıklarını, .... İcra Hukuk Mahkemesince istihkak davası açma hakkı davalıya yüklenmesine rağmen istihkak davası açılmadığını, yapılan haksız ihtiyati haciz nedeniyle her bir müvekkili için ayrı ayrı 20.000,00-TL olmak üzere toplam 40.000,00-TL manevi tazminatın 15/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, vekaletname gideri olarak yapılan 156,72 TL ile .... İcra Hukuk Mahkemesince istihkak dava açma hakkı davalıya yüklenmesine ilişkin kararın davalıya tebliği için vermiş oldukları 14,00 TL tebligat masrafı olmak üzere toplam 170,72-TL'nin dava tarihinden beri işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle huzurdaki davaya bakmakla görevli mahkemelerin Asliye Hukuk Mahkemeleri olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, ayrıca davanın nisbi harca tabi olduğundan davacı tarafa kesin süre verilmesini ve tamamlanmaması halinde davanın reddini, borçlunun 3. Kişide bulunan mallarına hak ve alacaklarına haciz konulmasının yasal bir prosedür olup haciz işleminde istihkak iddia edilmesi üzerine istihkak prosedürü uygulandığını, davacının maddi manevi tazminat talebinin fahiş ve hukuka aykırı olduğunu, davacının bir takım muvazaalı işlemlerle alacaklılardan mal kaçırma kastı içerisine girdiğinin tespit edilmesi üzerine Mahkeme tarafından ihtiyati haciz kararı verildiğini, zira dosya borçlusu ... .. Ltd. Şti.'nin ortağı ve yetkilisi olan ...'nin davacı ...'nin eşi olduğundan aralarında fiili ve hukuki bağ bulunduğunu, görevsiz mahkemede açılan dava için görevsizlik kararı verilmesini, usul ve yasaya aykırı kötü niyetli açılan davanın ve tazminat taleplerinin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmilini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası (uyap üzerinden), bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçeleri, ... Vergi Dairesi Başkanlığı ... Uygulama Grup Müdürlüğü Elektronik Yoklama Sistemi E-Yoklama fişi - ... Vergi Dairesi'ne işe başlama bildirimi - Yıllık gelir vergisi beyannamesi (aslı gibidir suret), .... ATM.'nin ... D.İş sayılı dosyası Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, mâli analiz uzmanı bilirkişi ...'a tevdii edilen dosyada tanzim olunan 25/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacılara ait adi ortaklık ile dava dışı takıp borçlusu ... ve ... Ltd. Şti. arasında incelenen davacılara ait 2017 yılı işletme defter kayıtlarına göre her hangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davacılara ait cafe işletmesinin faaliyet gösterdiği adres ile dava dışı takip borçlusu ... Ltd .Şti.'nin ticari ikametgah adreslerinin birbirinden farklı olduğunu, dava dışı takip borçlusu şirketin davacılara ait cafe işletmesinin faaliyet gösterdiği adresle ilgisinin olduğuna ilişkin dosyada somut herhangi bir tespit olmadığını, davalı banka tarafından takip borçlusu şirketin sahibi ve yetkilisi ...'nin davacılardan ...'nin eşi olduğu ve dava dışı takip borlusunun davacılara ait iş yerinden muvazaalı olarak fâaliyet gösterdiği savıyla davacılara ait işyerine hacze gidildiğini, haciz işlemlerinin müşterilerin de bulunduğu saatler içinde tatbik edilmiş olmasının davacıların gerek müşteriler nezdinde gerekse diğer işyeri sahipleri nezdinde manevi yönden olumsuzluklar yaşamalarına neden olabileceğini ve bu yönde manevi zarar görmüş olmalarının hayatın olağan gelişmeleri olarak değerlendirilebileceğini, TC Gelir İdaresi Başkanlığı- ... Vergi Dairesi Başkanlığı/ ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün yazılarına istinaden davacıların işletmesinin Yiyecek ağırlıklı hizmet veren Kafe ve Kafeteryaların faaliyeti ile mükellef olduğu, halen kafe işletmeciliği olarak devam ettiği, küçük esnaf olarak nitelendirilebilecek emek yoğun hizmet sektöründe işletmecilik yapıldığını, faaliyet hacmi incelendiğinde ise 21/08/2017 de ilk işe başlandığı tarih olduğunu, 2017 yılında yaklaşık 4 aylık dönemde 12.977,85 TL harcamaya karşılık 4.871,47 TL satış hasılatı ve yılı 9.524,65 TL zararla kapatıldığını, yıllık vergi beyannamesinde de 2017 yılında faaliyetini 9.524,00 TL zararla kapattığının beyan edildiği ve 2018 yılı faaliyet zararının da 25.867,20 TL olduğunu beyan edildiğini, davalı tarafından davacılara ait işyerinde girişilen haciz işlemleri nedeniyle uğramış oldukları manevi zarar nedeniyle her bir davacı için 20.000,00-TL olmak üzere toplamda 40,000,00-TL manevi tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı veya işletmenin 2017 ve 2018 yılında (4,5 aylık dönemde 4.871.47-TL 2018 yılında da 59.490.24-TL) gerçekleşen satış hasılatı da gözetilerek miktarın takdirinin sayın mahkemede olduğu) ayrıca davacılar tarafından yapılmak zorunda kalınan ve talep edilen 170.72-TL'lik masrafın talep edilip edilmeceği hususunda da takdirin yine sayın Mahkemede olduğu, tarafların tacir olduğu ve dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince ticari avans faizi talep edilebilebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; haksız ihtiyati haciz iddiası kapsamında açılan manevi tazminat davasıdır.
Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi ise de; tacirler arası haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır. Davacı tarafından açılan dava ticari işletmesi ile ilgili olduğundan mahkememizin görevli olduğu anlaşılmakla davalının görev itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan yargılama neticesinde; davacılar, davalıya borcunun bulunmaması ve dava dışı borçlu şirket ile ilgisinin olmamasına rağmen .... ATM ... D.İş sayılı ihtiyati haciz kararının tatbikinin icra memuru ve polis marifetiyle kendi iş yerinde müşterilerin olduğu zamanda yapıldığı ve ticari itibarlarının zedelendiğinden bahisle manevi zararlarının davalı taraftan tahsilini talep etmişlerdir. .... ATM ... D.İş ... Karar sayılı dosyası incelendiğinde; ihtiyati haciz talep edenin ... ... A.Ş, borçlusunun ... San. Ve Tic. Ltd. Şti olduğu, 01/11/2017 tarihinde borçlu şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiği anlaşılmaktadır. .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyası ile işbu dosya davalısı alacaklının icra takibine geçtiği haciz aşamasında ise mahkememiz dosyası davacılarının sahibi/ortağı bulunduğu .../... adresine haciz için 15/11/2017 tarihinde saat 14:32- 15:21 saatlerinde gelindiği ve haciz tutanağı tutulduğu, dosya içerisindeki haciz tutanağından anlaşılacağı üzere davacılara ait işyerinde kıymetli evrak araştırması yapıldığı ancak bulunamadığı, davalı ... ... vekili tarafından haciz ve muhafaza talebi üzerine davacıların işyerine ait muhtelif eşyaların listesi ve adetinin belirlendiği, şirketin ortaklarından davacı Zahide Dobur'un ise mahalde bulunduğu ve borçlu şirket ile alakalarının olmadığı, hacze muvafakatinin bulunmadığını tutanağa geçirdiği anlaşılmıştır. Haciz işlemi sırasında istihkak iddia edilmesi sebebiyle icra müdürlüğü tarafından davalıya istihkak davası açılması için süre verilmiş ancak davalının cevap dilekçesinde de belirtildiği üzere dava açılmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce bilirkişiye dosyanın tevdii ile yapılan tespitlerden ve dosya içerisindeki celp edilen belgelerden de anlaşılacağı üzere davacıların işletmesinin Yiyecek ağırlıklı hizmet veren Kafe ve Kafeteryaların faaliyeti ile mükellef olduğu halen kafe işletmeciliği olarak devam ettiği, asıl borçlu olan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin ise taşımacılık ve ... işiyle ilgilendiği, davacıların işletmesinin adresinin ... mah. .../... olduğu, dava dışı şirketin adresinin .../... olduğu, dava dışı takip borçlusu olan şirketin davacıların işletmesinin bulunduğu adreste faaliyet sürdüğüne ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin olmadığı, dava dışı şirket yetkilisinin davacı ...'nin eşi olması bilgisi şirketin mal kaçırarak davacılara ait işletme ile muvazaalı işlem yapması sonucuna ulaşılmasının mümkün olmadığı, bu durumun şirketler arasında hukuki, fiili ve organik bağı bulunduğu manasına gelemeyeceği, ayrıca .... ATM tarafından verilen ihtiyati haciz kararının şirket aleyhine verildiği, şahsi borç olmadığı, davacılara ait ticari işletme ve kayıtlarda dava dışı takip borçlusu şirket ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı da nazara alındığında davalı ... ... tarafından davacılara ait işyerinde haksız haciz yapıldığı kanaatine varılmıştır.
Haksız hacze dayalı manevi tazminat bakımından TBK'nın 58.maddesi gereğince alacaklının ağır olmasa da kusurlu olması gerektiği, haksız yere bir kimsenin mallarının haczettirilmesine, o kimsenin şeref ve haysiyetini ihlal eden, kişilik haklarına saldırı teşkil eden ve TBK'nın 58. maddesi gereğince manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını gerektiren bir davranış olduğu, davalının haciz tarihi itibariyle gerçekte alacaklı olmadığı halde haciz uygulattığı anlaşılması durumunda manevi tazminata hükmedileceği sabittir. Somut olayda davalı bankanın yapmış olduğu davaya konu haciz ve muhafaza-yediemin işleminde ağır olmasa dahi kusurunun bulunduğu, kendi yaptığı haciz sırasında borçluya ait bir belgeye rastlamadığı halde muhafaza işlemini yaptırtmak istediği, haciz tutanağındaki saat dikkate alındığında davacılara ait işyerinin kafe olduğu ve müşteri yoğunluğunun olmasının olası olduğu, davacının ticari faaliyetini sürdürmesini engelleyen davalının iyi niyetli kabul edilemeyeceği ve TBK'nın 58.maddesi kapsamında bu nedenle davacının oluşan manevi zararını gidermekle yükümlü olduğu anlaşıldığından davada manevi tazminatın şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Davacılar lehine hükmedilmesi gereken manevi tazminat miktarı bakımından mahkememizce yapılan değerlendirildiğinde; tacir olan davalı şirketin işlerinde gerekli basiret ve özeni göstermesi gerektiği, olay tarihindeki paranın satın alma gücü, hükmedilecek tazminatın zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşıması ve aynı zamanda zenginleşmeye neden olmayacak şekilde belirlenmesi dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda davacının ticari itibarının bilanço genişliğiyle araştırması yapılmış, celp edilen belgeler ile bilirkişi tarafından yapılan tespitlerden ve davacıların yıllık vergi beyannamesinden anlaşılacağı üzere; 2017 tarihinde açılan işletmenin, haksız haczin yapıldığı yıl olan 2017 yılında 9.524,65 TL zararla kapattığı, 2018 yılı faaliyet zararının da 25.867,20 TL olduğu tespit edilmiştir. Davaya konu haksız haciz nedeniyle davacı şirketin uğradığı manevi zarar göz önünde bulundurulduğunda ve manevi tazminatın zenginleştirme amacına hizmet etmediği de dikkate alınarak davacıların 20.000,00'er TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL üzerinden açmış oldukları manevi tazminat davasında; davanın kısmen kabulü ile davacı ... yönünden 5.000,00 TL ve ... yönünden 5.000,00 TL olmak üzere manevi tazminatın haksız haczin gerçekleştiği 15/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmesi takdiriyle, davacıların .... ...'nin ... E. Sayılı dosyasında yapmış olduğu 14,00 TL tebligat masrafına ilişkin herhangi bir belgeye rastlanılmadığından buna yönelik talepleri reddedilmiş ancak vekaletname gideri olarak yapmış oldukları 156,72 TL masrafı talebi bakımından haksız haciz olmaması durumunda masrafın olmayacağı değerlendirilmiş ve talep edilen miktarın makul olduğu dikkate alınarak 156,72-TL masrafın davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, AAÜT 10. Maddesi dikkate alınarak vekalet ücreti takdir edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
(1)Davacı ... yönünden 5.000,00-TL manevi tazminatın haksız haczin gerçekleştiği 15/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak işbu davacıya verilmesine,
(2)Davacı ... yönünden 5.000,00-TL manevi tazminatın haksız haczin gerçekleştiği 15/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak işbu davacıya verilmesine,
(3)Davacıların .... ...'nin ... E. Sayılı dosyasında yapmış olduğu 156,72-TL masrafın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
(4)Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
(5)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 693,80-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 686,02-TL'nin harçtan mahsubu ile bakiye 7,78-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
(6)Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 686,02-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
(7)Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL başvuru harcı, 800,00-TL bilirkişi ücreti, 162,90-TL tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 998,80-TL yargılama masrafından davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 252,53-TL yargılama masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacının üzerinde bırakılmasına,
(8)Davacı ... duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca yapılan hesaplama neticesinde 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,
(9)Davacı ... duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca yapılan hesaplama neticesinde 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
(10)Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı ...'nin reddedilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/2. maddesi uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin adı geçen davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
(11)Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı ...'un reddedilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/2. maddesi uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin adı geçen davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
(12)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/07/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.