T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/704
KARAR NO:2020/414
DAVA:Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/08/2018
KARAR TARİHİ:13/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketle davalı ... arasında ... Sayılı Kamu İhale Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde ... tarihinde ... İhale Kayıt Numaralı Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 6. Maddesinde sözleşmenin bedelinin 39.027.635,74.-TL. + KDV olarak tayin ve tespit olunduğunu, davacı şirketin 2017 yılı şubat ayında sözleşme konusu işe başlamış ve sözleşmenin bitiş tarihi olan 31/12/2017 tarihine kadar davalı yana anılı sözleşme kapsamında hizmet verildiğini, davacı şirketin davalı yana vermiş olduğu hizmetle ilgili olarak davalıya Asgari Ücret Fiyat Farkı Hariç olmak üzere keşide edilen 28.02.2017 tanzim tarihli, ... sıra numaralı, 781.431,23.-TL. + KDV bedelli, 31.03.2017 tanzim tarihli, ... sıra numaralı, 2.633.407,86.-TL. + KDV bedelli, 30.04.2017 tanzim tarihli, ... sıra numaralı, 2.701526,85.-TL. + KDV bedelli, 31.05.2017 tanzim tarihli, 073585 sıra numaralı, 2.747.877,86.-TL. + KDV bedelli, 30.06.2017 tanzim tarihli, ... sıra numaralı, 2.802.670,81.-TL. + KDV bedelli, 31.07.2017 tanzim tarihli, ... sıra numaralı, 2.697.771,5fe-TL. + KDV bedelli, 31.08.2017 tanzim tarihli, ... sıra numaralı, 2.709.152,26.-TL. + KDV bedelli, 30.09.2017 tanzim tarihli, ... sıra numaralı, 2.847.235,63.-TL. + KDV bedelli, 31.10.2017 tanzim tarihli, 073707 sıra numaralı, 2.703.306,38.-TL. + KDV bedelli, 30.11.2017 tanzim tarihli, ... sıra numaralı, 2.613.171,52.-TL. + KDV bedelli, 31.12.2017 tanzim tarihli, ... sıra numaralı, 2.591.032,64.-TL. + KDV bedelli faturaların keşide edildiğini, taraflar arasında akdolunan hizmet alım sözleşmesinin 29. Maddesi ile yapılan iş bedelinin sözleşmede yazılı bedelin % 80'inin altında kalması halinde davacı şirket lehine tazminat sorumluluğu getirildiğini, sözleşmenin 6. Maddesinde işin bedeli 39.027.635,74.-TL. + KDV olarak belirlendiğini, davacı şirketin vermiş olduğu hizmet bedelinin toplam değerinin ise; 27.828.584,61.-TL. + KDV olduğunu, davacı şirket tarafından Yasa ve sözleşmenin tereddüt içermeyen hükmü uyarınca dava konusu tazminat davalı yandan talep edilmişse de davalı tarafından işbu isteğin karşılanmadığını belirterek davacı şirketle davalı arasında imzalanan ... İhale Kayıt Numaralı Hizmet Alım Sözleşmesinde yazılı bedelin %80'inin altında bir bedelle tamamlanması nedeniyle sözleşmenin 29.Maddesi uyarınca 169.676,20 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi (ticari faiz) ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı idarenin, 2017 yılına ilişkin, ..., ... ve ... sisteminin güvenlik hizmetini temin amacıyla ... ihale kayıt numaralı özel güvenlik hizmeti alımı açık ihalesini 16.12.2016 tarihinde gerçekleştirdiklerini, işbu bu ihaleye .... İş Ortaklığı tarafından KİK'na itiraz edildiğini, itiraza uğrayan ihale konusu işin sözleşmede belirtilen tarihte başlayamayacağı ve itiraz sürecinin sonuçlanıp asıl ihaleye geçişin zaman alacağı öngörüldüğünden itiraz sonuçlanıncaya kadar KİK'nın 21/b maddesine istinaden 3 ay süreyle pazarlık ihalesi gerçekleştirildiğini, açık ihalenin ve pazarlık ihalesi sözleşmelerinin davacı ... şirketi ile imzalandığını, ... ihale kayıt numaralı açık ihaleye yapılan itiraz, Kamu İhale Kurumunun 26.01.2017 tarih ve ... sayılı kararıyla reddedildiğini, bunun üzerine ... ihale kayıt numaralı davaya konu açık ihale usulü ile yapılan ihalenin herhangi bir gecikmeye meydan verilmeden 20.02.2017 tarihi itibariyle başlamasına karar verildiğini, dava konusu açık ihalenin konusu ve süresinin, 01.01.2017- 31.12.2017 tarihleri arasında davalı idareye ait ..., ..., ... hattına ait hizmet alanlarında güvenlik hizmetinin yerine getirilmesi işi olduğunu, ancak işbu açık ihaleye yapılan itiraz nedeniyle 01.01.2017 tarihinde başlaması gereken hizmet alım süreci KİK'nun itirazı reddetmesiyle birlikte kesinleşen ihaleye ancak 20.02.2017 tarihinde başlanabildiğini, ihale işlemi kesinleşmeden işe başlanmasının mümkün olmadığını, davacının 01.01.2017 tarihinden 31.12.2017 tarihine kadar, bu sürenin 50 günü pazarlık usulüyle, kalanının ise açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ihalelere ilişkin sözleşmelerin tarafı olduğunu, davacı yüklenicinin, sözleşme dışı kalan veya bu sürede başka bir yükleniciye yaptırılan bir iş ve süre bulunmadığını, davacının 31.12.2017 tarihinde sona eren sözleşmeden sonra da 696 sayılı KHK ile 31.03.2018 tarihinden itibaren idarelerin hizmet alım ihalelerine son verildiği için bu tarihe kadar idareye hizmet sağlamaya devam ettiğini, toplamda 01.01.2017-31.03.2018 arasında toplam 15 ay boyunca idareye güvenlik hizmeti sağladığını ve bu işlerin bedelinin de kendisine ödendiğini, süre ve ödeme itibariyle, sadece davacı yükleniciden hizmet alındığını, başka bir yükleniciden hizmet alınmadığını ve bedeli kendisine ödendiği halde yüklenicinin Mahkememizi yanıltarak, gerçeğin sadece bir kısmını göstererek bir yıllık sözleşmenin süresinden önce sona erdirildiğini, sözleşmenin yasal sınırın altında tamamlandığından bahisle hak iddia etmesinin sözleşmeye ve mevzuata aykırı olduğu gibi hakkın kötüye kullanılmasından başka bir şey olmadığını, ayrıca, açık ihaleye yapılan itiraz sonrası Kamu İhale Kurumu tarafından itirazın reddedilmesini takiben davacı ... şirketiyle ihale kayıt numarası ... olan özel güvenlik hizmeti alım sözleşmesinin ... tarihinde imzalandığını, Kamu İhale Kurumunun itirazı karara bağlama süreci nedeniyle imza tarihi ... olan sözleşmede işe başlama tarihi 20.02.2017 olarak düzenlendiğini, fakat ... sisteminde sözleşme bedeli olarak belirtilen ihale bedelinin değiştirilemediğini, bir başka anlatımla sözleşme bedeli aslında ... sistemine ilk giriş yapılan 39.027.635,74TL+KDV olmayıp, sözleşmenin yeni süresi olan 20.02.2017 ila 31.12.2017 tarihleri arasında 706 adet güvenlik personelinin ücreti, diğer ödemeler ve yüklenicinin teklif karından ibaret olup, bu miktarın mevzuat gereği sözleşmede yeniden tadil edilmediğini, sözleşmenin konusu 706 adet personelin temin edilmesi olup, sözleşme bedeli personele verilecek ücret ve yüklenici karından ibaret olduğunu, süre tamamlandığında sözleşmeye yazılan sözleşme bedelinin tamamen harcanmaması durumunda yüklenicinin bu bedel üzerinde bir hak iddia edemeyeceği, dava konusu sözleşmenin götürü bedelli bir eser sözleşmesi olmadığını, hükümleri KİK'na göre belirlenen özel bir alım şekli olan hizmet alım sözleşmesi olduğunu, birçok kamu kurum ve kuruluşu güvenlik, temizlik gibi yardımcı hizmetleri düzenledikleri ihaleler ile üçüncü şahıslardan yapılan hizmet alım sözleşmeleri ile temin etmekte olduğunu, bu ihalelerin yaklaşık maliyetinin Kamu İhale Kurumunun ... sistemi denilen sistem üzerinden hazırlanmakta olduğunu, buna göre güvenlik gibi personele dayalı hizmet alımları maliyetlerinin personel ücreti (kaç asgari ücret olacağı), sigorta gideri ve yüklenici kârından oluşmakta olduğunu, dava konusu sözleşmenin hizmet alım sözleşmesi olduğunu, (güvenlik hizmeti), sözleşmenin 4734 sayılı kanunun 19. maddesinde tanımlı açık ihale usulüyle yapıldığını, dava konusu açık ihale usulüyle yapılan ihaleye yapılan itiraz nedeniyle davacı şirketin işe 20.02.2017 tarihinde başladığını, kesinleşen açık ihalenin sözleşmesi, 696 sayılı KHK nedeniyle 30.03.2018 tarihine kadar uzatıldığını, davacı yüklenicinin 01.01.2017 tarihi ile 20.02.2017 tarihleri arasında pazarlık usulüyle, 20.02.2017 ila 30.03.2018 tarihi arasındaki süreyi ise açık ihale usulüyle imzalanan sözleşme ile toplam 15 aylık sürenin tamamında kesintisiz bir şekilde hizmet temin ettiğini ve bedelinin kendisine olarak ödendiğini belirterek davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında tanzim edilen hizmet alım sözleşmesine dayalı alacak davasıdır.
... Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında Genel Müdürlük ..., ... ve ... hattına ait hizmet alanları için ... ihale kayıt numaralı 2017/yılı özel güvenlik hizmeti alımı ihalesinin 16/12/2016 tarihinde gerçekleştirildiği, işin süresinin 01/01/2017-31/12/2017 olduğu, ihaleye yapılan itiraz nedeni ile yüklenici firma ... ...Firması ile sözleşmenin 16/02/2017 tarihinde imzalanabildiği, bu nedenle yüklenici firmanın davaya konu ihalede işe 20/02/2017 tarihinde başladığını, işin süresinin 696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 30/03/2018 tarihine kadar uzatıldığını, firma ile yapılan sözleşmenin toplam bedelinin 39.027.635,74 TL olduğu, yükleniciye yapılan toplam ödeme tutarı iş artışı dahil 38.500.782,82 TL + KDV olduğu, bu durumda firmaya yapılan ödeme toplam ihale bedelinde belirtilen rakamın %80 oranında fazla gerçekleşme olduğundan firma talebinin yersiz olduğu ve idarenin herhangi bir bedel ödemesine gerek olmadığı ayrıca Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazın neticelenmesine müteakip asıl ihaleye geçişin mümkün olabildiği, normal şartlarda ihalenin yılbaşında başlaması halinde de 31/12/2017 tarihine kadar gerçekleşecek ödeme miktarının 34.548.952,28 TL olacağını ve yine %80 üzerinde bir gerçekleşmenin söz konusu olacağı bildirilmekle ihale sözleşmesi, ihale dokümanı (idari şartname, teknik şartname ve sözleşme tasarısı) ve iş deneyim belgesi sureti Mahkememize gönderilmiştir.
Davalı vekili 17/05/2019 tarihli dilekçesi ile, 01/01/2017-20/02/2017 tarihleri arasında pazarlık usulü ile yapılan güvenlik ihalesi neticesinde davacıya ait iki adet hakkedişin davalı idare kayıtlarına kaydedilmiş olduğu, bu hakkedişlerden davacı şirkete toplam 4.837.685,24 TL ödenmiş olduğu belirtilerek hakkediş dosyası dilekçe ekinde sunulmuştur.
Dosya bir hakediş uzmanı, bir mali müşavir ve bir nitelikli hesaplama uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 17/02/2020 tarihli raporda; davacı tarafın davalı ... Müdürlüğünün ... ihale kayıt numarasında sunmuş olduğu güvenlik hizmet alım işi sonrası hak kazandığını iddia ettiği bedel farkının %5'inin tahsili talebine ilişkin olarak; hesaplamanın davacı tarafın pazarlık usulü gerçekleştirdiği dönem ile ihale yöntemi ile gerçekleştirilen tutarların birleştirildiği ve birleştirilmediği durumlara göre seçenekli hesaplandığı, 1. Seçeneğin: Pazarlık Yapılan Dönemin Dahil Edildiği Hesaplama: Pazarlık yapılan sürenin dahil edildiği durumda, hesaplamanın 01.01.2017-19.02.2017 ve 20.02.2017-31.12.2017 tarihleri arası dönem birlikte değerlendirildiği, söz konusu dönemler için yapılan hesaplamada, hakkediş + fiyat farkı toplamının (39.027.635,74+2.273.737,81) 41.301.373,55 TL ve bunun %80'inin 33.041.098,84 TL olduğu, söz konusu tutardan davalı tarafın faturalandırdığı 34.548.952,28 TL'nin farkının -1.507.853,44 TL olduğu ve bedel farkının oluşmadığı, 2. Seçeneğin: Pazarlık Yapılan Dönemin Dahil Edilmediği Hesaplama: pazarlık yapılan sürenin dahil edilmediği durumda hesaplama 20.02.2017-31.12.2017 tarihleri arası dönem için yapıldığı, söz konusu dönemler için yapılan hesaplamada, pazarlık dönemine denk gelen dışlanarak 20.02.2017-31.12.2017 tarihleri arası dönem sözleşme bedeli 33.681.384,27 TL olarak bulunmuş, buna ilgili dönem fiyat farkı olan 1.966.130,74 TL ilave edilerek toplam sözleşme bedelinin 35.647.515,01 TL ve bunun %80'inin 28.518.012,01 TL olduğu, söz konusu tutardan faturalandırılan 27.828.584,61 TL'nin mahsup edilmesinden sonra bulunan 689.427,40 TL'nin %5'inin alınması sonrası bulunan bedel farkının 34.471,37 TL olduğu belirtilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalı idare tarafından 16/12/2016 tarihinde 2017 yılı özel güvenlik hizmeti alımı açık ihalesinin gerçekleştirildiği, işin süresinin 01/01/2017-21/12/2017 olarak belirlendiği, bu ihaleye karşı Kamu İhale Kurumuna yapılan itiraz üzerine itiraz sonuçlanıncaya kadar 3 ay süre ile pazarlık ihalesi gerçekleştirildiği, her iki ihalenin sözleşmelerinin de davacı ile imzalandığı, açık ihaleye yapılan itirazın 26/01/2017 tarihinde reddine karar verilmesi üzerine davacı ile sözleşmenin 16/02/2017 tarihinde imzalanabildiği, davacının işe 20/02/2017 tarihinde başladığı, davacının 01/01/2017 tarihinden 31/12/2017 tarihine kadar bu sürenin 50 günü pazarlık usulüyle olmak üzere hizmet verdiği, ayrıca işin süresinin 30/03/2018 tarihine kadar uzatıldığı, davacının 01/01/2017 tarihinden 31/03/2018 tarihine kadar hizmet verdiği hususlarında taraflar arasında herhangi bir ihtilaf yoktur. Davacı davalı idare ile imzalanan sözleşmenin 29.maddesi ile yapılan iş bedelinin sözleşmede yazılı bedelin %80'inin altında bir bedelle tamamlanması nedeniyle sözleşmenin 29.maddesi uyarınca tazminat talep etmektedir.
Yine davacı tarafından pazarlık usulü ihaleye ilişkin olarak sözleşmenin davalı tarafından haksız ve süresinden önce feshedildiğinden bahisle sözleşmenin 29.maddesi ve 4734 Sayılı Kanunun 24.maddesinin son fıkrası uyarınca ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında açılmış olan tazminat davasında 01/10/2019 tarihinde davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya delillerinin incelenmesi sonucunda, davacının pazarlık usulü ile çalıştığı 01/01/2017-19/02/2017 tarihleri arası dönemde hizmet bedellerinin ödendiği, asıl ihalenin kesinleşmesi ile birlikte ihale bedeli değiştirilmeden ve ihale süresi korunarak sözleşmeye devam edildiği, pazarlık ve açık ihale ile yapılan işin tamamı davacıya ödenmiş olduğu, davaya konu ihale süresinin itiraz nedeniyle kısalmış olmasının davalı idarenin kusurundan kaynaklanmadığı değerlendirilerek bilirkişi tarafından yapılan alternatifli hesaplamada pazarlık yapılan dönemin dahil edildiği hesaplamaya itibar edilmek suretiyle, 01.01.2017-19.02.2017 ve 20.02.2017-31.12.2017 tarihleri arası dönem birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu dönemler için yapılan hesaplamada, hakkediş + fiyat farkı toplamının (39.027.635,74+2.273.737,81) 41.301.373,55 TL ve bunun %80'inin 33.041.098,84 TL olduğu, söz konusu tutardan davalı tarafın faturalandırdığı 34.548.952,28 TL'nin farkının -1.507.853,44 TL olduğu ve bedel farkının oluşmadığı anlaşılmış olup, yasal zorunluluk nedeniyle oluşan bu durum karşısında davacının herhangi bir hak kaybı meydana gelmemiş olduğu keza iki ayrı sözleşmeden hizmet bedeli doğmasının mükerrer olacağı ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 54,40 TL karar harcının peşin alınan 2.897,65 TL'den mahsubu ile 2.843,25 TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip istek halinde sahibi davacıya iadesine,
3-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, reddedilen miktar itibariyle AAÜT uyarınca hesaplanan 20.069,24 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/07/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır