T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/707
KARAR NO: 2019/971
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/08/2018
KARAR TARİHİ: 09/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından... emrine keşide edilen ...bank ... şubesine ait ...seri nolu 15/04/2018 vade tarihli, 16.700 TL bedelli çekin henüz lehtarına teslim edilmeden zayi olduğunu, çek hakkında ödeme yasağı verilmesi ve çekin iptali için Bakırköy...ATM.'nin ... esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, mahkeme tarafından ödeme yasağı kararı verildiğini, 15/04/2018 tarihinde çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiğini ancak çek üzerinde ödeme yasağı kararı bulunduğundan çek bedelinin ödenmediğini, davalının İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından çeke ilişkin alacak iddiasıyla davacı ve sahte cirantalar aleyhine takip başlattığını, davalının davacıya ait olan çeki haksız ve hukuka aykırı olarak ele geçirdiğini ve çek üzerinde tahrifat yaptığını, davalının ve sahtecilik eylemine katılan diğer şüphelilerin yargılanmaları için İstanbul C.Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduklarını, zayi olan çek sebebiyle davacının alacaklısı... emrine yeniden çek düzenlediğini, ne davacının ne de...'ın çekteki cirantaları tanımadığını, onlarla hiçbir ticari geçmişleri olmadığını, davacının sadece ...'a borçlandığını ve bu borcunu da ödediğini,...'ın takibe konu çeki hiçbir zaman fiilen teslim almadığı gibi dolayısı ile cirolamadığını, öncelikle davacı tarafından çekin lehtarına teslim edilmediğini ve lehtar tarafından da ciro edilmediğini, kötü niyetli kişiler tarafından lehtar adına sahte imza atıldığını, bu nedenlerle yargılama süresince icra dosyası bakımından tedbir kararı verilmesine, davacının dava konusu çek ve yahut başkaca bir sebeple davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 10/08/2018 tarihli kararı ile davacının tedbir talebinin İİK 72/3 maddesi uyarınca menfi tespit davası ile icra takibinin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden icra dosya borcunun tamamının icra veznesine depo edilmek ve işbu bedel üzeinden %15'i oranında nakdi teminat mahkeme veznesine yatırıldığı veya aynı miktarda kati ve süresiz banka teminat mektubu verildiği taktirde icra dosyasında davacı borçlu yönünden yatırılacak paranın tedbiren alacaklıya verilmemesine karar verilmiş, davacı tarafça teminat miktarı mahkememiz dosyasına yatırılmıştır.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk olmayıp muntazam siro silsilesine göre davalıya dava konusu çekin meşru hamili olduğu için senedin rızası dışında elden çıktığı iddiasının ileri sürülemeyeceğini, meşru hamile karşı ancak senedin geçersizliğinin senet metninden anlaşılacak defilerle ileri sürülebileceğini, borçlu ile önceki hamillerin arasındaki ilişkiden doğan defilerin hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, hamile karşı ileri sürülebilmesi için hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmesi gerektiğini, davalının çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığı gibi bunu bilebilecek durumda da olmadığını, davacının yeni hamilin kötü niyetli olarak çeki iktisap ettiğini ve ağır kusurlu bulunduğunu kesin ve inandırıcı delillerle ispat etmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın ve tedbirin reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
İstanbul C.Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosu'nun ... soruşturma sayılı dosyası getirtilmiştir.
Bakırköy...ATM.'nin ... esas sayılı dosyasının gerekçeli karar örneği getirtilmiş, incelendiğinde; davacının ..., davanın 29/03/2018 tarihinde açılan... emrine keşide edilen ...bank ... şubesine ait ... seri nolu 15/04/2018 vade tarihli, 16.700 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptalinin talep edildiği, 03/09/2018 tarihinde çekin dava dışı ... tarafından ilgili bankaya ibraz edildiği, davacı tarafından şahsa karşı istirdat davası açılmadığı anlaşıldığından davanın reddine, ödeme yasağının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili 09/12/2019 tarihli celsede davalının çeki ...Şti.'den aldığını beyanla buna dair fatura örneğini ve tahsilat makbuzunu dosyaya ibraz etmiştir.
İş bu dava menfi tespite ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır. Kaldı ki somut olayda davacı çekteki imza ve kaşeyi ikrar etmiş, davalının ağır kusuru yada kötü niyetle iktisap ettiğine dair dosyaya herhangi bir delil de sunmamıştır.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı tarafça takibe konu çekin ... emrine keşide edildiği, çekin lehtarına teslim edilemeden zayi olduğu iddia edilmiş ise de davacının çekin iradesi dışında elinden çıktığı yahut bu çekten borçlu olmadığına yönelik iddialarını, ödeme aracı olarak kullanılan çeki iyi niyetle devralan davalıya karşı ileri süremeyeceği, davalının çeki kötü niyetle teslim aldığının ispatına yarayacak herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş, İİK.74/2 maddesi uyarınca alacaklının alacağını geç almış olmasından dolayı alacak tutarının %20'si oranında tazminatın davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-İİK'nın 72/4 mad. uyarınca alacaklının alacağını geç almış bulunmasından doğan alacak tutarının %20'si oranında hesaplanan 3.770,56 TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 44,40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 321,96 TL harçtan mahsubu ile fazla yatıralan 277,56 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafına verilmesine,
6-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır