T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/904 Esas
KARAR NO:2022/536
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/10/2018
KARAR TARİHİ:19/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacının 7 yıldır davalı aracı kurumun ... şubesinin müşterisi olduğunu, davacının, davalı kurum çalışanlarının ihmalini aşar şekilde adeta kasıtla ve sözleşmeye aykırı davranışlarda bulunduklarını, davacının portföyünde 12/04/2018 Perşembe günü yaklaşık 21.500 lot ... AŞ, 7.000 lot ... AŞ ve 7.000 lot ... ... AŞ hisseleri bulunmaktayken aynı gün 94000 lot ... ilavesiyle portföyün toplam değerinin 615.000TL olduğunu, davacının 13/04/2018 Cuma günü, 16/04/2018 Pazartesi, 17/04/2018 Salı ve 18/04/2018 Çarşamba günleri işlem yapamadığını, 18/04/2018 günü Müşteri temsilcisi ...'in izne çıkacağını davacıya söylediğini, müşteri temsilcisi ...'in ... ile saat 18:00-19:00 arası uzun bir görüşme yapan davacının, ertesi gün (19/04/2018) tüm ... hisselerinin satılmasını talep ederek satış emirlerini (orderlar) yazdırdığını, ...'in, kendisi izindeyken yerine ...'ın bakacağını söylediğinde, davacının bu kişinin yeterli olmayacağını kendisine defalarca söylediğini, ertesi gün seans öncesi 09:45'te ...'ı aradığını ve işlemlerin yapılmasında yeterli olup olamayacağını ve kredi limiti açtırıp açtıramayacağını kendisine de müteaddit defalarca sorulduğunu, ...'ın cevaben hazırlıklı olduğunu ve hiçbir sorun olmayacağına dair taahhütte bulunarak iletişim için direkt kendi telefonunu verdiğini, ancak davacının aramasına rağmen cevap alamadığını, davacıya dönüş yapılmadığı gibi satış emrinin de zamanında yerine getirilmediğini, eğer işlemlerin önceki mutabakatlar paralelinde ve davacının talimatı doğrultusunda 19.04 sabah erken saatte yapılmış olsaydı, portföyün değerinin o gün itibariyle 515.000TL olacağını, davacının, satış emir ve talimatlarının zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle davacının maruz kaldığı zararın ve bu konudaki mağduriyeritinin giderilmesi için daha sonra genel müdür yardımcısı ile görüştüğünü ve genel müdür yardımcısı ...'un davacıya hak vererek hatanın ihmalden kaynaklandığını ifade ettiğini, tüm bu ihmaller sonrası portföyün 07/05/2018 itibariyle 240.000TL'ye düştüğünü, müşteri temsilcisi ... ile görüşüldüğünü ve şube müdürünün önerisi doğrultusunda ertesi gün için portföyün değerinin 150.000TLnin altına indirmeyecek şekilde aşağı yukarı 25.000lota tekabül eden ... hissesinin 500.000TL'ye katar satılması konusunda mutabık kalındığını, işlemlerin, aralarındaki mutabakata uygun biçimde, gün boyu yapılamasına karar verilmiş olmasına ve davacının işlemleri bizzat kendisinin yapacağını söylemiş olmasına rağmen, müşteri temsilcisi ve şube müdürünün davacının arzusu hilafına alalecele en düşük fiyattan satış yapmaya başladıklarını, davacının ikazlarına rağmen en düşük değerden sattıklarını, davalı kurum tarafından bu satışlarla portföyün değerinin 150.000TLnin altına düşürüldüğünü, davacının günün kalan kısmında bozulan portföyü düzeltmeye ve zararı toparlamaya çalıştığını ancak değerin ancak 173.500TLye getirilebildiğini, davacının davalı kurumun ihmali yüzünden zarara uğradığını beyanla, davalı tarafın sözleşmeye ve mevzuata aykırı işlemleri sebebiyle davacının uğradığı kazanç kaybının ve menfi zararının tespit edilerek şimdilik 10.000TL tazminatın ve ihtar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirketin müşterisi olup, davalı şirkette yer alan hesaplarından yoğun şekilde kredi kullandığını, davacının bazı dönemlerde işlemlerini vekil sıfatı ile kızı ... adına yaptığını, davacının 10/04/2018 tarihinde ... pay senedinden yaptığı işlemler nedeniyle hesabının öz kaynak oranının 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve yasal mevzuatta belirtilen oran olan %35'in altına düştüğünü, davacının hesabındaki öz kaynak oranının 12/04/2018 tarihi gün sonu itibariyle yasal sınırın çok altında yer alan %12,4 düzeyine geldiğini, davalı şirketin ... Şubesi müdür yardımcısı ...'in 13/04/2018 tarihinde davacıya yaptığı ikinci ihtar bildirimle kendisine ait hesabın öz kaynak oranının sürdürme teminatının %35 oranını altına düşmesi sebebiyle yasal mevzuatta belirtildiği üzere öz kaynak oranının %50 oranına yükseltilmesi gerektiğini bildirdiğini, ...'in 16/04/2018-17/04/2018 tarihlerinde bu hususta görüşmeler yaptığını, davacının öz kaynak oranını tamamlamak için 04/05/2018 tarihine kadar süre istediğini, 04/05/2018 tarihine kadar yasal yükümlülükleri yerine getirmediği için kendisiyle tekrardan iletişime geçildiğini ve kendisine 09/05/2018 ve son olarak 11/05/2018 tarihine kadar gerekli işlemleri yapmak için süre verildiğini, davacı tarafından belirtilen sürede işlemler yapılmaması sebebiyle davalı tarafından mevzuat gereği olarak 15/05/2018 tarihinde resen satış yapılarak davacının öz kaynak oranının yasal sınır olan %50'ye çıkartıldığını, davalı tarafından yapılan resen satış işlemlerinin SPK Tebliğlerine uygun olarak gerçekleştirildiğini, bu açıdan dava konusu olayda davalı şirkete izafe edilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, davacının kendisine verilen öz kaynak oranını tamamlama süresi içinde Borsa gerçekleriyle bağdaşmayacak satış emirleri verdiğini, davacının pay senelerini internet üzerinde kendi isteğiyle de satabilme imkanına sahip olduğunu, davacı tarafından böyle bir hakkı var iken söz konusu hususu mahkemeden saklamasının da kötü niyetli olduğunu, davacının iddialarının somut gerçeklikle bağdaşmadığını, dava konusu olayda davalı şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını beyanla, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, hesap ekstreleri, hisse işlemleri listesi, ihtarnameler, yazışmalar, müşteri portföy özetleri, hisselerin borsada gerçekleşen birim fiyatları, satış emri girişleri celp olunmuştur.
Bilirkişi ... tarafından tanzim olunan 30/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda dosyaya sunulan CD içindeki ses dosyalarının çözümünü yaparak ayrıntı kayıtları sunmuştur.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, E.Banka Müdürü ..., SMMM ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... tarafından sunulan 15/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ile davalı aracı arasındaki SPK mevzuatı çerçevesinde kredili hisse senedi alımı/satımı işlemlerinin gerçekleştirilmesinde, davacı lehine SPK mevzuatı çerçevesinde kredili hisse senedi alım/satımına yönelik davacıya 2.300.000TL kredili işlem yapılması imkanı sağlandığını, kredili işlemlerde başlangıçta %50 özkaynak sağlanması zorunluluğu bulunduğunu, işlemlerin devamında ise asgari öz kaynak oranının %35 seviyesinin altına düşmemesi gerektiğini, işbu asgari %35 öz kaynak katkısının düşmesi halinde ise, davalı aracı şirketinin özkaynak oranının asgari oran ve üstüne çıkarılması için gerekli uyarılarda bulunması ve işbu oranın sağlanmaması halinde, aracı kuruluşun resen satış hakkının bulunduğunun mevzuat gereği olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 14/04/2018-19/04/2018 arası işlemler ve devamında 08/05/2018-09/05/2018 tarihleri arasındaki işlemlere ilişkin, davacı tarafından verilen satış emri talimatlarının davalı aracı kurum tarafından yerine getirilmediğinden dolayı portföy değerinin düştüğü ve toplamda 300.000TL zarara uğradığının iddia edilmesine karşın, davalı aracı şirketin ise, yapılan işlemlerin SPK mevzuatı çerçevesinde gerçekleştirildiğini, davacının öz kaynak oranının düşmesi ile öz kaynak oranının yükseltilmesi için kendisine süre tanındığını, ancak öz kaynak katkısının sağlanmadığından mevzuat gereği resen satış yapıldığını, davacının tazmin talebinin reddi gerektiğinin beyan edildiğini, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ve davalı şirketin yerine incelenen kayıtlarından, söz konusu tarihlerdeki işlemlere ilişkin tespitlerde, davalı şirketin gerçekleştirilen işlemlerin SPK mevzuatı çerçevesinde gerçekleştirildiği ve davalı aracı şirketin kusurlu herhangi bir eyleminin bulunmadığını belirtmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup rapora karşı beyanlar dosyaya ibraz edilmiş, bilirkişiler tarafından tanzim olunan 25/07/2021 tarihli ek raporda; davacı ile davalı şirket çalışanı/müşteri temsilcisi ... ile 17-18-19 Nisan günlerinde whatsapp telefon görüşmelerine ilişkin olarak dosyaya sunulan mesajların bulunduğunu, söz konusu mesajlarda 19/07/2018 tarihinde müşteri portföyündeki hisse senetlerinin hangi birim fiyat üzerinden satış emri verileceğine ilişkin net bir birim fiyat belirlenmemiş olmakla, birim fiyatın borsada 19.00 olması yönünde bir beklenti içinde olduğunu, davacının iddia ettiği gibi 19.05 birim fiyatın mesajlarda ifade edilmediğinin anlaşıldığını, davalı şirketin kayıtları üzerinde yapılan incelemede özellikle ... hisselerine ilişkin olarak kök raporda tespit yapıldığını, davalı şirket kayıtlarında özellikle ... hisselerinin satışı ile ilgili olarak, 18/04/2018 günü İMKB'de işlemlerin kapanışı akabinde veya saat 15:00'den sonra müşterilerin bir sonraki günkü borsa işlemleri için satış emirleri verildiğini ve sisteme giriş yapıldığını, 19/04/2018 günü açılıştan itibaren işlem sırasında kaydı yapılan alış/satış emirleri, borsada oluşacak fiyatlar üzerinden işlem yapıldığını, ayrıca 18/04/2018 günü saat 18:00'den sonra internet üzerinden de 19/04/2018 günü seansı için ... hisselerinin satışı için sistem üzerinden en düşük birim satışı fiyatı olan 19,73TL birim satış fiyatı üzerinden farklı miktarlarda satış emri girildiğini, ancak 19/04/2018 günü işlem sırasına satış emri girilen birim fiyatlar üzerinde satış gerçekleşmediğini, kök raporda belirtildiği üzere 19,06 ile açıldığını, gün içinde en yüksek fiyatın 19,08 olarak gerçekleştiğini, en düşük fiyat 18,64, kapanış fiyatının 18,87 ve ortalama fiyat olarak 18,87 olarak gerçekleştiğini, davacı ile müşteri temsilcisi ... arasındaki telefon görüşmelerine ilişkin whatsapp mesajları, 19/04/2018 günü borsa seans açılışında ... hisse satışı için 18/04/2018 günü satış emir girişlerine ilişkin davalı şirket kayıtlarında yapılan tespitlerde, ... hisse senedi için en yüksek ve en düşük birim fiyatları, ortalama ve kapanış birim fiyatları dikkate alındığında, 18/04/2018 günü borsa işlem kapanışı sonrasında bir sonraki gün (19/04/2018) seansı için girilen satış emri birim fiyatlarının, seansta gerçekleşen birim fiyatlarının üstünde olduğunu, yeni bir satış emrinin de verilmediğini, davalı şirketin gerçekleştirilen işlemlerinin SPK mevzuatı çerçevesinde olup, kusurlu herhangi bir eyleminin bulunmadığını belirtmişlerdir.
Bilirkişiler tarafından tanzim olunan 02/06/2022 tarihli ikinci ek raporda ise; kök ve ek rapordaki inceleme ve tespitler sonucunda oluşan heyet görüşünü değiştirecek somut herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığını, taraflar arasındaki İMKB'da davalı şirket aracılığı ile gerçekleştirilen işlemlerin SPK mevzuatı çerçevesinde gerçekleştirildiğini ve davalı şirketin kusurlu herhangi bir eyleminin bulunmadığını belirtmişlerdir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora karşı beyanlar dosyaya sunulmuştur.
Dava, taraflar arasındaki sözleşmeye ilişkin olarak yapıldığı iddia edilen işlemler sebebi ile uğranmış olan zararın tazmini talebine ilişkindir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının savunması, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı şirketin müşterisi olup, taraflar arasındaki SPK mevzuatı çerçevesinde kredili hisse senedi alım satım işlemlerinin gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ise, işbu alım satım işlemlerinde davalının kusurlu davranışlar göstererek davacı tarafın zarara uğramasına sebebiyet verdiği belirtilerek, uğranılan zararın davalıdan tazmini noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
Borsa İstanbul'un 12/11/2018 tarihli 9420 sayılı yazılarında; ... hisselerinin 19/04/2018-09/05/2018 tarih aralığındaki hisselerinin maksimum ve minimum gerçekleşen işlem fiyatlarının ... maksimum fiyat 19,08, minimum fiyat 15,46 fiyat aralığında olduğu, başkaca herhangi bir işlem yapılmadığının bildirildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki ihtilafta, taraflar arasında imzalanan SPK mevzuat çerçevesinde imzalanan kredili hisse senedi alım sözleşmesi ile, davacının aracı kurum olan davalı şirket üzerinden İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören hisse senetlerinin alım satım işlemlerinin yapıldığı, işbu işlemlerde davalı şirket tarafından davacıya 2.300.000TL limit tahsis edildiği, davacı lehine kredili hisse senedi alımına ilişkin olarak özkaynak uyarı oranının %40, ilk öz kaynak oranının %50 , devamlı asgari öz kaynak oranının %35 olduğu, davacının, kredili hisse senedi alımı için belirlenen oranlar çerçevesinde, kredili hisse senedi alımı gerçekleştirdiğinde lik kredi işlemde %50 oranında öz kaynağa (nakit veya aynı oranda menkul kıymet/hisse senedi) sahip olma zorunluluğu bulunduğu, sonraki işlemlerde ise öz kaynak oranının portföy değerinin asgari %35 seviyesi ve üstünde olması gerektiği, kredili işlemlerde öz kaynak oranı portföy değerinin %35'in altına düşmesi halinde aracı kurumun/davalının resen satış yapmak suretiyle özkaynak oranını %35 ve üstüne çıkarılması için işlem yapma yetkisine sahip olduğu, davacının borsa işlemlerini, aracı kurum davalı şirket çalışanı müşteri temsilcilerine verilen alım/satım talimatları ile gerçekleştirmesinin yanı sıra elektronik ortamda internet üzerinden de bizzat kendisi tarafından da işlem yapabildiğinin gerçekleştirilen işlemlerden tespit edildiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporuna göre, davacı ile davalı şirket çalışanı/müşteri temsilcisi ... ile 17-18-19 Nisan günlerinde whatsapp telefon görüşmelerine ilişkin olarak dosyaya sunulan mesajların bulunduğu, söz konusu mesajlarda 19/07/2018 tarihinde müşteri portföyündeki hisse senetlerinin hangi birim fiyat üzerinden satış emri verileceğine ilişkin net bir birim fiyat belirlenmemiş olmakla, birim fiyatın borsada 19.00 olması yönünde bir beklenti içinde olduğu, davacının iddia ettiği gibi 19.05 birim fiyatın mesajlarda ifade edilmediği, davacı ile müşteri temsilcisi ... arasındaki telefon görüşmelerine ilişkin whatsapp mesajları, 19/04/2018 günü borsa seans açılışında ... hisse satışı için 18/04/2018 günü satış emir girişlerine ilişkin davalı şirket kayıtlarında yapılan tespitlerde, ... hisse senedi için en yüksek ve en düşük birim fiyatları, ortalama ve kapanış birim fiyatları dikkate alındığında, 18/04/2018 günü borsa işlem kapanışı sonrasında bir sonraki gün (19/04/2018) seansı için girilen satış emri birim fiyatlarının, seansta gerçekleşen birim fiyatlarının üstünde olduğu, yeni bir satış emrinin de verilmediği, davalı şirketin gerçekleştirilen herhangi kusurlu bir eyleminin bulunmadığı tespit edilmiş olmakla, davacının subut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davanın Reddine;
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 5.100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil eden davalıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 80,70TL karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 170,78TLden mahsubu ile fazla alınan 90,08 TLnin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/07/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza