T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/963
KARAR NO: 2020/247
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/10/2018
KARAR TARİHİ: 02/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların cari hesap sistemi ile alım satım şeklinde sözlü anlaşmayla ticaret yaptıklarını, anlaşma gereği yıl içinde davacının davalıdan alacağı mallar karşılığında ileri vadeli çekler düzenlenerek davalıya verildiğini ve bu çekler karşılığında davalıdan yıl içeresinde değişik zamanlarda siparişle mal alımı yapıldığını, yıl sonunda ise yapılan ödemeler ve alınan mal karşılığı cari hesap mutabakatı yapılarak bir sonraki yıla devrettiğini, tarafların geçmiş yıllardan beri bu şekilde çalıştıklarını, 2017 yılı cari hesabından 2018 yılına davacının 59.539,48 TL alacaklı girdiğini, 2018 yılı alımları için davalı firmaya 05/03/2018 tarihli tahsilat makbuzu ile ...Bankası ... Şubesinin ..., ... ve... numaralı 3 adet toplam değeri 300.000 TL olan çeklerin 2018 yılı alımları karşılığında davalıya teslim edildiğini, sözleşme uyarınca 01/01/2018 tarihinden bugüne kadar davalı tarafından davacıya 12 adet fatura karşılığında 162.388,80 TL mal satımı gerçekleştirildiğini, bu satımlar karşılığında 4.320 TL iade faturası kesilerek mal iadeleri gerçekleştirildiğini, bu gün itibarı ile cari hesaptan da görüleceği üzere 199.688,68 TL davacının alacağı bulunduğunu, davalı firma hakkında Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/480 esas sayılı dosyası ile konkordato geçici mühlet kararı verildiğini, davalı tarafından davacıya teslim edilen ve davalıya iade edilen mallar dışında kalan malların değeri de hesaplanınca bedel dışında davalıya verilen çeklerin bedelsiz kaldığını, devreden 59.539,48 TL ve elden 3 adet çek karşılığı 300.000 TL olan toplam alacaklarının 359.539,48 TL olup bakiye alacaklarının 199.688,68 TL olduğunu, bu bakiye alacağa istinaden 200.000 TL’lik çek iptali gerçekleştiğinde kalan kısmın 311,32 TL’nin davalıya ödeneceğini, davalı şirketin davacı şirkete yazılı olarak konkordato kararı vermiş olduğunu ve carilere ait ödememe kararı alındığını ayrıca terkinler yapıldığını, yeni siparişlerde nakit ödeme talebi gibi hususlar talep edildiğinden bahisle bildirimde bulunduğunu, bedelsiz kalan ve bedeli davalı tarafından karşılanamayacak olan alacaklarının karşılığı olarak verilen... seri nolu 100.000 TL bedelli, 31/12/2018 vadeli ve... seri nolu 100.000 TL bedelli, 31/01/2019 vadeli çeklerin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespitine, aleyhe takip başlatılması durumunda mağduriyetin önlenmesi için takibin teminatsız durdurulmasına, ihtiyati tedbir kararı verilmesine, çeklerin iptali ve bedelsizliğinin dava edildiğinin bildirilmesine, karşılıksız işlemi yapılmasına konkordato komiserine dava dilekçesinin tebliğ edilmesine, konkordato dosyasına davalının alacaklarına karşı davanın ve dava dilekçesinin ihbarına, icra takibine konu edilmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 24/10/2018 tarihli tensip tutanağı ile mevcut deliller kapsamında yaklaşık haklılık olgusu ortaya konulmadığından davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
CEVAP: Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edildiği halde davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; cari hesap alacağına karşılık olarak verilen çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit ve çeklerin iptaline ilişkindir.
Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/11/2018 tarih ... esas ve karar sayılı dosya getirtilerek incelendiğinde; davalının talebi üzerine davalı hakkında 22/06/2018 tarihinden başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilmesine karar verildiği, 17/09/2018 tarihli karar ile de geçici mühlet kararının 2 ay süre ile uzatılmasına karar verildiği, 12/11/2018 tarihli karar ile davacının davasının sübut bulmadığından reddine, geçici mühlet kararında belirtilen tedbirlerin kaldırılmasına, komiserlerin görevlerinin derhal sonlandırılmasına karar verildiği, söz konusu kararın 28/12/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili 25/04/2019 tarihli celsede Gebze Asliye Ticaret Mahkemesince verilen geçici mühlet kararı kaldırılmış olup davaya konu edilen çeklerin davacı tarafından ödendiğini beyan etmiş, 16/05/2019 tarihli dilekçesi ekinde ödeme dekontlarını dosyaya ibraz etmiştir.
Dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 22/01/2020 tarihli raporda; davacı 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından VUK 215-219 mad.hükümleri ile muhasebe sistemi uygulama tebliğlerine uygun olduğu, delil vasfına haiz olduğu, davalının yevmiye defterinde kapanış maddesi görülmüş olup 2019 yılına devir rakamının muavin kayıttaki rakamla mutabık olduğu, envanter defterinin de işlendiği ve alacak miktarı ile mutabık olduğu, davacının iptalini talep ettiği dava konusu iki adet çeki ödediği, çek iptali ve çek bedelsizliğinin dava edilmesinin bildirilmesi için gerekçe kalmadığı, Kasım 2018 tarihinde davalıdan mal alınması üzerine dava tarihinde 199.688,68 TL alacağının 31/12/2018 tarihinde 46.652,68 TL’ye düştüğü, davacının bu tutardan başkaca alacağı kalmadığı belirtilmiştir.
Davacının iddiaları, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacı ticari defterleri üzerinde yapılan mali inceleme ile davacı tarafından davalıya genellikle avans çekleri verildiği, ticari ilişkinin bu şekilde sürdürüldüğü, davacı tarafından davalıya 2018 yılı alımları için 300.000 TL bedelli 3 adet çek verildiği, davalı şirketçe konkordato kararı verildiğinden bahisle carilere ait ödememe kararı alındığının bildirildiği, bu nedenle davacı tarafından bedelsiz kalan ve bedeli davalı tarafından karşılanamayacak olan alacaklarının karşılığı olarak verilen ... seri nolu 100.000 TL bedelli, 31/12/2018 vadeli ve ... seri nolu 100.000 TL bedelli, 31/01/2019 vadeli çeklerin iptali talep edilmiş ise de, iptali talep edilen çeklerin davacı tarafından ödendiği, davacının Kasım 2018 ayı içinde davalının eline bulunan malların bir kısmını satın alarak 199.688,68 TL olan alacağını 46.625,68 TL'ye düşürdüğü anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile söz konusu çekler nedeniyle davacının 46.652,68 TL borçlu olmadığının tespitine, çekler nedeniyle davacı tarafça yapılan ödemenin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ve dava tarihinden sonra tahsil edilen kısım yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-...Bankası A.Ş.... Şubesi'ne ait, 31/12/2018 keşide tarihli,... çek numaralı 100.000,00 TL bedelli çek ve... Bankası A.Ş.... Şubesi'ne ait, 31/01/2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 100.000,00 TL bedelli çek sebebiyle davacının 46.652,68-TL borçlu olmadığınının TESPİTİNE, söz konusu çekler nedeniyle davacı tarafça yapılan 46.652,68-TL ödemenin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, dava tarihinden sonra tahsil edilen kısım yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 3.186,84 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 3.415,50 TL harçtan mahsubu ile 228,66 TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip istek halinde sahibi davacıya iadesine,
3-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen değer üzerinden ve davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre AAÜT uyarınca 22.450,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 3.227,94 TL harç, 850,00 TL bilirkişi ücreti, 102,55 TL müzekkere, posta, tebligat masraflarından oluşan toplam 4.180,49 TL yargılama masrafının davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır