T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/971 Esas
KARAR NO:2022/209
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/10/2018
KARAR TARİHİ:31/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında 25/08/2016 tarihinde ... ihale kayıt numaralı ve 12 ay süreli (01/11/2016 başlangıç, 01/11/2017 bitiş) hizmet alım sözleşmesi akdedildiğini, davacı şirket tarafından davalı şirkete tip sözleşmenin 10. maddesi delaleti ile hizmetin sözleşmeye uygun ifa edilmemesi hali için T.C. ... Bankası ... Şubesi'ne ait 24.08.2016 tanzim tarihli, A ... seri numaralı, 1456 ..., 126.000,00-TL. Bedelli 29.12.2017 tarihine kadar geçerli kesin banka teminat mektubu verildiğini, davaya konu hizmet alım sözleşmesinin sözleşmeye uygun olarak tamamlanmasının ardından ilgili SGM'den davacı şirketin SGM'ne prim borcu ve gecikme cezası vb. borcunun olmadığı eş deyişle teminat mektubunun davacı şirkete iadesinde sakınca olmadığı yazısının davalı şirkete ulaşmasından sonra davalı şirket tarafından davacı şirkete 16.04.2018 tanzim ve 17.04.2018 imza tarihli iş bitirme belgesi verildiğini, 16.04.2018 tarihinde davalı şirketten teminat mektubunun iadesinin talep edildiğini ancak davalı şirket tarafından işbu talebin yerine getirilmediğini beyanla davalı şirket ile akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalıya teslim edilen .... ... Bankası ... Şubesi'ne ait 24.08.2016 tanzim tarihli, A ... seri numaralı, 1456 ..., 126.000,00-TL bedelli 28.12.2018 tarihine kadar geçerli kesin banka teminat mektubunun davalıdan alınarak davacı şirkete teslimini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında Kamu İlahe Kanunu kapsamında ... ihale kayıt numaralı 12 Aylık GPRS Tabanlı Doğalgaz Kapama-Açma İşlemi Hizmeti Alımı İhalesi sözleşmesi imzalandığını ve bu kapsamda dava konusu kesin teminat mektubunun davacı tarafından davalıya sunulduğunu, davacı şirket nezdinde teminat mektubunun verilmesine konu iş kapsamında çalışan işçilerden işten ayrılanlara kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretleri olarak davalı tarafından davacı adına 33.224,45-TL ödeme yapıldığını, bundan ayrı olarak halihazırda yine davacının üstlenmiş olduğu dava konusu iş kapsamında çalışmış olan dava dışı ...'nin davalıya yöneltmiş olduğu İş Kanunundan kaynaklanan alacak davası sebebiyle de davacının teminatına bloke konulduğunu, anılan sebeplerden dolayı davacıya bu meblağları karşılar 65.000,00-TL'lik yeni bir teminat mektubu sunması veya bloke sebeplerinin ortadan kaldırılması halinde dava konusu teminat mektubunun iade edileceğinin bildirildiğini ancak davacının buna yanaşmadığını, ihale sözleşmesi hükümlerine göre dava konusu teminat mektubunun blokeler sebebi ile davacıya iade edilmediğini beyanla davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, SGK kayıtları, sözleşme, banka teminat mektubu, taraflar arasındaki yazışmalar, SGM kayıtları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, bilirkişi ... ve bilirkişi Prof. Dr. ...'na tevdii edilen dosyada tanzim olunan 03/04/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan ve 01.11.2017 başlangıç tarihli bir yıllık hizmet alım sözleşmesinin 01.11.2017 tarihinde sona erdiği, sözleşme gereğince, davacı tarafından davalıya 126.000,00-TL bedelli banka teminat mektubu verildiği, sözleşme konusu iş ile ilgili olarak iş kabulünün 18.12.2017 tarihinde yapıldığı ve taraflarca 16.04.2018 tarihili iş bitirme belgesi imzalandığı, SGK tarafından davalıya hitaben yazılan 28.02.2018 tarihli yazıda, davacı tarafından davalıya verilen 126.000,00-TL bedelli banka teminat mektubunun 5510 sayılı SGK'nın 90. maddesi gereğince sakınca bulunmadığının bildirildiği, sözkonusu çalışanların hizmet belgelerinin SGK'dan celbinin mahkemenin takdirinde olduğu, ... tarafından açılan dava daha ileride rücu konusu olabileceği için anılan davanın durumunun sorulması vb. Hususların mahkemenin takdirinde olduğu, davalı tarafından yapılan kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti ödemelerinin doğru olup olmadığının incelenmesi için anılan çalışanların özlük dosyalarının celbi konusunda mahkemenin yetkili olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
(3)Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilerek rapor tanzim edilmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup, tanzim olunan 06/03/2022 havale tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; dosyaya ibraz edilen SGK hizmet dökümleri, davalı tarafından ödemelere ilişkin banka dekontları ve tarafların beyanlarının değerlendirilmesi ile, davalı tarafından, alt işveren davacı çalışanları için işçilik alacağı karşılığı 43.504,56-TL ödeme yapıldığı, davacı çalışanlarından ... tarafından açılan davanın henüz derdest olduğundan işbu personelle ilgili her hangi bir tutarın tespit edilen 43.504,56-TL'ye dahil edilmediği, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, davacının davalıdan (davacı ticari defter kayıtlarına göre) cari hesap bakiyesine göre 7.535,90-TL alacaklı olduğu, işbu tespit ve değerlendirmeler sonucunda, dava tarihi itibariyle, davacının davalıdan 7.535,90-TL cari hesap alacağı ve davalı kuruma verilen 126.000,00-TL teminat mektup alacağına karşılık, davalının, davacıdan dava tarihi itibariyle 43.504,56-TL alt işveren davacı çalışanları için ödeme yapıldığı, yapılan işbu ödemeler için ödeme tarihlerinden dava tarihine kadar 5.551,98-TL işlemiş faiz ile toplamda 49.056,54-TL alacaklı olduğu, ayrıca derdest olan ... ile ilgili olarak 29.549,11-TL tutarında kesin ve süresiz banka teminat mektubunun icra dosyasına teminat olarak verildiği, davalı, alt yüklenici davacı tarafından, çalışan personelleri için yapılan ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizleri ile birlikte ve henüz derdest olan ... tarafından başlatılan icra takip dosyasına teminat olarak verilen 29.549,11-TL teminat mektubu için yeni bir banka teminat mektubu verilmesi halinde 126.000,00-TL bedelli teminat mektubunun iadesinin yapılabileceği yönündeki talebin mahkemeni takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; teminat mektubunun iadesine ilişkin davadır.
Tüm dosya kapsamı kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı arasında 25/08/2016 tarihinde ... ihale kayıt numaralı ve 12 ay süreli (01/11/2016 başlangıç, 01/11/2017 bitiş) "12 Aylık GPRS Tabanlı Doğalgaz Kapama-Açma İşlemi Hizmet Alımı İhalesi Sözleşmesi" akdedildiği, davacı şirket tarafından davalı şirkete tip sözleşmenin 10. maddesi delaleti ile hizmetin sözleşmeye uygun ifa edilmemesi hali için T.C. ... Bankası ... Şubesi'ne ait 24.08.2016 tanzim tarihli, A ... seri numaralı, 1456 ..., 126.000,00-TL. Bedelli 29.12.2017 tarihine kadar geçerli kesin banka teminat mektubu verildiği, daha sonra davalı şirket tarafından dava konusu teminat mektubunun süresinin uzatılmasının davacıdan talep edildiği ve bu doğrultuda dava konusu teminat mektubunun süresinin ... AŞ ... Ticari Şube Müdürlüğünden alınan 21/11/2017 tanzim tarihli yazı ile 28/12/2018 tarihine kadar uzatıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı ile akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalıya teslim edilen ... Bankası ... Şubesine ait 24/08/2016 tanzim tarihli, A ... seri numaralı, 1456 ... 126.000TL bedelli 28/12/2018 tarihine kadar geçerli kesin banka teminat mektubunun davalıdan alınarak davacıya iadesi noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki 25/08/2016 tarihli hizmet alımı ihalesi sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin 7.Maddesinde sözleşmenin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 12 ay olup, işin başlama süresinin 01/11/2016 olduğu, Sözleşmenin 10.maddesinde, yüklenicinin bu işe ilişkin olarak 126.000TL kesin teminat verdiği, kesin teminat mektubunun süresinin 29/12/2017 tarihine kadar olduğu, Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresinin de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılacağı, Sözleşmenin 12.Maddesinde kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi hususlarının düzenlendiği, buna göre taahhüdün, sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra SGK'dan alınan ilişkisiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamının yükleniciye iade edileceği, yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve SGK'na olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminatın paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalanının yükleniciye iade edileceği, bu hükümlere göre mahsup işlemi yapılasına gerek bulunmayan hallerde kesin hesap ve kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektuplarının hükümsüz kalacağı ve düzenleyen bankaya iade edileceği hususları imza altına alınmıştır.
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan bilirkişi raporundaki tespitlere göre, davalı ...'ın Ticari Hizmetler Müdürlüğü GPRS tabanlı Doğalgaz Kapama-Açma İhalesi bünyesinde alt işveren işçisi olarak görev yapan 6 işçinin 31/10/2017 tarihinde işin sona ermesi nedeniyle işten çıkarıldığı ve kıdem tazminatı almaya hak kazandığı, personelin tamamının 31/10/2017 tarihi itibariyle işten ayrıldıkları ve ayrılan çalışanlara kıdem tazminatı ve yıllık izin paralarının davalı ... tarafından ödendiği, ...'ın davacı şirketin davacı şirketin işçilerinin kıdem tazminatı alacağını İş Kanunun 2.maddesi kapsamında işçilere ödediği, akdedilen sözleşme konusu işe ait İş Bitimi Personel İşlemlerinin tekamül ettirilmediği, çalışan olan ... tarafından davalılar ... ve ... Tem Ltd ŞTi aleyhine ....İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile işçilik alacağına yönelik dava ikame edildiği, yapılan yargılama ile mahkemenin 14/11/2018 tarihli 2018/654 karar sayılı karar ile toplam 20.037,34TL alacağın işleyecek faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, anılan kararın ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden işçi alacaklarına işletilen faizler ile birlikte tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ....İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının istinaf edilerek henüz kararın kesinleşmediği, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, alt işveren durumundaki davacı personellerine ait işçilik alacaklarından üst işveren durumundaki davalı ...'ın personellere karşı müteselsilen sorumlu oldukları, bu nedenle somut olayda teminat mektubunun iadesi şartlarının gerçekleşmediği, dolayısıyla davanın erken açılan dava niteliğinde bulunduğu anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın erken açılan dava niteliğinde bulunduğu, henüz teminat mektubunu iade şartlarının oluşmadığından davanın REDDİNE,
(2)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 80,70-TL karar harcının peşin olarak alınan 2.151,77-TL'den mahsubu ile fazla alınan 2.071,07-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
(3)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
(4)Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(5)Davalı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 15.920,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
(6)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/03/2022
Katip
✍e-imzalıdır.
Hakim
✍e-imzalıdır.