T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/103 Esas
KARAR NO:2021/740
DAVA:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:27/02/2019
KARAR TARİHİ:30/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davalı ile müvekkili arasında 6361 sayılı kanun çerçevesinde 29/06/2017 tarihinde ... tescil - ... sözleşme numarası ile finansal kiralama sözleşmesinin akdedilmiş olduğunu, davalı kiracının sözleşme hükümlerine aykırı davranması sebebiyle, ... 3. Noterliği 19/12/2018 tarihli ... yevmiye no'lu ihtarnamenin keşide edilerek 60 günlük yasal süresi içinde kira borcunun ödenmesi, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların teslim edilmesinin ihtar edildiğini, kanuni süre içinde ihtarnemede beliritlen borç ödenmediğinden sözleşmenin fesh edildiğini ancak davalının sözleşmeye konu kiralananı teslim etmesi gerekirken teslim etmediğini, davalı hakkında .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı dosyasında konkordato başvurusuyla 26/12/2018 tarihinden itibaren 3 aylık geçici mühlet kararı verildiğini ancak finansal sözleşmeye konu malların mülkiyetinin müvekkiline ait olduğundan dava konusu malların geçici mühlet tedbir kararı kapsamına girmediğini, sözleşmeye konu malların aynen iadesine ilişkin dava açılmasında konkordato geçici mühlet kararının hiçbir hükmünün bulunmadığını, muaccel hale gelen borçlarını davalının ödememesinden dolayı .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasından tedbir kararı alındığını, bu nedenlerle "1 ADET 2017 MODEL ... TESCİL PLAKA NOLU ... ... TİPİ ... MARKA LASTİK TEKERLEKLİ FORKLİFT ŞASİ SERİ NO:... MOTOR SERİ NO:..." 'in müvekkiline aynen teslimini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiğini bildirmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, mali müşavir bilirkişi ...'ye tevdii edilen dosyada tanzim olunan 13/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında mevcut sözleşmeye istinaden davacının edimini yerine getirerek Finansal Kiralama Birliğinde 29.06.2017 tarihinde ... sayısı ile tescil ettiği ... 1. Noterliğinin 27.07.2017 tarihli ... yevmiyeli ve ... sayılı finansal kiralama tadil Sözleşmesine konu 1 ADET 2017 MODEL ... Tescil Plaka Nolu ... Tipi ... Marka Lastik Tekerlekli Forklift Şasi Seri No:... Motor Seri No:... finansal kiralama yoluyla kiralandığını ve davalıya teslim edildiği, dolayısıyla davacının edimini yerine getirdiğini ancak davalının ise sözleşmelerde belirlenen kira taksitlerini sürelerinde ödemediğini, davacı tarafından 60 günlük süre içinde bu borcun kapanmasının aksi taktirde malın iadesinin talep edileceğinin davalıya ihtarname ile keşide edilmesine karşın davacı yanın ticari defter kayıtlarında Finansal Kiralama Birliğinde 29.06.2017 tarihinde ... tescil sayısı ile tescil edildiği ... 1. Noterliğinin 27.07.2017 tarihi ... yevmiyeli ve ... sayılı finansal kiralama tadil Sözleşmesine dolayı davalı yanın muavin dökümünden görüleceği üzere 19.12.2018 ihtarname tarihi itibariyle 8.068,84 EURO ve 562,61 TL kira borcunun bulunduğunu, dolayısıyla gerek 3226 sayılı FKK. ve gerekse sözleşmeye istinaden sözleşmenin feshinin yasal olduğu ve kiralanan malların iadesinin ve istirdatının gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki akdedilen FKS. uyarınca malların davalı kiracıya teslim edildiğini, ancak taahhüt edilen borçların ödenmediğini, ödenmesi amacına yönelik hesabın kat edilerek davalı borçluya ihtarname keşide edildiğini, 60 günlük süre verildiğini, ancak buna rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle de sözleşmenin feshedildiği belirtilerek, FKS.'ne konu malların aynen iadesi talebine ilişkindir.
Mahkememizce dosya içerisindeki değerleme raporundaki miktar dikkate alınarak eksik harcın tamamlamak üzere davacı vekiline süre verilmiş ve harcın tamamlanmasıyla yargılamaya devam edilmiştir.
Davalı tarafından, finansal kiralama bedelini ödediğine veya borcun olmadığına ilişkin MK’nun 6. ve 6100 sayılı HMK’nun 200 mad. ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerini dosyaya ibraz etmemiştir.
Finansal Kiralama konusu mal, 6361 Sayılı yasanın 9. maddesi gereğince, kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan Yasanın 23. maddesi hükmü gereğince de, kiracı, sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup; malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6831 Sayılı Yasanın 27. maddesine göre sözleşme süresinin dolması, ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 26. maddesi hükmüne göre de; sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 29. maddesi gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekte yükümlüdür.
Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan kira borcunun keşide edilen ihtarnameye ve ihtarname ile tanınan 60 günlük süre içerisinde davalı yanca kira borcunun tamamının ödenmemiş olduğu, davacının sözleşme uyarınca kiralananın teslim borcunu yerine getirdiği, davalı yanın ise sözleşme ile yükümlendiği kira bedelini ödeme edimini tamamının yerine getirmediğinin bilirkişi raporuyla da tespit edilmiştir. Davacı tarafça 19/12/2018 tarihli ... 3. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı keşide edilen ihtarname, taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinde belirtilen adrese tebliğ edilmiş ancak tebligatın 20/12/2018 tarihinde davalının adreste tanınmadığından iade edilmiştir. Finansal Kiralama Sözleşmesinin 34. Maddesinde ise kiracının tebligat tarzına uyma yükümlülüğü düzenlenmiştir. Bu maddeye göre: "Kiracı ve Kefiller, işbu sözleşmede yer alan hususların yerine gelirlmesi ve kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve unvanları yanında belirtilmiş adresten kanuni yerleşim yeri itlihaz ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret Sicil Dosyalarındaki son adreslerinin veya Kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihaz edecek olurlarsa, bu yeni adresi derhal noter aracılığı ile Kiralayan'a bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7a, 10. ve devamı hükümlerinde yer alan usule göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhut ederler.
Kiralayan ve kefillerin ticaret merkezleri yerleşim yerleri yurtdışında bulunduğu ya da yurt dışında yerleşim yeri ticaret merkezi edindiklerinde dahi kiralayana mutlaka Türkiye'de bir tebligat adresi bildireceklerini, Türkiye'de adres bildirmedikleri takdirde veya Türkiye'de bildirecekleri adrese yapılacak tebligatlar için de yukarıdaki hükmün geçerli olacağını kabul ve beyan ederler. " şeklindeki anlaşma mevcuttur. Bu durumda davalı tarafça adres değişikliği yapıldığına ilişkin noter aracılığıyla kiralayana bildirdiğine ilişkin belge de sunulmadığı dikkate alınarak davalının sözleşmedeki adresine keşide edilen ihtarname usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş sayılmıştır. İhtarnamede usulüne uygun 60 günlük süre içerisinde ödenmeyen kira borçlarının ödenmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceği ve 3 günlük sürede malların kiralayana teslimi gerektiği bildirilmiştir. Davacı kiralayan tarafından verilen sürenin sona ermesine rağmen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığı, sözleşmenin davacı
yanca haklı nedenle feshedilmiş bulunduğu, davalının temerrüte düştüğü anlaşılmıştır. Ayrıca davacının dava dilekçesinde belirttiği üzere .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı dosyasında konkordato başvurusuyla davalıya 26/12/2018 tarihinden itibaren 3 aylık geçici mühlet kararı verilmesi hususunda mahkememizce değerlendirme yapılmış; Finansal Kiralama Sözleşmesi 37. Maddesinde; " Kiralayan aşağıdaki hallerde finansal kiralama sözleşmesini derhal tazminatsız sona erdirme hakkına sahiptir. Kiracının ölümü tüzel kişiliğinin sona ermesi, ... iflas etmesi, iflas erteleme talebinde bulunması konkordatoya başvurması hakkındaki icra takibinin semeresiz kalması veya aciz vesikası alınması, ödeme güçlüğü içine düşmesi, ... kiralayanın anlaşmaya daha fazla sadık kalmasının beklenemeyeceği sair haller ile ... veya işbu sözleşmede fesih sebebi olarak kararlaştırılan diğer hallerin ortaya çıkması durumunda kiralayan herhangi bir süre vermeksizin sözleşmeyi derhal tazminatsız feshetmek hakkına sahıp olacaktır. ... " şeklindeki düzenleme ile konkordato başvurusu ile geçici mühlet kararında verilen tedbir kararı finansal kiralamaya konu malların kapsamında olmadığı gibi hatta taraflar arasındaki sözleşme uyarınca konkordato başvurusu hali kiralayanın sözleşmeyi haklı fesih sebeplerinden sayılmıştır. Belirtilen bu sebeplerle; Finansal Kiralama Kanunu ve Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği keşide edilen ihtara rağmen de davalı ediminin yerine getirildiğine dair kanıt ibraz edilmediği, davalının bilirkişi raporuyla tespiti yapıldığı üzere davacıya kira borcu olduğu ve ihtarnameye rağmen ödeme yapmadığı, sözleşmenin davacı
yanca haklı nedenle feshedildiği anlaşılmakla; davanın kabulü ile davaya konu malların davacıya aynen iadesine, ayrıca ... ATM.'nin ... D.İş sayılı sayılı dosyası üzerinden verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın KABULÜ ile; taraflar arasında düzenlenen 29/06/2017 tarihli 128416 sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshinin tespiti ile söz konusu finansal sözleşmeye konu olan "1 ADET 2017 MODEL ... TESCİL PLAKA NOLU MT-X 1840 TİPİ ... MARKA LASTİK TEKERLEKLİ FORKLİFT ŞASİ SERİ NO:... MOTOR SERİ NO:..." 'nin davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
(2).... ATM.'nin ... D.İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
(3)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 27.324,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan (1.878,53-TL peşin harç + 4.952,00-TL tamamlama harcı olmak üzere) 6.830,53-TL harçtan mahsubu ile bakiye 20.493,47-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
(4)Davacı tarafından yapılan; 44,40-TL başvurma harcı, 1.878,53-TL peşin harç, 4.952,00-TL tamamlama harcı, 750,00-TL bilirkişi ücreti, 145,50-TL posta, tebligat ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 7.770,43-TL yargılama masrafının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
(5)Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, AAÜT uyarınca 36.450,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
(6)Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(7)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/09/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.