T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/222 Esas
KARAR NO:2021/623
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/04/2019
KARAR TARİHİ:09/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; öncelikle davacı şirketin... ... işleri alt yüklenici sözleşmesine istinaden, davalı şirkete 25/04/2017 tarihli 240.000,00-TL tutarlı ...'nın teminat mektubunu verdiğini ve bu teminat mektubundaki miktar kesin hesapla birlikte 27/02/2019 tarihli davalı şirketin bankaya istinaden yazısı ile birlikte 150.990,65-TL'ye düşürüldüğünü, işbu dava süresince, davacı şirketin dava fazla mağdur edilmemesi adına, öncelikle davalı tarafın teminat mektubunun tazminin talep etmekten yahut bankanın teminat mektubu bedelini ödemekten men edilmesi adına tedbir konulmasını talep ettiklerini, taraflar arasında akdedilen alt yüklenici sözleşmesi uyarınca, ... İli, ... İlçesi, 490-491 pafta, 2905 ada, 17 parsele kayıtlı arazi üzerinde inşa edilen .... ... işleri alt yüklenici olarak davacı şirkete verildiğini ve taraflar arasında alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, davacı şirketin alt yüklenici olarak üstlenmiş olduğu laminat parke işini tam ve eksiksiz olarak tamamladığını ve 31.03.2018 tarihinde teslim ettiğini, bu tarihten sonra ise geriye dönük olarak tamir, tadilat ve taleple bağlı olarak ek işler yapıldığını, ancak yüklenici firmanın sözleşme gereği yerine getirmesi gereken ücret ödeme yükümlülüğünü tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmediğini, ücretlendirmedeki haksız kesintilere ilişkin olarak 23.07.2018 tarihinde yüklenici firmaya söz konusu kesintileri kabul etmediklerini ve kesintilerin hiçbir haklı dayanağının olmadığı gibi fahiş kesintiler yapıldığını ve bu durumun ivedilikle düzeltilip yapılan haksız kesintilerin davacı şirkete ödenmesi konusunda davalıya ihtarname gönderdiklerini, bu ihtarnameye davalı tarafından herhangi bir olumlu dönüş yapılmadığını, söz konusu ihtarnamenin gönderildiği tarihte davacı şirketten yapılan haksız kesinti miktarının 149.159,74-TL iken, sonrasında yapılan ödemelerde haksız kesintiler yapılmaya devam ettiğinden totalde hakediş ve tutanaklar bazında yapılmış olan haksız kesinti miktarının 220.548,36-TL'ye ulaştığını, kesintilerle ilgili olarak, sözleşme gereği 2017 yılı için günlük işçi konaklama bedeli 9,00-TL üzerinden, 2018 yılı için yapılan artış ile 24.03.2018 tarihli yazı ile 9,85-TL olduğunun belirtildiği, işçi yemek ücretinin 21,45-TL olarak hesap edildiği, Hakediş-1'den 5.942,01-TL haksız kesinti yapıldığını,, Hakediş-2'den 5.689,755-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-3'den 38.326,01-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-4'den 35.890,64-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-5'den 38.143,61-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-6'dan 29.747,63-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-7'den 12.971,64-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-8'den 12.561,31-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-9'dan 16.840,41-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-10'dan 6.709,68-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-11'den 4.681,23-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-12'den 4.694,47-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-13'den 6.700,30-TL haksız kesinti yapıldığını, Hakediş-14'den haksız yere kesinti yapılmadığı, Hakediş-15'den 22.022,19-TL haksız kesinti yapıldığını, hakedişlerden yapılan kesintiler dışında davacı şirketin şantiyeye vermiş olduğu geriye dönük hizmetlerinden yapılan haksız kesintilerinde 19.571,95-TL olduğunu, taraflar arasında yapılan sözleşmenin davalı tarafça kötüye kullanılarak sözleşmeye aykırı olarak tek taraflı haksız kesintiler yapıldığını, bu haksız kesintilerin totalde 260.492,84 TL olduğunu beyanla fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla, davanın kabulü ile haksız kesintilerin yapıldığı tarihten itibaren avans faizi ile birlikte 260.492,84-TL'nin davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen 30.06.2017 tarihli ... Laminat Parke İşleri Sözleşmesi imzalandığını, projedeki laminat parke işlerinin yapımını alt yüklenici sıfatıyla davacının anahtar teslimi olarak üstlendiğini, işin devamı süresince davacı tarafın toplam 14 hakediş raporu düzenlediği, ara hakedişlerin tamamının taraflarca herhangi bir itiraz veya ihtilaf olmaksızın imzalanarak kabul edildiği ve bu ara hakedişlere istinaden gerekli ödemelerin müvekkilince yapıldığını, sözleşmeye konu işlerin geçici kabulü taraflarca 12.12.2018 tarihinde gerçekleştirildiğini ve işlerin fiili olarak davalıya teslim edildiğini, sözleşmenin 32. maddesinde tarafların tüm hak ve alacakları ile ek ödeme talepleri ve sair taleplerini içerir nitelikli bir kesin hesap işlerin geçici kabulünün yapılmasından yaklaşık 2 ay sonra taraflarca tanzim edilerek yine herhangi bir ihtirazi kayıt ve ihtilaf konusu olmaksızın imzalandığını, davacı tarafın geçici kabulün yapılmasından yaklaşık 4 ay, kesin hesabın imzalanmasından sonra ise yaklaşık 2 ay sonra huzurdaki davayı ikame ettiğini ve ara hakediş ve kesin hakediş içerisinde yer alan kesintilere itirazla iadesini talep ettiğini, davacının, dava dilekçesindeki itiraz ve taleplerinin konaklama, yemek, temizlik, moloz atımı, tamirat, yevmiye kesintilerine ilişkin olduğu, itirazların tamamen kesinti kalemlerine değil, kesintilerin miktarına ilişkin kısmı itirazlar olduğunu, çalışmaların tamamlanması ve kesin hesabın imzalanmasına müteakip teminatların kendisine iade edilmesinden sonra gündeme getirilmesinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, tarafların işlerinin devamında birer aylık dönemler halinde 14 adet ara hakediş tanzim edildiğini, bu ara hakedişlerin tamamı taraflarca ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalanarak kabul edildiğini, sözleşmenin 18.1 maddesi 4. Fıkrasına uygun olarak davacı alt yüklenici hakediş olacaklarından uygulanan tüm kesintiler, ayrıntılı olarak gösterilmiş ve davacının ara hakediş raporlarını ihtirazı kayıt ileri sürmeksizin imzalayarak kabul ettiğini, hakediş raporlarına istinaden eksiksiz olarak ödemelerin yapıldığını, kesin hesap niteliğindeki hakkedişin 22/02/2019 tarihli 15 numaralı hakkediş olduğunu, sözleşmenin 3. Maddesinde, "İşin anahtar teslimi, birim fiyat esaslı olması nedeniyle Alt Yükleniciye ödenecek nihai bedel, işin sonunda hazırlanacak olan Kesin Hesap neticesinde belirlenecektir.." hükmünün yer aldığı ve alt yüklenici davacının ara hakedişlere yönelik itirazlarını düzenleyen 18.3 maddesinde, "Alt yüklenicinin kesin alacağı, kesin hesap mutabakatından sonra belirlenir." hükümleri gereğince kesin hakediş tarafların mutabakatı ile imzalandığı ve kabul edildiği, sözleşmenin nihai bedeli olarak tüm kesintiler sonrasında 3.019.812,91-TL olarak belirlendiği ve kesin hesap gereğince davacı alt yüklenicinin hak kazandığı alacak tutarının davalı tarafından eksiksiz olarak ödendiğini beyanla işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; dava dilekçesinde bildirilen alt yüklenici sözleşmesi, taraflar arasındaki yazışmalar, hakediş belgeleri, saha raporları, ödeme belgeleri ve faturalar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, Mali Müşavir ..., Nitelikli Hesap Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi ..., İnşaat Mühendisi ...'a tevdii edilen dosyada tanzim olunan 04/09/2020 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; taraflar arasında 15. Kesin hesap olmak üzere toplam 15 hakedişin düzenlendiğini, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu konaklama, temizlik, moloz, tamirat yevmiye ve tamirat malzeme, yevmiye, makine ve yevmiye tutarları üzerinde tek tek birim fiyatlarda belirtilerek raporun hazırlandığı, davacının 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde, taraflar arasında imzalanan laminant parke işlerinin yapımı işi ile ilgili olarak düzenlenen hakedişlere ilişkin davalı yüklenici adına düzenlenen faturalar, davalı şirketten yapılan tahsilatlar ile ilgili olarak tespitlerde, davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan her hangi bir alacağının bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan 22/02/2019 tarihli kesin hesap raporuna göre; davacı şirketin incelenen ticari defter kayıt ve belgelerinden 14 adet ara hak ediş raporu ve 22/09/2019 tarihli kesin hakkediş raporunun her iki tarafça imzalandığı ve söz konusu raporda taraflarca herhangi bir itirazın bulunmadığının tespit edildiği, davalının incelenen 2017 yılı ticari defter kayıtlarına göre, ilk 3 hak ediş raporuna istinaden davacı tarafından düzenlenen faturalar ve davacı şirkete yapılan ödemeler sonrasında, 31.12.2017 tarih, 6674 yevmiye kapanış kaydına göre, davacıya 464.220,06-TL borçlu olarak 2018 yılına devrettiği, davalının 2018 yılı ticari defter incelemesinde ise, 4-14 hak ediş faturaları ve davalı tarafından davacıya yapılan ödemelerden sonra cari hesap bakiyesinin 31.12.2018 tarih ve 8191 yevmiye kapanış kaydında sıfır olduğunun tespit edildiği, davalının 2019 yılı ticari defter incelemesinde de kesin hak edişin 22.02.2019 tarihinde yapıldığı ve davacıya yapılan ödemeler ile cari hesabın en son 11.11.2019 tarihinde gönderilen 1.343,76-TL banka havalesi ile hesabın kapatıldığı, davalı şirket kayıtları uyarınca davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespit edildiği, hakedişler, hakediş bedelleri, ve kesintiler başlıkları altında yapılan tespitler ve teknik değerlendirme başlığı altında yapılan inceleme, tespit, hesaplama ve değerlendirmeler sonucunda, davacı tarafından davalı şirketin hakedişlerinden yapmış olduğu iadesi talep edilen kesintiler toplamının 15. kesin hakediş kesintiler icmal sayfasında KDV dahil 276.205,85-TL olarak tespit edildiği, teknik inceleme ile davalı şirket tarafından davacı hakedişlerinden yapılacak kesintilerin toplamının seçenekli olarak hesaplandığı, yemek ve konaklama kesinti bedelinin davacının beyan ettiği tutar olduğu kanaatine varılması durumunda toplam 99.295,10-TL tutarın hakedişlerden kesilebileceğinin hesaplandığı, davalı tarafından davacı hakedişlerinden yapılan kesintiler toplamının 276.205,85-TL olduğu, bu durumda davalı tarafından 276.205,85-TL - 99.295,10-TL = 176.910,75-TL fazla kesinti yaptığının hesaplandığı, davacı tarafından, davalıdan ek işlerden kaynaklanan ve davalı tarafından ödenmediği iddia edilen 19.571,95-TL ile ilgili olarak yapılan hesaplama neticesinde davacının talep edebileceği yevmiye tutarının 9.680,00-TL olduğu, bu durumda davacı hakedişlerden yapılan 176.910,75-TL kesinti ile 9.680,00-TL ek işlerden kaynaklanan bedel ile birlikte toplamda 186.590,75-TL tutarın fazladan yapılan kesinti olarak hesaplandığı ve işbu tutarın davalıdan talep edilebileceği, yemek ve konaklama kesinti bedelinin hakedişteki tutar olduğu kanaatine varılması durumunda ise toplam 140.263,22-TL tutarın hakedişlerden kesilebileceğinin hesaplandığı, davalı tarafından davacı hakedişlerinden yapılan kesintiler toplamının 276.205,85-TL olduğu, bu durumda davalı tarafından 276.205,85-TL - 140.263,22-TL = 135.942,62-TL fazla kesinti yaptığının hesaplandığı, davacı tarafından, davalıdan ek işlerden kaynaklanan ve davalı tarafından ödenmediği iddia edilen 19.571,95-TL ile ilgili olarak yapılan hesaplama neticesinde davacının talep edebileceği yevmiye tutarının 9.680,00-TL olduğu, bu durumda davacı hakedişlerden yapılan 135.942,62-TL kesinti ile 9.680,00-TL ek işlerden kaynaklanan bedel ile birlikte toplamda 145.742,62-TL tutarın fazladan yapılan kesinti olarak hesaplandığı ve işbu tutarın davalıdan talep edilebileceği, tarafların tacir olduğu ve dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesine uygun olarak faiz talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
(3)Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilerek 08/04/2021 tarihinde tanzim olunan bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; davacı ve davalının itirazlarının detaylı olarak incelendiği, kök rapordaki inceleme ve tespit sonucunun korunduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden yapılan işte haksız kesinti nedeniyle alacak davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; taraflar arasında 30/06/2017 tarihli ... Projesi Laminat Parke Alt Yüklenici Sözleşmesi'nin imzalandığı, davacı ... ve Tic. A.Ş'nin yüklenici, davalı ...Ş'nin altyüklenici olduğu, davanın konusunun ... ili ... ilçesi 2905 Ada 17 numaralı parseldeki arsa üzerine inşa edilecek ... Projesinin ihalesi yapılarak belirlenen laminat parke işlerinin alt yüklenici tarafından yapımının üstlenilmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmeye konu işlerin ifasında taraflar arasında 22/02/2019 tarihli olanı kesin hakediş olmak üzere 14 ara hakediş ile birlikte 15 tane hakediş raporu düzenlenmiştir. Davacı taraf yüklenici firmanın fahiş ve haksız kesintiler yapması nedeniyle yapılan kesintilerin nelere ilişkin olduğunu dava dilekçesinde belirtmek suretiyle haksız kesinti miktarının davalı tarafça ödenmesi istemiyle eldeki davayı açmıştır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 18.1 maddesinin 10. Fıkrasına göre: " Alt yüklenicinin itiraz kaydı koymadan imza ettiği hakediş ve kesin hakedişler alt yüklenici tarafından kabul görmüş sayılır ve alt yüklenici açısından bağlayıcıdır. Alt yüklenicinin sonraki itiraz ve taleplerinin kabul edilmez. " hükmünün bulunduğu, sözleşmenin kesin hesabına ilişkin 32/son maddesi ile de kesin hakediş raporları bakımından da ara hakedişlere ilişkin 18. Maddenin uygulanmasının gerektiğinin düzenlendiği, ve yine sözleşmenin 38. Maddesi uyarınca Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) sözleşmenin eki sayıldığı anlaşılmaktadır. Her iki tarafın tacir olduğu dikkate alınarak taraflar arasında sözleşme serbestisi ilkesi gereği yapmış oldukları sözleşme hükümlerinin tarafları bağlayacağı sabittir.
Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi 39/a maddesi 9. Bendine göre: " Müteahhidin geçici hakediş lere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, İdareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu > cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Eğer müteahhidin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile İdareye bildirmek zorundadır. Müteahhit itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır. " düzenlenmesi ile 40. Maddesinde: "Müteahhidin kesin hesaplara itirazı varsa aynı inceleme süresi içinde İdareye yazılı olarak bildirmek zorundadır. Böyle yapmadığı takdirde kesin hesapla ilgili bütün belgeleri kayıtsız şartsız kabuletmiş sayılır ve bundan sonra bu hususta yapılacak herhangi bir itiraz artık dikkate alınmaz. " düzenlemelerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda gerek taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri gerekse Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 39. 40 maddeleri uyarınca geçici ve kesin hakedişlerde yapılan kesintilere ilişkin itiraz usullerinin düzenlenmiş olduğu, bu düzenlemeler uyarınca yüklenici tarafından geçici hakediş veya kesin hakedişe ilişkin itirazlar mevcutsa 10 günlük süre zarfında yazılı olarak işverene itiraz ve talepte bulunması gerekmektedir. Somut olayda taraflarca düzenlenen hakediş raporlarının (geçici ve kesin hakediş) davacının ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin imzaladığı ve itiraz etmediği, geçici ve kesin hakediş raporlarının her iki taraf yönünden imzalanarak kesinleştiği, artık kesinleşen hakedişlerin tarafları bağlayacağı anlaşıldığından davacının ihtirazi kayıt konulmaksızın ve süresinde itiraz edilmeksizin imzaladığı kesinleşen hakkediş tutanakları yönünden davalının haksız olarak kesinti yapıldığından bahisle alacak talebinde bulunamayacağı anlaşıldığından davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın REDDİNE,
(2)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi gereği alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 4.448,57-TL'den mahsubu ile bakiye 4.389,27-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
(3)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
(4)Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(5)Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 26.684,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
(6)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
(7)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/09/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.