T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/301 Esas
KARAR NO:2022/396
DAVA:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:22/05/2019
KARAR TARİHİ:26/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde 11/05/2017 tarihli ... tescil numaralı 10/05/2017 tarihli ...-R3 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedilerek "1 Adet 2017 Model, ... Marka, HMK ...-3 Tipi, ... Şasi Seri Numaralı, 4 ... Motor Seri Numaralı, ... Tescil Plaka Numaralı Ekskavatör" ile "1 Adet ... Marka, ... B140 Tipi, ... Seri Numaralı Hidrolik Kırıcı" teslim edildiğini, davalı kiracının sözleşmede belirlenen ödeme planına göre kira borçlarını vadelerinde ödememesi nedeniyle temerrüde düştüğünü,bu nedenle Aralık 2018 ile Ocak - Şubat 2019 kiraları için 60 gün ödeme tarihi verilerek ... 1. Noterliği'nin 22/02/2019 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini, söz konusu ihtarnamenin kiracıya 28/02/2019 tarihinde tebliğ edilmesi ve 60 gün içerisinde ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağından kiralananın 3 gün içerisinde müvekkili şirkete iadesinin gerektiği ihtar edilmesine rağmen davalının ödeme yapmadığını, davalının rızaen kiralananları teslim etmediği gibi saklama / kaçırma girişiminde bulunduğundan .... ATM.'nin ... D.İş sayılı dosyasından kiralananların müvekkili şirkete teslimini sağlamak amacıyla ihtiyati tedbir kararı verildiğini, açıklanan nedenlerden dolayı mülkiyeti müvekkile ait malların müvekkili şirkete aynen iadesini, ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamını, yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; finansal kiralama sözleşmesinden doğan malın iadesi davasıdır.
Davaya ilişkin olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş ... D. İş Karar sayılı dosyası üzerinden dava konusu ekskavatör ile ilgili ihtiyati tedbir kararı verildiği finansal kiralama sözleşmesine konu malın davalıdan alınarak davacıya tedbir yoluyla teslimine karar verildiği görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, mali müşavir bilirkişi ...'a tevdii edilen dosyada tanzim olunan 28/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde 11/05/2017 tarihli ... tescil numaralı 10/05/2017 tarihli ...-R3 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedilerek "1 Adet 2017 Model, ... Marka, HMK ...-3 Tipi, ... Şasi Seri Numaralı, 4 ... Motor Seri Numaralı, ... Tescil Plaka Numaralı Ekskavatör" ile "1 Adet ... Marka, ... B140 Tipi, ... Seri Numaralı Hidrolik Kırıcı" teslim edildiğini, kiraların sözleşmede belirlendiği haliyle ödenmemesi nedeniyle davacı tarafça ... 1. Noterliği aracılığıyla 22/02/2019 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ihtarname keşide edildiğini ve söz konusu ihtarnamenin tebliğ şerhinden 28/02/2019 tarihinde davalının bizzat kendisine tebliğ edildiğinin anlaşıldığını, davacı tarafça bilirkişi incelemesine ibraz edilen 01/10/2016 - 22/05/2019 hesap dönemini kapsayan yılların yasal defterlerinin e-deftere tabi olduğunu ve e-deftere tabi olan yılların envanter defterlerinin açılış tasdikleri ile e-defter beratlarının yasal süresinde yapıldığının tespit edildiğini, davacı tarafça ibraz edilen davalı cari hesap ekstresi üzerinde yapılan incelemelerde davacının davalıdan ihtarname tarihi olan 22/02/2019 itibariyle 4.802,66-EUR kira bedeli alacağı bulunduğu yönünde bakiye verdiğinin görüldüğünü, yine davacı nezdindeki davalı cari hesabı incelendiğinde davalının Aralık 2018, Ocak 2019 ve Şubat 2019 dönemlerine ait kira taksitlerini de ödemediğinin anlaşıldığını, davacı tarafça davalıya gönderilen ihtarnamenin 28/02/2019 tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük süresi 28/04/2019 tarihinde sona ermekte olup davalı tarafça bu süre içerisinde ödemesi gereken toplam 4.802,66-EUR kira bedellerinin ödenmemesi nedeniyle davacının sözleşmenin 43. maddesi nedeniyle sözleşmenin muaccel hale geldiğini ve taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 13. maddesi gereği davacının sözleşmeyi fesih hakkının doğduğunu, davacının sözleşme konusu "1 Adet 2017 Model, ... Marka, HMK ...-3 Tipi, ... Şasi Seri Numaralı, 4 ... Motor Seri Numaralı, ... Tescil Plaka Numaralı Ekskavatör" ile "1 Adet ... Marka, ... B140 Tipi, ... Seri Numaralı Hidrolik Kırıcı" 'yı sözleşmenin 41. maddesi gereği iade alma hakkının bulunduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiş, bilirkişi raporu taraflara usulune uygun tebliğ edilmiştir.
Davalı tarafından, finansal kiralama bedelini ödediğine veya borcun olmadığına ilişkin MK’nun 6. ve 6100 sayılı HMK’nun 200 mad. ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerini dosyaya ibraz etmemiştir.
Davacı vekiline iadesi talep edilen malların dava tarihi itibariyle rayiç değerine ilişkin beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davacının malların rayiç değerlerini bildirerek harcı tamamladığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki davaya konu uyuşmazlık; taraflar arasındaki akdedilen FKS uyarınca malların davalı kiracıya teslim edildiğini, ancak taahhüt edilen borçların ödenmediğini, ödenmesi amacına yönelik hesabın kat edilerek davalı borçluya ihtarname keşide edildiğini, 60 günlük süre verildiğini, ancak buna rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle de sözleşmenin feshedildiği belirtilerek, FKSye konu malların aynen iadesi talebine ilişkindir.
Finansal Kiralama konusu mal, 6361 Sayılı yasanın 9. maddesi gereğince, kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan Yasanın 23. maddesi hükmü gereğince de, kiracı, sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup; malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6831 Sayılı Yasanın 27. maddesine göre sözleşme süresinin dolması, ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 26. maddesi hükmüne göre de; sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 29. maddesi gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekte yükümlüdür.
Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan kira borcunun keşide edilen ihtarnameye ve ihtarname ile tanınan 60 günlük süre içerisinde davalı yanca kira borcunu ödenmemiş olduğu, davacının sözleşme uyarınca kiralananın teslim borcunu yerine getirdiği, davalı yanın ise sözleşme ile yükümlendiği kira bedelini ödeme edimini yerine getirmediği, davalının Aralık 2018, Ocak 2019 ve Şubat 2019 dönemlerine ait kira taksitlerini ödemediği bilirkişi raporuyla da tespit edildiği, buna ilişkin olarak keşide edilen ihtarnamenin usulüne uygun tebliğ edildiği ancak sonuçsuz kaldığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca taraflar arasında düzenlenen Finansal Kiralama Sözleşmesi 13. Maddesine göre: "Kiracının, bir kiralama dönemi içinde kiralama bedellerinden üçünü veya üst üste iki kira bedelini zamanında ödememesi halinde, kiralayan ayrıca başka bir süre vermeksizin işbu sözleşmeyi derhal fesih etmek ve sözleşmenin feshi ile ilgili hükümlerini uygulamak hakkına sahiptir. " düzenlemesi mevcuttur. Alınan raporda davalı kiracının kira döneminde ihtar tarihinden önceye ait Aralık 2018, Ocak 2019 ve Şubat 2019 vade tarihi olan 3 adet vadesi gelmiş kira bedelini davacıya ödemediği nazara alındığında taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 13. Maddesi uyarınca fesih şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır. Belirtilen bu sebeplerle; Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan kira borcunun keşide edilen ihtarnameye ve ihtarname ile tanınan 60 günlük süre içerisinde davalı yanca kira borcunun ödenmemiş olduğu, kiralama sözleşmesinin 13. Maddesi uyarınca kiracının üst üste iki veya üç kira bedelini vadesinde ödemediği anlaşılmakla fesih şartlarının oluştuğu, sözleşmenin davacı
yanca haklı nedenle feshedilmiş bulunduğu, davalının temerrüte düştüğü ve Finansal Kiralama Kanunu ve Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği keşide edilen ihtara rağmen de davalı ediminin yerine getirildiğine dair kanıt ibraz edilmediği, davalı tarafça ödeme belgesi de sunulmadığı anlaşıldığından, davacı tarafından açılan dava sabit olmakla davanın kabulü ile davaya konu malların davacıya aynen iadesine, ayrıca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş ... D. İş Karar sayılı dosyası üzerinden dava konusu olan ekskavatör ile ilgili verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın KABULÜ ile, taraflar arasında düzenlenen 10.05.2017 tarihli ... - R3 sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu olan;
"1 ADET 2017 MODEL, ... MARKA, HMK ...-3 TİPİ, ... ŞASİ SERİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, ... TESCİL PLAKA NUMARALI EKSKAVATÖR
1 ADET ... MARKA, ... B140 TİPİ, ... SERİ NUMARALI HİDROLİK KIRICI"nın davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
(2).... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş ... D. İş Karar sayılı dosyası üzerinden dava konusu ekskavatör ile ilgili verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
(3)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 21.176,10-TL karar ve ilam harcından peşin alınan (597,72-TL peşin harç + 4.697,00-TL tamamlama harcı olmak üzere) toplam 5.294,72-TL harçtan mahsubu ile bakiye 15.881,38-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
(4)Davacı tarafından yapılan; 44,40-TL başvurma harcı, 597,72-TL peşin harç, 4.697,00-TL tamamlama harcı, 750,00-TL bilirkişi ücreti, 173,40-TL posta, tebligat ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 6.262,52-TL yargılama masrafının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
(5)Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, AAÜT uyarınca 30.150,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
(6)Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(7)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/05/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.