T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/332 Esas
KARAR NO:2021/887
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:31/05/2019
KARAR TARİHİ:11/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; 03/08/2018 tarihinde ...'e ait ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... plakalı araca ve ...'a ait ve onun sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu İstanbul ili, Eyüp Sultan İlçesi, Güzeltepe mahallesinde trafik ışıklarında maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sigortalı araç sürücüsü ... trafik ışıklarına yaklaşırken hızını ayarlayamamış bahse konu adreste bulunan trafik ışıklarında beklemekte olan ... ve ... plakalı araçlara çarpmış olduğunu, ... plakalı aracın sürücüsünün sol şeritte dikkatsiz bir şekilde seyrederken, önündeki araçların kırmızı ışıkta beklediğini son anda fark ettiği ... plakalı araca çarpmamak için sağ şeride geçmeye çalışsa da bu girişimi sonucu hem ... plakalı araca hem de sağ tarafta kırmızı ışıkta beklemekte olan müvekkiline ait ... plakalı aracına çarparak iki araçta da maddi hasara sebebiyet vermiş olduğunu, kırmızı ışıkta duran müvekkilinin aracına çarpan ... plakalı aracın sürücüsü ...'in asli ve tam kusurlu olduğunu, davalı tarafın 25.05.2018 - 25.05.2019 tarihleri arasında geçerli olan ... poliçe no'lu ZMMS poliçesi nedeniyle sigortalı araç sürücüsünün tam ve asli kusuru ile neden olduğu maddi hasardan sorumlu olduğunu, kaza tarihi itibari ile sigorta teminat limiti 36.000,00-TL olup talep edilen tazminat tutarının tamamının kaza tarihi bakımından teminat tutarı içerisinde kaldığını, davalı ... şirketinin temerrüde düştüğünü beyan ile, fazlaya dair her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla haklı davanın kabulünü, 7.427,63-EUR brüt hasar, 500,00-EUR değer kaybı olmak üzere toplam 7.927,63-EUR maddi tazminatın 1 ve 2 numaralı davalılar bakımından kazanın gerçekleştiği tarih olan 03.08.2018 den itibaren, davalı ... yönünden ise temerrüde düştüğü 03.05.2019 tarihinden itibaren (poliçe teminat limitinin temerrüt tarihindeki yabancı para cinsinden karşılığı ile sınırlı olarak) 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, müvekkilinin bilirkişi ücreti olarak ödediği 852,04-EUR'nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerine dâhil edilerek davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, kanuni vekâlet ücretinin KDV hariç olarak hükmedilerek yargılama giderleri ile birlikte davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın sigorta şirketi nezdinde 25.05.2018/2019 başlangıç ve bitiş tarihli 0001-0210-... no'lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketinin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limitinin ise kaza tarihi itibariyle araç başına 36.000,00-TL olduğunu, dava konusu kaza sebebiyle kazaya karışan araçlardan ... plakalı araçta 1.473,00-TL maddi hasar meydana geldiğini, bu meblağın tamamı karşı yanın kasko sigortacısına rücuen ödenmek suretiyle zararın tazmin edildiğini, sigortalı aracın kusurunun bulunmadığını, dosyanın kusur bilirkişisine tevdiine karar verilmesini, değer kaybı mevcut ise ZMSS Genel Şartları'na belirtilen hesaplama yöntemlerine göre tespit edilecek değer kaybının belirlenmesi gerektiğini, talep edilen 852,04-EUR hasar tespit masrafının poliçe kapsamında karşılanabilecek bir meblağ niteliğinde olmadığını beyan ile, zamanaşımına uğramış davanın reddini, KTK md. 97 kapsamında dava şartı yerine getirilmeden ikame edilen davanın usulden reddini, usulden red talebinin kabul edilmemesi halinde davanın sigorta şirketince sigortalı aracın kusur yokluğu ve cevap dilekçesindeki sair nedenlerle esastan reddini, davacı yanın bilirkişi ücreti talebinin de esastan reddini, talebin reddi halinde, kabul anlamına gelmemek kaydı ile araç hasarı ve değer kaybı miktarı yönünden yukarıda belirtildiği gibi bilirkişi incelemesi yapılmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sigorta şirketi aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan dava usul ve esas yönünden kanuna aykırı olduğunu, mezkur davanın reddinin gerektiğini, kusurun müvekkiline ait araçta olmadığını, kusurun dava dışı olan ve kaza tutanağında da belirtilen ... plakalı araçta olduğunu, bu konuda gerek kaza ile ilgili varsa görüntüler incelendiğinde, kaza mahallinde keşif yapılmak suretiyle bilirkişi raporu alındığında ve yine tanık beyanları dikkate alındığında mezkur kazanın oluşumuna ... plakalı aracın sebebiyet verdiği hususunun sübut bulacağını, bundan dolayı kaza tutanağındaki kusur belirlemesine itiraz ettiklerini, mezkur kazada müvekkillerine ait olan ... plakalı araç ile ilgili olarak ayrıntısı belirtilen 56/1a ve 52/1a maddelerine aykırılıktan kusur izafe edildiğini, bu tutanak ve kusur izafesini de kabul etmediklerini, müvekkilinin kusursuz olduğunu, ayrıca davacı tarafından talep edilen hasar miktarı ve değer kaybının yerinde olmadığını, değer kaybı talebinin reddinin gerektiğini beyan ile, usul ve esas yönünden kanuna aykırı olan davanın reddine karar verilmesini, mahkeme masrafı ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; kaza tespit tutanağı, kaza yeri fotoğrafları, trafik kazası alkol tespit tutanağı, ZMMS poliçesi, araç ruhsatı, sürücü ehliyeti, yeşil kart poliçesi, hasar fotoğrafları, sigorta şirketine gönderilen 17/04/2019 tarihli ihtarname ve ekspertiz faturası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, Kusur Hasar Değer Tespit Uzmanı Makine Yüksek Mühendisi ... ve Sigorta Mevzuatından Kaynaklanan Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ...'na tevdii edilen dosyada tanzim olunan 27/05/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; kusur yönünden; dava konusu araç sürücüsü dava dışı ... yönetimindeki ... plaka sayılı ... - ... marka/tip, 2012 model otomobil ile seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde kendisine hitaben yanan kırmızı trafik lambasında durakladığı sırada geriden gelen ve sol şeritte duraklayan araca ve kendi aracının sol yan kısımlarına çarpan davalı sürücü yönetimindeki araç ile çarpışması sonucu karıştığı olayda kusursuz olduğu, dava dışı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı araç ile kendisine hitaben yanan kırmızı trafik lambasında sol şeritte durakladığı sırada geriden gelen ve aracının sağ arka kısımlarına çarpan davalı sürücü yönetimindeki araç ile çarpışması sonucu karıştığı olayda kusursuz olduğu, davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü, davalı ... yönetimindeki ... plaka sayılı ... ... marka/tip, 2015 model araç ile ... Caddesini takiben Kağıthane istikametine seyir halinde iken gereken dikkatini yola vermediği, mahal şartlarını, yol özelliklerini, mevcut trafiğin seyir durumunu dikkate alarak hızını tedbir alabilecek düzeye düşürmediği, kırmızı trafik lambasında sol şeritte duraklayan dava dışı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı araca çarpmamak için sağa yönelmiş ise de bu araca ve orta şeritteki dava konusu aracın sol yan kısımlarına çarparak olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/d (Karayollarından faydalananlar, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar.), 52/b (araçların hızlarını aracın yük, teknik özelliğine, görüş hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.) ve 84/d (Araç sürücüleri trafik kazalarında; arkadan çarpma halinde asli kusurlu olarak sayılmıştır.) maddelerini ihlal ettiği kanaatine varıldığı, dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı %100 oranında kusurlu olduğu, hasar yönünden yapılan değerlendirmede; söz konusu davacı tarafa ait ... plaka sayılı aracın; ... - ... marka/tip, 2012 model araç olduğu, kaza tarihinde 98664 km'de olduğu, ... plaka sayılı aracın hasar fotoğraflarına göre sol yan muhtelif kısımlarında hasar oluştuğunun görüldüğü, "..." antetli, Audatex hesaplama programı ile hazırlanan, 27/08/2018 tarih ve HK18/... F. Nolu Eksper raporunda; ... plaka sayılı araç ile ilgil parça, malzeme ve işçilik tutarının dökümünün yapıldığı, dökümü yapılan hasarlı parça ve malzeme listesi ve hasar fotoğraflarından araçta değişmesi gereken parça/malzeme ve işçilik kalemleri tutarının KDV'li 7.427,63-EUR hesaplandığı, hasarlı araç ile ilgili 27/08/2018 tarih ve HK18/... F. Nolu Eksper Raporundaki tespitler, hasar fotoğrafları, aracın yaşı, kilometresi ve hasarın şekli ve niteliği de dikkate alındığında, aracın yurt dışında onarılması durumunda belirtilen parça/malzeme tutarı, kaporta ve boya işçilik tutarları (KDV hariç) 6.241,71-EUR olarak hesaplandığı, yurt dışı tamir ve rayiç bedelleri de dikkate alınarak kaza tarihi itibariyle toplam hasar tutarının KDV dahil 7.427,63-EUR olabileceği, hesaplanan bu tutarın hasar durumuna ve dosya kapsamına uygun olabileceğinin değerlendirildiği, değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede; aracın Almanya plakalı olması nedeniyle değer kaybı hesaplamasında önem arz eden geçmiş hasar kaydının etken olduğu, ancak Türkiye'deki geçmiş - hasar kaydı hasar geçmişi - tramer bilgileri incelendiğinde, sistemde herhangi bir bilgi bulunmadığı, değer kaybı değerlendirilmelerinde aracın son kazasında değişen veya onarılan parçalarının, önceden hasara maruz kalıp kalmadığı ve önceki kazalarında bu parçaların değişip değişmediğinin bilinmesi gerektiği, ancak dosya kapsamındaki ekspertiz raporunda "uzmanlığa uygun tamir edilmiş sol yan hasarı" şeklinde beyanda bulunulduğu, bu hususta hasar kayıt sisteminden taranan resmi belge niteliğinde bir veri bulunmadığı, dava konusu aracın eski hasarları ile ilgili detaylı bir bilgi-belge bulunmadığından, mevcut belgelere göre dava konusu kazada hasar alan parçaları nedeniyle değer kaybı yönünden bir değerlendirme yapılamadığı, sigorta mevzuatı yönünden yapılan değerlendirmede; davalı ...Ş. yönünden; ... plakalı araç için 25.05.2018/2019 tarihleri arasında geçerli 001- 0210 - ... nolu ZMMS poliçesi tanzim ettiği, dosyada mübrez "Trafik Kazası Tespit Tutanağı"na göre kazanın 03.08.2018 günü gerçekleştiği, ... plakalı aracın ... ve ... plakalı araçlar ile kazaya karıştığı, bu halde, davalı ...Ş. tarafından tanzim edilen 25.05.2018/2019 tarihleri arasında geçerli 001-0210-... nolu ZMMS poliçesi, 03.08.2018 kaza günü itibarı ile ... plakalı araç için ZMMS teminatı verdiği, kaza tarihi itibarı ile araç başı teminat limitinin 36.000,00-TL olduğu, davalı ...'ın ZMMS örtüsü sağladığı, ... plakalı araç sürücüsünün kazada %100 kusurlu olduğunun belirlendiği, ZMMS Genel Şartları, A.3 maddesi, ZMMS kapsamını "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." olarak açıkladığı, Genel Şartlar, A.5. maddesi, ZMMS kapsamını giren teminatların, "a) Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır. b) Sağlık Giderleri Teminatı: ..... c) Sürekli Sakatlık Teminatı: ....... ç) Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı: ......." olarak tanımladığı, bu halde; davalı ...Ş.' nin zmm sigorta örtüsü verdiği ... plakalı aracın, ... plakalı araca %100 kusuru ile verdiği zarardan, davalı ...Ş. "ZMMS Genel Şartları" A.3 maddesine göre poliçe limiti kadar sorumlu olduğu, rapordaki teknik kısmın 4. maddesinde, ... plakalı araç için, meydana gelen hasar tutarının 7.427,63-EUR olabileceğinin belirlendiği, davalı tarafa sigortalı araç sürücünün kusur oranına isabet eden tutarın kaza tarihi itibariyle; (7.427,63-EUR Hasar Tutarı) x %100 kusur oranı = 7.427,63-EUR olabileceği, takdir mahkemeye ait olmak üzere davacı tarafından ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli için ödendiği iddia edilen 7.427,63-EUR' luk ödemeye ilişkin ödeme dekontunun dosyaya celp edilmesi sonucunda ödeme günündeki kur üzerinden davacının talebinin yerinde olacağı, davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede; ... plakalı araç ruhsatından ve 25.05.2018/2019 tarihleri arasında geçerli zmms poliçesinden ... plakalı aracın malikinin davalı ... olduğu, 2918 sayılı KTK 85. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmü gereği, davalı ...'in, 2918 sayılı KTK 85. maddesine göre, ... plakalı araçta oluşan hasardan kusuru oranında diğer davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede; davalı ...'in, 03.08.2018 haksız fiil tarihi itibarı ile ... plakalı aracın sürücüsü olduğu, 6098 Sayılı TBK. 49. maddesinin "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü gereği, davalı ...'in kusuru ve hukuka aykırı fiili ile ... plakalı araca verdiği hasarı gidermek ile yükümlü olduğu, gerçekleşen hasarın tazmininden kusuru oranında diğer davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, ekspertiz ücreti yönünden yapılan değerlendirmede; davacı ...'in 852,04-EUR ekspertiz ücreti talep ettiği, 6102 Sayılı TTK 1426. maddesi "Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır." hükmü gereği ekspertiz ücretinin TTK 1426. maddesinde yer alan tazminatın belirlenmesi için makul gider kapsamında olduğu, davacının hasarın tespiti için Almanya Devleti tarafından tanınmış teknik bilirkişiye bilirkişi incelemesi yaptırdığı ve Herbert Kupski Motorlu Araçlar Bilirkişisi'nin tanzim ettiği 27.08.2018 gün 01-18/0802 nolu KDV dahil 852,04-EUR'lik faturayı dosyaya sunduğu, takdir mahkemeye ait olmak üzere, davacı tarafından yaptırılan bu tespit yargılama giderleri kapsamında değerlendirildiğinde, davalılar ..., ... ve ...'ın 2918 sayılı yasa ve ZMMS genel şartları kapsamında sorumlu olduğu, davalı ... yönünden yapılan faiz değerlendirmesinde; davacı ...'in, 17/04/2019 tarihli dilekçe ile Davalı ...Ş.' ye başvurduğu ve bu dilekçenin 18/04/2019 tarihinde teslim alındığının dosyada mübrez teslim belgesinden belirlendiği, 2918 Sayılı Kanunun 99. maddesinin "Sigortacılar, hak sahibinin "zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri", sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." hükmü gereği, davalı ...Ş.'nin 01.05.2019 günü temerrüde düştüğü, ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarı olan 7.427,63-EUR için temerrüt tarihi olan 01.05.2019 ve ekspertiz gideri için ise davacının sunacağı ödeme belgesi kapsamında ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesinde yer alan "....para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır." hükmü kapsamında faiz talep edilebileceği, davalılar ... ve ... yönünden yapılan faiz değerlendirmesinde; ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarı olan 7.427,63-EUR için haksız fiil tarihi olan 03.08.2018 ve ekspertiz gideri için ise davacının sunacağı ödeme belgesi kapsamında ödeme tarihinden itibaren 3095 Sayılı kanunun 4/a maddesinde yer alan "....para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır." hükmü kapsamında faiz talep edilebileceği, sonuç olarak, dava konusu araç sürücüsü davacı ...'in kusursuz olduğu, davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü davalı ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, hasar tespiti ile ilgili "..." antetli ekspertiz bedeli olduğu anlaşılan, 27/08/2018 tarih ve HK18/... Fatura nolu KDV dahil 852,04-EUR (Fatura tarihi itibariyle TCMB döviz kuruna (7,2112) göre 6.144,23-TL) bedelli belge bulunduğu, davacı tarafa ait araçta meydana gelen toplam hasar tutarının kaza tarihi itibariyle KDV dahil 7.427,63-EUR (Kaza tarihindeki TCMB döviz kuruna (5,8989) göre KDV dahil 43.814,88-TL) olduğu, dosya kapsamındaki mevcut verilere göre hasar kayıt sisteminden taranan resmi belge niteliğinde bir veri ve tramer geçmişi bulunmadığından, dava konusu kaza nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı yönünde herhangi bir değerlendirme yapılamadığı, davalı ...Ş. tarafından tanzim edilen 25/05/2018-25/05/2019 tarihleri arasında geçerli 001-0210-... nolu ZMMS poliçesinin, 03/08/2018 kaza günü itibarı ile ... plakalı araç için ZMMS örtüsü sağladığı, kaza tarihi itibarı ile araç başı teminat limitinin 36.000,00-TL olduğu, ... plakalı aracın, ... plakalı araca %100 kusuru ile verdiği zarardan, davalı ...Ş. ZMMS Genel Şartları A.3 maddesine göre poliçe limiti kadar sorumlu olduğu, takdir mahkemeye ait olmak üzere, davacı tarafından dava dilekçesinde yapıldığı iddia olunan ödemelere ilişkin ödeme dekontunun dosyaya celp edilmediği, söz konusu dekontların dosyaya sunulması gerektiği ancak bilirkişi değerlendirmesinin ödemelerin dosyaya celp edileceği varsayımı ile yapıldığı, davacı tarafından ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli için ödendiği iddia edilen 7.427,63-EUR'luk ödemeye ilişkin ödeme dekontunun dosyaya celp edilmesi sonucunda ödeme günündeki kur üzerinden davacının talebinin yerinde olacağı, davalı ...'in 2918 sayılı KTK 85. maddesine göre, ... plakalı araçta oluşan hasardan kusuru oranında diğer davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, 6098 Sayılı TBK. 49.maddesi kapsamında davalı ...'in kusuru ve hukuka aykırı fiili ile ... plakalı araçta gerçekleşen hasarın tazmininden kusuru oranında diğer davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, takdir mahkemeye ait olmak üzere, davacı tarafından yaptırılan 852,04-EUR ekspertiz ücreti yargılama giderleri kapsamında olduğu, davalılar ..., ... ve ...'ın 2918 Sayılı yasa ve ZMMS genel şartları kapsamında bu tutardan sorumlu olduğu, davalı ...'ın hasar tutarı için temerrüt tarihi olan 01.05.2019 ve ekspertiz gideri için ise davacının sunacağı ödeme belgesi kapsamında ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi kapsamında işleyecek faizinden sorumlu olduğu, davalılar ... ve ...'nın hasar tutarı için haksız fiil tarihi olan 03.08.2018 ve ekspertiz gideri için ise davacının sunacağı ödeme belgesi kapsamında ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi kapsamında işleyecek faizinden sorumlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
(3)Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilerek 12/07/2021 tarihinde tanzim olunan bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; dava konusu araç sürücüsü davacı ...'in kusursuz olduğu, davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü davalı ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, hasar tespiti ile ilgili "..." antetli Ekspertiz bedeli olduğu anlaşılan, 27/08/2018 tarih ve HK18/... Fatura nolu KDV dahil 852,04-EUR (Fatura tarihi itibariyle TCMB döviz kuruna (7,2112) göre 6.144,23-TL) bedelli belge bulunduğu, davacı tarafa ait araçta meydana gelen toplam hasar tutarının kaza tarihi itibariyle KDV dahil 7.427,63-EUR olabileceği, davacı tarafça aracın eski hasarları ile ilgili detaylı bir bilgi ve belge sunulmadığından ve aracın dava konusu hasar ile aynı bölge hasarı olması nedeniyle, mevcut verilere göre dava konusu kazada hasar alan parçaları nedeniyle, değer kaybı yönünden denetime elverişli bir değerlendirme yapılamadığı, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunda değer kaybının hangi yönteme, hangi piyasa verilerine göre yapıldığının belirtilmemiş olduğu, ayrıca 13. Alman Trafik Mahkemesi Kongresi Kararları gereğince de 5 yaşından fazla veya 100.000 kilometreden fazla araçların Almanya şartlarında değer kaybının hesaplanamayacağı yönünde kararı bulunduğunun anlaşıldığı, bu karar dikkate alındığında dava konusu aracın trafiğe çıkış tarihinin 11/10/2012 tarihi olduğu, kaza tarihindeki yaşının 5 yıl 9 ay 23 gün olduğu da dikkate alındığında, değer kaybı oluşmayacağının anlaşıldığı, her ne kadar kök raporda "Davacı tarafından hasar ödemesine ilişkin dekontun dosyaya celbi gerektiği" görüşü verilmişse de sehven bu görüşün verildiği, davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin davalı ZMM Sigortacısından talep edebilmesi için davacının hasar onarım bedelini ödemesi koşulunun bulunmadığı gözetildiğinde davacı vekilinin 02/06/2020 tarihli dilekçesinde yer alan hasara ilişkin ödeme dekontunun dosyaya sunulmaması yönünden yaptığı itirazının yerinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazasından kaynaklı hasar ve değer kaybı bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Yapılan yargılama, davacının iddiaları, davalıların beyanları, toplanan deliller, tanzim olunan bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 03/08/2018 tarihinde davalılardan ... yönetimindeki ... plakalı aracın seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde kırmızı trafik lambasında duraklayan dava dışı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın sağ arka köşe kısımlarına çarpmamak için sağ şeride geçmeye çalışırken aracının sol ön köşe kısımlarıyla ... plakalı aracın sağ arka kısımlarına çarptığı, devamında orta şeritte kırmızı trafik lambasında duraklayan dava konusu araç olan ... plaka sayılı ... marka otomobilin sol ön çamurluk ve sol ön kapı kısımlarına çarpmasıyla olayın meydana geldiği, ... plakalı aracın gereken dikkati yola vermediği, mahal şartları, yol özellikleri, mevcut trafiğin seyir durumunu dikkate alarak hızını tedbir alacak düzeye düşürmediğinden kazaya sebebiyet verdiği olayda KTK 47/d, 52/b ve 84/d maddelerini ihlali suretiyle %100 kusurlu olduğu, davacının sahibi olduğu ... plakalı aracın ve dava dışı sürücü ...'nun idaresindeki ... plakalı araçların kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Teknik bilirkişilerden alınan rapora göre davaya konu ... plaka araçta meydana gelen toplam hasar tutarının eksper raporundaki tespitler, olay yeri fotoğrafları, aracın yaşı, km'si, hasarın şekli ve niteliği dikkate alındığı ve yurt dışında onarılması durumunda belirtilen malzeme parça tutarı, kaporta ve boya işçilik tutarı (KDV hariç) 6.241,71 EUR olarak hesaplandığı, yurt dışı tamir ve rayiç bedelleri de dikkate alınarak KDV dahil 7.427,63 EUR olabileceği hesaplanmıştır.
TBK 49/1. Maddesine göre: '' Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' O halde zarar verenin, zarar görenin durumunun haksız fiilden önceki duruma getirilmesi ve maddi kaybının tam olarak giderilmesi esastır. Yapmış olduğu haksız fiille zarar veren işletenin verdiği zararı eksiksiz olarak gidermesi gerektiğinden, gereği yapılması zorunlu olan sigorta poliçesi ile işletenin sorumluluğunu üstlenen sigortacının da meydana gelen zarardan araç sürücüsü ve araç işleteniyle birlikte sorumludur.
Yabancı plakalı araçlarda hasar onarım aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmış ise zararı o ülkedeki (kayıtlı olduğu) katlanılan veya katlanılacak olan giderlere göre belirlenmelidir. Somut olayda davacı davaya konu kaza nedeniyle zarar gören yabancı plakalı aracını kayıtlı olduğu Almanya'ya götürerek hasar tespitini ve aracını orada yaptırmıştır. Davaya konu olaydaki gibi kaza yeri Türkiye olsa bile yurtdışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurtdışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurtdışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilebilir.. Davacı taraf bu açıdan aracını Türkiye' de tamir ettirmeye yada Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanamaz.(Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18.6.2013 tarih, 2013/8078 Esas ve 2013/9341 Karar sayılı kararı).
... plakalı araç için davalı ... şirketinin 25/05/2018-2505/2019 tarihleri arasında geçerli ZMMS sağladığı, davalı ... şirketinin KTK ve TTK hükümlerine göre, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında aracın maliki ve işleteni gibi oluşan bu hasar bedeli zararının tamamından aracın maliki ve işleteni ile birlikte sorumlu olduğu, davacının kaza nedeniyle hasar gören yabancı plakalı aracını Türkiye'de tamir ettirme zorunluluğunun bulunmadığı, yapılan teknik inceleme ile hasar bedelinin KDV dahil 7.427,63 EUR olduğu tespit edildiği, davacıya ait aracın karıştığı kazada atfedilecek kusurun bulunmadığı da dikkate alınarak davacının davalılardan 7.427,63 EUR hasar tazminatı talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı dava dilekçesinde fiili ödeme günündeki kur üzerinden alacağını talep ettiği anlaşılmakla, yabancı para borcunun alacaklısı olan davacı tarafın, fiili ödeme günündeki kur üzerinden talepte bulunma hakkına sahip olduğu gözetilerek ve davacının talebiyle de bağlı kalınarak fiili ödeme günündeki kur üzerinden tazminine yönelik mahkememizce karar verilmiştir.
Davacı her ne kadar araçta meydana gelen değer kaybını talep etmişse de; mahkememizce alınan kök ve ek raporlarla yapılan teknik inceleme ile; davacının aracın eski hasarları ile ilgili detaylı bir bilgi ve belge sunulmadığından ve aracın dava konusu hasar ile aynı bölge hasarı olması nedeniyle, mevcut verilere göre dava konusu kazada hasar alan parçaları nedeniyle, değer kaybı yönünden denetime elverişli bir değerlendirme yapılamadığı, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunda değer kaybının hangi yönteme, hangi piyasa verilerine göre yapıldığının belirtilmemiş olduğu, ayrıca 13. Alman Trafik Mahkemesi Kongresi Kararları gereğince de 5 yaşından fazla veya 100.000 kilometreden fazla araçların Almanya şartlarında değer kaybının hesaplanamayacağı yönünde kararı bulunduğunun anlaşıldığı, bu karar dikkate alındığında dava konusu aracın trafiğe çıkış tarihinin 11/10/2012 tarihi olduğu, kaza tarihindeki yaşının 5 yıl 9 ay 23 gün olduğu da nazara alındığında, değer kaybı oluşmayacağı tespit edildiğinden davacının değer kaybına ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir. Belirtilen bu nedenlerle davacının davasının kısmen kabulüne, 7.427,63-Euro hasar bedelinin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalılardan tahsiline karar verilmiştir. Davalı ... şirketine davacı tarafından dava tarihinden önce yapılmış bir ihbar mevcutsa; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür. Somut olayda davacı tarafından sigortaya başvuru yapılmış ve dava tarihinden önce başvuru yaptığı ve taleple bağlı kalınarak 03/05/2019 tarihinde davalı ...Ş yönünden temerrüt oluştuğundan bu tarihten itibaren, diğer davalılar araç sahip ve sürücüsü bakımından ise kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekmiştir. Bu durumda; 7.427,63-Euro hasar bedelinin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalı ...Ş. yönünden (davacının talebiyle bağlı kalınarak) 03/05/2019 tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ve ... yönünden ise tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kaza tarihi olan 03/08/2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişen oranlarda faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, değer kaybına ilişkin fazlaya ilişkin talebin reddine, ayrıca davacı tarafça faturası sunulan teknik bilirkişilerce makul olduğu belirlenen 852,04 Euro ekspertiz ücretinin davacının yargılama gideri olarak talep edilebileceği kanaatine varılarak fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; 7.427,63-Euro hasar bedelinin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalı ...Ş. Yönünden (davacının talebiyle bağlı kalınarak) 03/05/2019 tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ve ... yönünden ise tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kaza tarihi olan 03/08/2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişen oranlarda faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
(2)Davacı tarafından ödenmiş ekspertiz ücreti olan 852,04-Euro'nun yargılama gideri olarak fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
(3)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 3.358,05-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,21-TL'nin harçtan mahsubu ile bakiye 3.178,84-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
(4)Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 179,21-TL peşin harcın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
(5)Davacı tarafından yapılan; 44,40-TL başvuru harcı, 2.100,00-TL bilirkişi ücreti, 282,60-TL tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 2.427,00-TL yargılama masrafından davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 2.263,62-TL yargılama masrafının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacının üzerinde bırakılmasına,
(6)Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca yapılan hesaplama neticesinde 7.190,67-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
(7)Davalılar duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca yapılan hesaplama neticesinde 3.309,20-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
(8)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
(9)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 1.231,14-TL'sinin davalılardan, 88,86-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/11/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır