T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/362 Esas
KARAR NO:2021/700
DAVA:Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/06/2019
KARAR TARİHİ:23/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı .... San. Tic. Ltd. Şti.'nin lehtarı olduğu, davalı bankaya ait 20.08.2014 keşide tarihli, ... ... ... Şubesi ... Seri Nolu, 15.09.2014 keşide tarihli, ... ... Bankası ... ... Şubesi ... Seri Nolu, 30.07.2014 keşide tarihli, ... Şubesi ... Seri Nolu, 20.06.2014 keşide tarihli, ... ... ... ... ... Şubesi ... Seri Nolu çeklerin, banka sorumluluk tutarlarının tahsili amacıyla, 30/01/2019 tarihinde ... Şubesine başvuruda bulunulduğunu, ...Bankası Ümraniye Şubesi’nin çeklere ilişkin banka sorumluluk tutarlarının ödenmesi için çeklerin arka yüzünde belirtilen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasından konulan tedbir kararının kaldırıldığına ilişkin mahkeme kararının şubeye getirilmesini istediğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına ait tedbirin kaldırıldığına ilişkin mahkeme ilamının bankaya teslim edildiğini, ...’nın taleplerine yazılı olarak mail ile “.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Sayılı Tedbir kararı ile firmaya kayyım ataması yapıldığından ve çekte kayyım uygunluğu bulunmadığından işlem yapılamamıştır.” şerhi sebebiyle çekler karşılıksızdır işlemine tabi tutulmadığından bahisle karşılıksız bedellerin ödenmediğini, davalı bankanın, kendisine ibraz edilen çekler hakkında, çek karşılığının bulunmaması halinde 'karşılıksızdır' işlemi yapmakla yükümlü olduğunu, davalı bankaya çek süresinde ibraz edildiği halde çek karşılığının bulunup bulunulmadığı şerh edilmeksizin, sadece kayyum uygunluğu bulunmadığı ve tedbir kararı olduğunun şerh edildiğini, davalı bankanın, kendisine ibraz edilen çek ile ilgili üzerine düşen yükümlülüğü tam olarak yerine getirmediğini ve özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini, kanunda çekte vade tarihi olmayacağı kabul edilmesine rağmen, teamülde çekin düzenlendiği tarihten daha ileri bir tarihin keşide tarihi olarak belirlenmekte olduğunu, dava konusu çeklerin düzenlendiği tarihte keşideci şirket için verilmiş bir tedbir kararının bulunmadığını, çeklerin keşideci şirketin yetkilisi tarafından imzalandığını ancak şirkete çekler imzalandıktan sonra kayyum ataması yapıldığını, çekte kayyum uygunluğu bulunmamasının bankanın garanti sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, davalının banka sorumluluk tutarını ödemekten kaçınmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla davalı bankaya ait 4 adet çekin her bir çek için 1.120-TL karşılıksız çek bedeli olmak üzere toplam 4.480-TL'nin, çeklerin bankaya ibraz tarihi itibariyle işleyecek en yüksek faizi ile ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 20.08.2014 keşide tarihli ... seri nolu, 15.09.2014 keşide tarihli ... seri nolu, 30.07.2014 keşide tarihli ... seri nolu, 20.06.2014 keşide tarihli ... seri nolu karşılıksız çeklerin banka sorumluluk tutarlarına ilişkin haksız taleplere dair davalı banka yetkilileri tarafından çeki keşide eden 3. şahıs hakkında ... ... ATM ... E. sayılı dosyasından atanmış kayyumun onayının olmaması sebebiyle taleplerin karşılanamamış olması, nedeniyle ilgili tutara ilişkin husumetin haksız yere davalı bankaya yöneltildiğinin anlaşıldığını, dava açılmadan evvel ilgili teminat tutarlarını talepleri sırasında davacı tarafa taleplerinin haksızlığı ve ret gerekçeleri tüm açıklığı ile bildirildiğini, tacir olan davacının şirkete atanmış olan Kayyumun onayı olmaksızın yukarıda yazılı mahkeme kararı gereğince ödeme yapılamayacağına dair bilgisinin olduğunu, davalı bankanın yaptığı işlemin doğru olduğunu, buna rağmen davacının takip yollarına başvurulmaksızın davalı banka aleyhine haksız yere dava açtığını işbu nedenle işbu davaya konu ihtilaf ile ilgili davalı bankaya kusur izafe edilemeyeceğini, davacının elinde bulunan, haklarında kayyum onayı bulunmayan çekler hakkında ve yetkili imza ile keşide olunmayan senet vasfında evraklara dair davacının talebinin karşılar şekilde davalı bankanın TTK 812. md gereğince sorumluluğunnun aleyhe sonuçlar doğuracağını, çek yasal sorumluluk bedeline ilişkin yasal düzenlemenin 5941 sayılı kanunun 3 maddesinde yer aldığını, muhatap bankanın kendisine ibraz edilen çeki ödemeden önce bazı incelemeler yapma zarureti olduğunu, davalı bankanın çekteki keşideci imzasının gerçekten keşideciye ait olup olmadığını ya da yetkili temsilcisine ait olup olmadığını kayyum onayı olmaksızın mahkeme kararına rağmen çeklerin düzenlendiğinin tespit edildiğini ve kayyum onayı olmadığından çeklerin banka sorumluluğunun ödenmediğini beyanla her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; 20.08.2014 keşide tarihli, ... ... ... Şubesi ... Seri Nolu, 15.09.2014 keşide tarihli, ... ... ... Şubesi ... Seri Nolu, 30.07.2014 keşide tarihli, ... ... ... Şubesi ... Seri Nolu, 20.06.2014 keşide tarihli,... Bankası ... ... Şubesi ... Seri Nolu çek asılları, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının Uyap sisteminde kayıtlı evrakları, ... Bankası Sorumluluk Tutarına İlişkin Yazılı Başvuru evrakı,... Bankası Cevabi yazısı ve mail yazışmaları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, bankacı ...'a tevdii edilen dosyada tanzim olunan 01/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirket, dava dışı çek keşidecisi ... Ltd Şti tarafından keşide edilen ve işbu dava konusu 20.08.2014 keşide tarihli ... seri nolu, 15.09.2014 keşide tarihli ... seri nolu, 30.07.2014 keşide tarihli ... seri nolu, 20.06.2014 keşide tarihli ... seri nolu çeklerin keşide tarihlerinde son hamil olan davacı şirket tarafından ... aracılığı ile tahsili için çek bankası olan davalı bankaya ibraz edildiği, davalı bankanın ise ilgili çekle alakalı .... ATM ... E. sayılı iflas erteleme talepli davada 07.05.2014 tarihli ihtiyati tedbir kararı ve atanan kayyum heyetini gerekçe göstermek suretiyle bankanın ödemekle sorumlu olduğu bedelin ödenmeyerek çeklerin arkasına “.... ATM ... E. Sayılı dosyasından verilen tedbir kararı ile şirkete kayyum ataması yapıldığı ve kayyum uygunluğu bulunmadığı için işlem yapılmadığı ve ödeme yapılmadığı” şeklinde kayıt düşüldüğü, .... ATM ... Esas, ... K. 04.02.2015 tarihli kararında dava dışı çek keşidecisi ... Ltd Şti hakkında iflas kararı verildiği ve ihtiyati tedbir kararlarının da kaldırıldığı, tedbir kaldırılması sonrasında davacı şirket tarafından davalı bankaya işbu davada konu edilen ve yukarıda belirtilen 4 adet çek yaprağından kaynaklanan banka sorumluluk bedellerinin ödenmesi için 01.03.2019 tarihinde başvurduğu, ancak, davalı bankanın, ... ATM ... E. sayılı dosyasından verilen İhtiyati tedbir kararı ve atanan kayyum heyeti uygunluğunun bulunmadığı gerekçesiyle ödeme yapılmadığı şerhinin düşüldüğünün iddia edildiği, çek yasasına göre karşılıksız işlemine tabi tutulmayan çeklerden banka sorumluluğunun bulunmayacağının davalı banka tarafından iddia edildiği, 5941 sayılı çek yasasının 10 maddesi gereğince bankanın ödeme hükümlülüğü bulunduğu, dava dışı çek keşidecisi ... Ltd Şti ile ilgili olarak .... ATM ... E. sayılı iflas erteleme talepli davadan verilen ihtiyati tedbir kararında karşılıksız kalan çeklerden dolayı banka sorumluluk tutarlarının da ödenmemesi gerektiği yönünde her hangi bir tedbir kararı veya bu anlama gelecek hüküm bulunmadığı, Yargıtay emsal kararlarında da “... tedbir kararı olsa bile karşılıksız kalan çeklerden dolayı davalının yasal sorumluluğunu yerine getirmesinin zorunlu olduğu...” hükümleri gereğince, davacının dava konusu 4 adet çekten kaynaklanan 4.480,00-TL tutarındaki alacak talebinin yerinde olacağı, tarafların tacir olduğu ve dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca değişen oranlarda ticari faiz talep edilebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; çek güvence bedellerinin ödenmesine ilişkindir.
Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, banka hesapları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu ... Bankası'na ait olan 20.08.2014 keşide tarihli 65.000,00 TL bedelli, 15.09.2014 keşide tarihli 65.000,00 TL bedelli, 30.07.2014 keşide tarihli 57.000,00 TL bedelli, 20.06.2014 keşide tarihli 70.800,00 TL bedelli çeklerin banka sorumluluk bedellerinin ödenmesi için davalı bankaya açılmış bulunan davada, davacının davaya konu çeklerin ciro silsilesine göre yetkili hamili olduğu anlaşılmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı 07.05.2014 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile davaya konu çeklerin keşidecisi olan dava dışı şirket ... İnş. Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti hakkında ihtiyati tedbir kararı verildiği, şirkete kayyım atandığı ve kayyımın yetkileri belirtilerek tedbir kararı verilmiştir. Davalı banka ise bu karara istinaden çeklerin keşidecisi olan kayyım atanan şirkette çeklere, kayyımın uygun bulmadığından işlem yapılamadığına, karşılıksızdır işlemi yapılmadığına dair şerh düşmüştür. Bu durumda davacı hamil davalı bankadan garanti tutar ödemesini tedbir kararı dolayısıyla alamamıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi 04.02.2015 tarihinde çek keşidecisi olan şirket hakkında iflas kararı vermiş olup, ihtiyati tedbir kararının da kaldırıldığı davalı bankaya davacının 01.03.2019 tarihinde çek sorumluluk bedeli için başvurduğu, davalı bankanın ise yine ödeme yapmadığı anlaşılmıştır. Davaya konu çeklerin garanti bedelini ödemekle sorumlu olan banka bu yükümlülüğünü çekin keşidecisi hakkında iflasın ertelenmesi kararı verildiğinden bahisle bertaraf edemez. Davalı banka garanti yükümlülüğünü üstlenmiş bulunduğundan karşılıksız kalan çeklerden dolayı Çek Kanunu 10. Maddesi uyarınca ödeme bakımından yasal sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla, davaya konu 4 tane çek bedeli olan toplam 4.480,00 TL'nin davacıya ödenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır ancak faiz başlangıç tarihinin çeklerin ibraz tarihi olarak belirlenemeyeceği, davalı bankanın mahkeme kararına istinaden çek sorumluluk bedelini ödemekten kaçındığı anlaşılmakla işbu dava tarihinden sonra, tarafların da tacir olduğu dikkate alınarak ticari faize hükmetmek gerekmiştir. Belirtilen bu sebeplerle davanın kabulü ile 4.480,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın KABULÜ ile; 4.480,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
(2)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 306,03-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 76,51-TL'nin harçtan mahsubu ile bakiye 229,52-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
(3)Davacı tarafından yapılan; 44,40-TL başvuru harcı, 76,51-TL peşin harç, 750,00-TL bilirkişi ücreti, 82,50-TL tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 953,41-TL yargılama masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
(4)Davalı tarafından belgelendirilen yargılama masrafı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(5)Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 4.080,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
(6)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
(7)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı okunup usulüne uygun anlatıldı. 23/09/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.