T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/436 Esas
KARAR NO: 2020/112
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/03/2014
KARAR TARİHİ: 04/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08/04/2012 tarihinde saat 03:45 sıralarında Büyükçekmece Cad ile Ortaklar Cad kavşağında (Şişli Mecidiyeköy) davacı davacıya ait olan ... plakalı aracın davalılardan ... Belediyesine ait olan ... plakalı çöp toplama aracı ile davalılardan ... LTD. ŞTİ. firmasına ait olan ... plakalı aracın karışmış olduğu bir trafik kazası meydana geldiğini, davalı ... firmasına ait olan aracın U dönüşünün yasak olduğu bir yerde U dönüşü yaptığını ve kusurlu bulunduğunu, davalılardan...Belediyesi'ne ait çöp arabasının ise yolun en sağ şeridinden en sol şeridine dik bir şekilde geçmiş ve yaya geçidinden hem geçişin yasak olduğu hemde U dönüşünün yasak olduğu bir yerden geçmeye çalışarak diğer araçları tehlikeye maruz bıraktığını, kazada davacıya ait aracın maddi zarara uğradığını ve onarım bedelinin 21.129,22 TL olduğunu, araçta değer kaybının oluştuğunu belirterek 21.129,22 TL onarım zararı ile şimdilik 2.000 TL değer kaybı zararının haksız fiil tarihi olan 08/04/2012 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; aracın işleteninin ... olduğunu, dava konusu olayda davacının aracına zarar veriği iddia edilen ... plakalı aracın... Belediyesi'ne kiralandığını, aynı kazadan hem aracın malikinin hemde işletenin ayrı ayrı sorumlu tutulamayacağını belirterek davalı yönünden davanın husumetten reddine, davanın aracı işleten ...Belediyesi Başkanlığı'na, ZMM Sigortacısı ...'ye ve sürücü ...'ye ihbar edilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya karışan aracın davalı idareye ait araç olmadığını, davaya karışan aracın davalı idareye ait olsa bile kaza tutanağında ... plakalı aracın yer almadığını, kaza tutanağında dahi yer verilmeyen ve davalıya ait olduğu söylenen araçla ilgili bilirkişi raporunda %70 kusurlu görünmesinin kabul edilemeyeceğini, kazaya karışan araç şoförünün alkollü ve ehliyetsiz araç kullanırken kazanın meydana geldiğini belirterek davalı idare aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İHBAR: İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin araç sürücüsü ...'nun ehliyetsiz ve alkollü araç kullandığı, ... Belediyesi aracının %70 ve davacı araç sürücüsünün ise %30 kusurlu olduğunu, olayda davacı sürücünün kusurlu olduğundan ve sürücü ...'nin kusursuz olduğundan davanın reddinin gerektiğini beyan etmiştir.
İhbar Olunan ... Sigorta (eski ünvan ...Sigorta) A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... palakalı aracın müvekkili şirkette 15/01/2013-15 /01/2014 vadeli ve ... nolu ZMMS poliçesi ile sigortalı iken söz konusu poliçenin 05/04/2013 tarihinde satış dolayısıyla iptal edildiğini, söz konusu poliçeye göre maddi araç başı teminat limitinin 25.000 TL ile sınırlı olduğunu, kaza ile ilgili bilgi ve belgelerin ve dava dilekçesinin taraflarına gönderilmediğinden müvekkili şirket nezdinde yapılmış olan poliçenin kazayı kapsayıp kapsamadığının bilinmediğini, bu hususta ve kusur oranları ile sorumluluklar yönündeki itiraz hakları saklı kalmak koşulu ile müvekkili açısından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
İstanbul ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas 18/05/2017 tarihli kararı ile; davalı ...Ltd Şti aleyhine açılan davada bu davalının pasif taraf olma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından hakkındaki davanın bu nedenle husumetten reddine, davalı ... Belediyesi aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 16.190,45TL maddi tazminatın 08/04/2012 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesinin 13/12/218 tarihli 2017/1779 esas 2018/1717 karar sayılı ilamı ile;
"HMK'nın 1.maddesine göre göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. HMK'nın 114/1-c bendi ile mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiş olup 115/1. maddesine göre de mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Kanun'un 5/3. maddesine göre ise " Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmü getirilerek asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.
Somut olaya bakıldığında; davacı ... Ltd. Şti. ile davalı ... Ltd. Şti.' nin tacir olduğu, davacının açtığı tazminat davasının TTK'nın 4/1. maddesinde açıklandığı şekilde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda açılan davanın ticari dava olduğu gözetildiğinde uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.
Bu nedenlerle davanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden mahkemece görevsizlik kararı verilmesi yerine davanın esası hakkında yargılama yapılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a/3. ve 355. maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verildiği, davanın İstanbul ....Asliye Hukuk Mahkemesinin...esasına kaydı yapılarak, mahkemenin 16/04/2019 tarih 2019/9 esas ... karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine karar verildiği ve dosyanın mahkememize tevzi edilerek... esasına kaydı yapıldığı görülmüştür.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, duruşmaya katılan taraf vekilleri dosya içindeki beyanlarını tekrar etmişler, dosya kusur ve hasar raporu için ...'de öğretim üyesi olarak görevli bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi 28/08/2015 günlü rapor ve ek raporlarında özetle; dava konusu olayda davalı ...'na ait ...plakalı çöp toplama aracının sürücüsünün % 70 oranında birinci derecede kusurlu olduğunu, davacı şirkete ait aracın sürüsü olan ...'nun ise alkollü ve sürücü belgesiz araç kullandığını , dava konusu olayda % 30 oranında ikinci derecede kusurlu olduğunu, davacıya ait araçta 21.129,22 TL onarım zararı ile 2.500 TL değer kaybı olmak üzere toplam 23.629,22 TL zarar olduğunu , kusur oranına göre 16.540,45 TL nin istenebileceğini açıklamıştır. Aynı kazayla ilgili açılmış İstanbul ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında aldırılan kusura ilişkin bilirkişi raporunda aynı kusur oranları belirlenmiştir.Bu rapor ve ek raporların dosya kapsamı ve hasar belgelerine göre denetime elverişli, yeterli ve uygun açıklamalar içerdiğinden mahkememiz hükmüne esas alınmıştır.
Dava, trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen zararın davalılardan kusuru oranında tahsili için açılmış tazminat davasıdır. Dosya kapsamına göre, davacı şirkete ait ... plakalı araçla davalı Kamera kayıtlarında üzerinde "... BELEDİYESİ" yazan ve çöp toplama işi yaptığı anlaşılan ... plakalı ve davalı ...Şti adına kayıtlı ...plakalı araçların çarpışmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza sonrası davacının aracında hasar oluştuğu anlaşılmaktadır. Davacı, aracında oluşan onarım gideri ile değer kaybı zararını istemektedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, kazada hangi sürücünün ne oranda kusurlu olduğu, davacının aracında onarım gideri ve değer kaybı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıların bu zarardan sorumlu tutulup tutulmayacağı yani husumet konularında olup, tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... tarafından çöp toplama işinde kullanıldığıdeğerlendirilen ... plakalı çöp toplama aracının davacı şirketin aracı olan ... plakalı araçla çarpışması sebebiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bilirkişi raporuna göre kazada davalı çöp kamyonu sürücüsünün % 70 oranında, davacı araç sürücüsünün ise % 30 oranında kusurlu olduğu, dosyada bulunan görüntü kayıtlarına göre aracın davalı ... tarafından çöp toplama işinde kullanıldığı bu nedenle ... plakalı çöp toplama aracının vermiş olduğu zarardan davalı belediyenin de tespit edilen kusur oranında sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı ... LTD ŞTİ aleyhine malik-işleten olarak dava açılmış ise de; ... plakalı aracın bu şirket adına trafik tesçili olmakla beraber bu aracın ... Belediyesince Hizmet Alımlarına Dair Tip Sözleşmesi kapsamında çalıştırılmak üzere bu şirketten uzun süreli kiralandığı, bu hususu ihbar olunan ... Belediyesinin kabul ettiği , zaten olay esnasında aracın bu kiralama amacına uygun şekilde kullanılırken kaza olduğu , öyleyse 2918 sayılı KTK nın 85. Maddesine göre işleten sıfatının bu dava dışı Belediyede olduğu, davalı şirketin pasif taraf olma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından hakkındaki davanın bu nedenle husumetten reddine karar verilmiştir.
Davanın ihbar edildiği Belediye ve Sigorta Şirketinin davada taraf sıfatının bulunmadığı, hükmün ancak davada taraf olarak yer alanlar hakkında verilebileceği dikkate alınmıştır. Yine dosya içeriği ve sigorta şirketlerinin cevaplarına göre davacının bu maddi zararı ile ilgili olarak sigorta şirketlerine başvurusunun bulunmadığı ve onlardan herhangi bir tazminat almadığı değerlendirilmiştir. Bilindiği gibi zarar görenin dava tarihi itibariyle sigorta şirketlerine başvuru yapmasını zorunlu kılan bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.
Uzman bilirkişi raporuna göre davaya konu kazada davacıya ait araçta 21.129,22 TL onarım zararı ile 2.500 TL değer kaybı zararı oluştuğu belirlendiği, ancak davacının değer kaybı yönünden talepte bulunduğu miktarın 2.000 TL gösterildiği, bilirkişi raporundan sonra bu kısmi taleple ilgili ıslah dilekçesi sunulmadığı anlaşılmış, taleple bağlılık ilkesi gereğince değer kaybı zararının 2.000TL olduğu kabul edilmiş, 21.129,22TL ile 2.000TL toplandığında bulunan 23.129,22TL nin % 70 kusur oranına isabet eden kısmı (23.129,22 x 70/100 =) 16.190,45 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, ayrıca davacı tacir durumunda bulunan bir şirket olup dava konusu kazanın onun ticari faaliyeti kapsamında işlerini yürütürken meydana geldiğinden kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak sureti ile davalı ... aleyhine açılan davanın belirtilen miktar üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davalı ... LTD. ŞTİ. aleyhine açılan davada bu davalının pasif taraf olma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından hakkındaki davanın bu nedenle husumetten reddine,
2-Davalı ... Belediyesi aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 16.190,45TL maddi tazminatın 08/04/2012 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 1.105,96TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 395,00TLnin mahsubu ile bakiye 710,97TL harcın davalı ...'ndan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına (İstanbul ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından yazılan 13/09/2017 tarihli harç tahsil müzekkeresi ile tahsil edilmiş ise, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla),
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 3.400,00TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ...Ltd Şti aleyhine açılan davada husumet nedeniyle reddine karar verildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 3.400,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davalı ... yönünden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 3.400,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; dosyanın mahkememize tevzi edilme aşamasına kadar yapılan 1.062,00TL ile mahkememizde yapılan 62,10TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.124,10TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre (0, 69) hesaplanan 775,62TLsinin davalı ...'ndan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
Ayrıca davacı tarafından dava açılırken yatırılan 395,00TL peşin harcın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/02/2020
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
İşbu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Yasası kapsamında imzalanmıştır