T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/58 Esas
KARAR NO: 2020/283
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 06/02/2019
KARAR TARİHİ: 11/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun çerçevesinde ...Noterliği tarafından düzenlenen 28/10/2013 tarih ve ... yevmiyeli, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, imzalanan sözleşme kapsamında;
"... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA, ... TİP, CAM TAŞIMA DORSESİ
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA, ...TİP, CAM TAŞIMA DORSESİ,
... PLAKALI, ...MODEL, ...ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ...MODEL, ... ŞASİ NOLU, ...MARKA,...YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... plakalı, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU,...MARKA,...YARI RÖMORK,
...PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL,... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ...MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK" un tüm ekipmanları ile davalıya teslim edildiğini, davalının sözleşme gereği doğan kira bedellerini ödemediğinden temerrüde düştüğünü, bu nedenle aleyhine ...Noterliği'nin 09/10/2018 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiğini, ihtarname ile vadesi gelmiş borçların 60 günlük yasal süre içinde ödenmesinin, aksi halde sözleşmenin fesih edileceğinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya 11/10/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak borçların ödenmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, sözleşme gereği mülkiyeti davacıya ait olan malların ihtiyati tedbirle davacıya teslim edilmesi amacıyla İstanbul ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2019 tarih ve... D.iş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığını, anılan nedenlerle sözleşmenin haklı nedenle feshinin tespitine, sözleşme konusu mallar üzerindeki davalının haksız zilyetliğine son verilerek malların davalıya aynen teslimine, ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH: Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; her ne kadar sözleşmeye konu malların son durumu ve ikinci el değeri bilinmiyor olsa da fatura değeri üzerinden amortisman oranına göre değer kaybı düşüldüğünde malların rayicinin 750.000,00 TL olacağının tahmin edildiğini, anılan nedenlerle 750.000,00 TL'nin dava değeri olarak kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiş olup, yine gerekli harç mahkememiz veznesine depo edilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca ...,... ve ... nolu 3 ayrı kira planı bulunduğunu, 1300545802 nolu kira planına göre 3 adet ... model Yarı Römork, ...3 nolu kira planına göre 1 adet ... ve ... nolu kira planına göre 6 adet yarı römorkun davalıya kiralandığını, ... nolu kira planına göre ..., ... ve ... plakalı araçların tüm kira ödemelerinin davacı taraf ile yapılan yazışmalar ve ikrarlarla sabit olmak üzere tam ve eksiksiz ifa edildiğini, yine... nolu kira planı kapsamında kiralanan ..., ..., ..., ..., ... ve ...plakalı araçlarla ilgili de tüm kira ödemelerinin davalı tarafından tam ve eksiksiz olarak ifa edildiğini, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin mevzuata aykırı olduğunu, davacının geçerli veya haklı sebebe dayanan bir feshi bulunmadığını, bu nedenle malların iadesi talebinin hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında sözleşme tarihinden bu yana davalının edimlerini tüm ve eksiksiz ifa ettiğini, davalının sözleşme bakımından esaslı önem arz etmeyen gecikme hallerinden davacının sözleşmenin feshi yolunu tercih etmeyerek sözleşmeye devam ettiği ve davalının ödemelerini karşılıklı görüşme çerçevesinde devam ettirdiğinin sabit olduğunu, tüm bunlara rağmen 2018 yılının ikinci yarısında ortaya çıkan ve davalının konkordatoya başvurarak kesin mühlet almasıyla sonuçlanan süreçte durumun kendilerine basiretli tacir sorumluluğu ile bilgilendirilmiş olmasına rağmen davacının davalıya mülkiyeti devredilen araçlar da dahil olmak üzere davalının bugüne dek hiçbir edimini ifa etmemiş gibi bir kurguyla tüm araçların iadesini talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının konkordato kesin mühleti içinde olduğunu, Mersin ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı konkordato dosyasının bu dava bakımından bekletici mesele yapılmasına karar verilmesi gerektiğini, yine verilen ihtiyati tedbir kararının da hukuka aykırı olduğunu, anılan nedenlerle davacının haksız davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesi uyarınca, davalıya teslim edilen sözleşmeye konu malların, davalının sözleşme şartlarına uymaması sebebi ile sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğinin tespiti ve sözleşme konusu malların davalıdan aynen iadesine yönelik mal iade davasıdır.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri ile tüm dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarname tarihleri itibariyle davacının davalıdan her bir sözleşme için ayrı ayrı olmak üzere kira alacağı, sigorta alacağı, temerrüt alacağının bulunup bulunmadığının tespitinin istenmesine, inceleme yapılırken mutlak suretle her bir sözleşme grubu için yapılan ödemelerin ayrı ayrı raporda gösterilmesinin istenmesine, yine yapılacak incelemede ... plakalı aracın davacı tarafından davalıya ruhsat devrinin yapıldığı gözönüne alınmak sureti ile söz konusu araç için aracın inceleme kapsamı dışında tutulmasına karar verilmiş, bilirkişi olarak Mali Müşavir ... tayin edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan raporda; davacı ve davalı şirketin ticari defterlerinin açılış ve kapanış beratlarının süresinde yapılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğunun görüldüğü, ... sayılı sözleşmedeki kira bedelinin sıfır olduğu, sigorta bedellerinin 283,20 TL, temerrüt faizinin 500,00 TL olduğunun tespit edildiği, davacı tarafın ticari defter ve cari hesap ekstresinde yapılan incelemeler de davalı tarafça tüm kira bedellerinin ödendiği ve malın iadesi talebinin hakkın kötüye kullanılması oluşturup oluşturmadığı hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu, ... sayılı sözleşmedeki toplam kira bedellerinin 10.986,44 Euro olduğu, sigorta bedellerinin 692,82 Euro, temerrüt faizinin 500,00 Euro olduğunun tespit edildiği, kira alacağının dava tarihinden sonra olduğu, bu itibarla davacının sözleşmeyi feshinin haklı olduğu ve malın iadesi şartlarının oluştuğunun tespit edildiği, davacı tarafın temerrüt faizi isteyip isteyemeyeceği hususunun takdirinin mahkemeye ait olduğu, ... sayılı sözleşmedeki kira bedelinin sıfır olduğu, sigorta bedelinin 294,53 Euro, temerrüt faizinin 156,40 Euro olduğunun tespit edildiği, davacı tarafın ticari defter ve cari hesap ekstresinde yapılan incelemeler de davalı tarafça tüm kira bedellerinin ödendiği ve malın iadesi talebinin hakkın kötüye kullanılması oluşturup oluşturmadığı hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu, davalı taraf her ne kadar konkordato sürecinde olduğunu beyan etmiş ise de, davalı yanın konkordato başvuru tarihinin 19/04/2019 olduğu, Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi kararı ile kesin mühlet verildiği, davacı tarafın davalı yana 06/02/2019 tarihinde sözleşmeden doğacak alacakları için dava açtığı, davalı tarafın 19/04/2019 tarihinde konkordato başvurduğu ve mahkemece kesin mühlet verildiğinin görüldüğü, tüm bu hususlar doğrultusunda İİK 307.B maddesinde Finansal kiralamadan doğan kira alacağı konkordato talebinden önce doğmuş olmalıdır ibaresinin bulunduğu, yine İİK 307.C maddesinde ödenmemiş kira borcu, üç aylık tutarı aşmamalıdır ibaresinin yer aldığı, ... sayılı sözleşmeye göre davacı taraf ile akdedilen bu sözleşmedeki kira bedelinin 08/10/2018 vadeli olduğu ve 3 aylık süre içinde ödenmediğinin görüldüğü, her ne kadar davalı taraf konkordato sürecinde olduğunu beyan etmiş ise de davacı ile davalı arasında yapılan 130054580 sayılı sözleşmeye konu taşınır/taşınmaz malların mülkiyetinin davacı tarafa ait olduğu ve kiralanan malların davacıya iadesi hakkının doğduğu, ... sayılı sözleşmeye göre, davacı tarafın ticari defter ve cari hesap ekstresinde yapılan incelemelerde davalı tarafça tüm kira bedellerinin ödendiği ve malın iadesi talebinin hakkın kötüye kullanılması oluşturup oluşturmadığı hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu, ...sayılı sözleşmeye göre, davacı tarafın ticari defter ve cari hesap ekstresinde yapılan inceleme davalı tarafça tüm kira bedellerinin ödendiği ve malın iadesi talebinin hakkın kötüye kullanılması oluşturup oluşturmadığı hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davalı tarafından, finansal kiralama bedelini ödediğine veya borcun olmadığına ilişkin MK’nun 6. ve 6100 sayılı HMK’nun 200.maddesi ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerini dosyaya ibraz edilmiştir.
Finansal Kiralama konusu mallar, 6361 Sayılı Yasanın 9. maddesi gereğince, kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan Yasanın 23. maddesi hükmü gereğince de, kiracı, sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup; malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6831 Sayılı Yasanın 27. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 26. maddesi hükmüne göre de; sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 29. maddesi gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekte yükümlüdür.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmelerinden 1300545803 nolu ödeme planına göre kira borçlarının keşide edilen ihtarname ve ihtarname ile tanınan 60 günlük süre içerisinde davalı şirket tarafından ödenmemiş olduğu, davacının sözleşme uyarınca kiralananın teslim borcunu yerine getirdiği, davalı yanın ise sözleşme ile yükümlendiği kira bedellerini ödeme edimini yerine getirmediği, buna ilişkin olarak keşide edilen ihtarnamenin de sonuçsuz kaldığı, bu nedenle de sözleşmenin davacı yanca haklı nedenle feshedilmiş bulunduğu, davalının temerrüte düştüğü ve Finansal Kiralama Kanunu ile Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği keşide edilen ihtara rağmen de davalı ediminin yerine getirildiğine dair kanıt ibraz edilmediğinden, davacı tarafından ... nolu ödeme planı ile davalıya teslim edilen 1 adet ... plakalı, ... model, ... şasi nolu, ...marka, ... Tip, Cam Taşıma Dorsesi yönünden açılan davanın kabulü ile malın davacıya iadesine, mahkememizin ... D.iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının 1 adet ... plakalı, 2014 model,... şasi nolu, ...marka, ...Tip, Cam Taşıma Dorsesi yönünden kesinleşinceye kadar devamına karar vermek gerekmiş, yine her ne kadar davalı tarafça konkordato sürecinde olduğundan bahisle Mersin ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilecek kararın bekletici mesele yapılması talep edilmiş ise de, davalı ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin 06/02/2019 tarihli olduğu, Mersin ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen kesin mühlet kararının ise 19/04/2019 tarihli olduğu, İİK 307.maddesine göre Finansal kiralamadan doğan kira alacağının konkordato talebinden önce doğmuş olması gerektiği ve ödenmemiş kira borcunun ise üç aylık tutarı aşmaması gerektiğinin hüküm altına alındığı, anılan nedenle taraflar arasında imzalanan sözleşmeye konu ve ... sayılı ödeme planına göre kira bedelinin 08/10/2018 vadeli olduğu ve 3 aylık süre içerisinde ödenmediği, bu itibarla... sayılı ödeme planına konu 1 adet ... plakalı, ...model, ... şasi nolu, ...marka, ... Tip, Cam Taşıma Dorsesi'nin mülkiyetinin davacı tarafa ait olduğu anlaşılmakla, davacının konkordato sürecinde olduğuna yönelik itirazlarına itibar edilmemiştir.
Yine her ne kadar davacı tarafça... ve... nolu ödeme planı ile davalıya teslim edilen mallar yönünden de iade kararı verilmesi talep edilmiş ise de; mahkememizce yaptırılan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporuna göre incelenen davacı ve davalı taraf ticari defter ve belgelerinde ... ve ... sayılı ödeme planlarından kaynaklanan tüm kira bedellerinin davalı tarafça ödendiği, ödemelerin hem davacı tarafın hemde davalı tarafın usulüne uygun tutulan ticari defter ve kayıtları ile sabit olduğu anlaşılmakla, bilirkişi raporunda davacı defterlerine göre davacının her ne kadar söz konusu sözleşmelere dayalı sigorta alacağının bulunduğu belirtilmiş ise de, söz konusu sigorta alacağının kiralama öncesi döneme mi ait olduğu yoksa kira borcu bittikten sonraki döneme mi ait olduğunun tam tesbit olunmadığı, 280 TL gibi düşük miktarlı bir sigorta alacağının tahsili için 1 milyona yakın değerdeki araçların iadesinin talep edilmesinin hakkın kötüye kullanımını oluşturacağı anlaşılmakla ... ve ... nolu ödeme planı ile davalıya teslim edilen;
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA, ... TİP, CAM TAŞIMA DORSESİ,
... PLAKALI, ... MODEL,... ŞASİ NOLU, ... MARKA, ... YARI RÖMORK,
... PLAKALI, .. MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... plakalı, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
...PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK" yönünden açılan davanın subut bulmadığından reddine, mahkememizin ... D.iş sayılı dosyasından bu mallar yönünden verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; taraflar arasında akdedilen ....Noterliği'nin 28/10/2013 tarih, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında 1300545803 ödeme planı ile davalıya teslim edilen;
"1 ADET ... PLAKALI,... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA, ... TİP, CAM TAŞIMA DORSESİ" yönünden açılan davanın KABULÜ ile davalıdan alınarak davacıya teslimine,
2-Mahkememizin ... D.iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının sadece kabul kararı verilen ... ödeme planı ile davalıya teslim edilen "1 ADET ... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ...MARKA, ... TİP, CAM TAŞIMA DORSESİ" yönünden KESİNLEŞİNCEYE KADAR DEVAMINA,
3-Taraflar arasında imzalanan ...Noterliği'nin 28/10/2013 tarih, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında... ve ... ödeme planı ile davalıya teslim edilen;
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA, ... TİP, CAM TAŞIMA DORSESİ,
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ...MARKA, ... YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA, .. YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ... MODEL,... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ... MODEL, ...ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... plakalı, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
...PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ...MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK" yönünden açılan davanın SUBUT BULMADIĞINDAN REDDİNE,
4-Mahkememizin... D.iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının ... ve ... ödeme planı ile davalıya teslim edilen;
... PLAKALI, ... MODEL,... ŞASİ NOLU, LANGENDORF MARKA, SGL 3 TİP, CAM TAŞIMA DORSESİ,
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ...MODEL,... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... PLAKALI, ... MODEL, ...ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
... plakalı, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK,
...PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK
... PLAKALI, ... MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... MARKA,...YARI RÖMORK" yönünden verilen İHTİYATİ TEDBİR KARARININ KALDIRILMASINA,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi gereği alınması gereken 14.466,37 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 853,88 TL + ıslah harcı olarak alınan 11.954,25 TL toplamı 12.808,13 TL'den mahsubu ile bakiye 1.658,24 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan toplam 12.808,13 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği kabul ve ret oranına göre hesap ve takdir olunan 23.274,27 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği kabul ve ret oranına göre hesap ve takdir olunan 43.961,24 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan toplam 1.005,70 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 283,97 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır