T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/581 Esas
KARAR NO:2022/743
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/11/2019
KARAR TARİHİ:23/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, dava dışı alıcı ... İnş Tur Gemicilik Hiz Paz Tic AŞ ile satıcı davalı arasında mülkiyeti muhafaza kaydıyla araç satış sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmenin alıcı şirket adına, davacının o tarihteki resmi nikahlı eşi olan ... tarafından imzalandığını, tarafların sözleşme ile ... plaka sayılı ... marka ... ... model aracın, mülkiyeti muhafaza kaydıyla alıcıya satışı hususunda anlaştıklarını, satış sözleşmesine istinaden aracın tescilinin dava dışı ... adına gerçekleştirildiğini, sözleşme konusu aracın satış bedelinin bir kısmının peşin ödendiğini, bakiye bedel için tamamı 08/11/2013 tanzim tarihli ve birer ay ara ile sıralı olmak üzere her biri 12.133 Euro tutarlı 15 adet senedin dava dışı alıcı şirket adına tanzim edilerek davalıya verildiğini, ancak davalı satıcı tarafından senet alınması ile yetinilmeyerek her bir senedin ön yüzüne davacı ile birlikte, alıcı şirket yetkilisi ve davacının o tarihteki resmi nikahlı eşi ...'nün şahsi kefaletinin alındığını, anılan senetlerin bir kısmının ödendiğini, geriye kalan senetlerin ödenmesinin mümkün olmadığını, bunun sonucunda satış sözleşmesine konu aracın satıcı davalıya iade edildiğini, b kapsamda dava dışı alıcı şirket yetkilisi sıfatıyla davacının o tarihteki eşi ... tarafından aracın, noterde vekalet verilmek suretiyle satıcı davalı şirkete devrinin sağlanmak suretiyle iadesinin sağlandığını, akabinde de 24/06/2014 tarihinde ... ünvanlı şirkete satıldığını, satış sözleşmesinin 7.maddesinde satış sözleşmesinin feshi halinde tarafların birbirinden aldıklarını geri vermekle yükümlü olduklarının kararlaştırıldığını, ancak bu hükme ve satış sözleşmesinin konusunu oluşturan aracın davalıya iade edilmesine rağmen, davalının iade etmekle yükümlü olduğu bedelsiz hale gelen 7 adet senet yönünden davacıya karşı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibine girişildiğini, davacının takibe konu yapılan senetlerden dolayı takip alacaklısı davalıya hiçbir borcu bulunmadığını, fakat icra takibi çerçevesinde senetlerin davacıdan tahsilinin yapıldığını beyanla, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibi neticesinde davacının, davalı tarafa 93.626,20Euro karşılığı 267.237,26TL borçlu olmadığının tespitine ve takip konusu 7 adet senedin iptaline, icra dosyası kapsamında davacıdan tahsil edilen 72.193,15TLnin değişen oranlara göre tahsil tarihi 27/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte istirdadı ile davacıya verilmesine, davalının kötü niyetli olarak icra takibinde bulunduğu anlaşıldığından, takip miktarının %20'si oranından az olmamak üzere davacı lehine tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresi içinde ikame edilmemiş olup usulen reddi gerektiğini, davacı tarafın hukuki yarar ve menfaati bulunmadığını, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, davaya konu aracın davalı ile ... Org AŞ arasında mülkiyeti muhafaza kaydıyla araç satım sözleşmesi imzalandığını ve davaya konu aracın 208.905Euro bedelle ... Org AŞ'ye satıldığını, bu satışa binaen 15 adet senedin imzalandığını ve alıcı şirket tarafından 27.500Euro peşin ödendiğini, davacı tarafın ve alıcı şirket yetkilisi ...'nün keşide edilen senetlere kefil olduğunu, senetlerin ödemesinin gerçekleştirilmediğinden 7 adet senedin takibe konulduğunu, aracın satış bedelinin ödenmemesi neticesinde davalı tarafından aracın 90.000Euro bedelle geri alındığını ve sözleşmeye konu 8 adet senedin satış bedeline mahsuben taraflarınca geri verildiğini, aracın davalı tarafından satın alınması neticesinde davalının borçlu bulunduğu kısımdan 8 adet senedin mahsup edilip geriye kalan borcun tahsili amacıyla davalı tarafından icra takibine girişildiğini, bu bağlamda davacının iddia ettiği vakıaların kabulünün mümkün olmadığını, davacının ilgili senetlere kefil olarak imza koymuş olmakla takibe dahil edildiğini, bu bağlamda sözleşmeye taraf olmayan davacının dayandığı vakıaların esas alınmaması gerektiğini, kambiyo senetlerinin muhtevasının mücerret olduğunu beyanla, davanın reddine, davacının kötü niyetli olduğundan disiplin para cezasına hükmedilmesine, davacı aleyhine %&20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, araç satış sözleşmeleri, protokoller, senet suretleri, haciz tutanakları, savcılık ifade tutanakları, cari hesap kayıtları, Ba-Bs formları, vekaletname, araç sahiplik bilgileri celp, davalı ticari defter kayıtları, cari hesap ekstresi, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/... sor nolu iddianamesi, ticaret sicil kayıtları olunmuştur.
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... ve Kiralama San Tic Ltd Şti tarafından borçlular ..., ..., ... İnş Tur Gemicilik Hiz Paz Tic AŞ aleyhine 88.515Euro asıl alacak, 4.845,65Euro işlemiş faiz, 265,55 Euro komisyon olmak üzere toplam 93.626,20Euro alacak üzerinden takip yapıldığı görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi Em.Muhasebe Müdürü ... tarafından tanzim olunan 21/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 12 Kasım 2013 tarihli mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmesi ile 208.995 Euro bedelle aracı satın almış olduğunu, sözleşmeye göre 27.000 Euro peşin ödenmiş bakiye bedelin ise, 08/12/2013-08/02/2015 tarihleri arasında 15 adet her biri 12.133 bedelli senetler ile ödenmek üzere anlaştığını, 2013 yılında yapmış olduğu ödemeden sonra 2014 yılına 534.939TL vadesi gelmemiş borcunun devrettiğini, 13/01/2014 yılında ... tarafından davalıya 51.000TL ödeme yapıldığını (banka havalesi ile virman), araç bedelinin ödenmemesi neticesinde 18/06/2014 tarihinde 90.000Euro'ya araç satılarak 261.564TL davacının borcundan düşüldüğünü ve 8 adet senedin iade olunduğunu, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile 88.515Euro takibe konulan senetlere mahsuben icra dosyasına 30/11/2014 tarihi ile 29/01/2015 tarihleri arasında 72.694,42TL ödemeler yapıldığını, davalının davacıdan tahsil edemediği tutarın 195.495,58TL olarak hesap edildiğini belirtmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup rapora karşı beyanlar dosyaya ibraz edilmiş, itirazlar doğrultusunda tanzim olunan 28/01/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda;13/01/2014 tarihinde ... tarafından davalıya yapılan 51.000TL ödemenin, o tarih itibariyle TCMB efektif satış kuru esas alındığında 17.131,34Euro olduğunu, bu bedelle aracın davalıya satışında söz konusu olan 90.000Euro çıkarıldığında, araç satışından bakiye borcun 74.863,66Euro kaldığını, davalı şirketin kayıtlarında yer alan 07/03/2014 tarihli 15.000Euro karşılığı 45.000TLlik ödemenin ... tarafından ... hesabına banka havalesi suretiyle yapıldığını, bu ödemenin davalının alacağına dahil edilip edilmeyeceğinin mahkemenin takdirinde bulunduğunu, hesaplamanın bu alacağa dahil olmayacağı şeklinde raporun yapıldığını, icra takip tarihinden sonra 72.694,42TL tutarında ödemeler yapıldığını, yapılan ödemelerin TCMB efektif satış kurları hesabından yapılan hesaplamada toplamının 25.934,82Euro olduğunu, BK 100 gereğinin ödemelerin önce faiz bocruna mahsup edilmesi, fazla ödemenin de aracın davalıya geri satışı tarihi olan 18/06/2014 tarihi itibariyle ortaya çıktığı nazara alınarak yapılan hesaplamada, fazladan ödenen 13.651,34Euronun 1.515,84Euroluk kısmının işlemiş faizlere mahsubu, bakiyesinin de asıl alacaktan mahsubunun yapılması gerektiğini, bu durumda icra takibi tarihi itibariyle davalının 76.379,50TL asıl alacak, 22/10/2014 takip tarihine kadar 3.098,07Euro işlemiş faiz ve 229,13Euro komisyon bedeli olmak üzere toplam alacağının 79.706,7 Euro olduğunu belirtmiştir.
Dava, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında takibe konu edilen senetler sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve davacı tarafça yapılan ödemenin istirdadı talebine ilişkindir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının savunması, icra takip dosyası, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı ... ...TicAŞ ile davalı ... ... Ltd Şti arasında mülkiyeti muhafaza kaydı ile araç satış sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ise; dava dışı ... ... Ticaret A.Ş ile davalı arasında akdedilen mülkiyeti muhafaza kaydı ile araç satış sözleşmesi uyarınca düzenlenen ve davacı tarafından aval verilen senetlerin sözleşmenin iptal edilmiş olması ve aracın davalı şirkete iade edilmiş olması sebebiyle düzenlenen senetler sebebiyle borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit ve ödenen bedelin istirdadı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
... plaka sayılı aracın satıcı ... Ltd Şti yetkilisi tarafından alıcı ... AŞ'ne ... 46.Noterliğinin ... yevmiye nolu 12 Kasım 2013 tarihli mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmesi ile 208.995 Euro bedelle satıldığı, sözleşmeye göre 27.000Euro'nun peşin ödendiği, bakiye bedelin ise 08/12/2013-08/02/2015 tarihleri arasında 15 adet her biri 12.133 Euro bedelli senetler ile ödenmek üzere anlaşıldığı, davacı tarafın ve alıcı şirket yetkilisi ...'nün keşide edilen senetlere kefil olduğu, sözleşmenin 7.maddesinde "Bu sözleşmede belirtilen borç taksitlerden herhangi bir gününde ödenmediği takdirde, taşıtın mülkiyetinin geri istenme veya satışın feshetme hakkının doğduğu taraflar kabul ederler... Satış sözleşmesinin feshi halinde taraflar birbirinden aldıklarını geri vermekle yükümlüdür. Satıcı her halde uygun bir kira karşılığı isteyebileceği gibi ayrıca taşıtta bir bozulma veya hasar olması halinde bir tazminat da isteyebilir" denildiği, aracın bedelinin ödenmemesi üzerine ... ...AŞ yetkili tarafından davalı ... Ltd Şti'ne 18/06/2014 tarihli ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile 90.000Euro bedelle geri satın alındığı ve sözleşmeye konu 8 adet senedin satış bedeline mahsup edilerek geriye kalan bakiye alacak yönünden ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı tarafından icra takibine girişildiği, takipte davacı ve asıl borçlu tarafından verilen senetlere istinaden 88.515 Euro asıl alacak ve 4.845,65 Euro işlemiş faiz ve komisyon gideri olmak üzere 93.626,20 Euro üzerinden takip başlatıldığı, davacının hem davalı ile dava dışı ... İnş.Turizm Gemicilik Hiz.Paz.Tic.A.Ş arasında düzenlenen satış sözleşmesi gereği davalıya verilen senetleri avalist sıfatıyla imzaladığı hem de davalı ile alıcı ... İnş.Turizm Gemicilik Hiz.Paz.Tic.A.Ş arasında düzenlenen 08/11/2013 tarihli protokolü de kefil sıfatıyla imzaladığı görülmüştür. İşbu protokolde dava dışı şirketin kalan borcu açıkça düzenlenmiş ve kalan borca ilişkin senetler de tek tek gösterilmiştir. Ayrıca işbu protokolde davalı şirket tarafından araç satışı sözleşmesi dışında dava dışı şirkete verilen 15.000 Euro'nun da ödeneceği düzenlenmiştir. Buna göre araç satış bedeli 208.995 Euro olup 27.000 Euro'su peşin ödenmiştir. Kalan bakiye borç tutarı 208.995 -27.000 Euro=181.995 Euro'dur. Kalan taksitlerin ödenmemesi sonucu davalı aracı dava dışı şirketten 90.000 Euro karşılığında geri almıştır. Bakiye borç 91.995 Euro'dur. Ayrıca takipten önce yine davalı tarafından dava dışı şirket ve sahibi aynı zamanda davacının eşi ...'ye verilen 15.000 Euro da dahil edildiğinde bakiye borç 106.995 Euro'dur. Takipten önce yapılan 17.131,34 Euro'luk ödeme düşüldüğünde davalının kalan bakiye asıl alacağı 89.863,66 Euro'dur. Takip ise 88.515 Euro asıl alacak üzerinden başlatılmıştır. Dolayısıyla davacının hem avalist sıfatıyla imzaladığı senetler hemde protokol kapsamında takip tarihi itibarı ile takip değerinden daha fazla borcu olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar bilirkişi raporunda davalı cari hesabında ... tarafından yapılan 51.000 TL'lik ödemenin (o günkü kur itibarı ile 17.131,34) ödemeyi dava dışı firmanın borcundan düşüp yine cari hesaba yansıyan 15.000 Euro karşılığı 45.000 TL'lik ödemenin ... tarafından ...'ye gönderildiğinden bahisle hesaba dahil etmediği ve davalının cari hesap alacağını (bakiye alacak) 74.863,66 Euro bulmuşsa da protokol ve aval verilen senetlere bu alacak kaleminin de dahil edildiği görüldüğünde bu bedelde borç bedeline eklendiğinde davalı alacağının 89.863,66 Euro olduğu görülmüş, yine davacı tarafından takipten sonra 72.694,42 TL'lik icra dosyasına ödeme yapıldığı görülmüşse de yapılan bu ödemelerin icra takibinin başlangıcındaki borcu karşılamaya yetmediği gibi bu borç kapsamında yapılan ödemeler olması, haricen vekile yapılan ödemelerin de icra dosyasına bildirilmemesinin şikayet yoluyla icra mahkemesinde ileri sürülebilecek olması göz önüne alındığında davanın reddi cihetine gidilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davacının davasının sübut bulmadığından REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 50.520,26 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 80,70TL karar ve ilam harcından hpeşin olarak alınan 5.796,63TL nin mahsubu ile fazla alınan 5.715,93TLnin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/11/2022
Başkan ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Katip ...
E-İMZALI