T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/172 Esas
KARAR NO:2022/849
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/03/2020
KARAR TARİHİ:15/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile alacaklı gözüken ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından sigortalısı ...'e ... numaralı poliçe kapsamında 18/08/2017 tarihli hasar iddiası kapsamında yapılan ödemenin rucüen tazmininin talep edildiğini, zarar gördüğü iddia edilen ... ilçesi, ... mahallesi, 33 ada, 11 parsel sayılı yere 18/08/2017 tarihinde müvekkili tarafından 33 ada, 8 ve 9 parsel sayılı yerde yıkım yapılırken herhangi bir zarar verilmediğini, ... mahallesi, ... sokak, No: 14 ve No: 16 kapı numaralı yerde bulunan mülkiyeti Maliye Hazinesi'ne ait boş metruk vaziyette olan 2 adet yapının tüm güvenlik önlemleri alındıktan sonra 775 sayılı yasanın 18. Maddesi gereği Fen İşleri Müdürlüğü'ne ait iş makinesi marifetiyle yıkıldığını, yıkım öncesi iş ve işlemlere ilişkin gerekli yazışmaların yapıldığını, yıkımın güvenli ve hasarsız gerçekleşmesi için de yeteri kadar işçi, teknik eleman ve emniyet biriminden yeteri kadar emniyet personeli temin edildiğini, bu bağlamda sigorta ettiren ...'in 13/07/2018 tarihli dilekçesine Zabıta Müdürlüğü tarafından verilen 20/07/2018 tarihli cevabi yazıda da belirtildiği üzere bahse konu yıkım işlemi yapılırken adı geçen sigorta ettirenin binasına veya başkaca bina veya çevre binalara zarar verilmediğini, ayrıca iddia edilen hasar tarihinin 18/07/2017 olduğunu, alacaklı sigorta eden ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbar tarihinin 20/06/2018 olduğunu ve eksper tarihinin 21/06/2018 olduğunu, aradan geçen 10 ay dikkate alındığında söz konusu hasarın müvekkili belediyenin yıkımına ilişkin eylemlerinden kaynaklanmadığının açık olduğunu, hasar ile eylem arasında illiyet bağı olmadığını, geçen 10 aylık süre, gecikme ve geç ihbarda bulunulduğu değerlendirilmeden davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeye anlam veremediklerini, ayrıca yine ödeme emrine ekli eksper raporunda görüleceği üzere esas itibari ile poliçenin yangın poliçesi olduğu ve 2. sahifesinde sigortalı ile varılan mutabakat durumuna ilişkin "mutabık kalınamadığı" yazılı olmasına rağmen sigortalıya neden ödeme yapıldığının anlaşılamadığını, yine eksper raporunda sigortalının talebinin 2.700,00-TL olduğu belirtilmesine rağmen talebi aşacak şekilde eğer ödenmiş ise neden 3.000,00-TL ödeme yapıldığının anlaşılamadığını, sigorta ettirenin talebi, hasar tarihi, hasarın ihbar tarihi, ödeme tarihi, ödemeden sonra halefiyet gereği rucüen tazmin talep tarihi, sigorta ettirenin talep ettiği bedel, talep miktarını aşacak şekilde sigorta ettirene yapılan ödeme, eksper raporunda mutabık kalınamadı yazmasına rağmen ödeme yapılması, poliçenin yangın poliçesi olması da gözönünde bulundurularak, 18/08/2017 tarihinde yapılan yıkım işleminde belediye tarafından gerekli bütün tedbirlerin alınmış olduğunu, sigorta ettiren ...'in maliki olduğu binaya ve eklentilerine veya başkaca binalara zarar verilmediğini beyanla .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitini, takibin iptalini, icra takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, poliçe ve hasar dosyası, eksper raporu, yıkıma ilişkin fotoğraflar, tutanaklar ve yazışmalar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyetinde bulunan Sigorta ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ..., ... İnşaat Mühendisi Prof. Dr. ... ve İnşaat Mühendisi ... tarafından tanzim olunan 06/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; yapılan teknik değerlendirmede; belediye tarafından zarar verildiği iddia olunan bahçe duvarının, son derece basit yapımlı tuğla veya briket duvar olduğu, görünen kısmında boya ve sıva bulunmadığı, duvarın bir bölgesinde düşey çatlama olduğu, duvar üzerine oturtulan mermer harpuştanın ise ek yerlerinden birbirinden ayrıldığının görüldüğü, iş makinesi çarpması ile duvarda bu şekilde hasar olamayacağı, çarpmanın hafif olması halinde duvarda göçme veya yarılma, kırılma şeklinde hasar olmasının gerekeceği, sigorta yönünden yapılan değerlendirmede; ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde dava dışı sigortalısı ...'e ait ..., ... Sk. No: 22 Daire: 1 de kain konutun ... sayılı poliçe ile konut sigortasının mevcut olduğu, sigortalının 18/08/2017 tarihinde ... Belediye Başkanlığı'nca 9. parselde yıkım işlemi yaparken konutunda hasar meydana getirdiğini ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbar etmesi üzerine, ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından ekspertiz incelemesi sonunda sigortalı konutta 3.000,00-TL zarar meydana geldiğinin tespit edildiği, tespit edilen 3.000,00-TL tazminatın dava dışı sigortalıya 18/07/2018 tarihinde ödendiğinin anlaşıldığı, ... Sigorta Anonim Şirketi'nin sigortalısına yaptığı ödemenin ... Belediye Başkanlığı'ndan rucüen tazminini talep ettiği ancak dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre davaya konu olayda meydana geldiği öne sürülen hasar olayının iş makinesi çarpması ile olamayacağı tespit edildiğinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, davacı ... Belediye Başkanlığı'ndan rücu talebinde bulunamayacağı yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
(3)Mahkememizin 28/01/2021 tarihli 3. celsesinde tanık ...'in beyanın alınması için hazır edilmiş;
Tanık ... beyanında özetle; yaklaşık 15 yıldır ... Belediyesi'nde zabıta memuru olarak çalıştığını, davaya konu yıkım işinde de zabıta olarak görevli olduğunu, iş makineleri gelmeden önce yolu kapattıklarını, şerit çekildiğini, yoldan geçenlerin uyarıldığını, yıkım esnasında hiçbir taşınmaza veya başka bir şeye zarar verilmediğini, zarar verilmiş olsa bunun tutanak altına alınmasının zorunlu olduğunu, yıkım esnasında bütün güvenlik önlemlerinin alındığını ve kimseye zarar verilmeden yıkımın gerçekleştiği yönünde beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit davasıdır.
Yapılan yargılamada tarafların iddia ve savunmaları, tanık anlatımları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı, davalı sigorta şirketinin sigortalısı ...'e ... numaralı poliçe kapsamında 18/08/2017 tarihli hasar iddiası kapsamında ödeme yaptığınından bahisle aleyhlerine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, zarar gördüğü iddia edilen yere davacı tarafından bir zarar verilmediğini beyanla davaya konu icra dosyasından borçlu bulunmadığının tespiti için eldeki menfi tespit davasını açmıştır.
... Anonim Şirketi (Eski Unvan: ... Sigorta Anonim Şirketi) nezdinde dava dışı sigortalı ...'e ait ..., ... Sk. No: 22 Daire: 1 de kain konutun ... sayılı poliçe ile konut sigortasının bulunduğu, dava dışı sigortalının 18/08/2017 tarihinde ... Belediye Başkanlığı'nca 9. parselde yıkım işlemi yaparken konutunda hasar meydana getirdiğini davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbar etmesi üzerine davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ekspertiz incelemesi sonunda sigortalı konutta 3.000,00-TL zarar meydana geldiğinin tespit edildiği, tespit edilen 3.000,00-TL tazminatın dava dışı sigortalıya 18/07/2018 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce sunulan belgelerle birlikte rapor alınması için dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, alınan heyet raporuyla; davaya konu adresteki belediye tarafından zarar verildiği iddia olunan bahçe duvarının, basit yapımlı tuğla veya briket duvar olduğu, görünen kısmında boya ve sıva bulunmadığı, duvarın bir bölgesinde düşey çatlama olduğu, duvar üzerine oturtulan mermer harpuştanın ise ek yerlerinden birbirinden ayrıldığının görüldüğü, iş makinesi çarpması ile duvarda bu şekilde hasar oluşamayacağı, çarpmanın hafif olması halinde duvarda göçme, yarılma, kırılma şeklinde hasar olmasının gerektiği tespit olunmuştur.
TBK 49/1. Maddesine göre: '' Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' O halde zarar verenin, zarar görenin durumunun haksız fiilden önceki duruma getirilmesi ve maddi kaybının tam olarak giderilmesi esastır. T.T.K.'nun “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir. Bu durumda davalı sigorta şirketinin kendi sigortalısına yaptığı ödeme nispetinde onun haklarına halef olduğu açıktır. Bu bilgiler ışığında davalı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına konut poliçesi kapsamında 3.000,00-TL ödeme yaptığından onun halefi olarak davacıya icra takibi yapabilecektir. Ancak davaya konu olayda teknik bilirkişi raporuyla dava dışı sigortalının konutunda meydana gelen olayda hasarın iş makinesi çarpması ile olmadığı ve hasardan davacı ... Belediyesi Başkanlığı'nın sorumluluğunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca mahkememizce davacı tanığı olarak dinlenen zabıta memuru yeminli beyanıyla davaya konu olayın geçtiği yerde yıkım işi esnasında orada olduğu, davacı belediyenin yıkıma başlamadan önce tüm güvenlik önlemlerini alarak işe başladığını, yıkım esnasında hiçbir taşınmaza zarar verilmeden yıkım işinin tamamlandığını söylemiştir. Bu durumda her ne kadar davalı sigorta şirketi sigortalısına ödemiş olduğu bedelin rücuen tahsili için icra takibi yapmışsa da zararın meydana gelmesine davacı belediye sebebiyet vermediğinden ve hasardan dolayı kusuru bulunmadığından TBK 49. Maddesinin şartlarının oluşmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan icra takibindeki taleplerin davacıdan istenmeyeceği kanaatine varılmakla davanın kabulü ile; davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasındaki 3.000,00-TL asıl alacak, 438,66-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.438,66-TL'den davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın KABULÜ İLE; davacının ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasındaki 3.000,00-TL asıl alacak, 438,66-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.438,66-TL'den davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine,
(2)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 234,89-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 58,73-TL'nin harçtan mahsubu ile bakiye 176,16-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
(3)Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL başvuru harcı, 58,73-TL peşin harç, 2.850,00-TL bilirkişi ücreti, 246,70-TL tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 3.209,83-TL yargılama masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
(4)Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(5)Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 3.438,66-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
(6)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)-(14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
(7)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekili yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, okunup usulüne uygun anlatıldı. 15/12/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.