T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/229 Esas
KARAR NO:2021/672
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 ...Hariç))
DAVA TARİHİ:13/04/2020
KARAR TARİHİ:20/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 ...Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 03/07/2018 tarihinde ... İşletme Müdürlüğü hizmet sahası içinde bulunan ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak NO:11 adresinde ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan çalışma esnasında davacı şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiğinin tespit edildiğini, meydana gelen tesis hasarı ve enerji kesintisinin davacı şirketin yüklenici şirketi tarafından giderilmiş olduğunu, işbu hasarın onarımında sarf edilen malzeme, montaj ve işçilik gibi bedellerin zarar verenden tahsili amacıyla KDV dahil olmak üzere toplam 5.411,09 TL borcun davalı yana tahakkuk ettirildiğini, ayrıca davalı tarafından 03/07/2018 tarihinde ... işletme Müdürlüğü Hizmet Sahası içerisinde bulunan ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... önü adresinde ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan çalışma esnasında davacı şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiğinin tespit edildiğini, meydana gelen tesis hasarı ve enerji kesintisinin davacı şirketin yüklenici şirket tarafından giderilmiş olup bu hasarın onarımında sarf edilen malzeme, montaj ve işçilik gibi bedellerin zarar verenden tahsili amacıyla KDV dahil olmak üzere toplam 43.530,70 TL borcun davalı yana tahakkuk ettirildiğini, davalı tarafından hasar bedellerinin ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine toplam 48.941,79 TL hasar bedeli ile 1.798,11 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 50.739,90 TL'nin tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını ve borçluya ödeme emri gönderildiğini, davalının ödeme emrini tebellüğ ettikten sonra borca ve icra takibine itiraz ettiğini, borçlunun itirazında icra dairesinin yetkisine, takibe, takibe konu borca, borç miktarına, faize, faiz oranına, ödeme emrine asıl alacak ve ferilerine külliyen itiraz ettiğini, takibin durdurulmasını talep ettiğini, icra takibinin durdurulduğunu, borçlunun itiraz ederek takibi durdurmuş ise de itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, icra takibine konu olan alacağın davalının kusurlu şekilde yürüttüğü kazı çalışmaları sebebiyle uğranılan maddi zararlardan ibaret hasar bedeli olduğunu ve zarar veren davalının bedelden sorumlu olduğunu, haksız fiilden doğan davalarda zarar görenin yerleşim yerinin icra daireleri ve mahkemelerinin de yetkisinin bulunması dolayısıyla zarar gören davacı şirketin yerleşim yerinin tabi olduğu İstanbul Adliyesinin icra daireleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davalının haksız fiilden kaynaklanan davacı kuruma vermiş olduğu zararı henüz tazmin etmediğini, hasar bedeli alacağına ilişkin icra takibine de kötü niyetli itiraz ettiğini belirterek davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazın iptali ile takibin devamına, davalı / borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkememizin bu davada görevli olmadığını, davacının tazminat talebine dayanak gösterdiği olguların hizmet kusuru niteliğinde olduğundan davanın ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 2. ve 13.maddeleri gereği görevli idare mahkemesinde açılabileceğini, sorumlu ve davalı aktif hasım olanın müteahhit firma olduğunu, her türlü zarar ziyan kaza ve hasarların firmaya ait olduğunu, çalışmayı yapan müteahhit firmanın tespiti halinde ihbarını talep ettiklerini, davalının bu davanın tarafı olmadığını, dava konusu hasar iddiasına bağlı tazminat talebinin muhatabının davalının olmadığını, davalının eylem ve işlemlerinden doğan bir zararının olmadığını, hukuken sorumluluğunun da bulunmadığını, davalının idari bir kamu kurumu olduğundan atıksu kanalları ile ilgili yapım bakım ve onarım çalışmalarını müteahhit firmalar aracılığı ile yürüttüğünü, yüklenici firmalara ihale ile iş teslimi sırasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince işin tamamlanmasına kadar meydana gelen her türlü zarar ve ziyandan yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, dava konusu hasar iddiasına bağlı tazminat talebinin muhatabının davalı kurum olmadığını, davanın konusunun hasar olduğunu hasar da haksız fiil olarak nitelendirildiğini, haksız fiilden kaynaklanan davalarda ise ancak yasal faizin istenilebileceği, bu nedenle davacının avans faiz talebinini kabul etmediklerini, davacının icra inkar tazminatı talebinin de haksız ve hukuka aykırı olarak reddinin gerektiğini, borcun likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın husumetten reddine, esastan incelemeye gidilmesi halinde yersiz ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; ... adına yapılan kazı çalışması sırasında davacıya ait tesisata zarar verildiği iddiasına dayalı olarak talep edilen alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası getirtilerek incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine 48.941,79 TL hasar bedeli, 1.798,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 50.739,9 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
... Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Müdürlüğüne yazılan müzekkere ile ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak NO:11 adresinde alt yapı kazı çalışması yapılması için ...'nin 09/07/2018 tarih ve ... sayı ile Müdürlüklerine yapılan müracaatı üzerine 10/07/2018 - 14/07/2018 tarihleri arası kazı çalışması yapılması için Altyapı Ruhsatı verildiği bildirilerek Altyapı Ruhsat Formu fotokopisi dosyamıza sunulmuştur.
...'a yazılan müzekkere İşletme Müdürlüğü Hizmet Alım Sözleşmesi, Hasar Tutanak ve Fotoğrafları suretleri celp edilmiştir.
... Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi adresinde 03/07/2018 tarihinde herhangi bir özel veya tüzel kişiye kazı çalışması yapması için Altyapı kazı ruhsatının verilmediği bildirilmiştir.
...'ye yazılan müzekkere ile ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak adresinde bahse konu tarihte 2017 Yılı Avrupa 1. Bölge Abone İşleri Daire Başkanlığı İçmesuyu ve Atıksu Yapım Bakım ve Onarım İşi Yüklenicisi ... İnşaat .. A.ş. + ... .. A.Ş. İş Ortaklığı firması uhdesinde atıksı kanal yenileme çalışması yapıldığı ve bahse konu hasar bedeliyle ilgili bilgi, belgeler ve firma ile kurumları arasında imzalanmış sözleşme örneğini dosyaya sunulmuştur.
Davalı vekili 05/08/2020 tarihinde UYAP sistemi üzerinden gönderdiği dilekçe ile, söz konusu oluşan zarar ve ziyandan yüklenici firmanın sorumlu olduğunu belirterek davanın ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Asf. Taah. San.ve Tic. A.ş.'ye ibarını talep etmiştir.
Dava ... .. A.Ş.ve ... İnş.San....A.Ş.'ye ihbar edilmiş, ihbar olunanlar vekili 24/08/2020 tarihli cevap dilekçesi ile; öncelikle husumet itirazında bulunduklarını, ihbar olunan şirketlerin davacıyı zarara uğratan bir eylemi ve işlemi bulunmadığını, davacının davasını hem zarar hem de kusur yönünden ispatla mükellef olduğunu, davacıdan ihbar olunan şirketlere oluşan zararla ilgili sözlü ya da yazılı bir talepte bulunulmadığını, davaya konu kazı alanındaki işin 2017 yılı Avrupa 1.Bölge Abone İşleri Daire Başkanlığı İçmesuyu ve Atıksı Yapım, Bakım, Onarım İşi olup ... nezdinde çalışmaların halen devam ettiğini, davaya konu hasar tarihinde ... İnşaat tarafından çalışmaların sürmekte olduğunu, davaya konu hasar bedellerinin ilgili alt yapı kuruluşunun alt yapısının gayri fenni döşenmiş olması, gerekli ikaz ve uyarı önlemlerinin alınmamış olması, tutanak ve tebligatların tek taraflı düzenlenmiş olması hasebi ile iptal edilmesi gerektiğini, davacının gerek ruhsat talebinde kazı yapılacak yerdeki elektrik kablolarının haritasını vermeyerek, gerekse şartnameye uygun döşemeyerek hem kazıyı yapan çalışanların hayati tehlike altına girmesine hem de kabloların zarar görmesine sebep olduğunu, bu nedenlerle öncelikle husumet yokluğundan davanın reddine, mahkemenin aksi kanatte olması halinde davanın esastan reddine, hasar tarihi itibarı ile işin yapımını üstlenen ... ... İnş. San.ve Tic.Ltd.Şti.nin davaya dahil edilmesini, hasar tarihi itibarı ile ihbar olunan şirketlerin iş ve işlemlerini sigorta şirketi ile yapmış olduğu sözleşme çerçevesinde sigorta teminatı altına aldığını, bu kapsamda İnşaat All Risk Sigorta poliçesi sigortacıları ... Sigorta A.Ş.ile ... Sigorta A.Ş.ye davanın ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 07/05/2021 tarihli raporda; emsal ilam gereği işçilik - montaj - araç - personel giderlerinin davacı kurumca talep edilemeyeceği, dosya kapsamına sunulan hasar tespit tutanağı ve yazışmalar kapsamında hasarın varlığının sabit olduğu, davacı ...'a ait alt yapi tesislerinin standartlar çerçevesinde tesis edildiği anlaşılmış olup davalı tarafça bu durumun aksini ispat eden bir tespit bulunmamakta, tutanak kayıtlarına da herhangi bir şerh düşülmediği, ayrıca davalı şirketçe çalışma yapılan atık su hat derinliği davacının yer altı kablo güzergahından daha fazla olduğu, açıklanan nedenlerle davacı şirkete müterafik kusur bakımından yeterli delil bulunmadığı kanaatine varıldığı, ... bünyesinde çalışan AOB (Arıza Onarım Bakım) görevlilerince arızanın giderildiği anlaşılmış üstelik dosya kapsamında yer alan ... Sistem İşletme Müdürlüğünce davalıya gönderilen 03/10/2018-28/09/2018 tarihli yazı içeriklerinde hasarın ekiplerince tamir edildiğinin açıkça belirtildiği, arızayı gideren AOB (Arıza Onarım bakım) tarafından davacı ...'a kesilmiş herhangi bir faturanın bulunmadığı, sunulan 01.02.2018 tarihli Hizmet Alim Sözleşmesi tarafı şirket (... ORTAKLIĞI) tarafından dava konusu hasar ile ilgili olarak kullanılan malzeme ve yapılan işçilik bedelini gösterir davacı ...' a kesilmiş herhangi bir fatura veya iş emri vb. belge örneğine rastlanmadığı, sözleşme Madde-10 içeriğinde “Yüklenici her ayın sonunda şirketin belirlediği kriterlerde yapılan işi bildirerek şirketin onayını almasından sonra fatura düzenleyecek ve ödeme ertesi ay içerisinde yapılacaktır. şeklinde açık hükmün yer almadığı, dosya kapsamında yer alan Hasar Tespit Tutanak formu, İş Görev Emri ve Hasar Süreci Bilgilendirme formunda 01.02.2018 tarihli Hizmet Alım Sözleşmesi tarafı şirket (... ORTAKLIĞI) yetkili imzasına da rastlanmadığı, açıklanan nedenlerle davacı ... tarafından arızanın kendi elemanları dışında özel adam tutularak onarımının yapıldığı hususunun belgelendirilemediği. hasar adresindeki çalışmanın davalı ...'nin yüklenicisi ihbar olunan şirketler tarafından yapılmış olsa dahi gerek idarenin (...) gerekse idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlilerinin yüklenici şirket üzerinde denetim gözetim yetkisi olacağı, takibin her iki hasar için toplam 13.225,72 TL, (KDV dahil kablo + ek muf + demir direk malzeme bedeli) + 485,91 TL (takip tarihine kadar işlemiş faiz) 13.711,63 TL üzerinden davalı ... Genel Müdürlüğü ve ihbar olunan şirketler ... İnşaat San. ve Tic.A.Ş. - ... Asf Taah ve Tic.A.Ş. adına devam edebileceği, sunulan Alt Yapı Ruhsat Formları doğrultusunda davalı tarafça çalışma yapıldığı hususunun sabit olduğu, ruhsat belge tarihi hasar tarihi sonrasına ait olduğu, ruhsat içeriklerinde “Altyapı kazı çalışmasının, çalışmanın yapılacağı güzergahta bulunan mevcut altyapı tesislerine zarar verilmeden yapılması şartı" getirildiği, ... Ulaşım Daire Başkanlığı'nın 16/06/2020 tarihli yazı ekinde yer aları Yol Hat Paftasında hasara uğratılan elektrik hattının varlığının açık olduğu, bu duruma rağmen hasara sebebiyet verildiği belirtilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Öncelikle davalı tarafın hak düşürücü süreye yönelik itirazının, davalı tarafça takip dosyasına 12/12/2018 tarihinde itirazda bulunulmuş olması ve söz konusu itiraz dilekçesi ve durdurma kararının davacı tarafa tebliğ edilmemiş olmasından dolayı dava yasal hak düşürücü süre içinde açıldığından reddine, davalı tarafça süresi dahilinde yapılan zamanaşımı defiinin olay ve icra takip tarihi arasındaki süreyle genel zamanaşımı dikkate alınarak tazmin talebinin süresinde yapıldığının tespitiyle reddine, davalı vekilince görev itirazında bulunulmuş ise de, tarafların tacir olması ve uyuşmazlığa konu edilen hususun ... adına yapılan kazı çalışmaları sırasında davacıya ait tesisata zarar verildiği iddiasına dayalı maddi tazminat talebine dayanmasından dolayı 6102 Sayılı TTK.nun 4/1 ve 5/1 maddeleri uyarınca davalı tarafın görev itirazının reddine karar verilmiştir.
Somut olayda davalı tarafından yapılan çalışmalar esnasında davacıya ait yer altı kablo hattının hasara uğradığı dosya kapsamına göre sabittir. Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”
Davalının meydana gelen zarar sebebiyle 3. şahıslara karşı asıl işveren sıfatıyla sorumlu tutulması gerektiği esas olup mahkememizce de yeterli izahatı içerir, denetlenebilir ve hükme esas alınabilir nitelikteki teknik bilirkişi raporu ile davacıya ait alt yapı tesislerinin standartlar çerçevesinde tesis edildiği, hasara uğrayan yer altı kablosunun ancak bir iş makinesi ile kopartılabileceği, hasara çalışma yapan operatörün tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle sebebiyet verdiği, davalı şirketçe çalışma yapılan atık su hat derinliğinin davacının yer altı kablo güzergahından daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Hasara uğrayan kablonun onarımı davacı çalışanlarınca ilave kablo ve ek malzemesi kullanılarak giderilmiştir.
Davacı tarafça davalıdan hasara uğrayan kablolar için malzeme, işçilik, araç, personel, dağıtılamayan enerji bedeli, eşik kesin süresi aşım bedeli, etüd koordinasyon bedeli talep edilmekle birlikte; Yerleşik Yargıtay içtihatları ile de belirtildiği üzere zarar gören ancak haksız fiil nedeniyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilecektir. Zarar görenin zararı giderebilmek için kendi çalıştırdığı isçilerine ödediği ücretler genel idare giderleri olup, haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderlerden olduğu, hasarın giderilmesi için özel olarak işçi tutup çalıştırma veya harcama yapma söz konusu ise ve özel olarak işçi tutup çalıştırıldığının ve harcama yapıldığının kanıtlanması halinde işçilik bedelinin ödenebileceği belirtilmektedir. Davacı tarafından arızanın kendi elemanları dışında özel adam tutularak onarımının yapıldığına ilişkin dosyaya sunulmuş bir belge bulunmadığı nazara alınarak; davacı kendi çalışanları tarafından yapılan işçilik, montaj, araç ve personel giderlerini, yine davacı tarafından uzman, mühendis, müdür, Bölge Müdürü personeli davacı bünyesinde görevli personel olduğundan, dışardan personel hizmeti alınmadığından Etüd Koordinasyon Bedel Talebini davalıdan talep edemeyecektir.
Yine davacı tarafından dağıtılamayan enerji bedeli talep edilmiş ise de, otomatik olarak üretilmeyen ancak kullanıldığı anda üretilen elektriğin satılamadığından bahisle dağıtılamayan/satılamayan enerji bedeli talebinin olamayacağı değerlendirilmiş, Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği kapsamında davacı şirketin orta gerilimde bildirimsiz kesintilerde 24 saate kadar alçak gerilimde bildirimsiz kesintilerde 48 saate kadar abonelerine tazminat ödememe hakkı bulunduğundan ve dava konusu arızanın bu süreler aşılmayacak şekilde elektrik kesintisine sebep olabileceği, üstelik davacı tarafından herhangi bir abonesine ait kesinti kaynaklı tazminat ödendiğine ilişkin belge de sunulmadığından davacının eşik kesinti süre aşım bedel talebinin de reddine karar verilmiştir. Öte yandan bilirkişi raporu ile davacının malzeme bedeli olan 13.225,72 TL kablo ek muf bedeli, demir direk malzeme bedeli ödediği ve bu bedelin talep edilebileceği anlaşılmaktadır. Belirtilen bu sebeplerle davalı tarafından yapılan çalışmalar esnasında davacıya ait yer altı kablo ve tesisat hattının hasara uğradığı dosya kapsamına göre sabit olup, haksız fiil hükümleri çerçevesinde davacının davalı kurumdan olan taleplerinden kablo malzeme bedelini talep edebileceği, diğer taleplerinin ise yukarıda açıklanan sebepler nedeniyle davalıdan istenemeyeceği anlaşılmış olduğundan; davacının toplam 50.739,90 TL üzerinden icra takibi yapmış olduğu dikkate alınarak, davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davalının .... İcra Müd.'nün ... E. İcra dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptaline, takibin 13.225,72-TL asıl alacak 485,91-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 13.711,73-TL üzerinden takip talebindeki kayıtlarla devamına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, ayıca alacak likit ve belirlenebilir olmadığından şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın 13.225,72-TL asıl alacak ve 485,91-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 13.711,73-TL alacak üzerinden üzerinden İPTALİ ile, takibin bu miktarlar üzerinden DEVAMINA, asıl alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek % 9,00 oranında ve TCMB tarafından belirlenen değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına,
2-Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 936,64 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 612,82 TL harcın mahsubu ile 323,82 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 675,82 TL harç, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 147,00 TL tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 1.622,82 TL yargılama masrafından davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 438,54 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, reddedilen miktar itibariyle AAÜT mad.13/3 uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davada haklı çıkma oranına göre 356,71 TL'sinin davalıdan, 963,29 TL'sinin davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
8-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır