T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/26 Esas
KARAR NO:2022/298
DAVA:Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:13/01/2020
KARAR TARİHİ:20/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacının emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalısı ... İth ve Paz Ltd Şti tarafından ...'da yerleşik ... şirketinden 14/01/2019 tarihli muhtelif faturalar ile satın alınan giyim eşyası cinsinden yükü nakliye rizikolarına karşı sigorta teminatı altına aldığını, sigortalı ... İthalat tarafından ithal edilen malın ...'dan İstanbul Türkiye'ye nakliyesi amacıyla sigortalı ... İthalat'ın davalı ... Taşımacılık ve Tic AŞ ile anlaştığını ve taşımanın davalı tarafından asıl taşıyıcı sıfatıyla üstlenildiğini, davalının ise, taşıma işinin fiilen gerçekleştirilmesi amacıyla ...'da yerleşik dava dışı ...şirket ile anlaşarak alt taşıma sözleşmesi akdetmiş olup, fiili taşıyıcı ... şirketi tarafından konu taşımaya ilişkin CMR senedi düzenlendiğini, taşımanın ... plakalı araç vasıtasıyla yapıldığını, eşyanın ...'da taşımayı gerçekleştirecek araca yüklenmesinin ardından sürücünün geceyi geçirmek için park ettiğini, aracın park halinde iken sabaha karşı hırsızlık olayında yükün büyük bir kısmının çalıştığını, yapılan ekspertiz incelemelerinde hırsızlık sonucu sigortalı şirket ... İthalat'ın poliçe kapsamındaki zararının 73.442,66Euro olduğunun tespit edildiğini, bu doğrultuda davacının, poliçe kapsamındaki sorumluluğu gereği sigortalısı ... İthalat'a 28/03/2019 tarihinde sigorta tazminatı ödemesinde bulunduğunu, dava konusu taşımanın, her ikisi de Karayolunda Uluslar arası Eşya Taşıma Sözleşmeleri Hakkındaki Milletlerarası Sözleşme (CMR Konvansiyon) taraf ülkeler olan ... ve Türkiye arasında yapıldığından, davaya anılan konvansiyon hükümlerinin uygulanacağının tereddütsüz olduğunu, bu doğrultuda taşıma sırasında meydana gelmiş hasar nedeniyle yük sigortacısı sıfatıyla zarar gören ilgililere ödenmiş tazminatın, asıl taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olan davalıdan tahsili gerektiğini beyanla, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, 73.442,66Euro tazminatın ödemenin yapıldığı 28/03/2019 tarihinden itibaren kamu bankalarınca 1 yıl vadeli Euro mevduata uygulanan en yüksek faiz orandaki faizi ve diğer ferleriyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu taşıma işini fiilen gerçekleştirmiş olmayan davalının, uluslararası bir anlaşma olan ve Anayasanın 90.mad hükmü gereği somut olayı değerlendirirken ele alınması gereken CMR Konvansiyonu hükümleri çerçevesinde taşıma işleri aracılığı (komisyonculuğu) hizmetleri verdiğini, davalının sadece yükün alt taşıyıcı aracılığıyla taşınmasının organizasyonunu yük sahibi adına yapan taraf olduğunu, dolayısıyla herhangi bir hasar durumunda yük sahibinin hasar tazmin talebinin fiili taşıyıcı olan alt taşıyıcıya yöneltilmesi gerektiğini, bu nedenle öncelikle davalıya husumet yöneltilemeyeceğinden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davalının taşımadan oluşan zararlar kapsamında ... isimli sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, ayrıca fiili taşıyıcının ... olup, davanın anılan şirketlere ihbarı gerektiğini, dava konusu taşıma iş ve süreçlerini CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu, CMR hükümleri uyarınca sorumsuzluk klozları ve kasıt yokluğunun söz konusu olduğunu, CMR konvansiyonu 17.mad çerçevesinde hasar taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse, taşımacının sorumlu tutulamayacağını, hırsızlık olayının kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir halde meydana geldiğini, sürüş süresinin dolması, taşıtın eşyanın teslim alındığı firma alanında güvenli bir alana park edilmiş olması, taşıyıcı tarafından en yüksek özenin gösterildiğinin açıkça kanıtı olduğunu, hasarın buna rağmen meydana geldiğini, bu halde taşıyıcının hırsızlık olayından dolayı sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, CMR konvansiyonu 17.mad uyarınca önlenmesine olanak bulunmayan hırsızlık olayı nedeniyle taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağını, CMR hükümleri uyarınca SDR hesaplama yöntemi uyarınca hesaplama yapılması gerektiğini ve CMR faiz oranının uygulanması gerektiğini, faizin CMR hükümleri uyarınca hesaplanması gerektiğini, faiz isteğinin davacı taraftan yazılı olarak gönderilmemiş olup, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı şirketin sorumlu tutulması halinde faizin dava tarihinden itibaren %5 olarak işletilmesi gerektiğini beyanla, reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, sigorta poliçesi, faturalar, ekspertiz raporu, hasar tazminat makbuzu,dekont, CMR senedi, mailler, Yargıtay ilamları, yazışmalar celp olunmuştur.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişiler Lojistik ve Taşımacılık Uzmanı ..., ... ve Sigortacılık Uzmanı ... tarafından tanzim olunan 05/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı fiili nakliyecinin tanzim ettiği 25/01/2019 günlü ... nolu hamule senedinin incelenmesinde, gönderenin ...'da mukim ..., gönderilenin Türkiye'de mukim ... Ltd Şti olup, yükleme yerinin ..., yükün 76 koli grupaj yükü olarak kayıtlandığını, taşımayı yapan aracın plakasının ise... olarak kayıtlandığını, 4 Ocak 1995 gün ...nolu resmi gazetede konvansiyona taraf olma yönündeki Bakanlar Kurulu kararının yayınlanması ile ülkemizin de konvansiyona taraf olduğunu, davacının, sigortalı ... lehine tanzim ettiği nakliyat abonman sözleşmesini ve emtia nakliyat sigorta poliçesini ve sigortalısına yaptığı ödemenin banka havale dekontunu dosyaya sunduğunu, hamule senedinin tarihinin 25/01/2019 olmakla işbu nakliyat abonman sözleşmesinin emtia nakliyat sigorta poliçesinin uyuşmazlık konusu taşımayı kapsadığını, gerek abonman poliçesi gerekse bağlı tanzim edilen sefer poliçesindeki hırsızlık teminatı ile ilgili özel şartların, sigortalının kendi araçları ile yapacağı taşımalar için getirilmiş özel şartlar olduğunu, poliçe kapsamındaki özel şartların sigortalının araçları ile yapılacak taşımalar için getirildiği yönündeki davacının iddiasına itibar edilmediğini, davacının sigortalısına 28/03/2019 günü ... Bankasından yaptığı 73.442,66 Euro ödemenin, davacı tarafından tanzim edilen nakliyat abonman sözleşmesi ve u poliçeye bağlı tanzim edilen emtia nakliyat sigorta poliçesi kapsamında kaldığını, davalı ...'nın işbu taşımada ilk nakliyeci olarak yer aldığını, davalının CMR konvansiyonu 18.1 kapsamında iddiasını tevsik edimini ifa edecek bir delil sunmadığını, mevcut olayda CMR 17.2 mad yer alan taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durum olarak değerlendirilemeyeceğini, Yüksek Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, buna bağlı olarak davalının hırsızlık nedeni ile doğan zarardan CMR 17.mad göre sorumlu olduğunu, davalının, çalınan mal değerinin 73.442,66Euro olduğu yönündeki davacı iddiasına itiraz etmediğini, Yargıtay ilamı, aracın park edildiği alanın koşulları ve hırsızlığın kolluğa beş gün sonra ihbar edilmesi dikkate alındığında, davalının sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağını, mahkemenin aksi görüşte olması ve fiili nakliyecinin hırsızlık fiiline yol açan ediminin kötü hareketi veya isteyerek kötü harekete eş değer sayılan kusuru olarak kabul edilmemesi halinde, davalının bu kez CMR 23.3 mad yer alan sınırlı sorumluluktan yararlanacağını, bu halin kabulünde ise, davalının sorumluluğunun ancak karar tarihindeki TCMB Euro/SDR kurunun 2.543,32 SDR ile çarpılması ile bulunabileceğini, davacının HDI'nın 3095 sayılı Kanunun 4.a maddesinde yer alan şekilde kamu bankalarınca bir yıl vadeli Euro hesabına uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasını talep ettiğini, bu halde uygulanacak faizin talep ile CMR 27.1 mad bağlı kalınarak yıllık %5 faiz oranını geçmemek üzere kamu bankalarınca bir vadeli Euro hesabına uygulanan en yüksek faiz oranı olabileceğini belirtmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup rapora karşı beyanlar ve itirazlar dosyaya ibraz edilmiş, itirazlar doğrultusunda tanzim olunan bilirkişi ek raporunda; tarafların beyan ve itirazlarını incelediklerini, davalının kök rapora yaptığı itirazlara katılmadıklarını ve kök raporda yer alan görüşte ısrar ettiklerini belirtmişlerdir.
Dava, davacı sigorta şirketine sigortalı bulunan emtianın davalının sorumluluğunda taşındığı sırada zarar gördüğünden bahisle, sigortalıya ödenen tazminat miktarının davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının savunması, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, ...-7 numaralı emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalısı ... İthalat ve Pazarlama Ltd Şti tarafından ...'da yerleşik .... Şirketinden 14/01/2019 tarihli faturalar ile satın alınan giyim eşyası cinsinden yükü nakliye rizikolarına karşı sigorta teminatı altına alındığı, sigortalı ... İthalat tarafından ithal edilen malın ...'dan Türkiye'ye nakliyesi amacıyla sigortalı ... İthalat'ın, davalı ile anlaşarak taşımanın davalı tarafından asıl taşıyıcı sıfatıyla üstlenildiği, davalının ise, dava dışı ...Şti ile alt taşıma sözleşmesi akdettiği, fiili taşıyıcı ...Şirketi tarafından CMR senedi düzenlendiği, taşımanın ... plakalı araç vasıtasıyla gerçekleştirildiği, taşıma sürecinde meydana gelen hırsızlık olayında yükün bir kısmının çalındığı, bunun üzerine davacı tarafından sigortalısı ... İthalat'a poliçe kapsamında 28/03/2019 tarihinde 73.442,66Euro ödeme yaptığı, davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca dava dışı sigortalısına hasar bedelini ödemesi nedeniyle sigortalısının haklarına halef olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ise, davacı sigorta şirketine sigortalı bulunan emtianın davalının sorumluluğunda taşındığı sırada zarar gördüğünden bahisle, sigortalısına ödediği tazminat bedelinin davalıdan tahsili noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
Dosyaya sunulan ödeme dekontuyla davacının sigortalısına sigorta tazminatı olarak 28/03/2019 tarihinde ... Bankasından ... referans no ile 73.442,66 Euro ödediği sabittir. Davacının sigortalısına yaptığı işbu ödemenin, davacı tarafından tanzim olunan nakliyat abonman sözleşmesi ve bu poliçeye bağlı tanzim edilen emtia nakliyat sigorta poliçesi kapsamında olduğu görülmüştür.
Uyuşmazlığa konu davanın ...'dan Türkiye'ye yapılan emtia taşıması olması nedeniyle "Eşyaların Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesi (CMR Konvansiyonu) " kapsamında olduğu, dava da özellikle taşıyıcının sorumluluğu bakımından CMR Konvansiyonu hükümleri çerçevesinde değerlendirmesi gerekmekte olup, CMR Konvansiyonu Madde-17/1 göre "taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur." hükmünü amirdir. CMR Konvansiyonu 17/2 göre taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat etmedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır. CMR 17 ve devamı hükümlerine göre hasarın taşıma sürecinde meydana gelmesi halinde kural olarak taşıyıcının sorumluluğu söz konusudur.
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporuna göre, davalı tarafından sigortalı ... İthalat'a tanzim edilen 14/02/2019 gün 934213 nolu faturanın açıklama kısmında acentelik hizmet ve teslim belgesi açıklaması ile 35 Euro, navlun ücreti açıklaması ile 1.080Euro ücretlendirme yapıldığı, diğer yandan sigortalı ... İthalat ile davalı firma arasındaki e-posta yazışmalarında davalının taşıyıcı olduğunu beyan ettiği, diğer yandan hırsızlık tarihi sonrası davalı tarafından gönderilen e posta ile de fiili taşımayı yapan firmanın alt taşıyıcı olduğunu beyan ettiği, davalının işbu taşımada ilk nakliyeci olarak yer aldığı, CMR Konvansiyonunun 18.1 maddesi ile 17.2.maddesine dayanan iddiaların ispat yükünün taşıyıcıda olduğu, ayrıca araç sürücüsünün kolluğa verdiği ifadede, yüklemeyi saat 21:30'da bitirdiği, dinlenmek ve ertesi gün yola çıkmak için aynı şirketin alanı içinde bulunan park yerine park ettiğini ifade ettiği, yüklemenin 79 kilo parsiyel havaleli yük olup, yüklemenin bitiş saati itibari ile aracın güvenli bir otoparka götürülmesini mani olacak bir hal olmadığı, yüklemede geçen süre nedeni ile sürücünün sürücü yasağı kapsamında da olmadığı, diğer yandan davalının CMR konvansiyon 18.1 kapsamında bu iddiasını tevsik edimini ifa edecek olay yeri krokesi, var ise uydu kaydı, sürücünün takometre kaydı vs.iddiasını ispat yükünü ifa edecek bir delil sunmadığı, diğer yandan bilirkişi heyetince yapılan araştırmada iddia edilen olay yerine 1 saat mesafede güvenli Tır otoparklarının olduğu, sürücünün dinlenme vb.gibi ihtiyaçlarını gidermek zorunda olduğu zaman dilimlerinde, aracı ve içindeki yükü emniyete alacak şekilde güvenli bir otoparka park etmesi gerektiği, davalı nakliyeci sürücünün dinlenmesi aşamasında, aracını emniyetsiz bir alanda tuttuğu, eğer nakliyecinin aracını emniyetli korumalı bir otoparka park etmiş olsaydı, araç sürücüsünün dinlenme süresinde aracın ve yükün emniyette olacağı, o halde mevcut olayın CMR 17.2.maddesinde yer alan taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durum olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla davalının hırsızlık nedeni ile doğan zarardan CMR 17.mad göre sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Hasar miktarı yönünden yapılan incelemede ise, davalının çalınan mal değerinin 73.442,66Euro olduğu yönündeki davacı iddiasına itiraz etmediği, davacı tarafından sigortalısına hasar bedeli olarak 73.442,66Euro ödendiği, TTK 1472. Maddesinde düzenlenen halefiyet ilkesi gereği davacı sigortacının dava dışı sigortalısına ödediği bedeli, taşıma işini üstlenen ve taşıma sırasında hırsızlık nedeniyle emtianın hasarlanmasında sorumlu olduğuna kanaat edilen davalıdan talep edebileceği anlaşılmakla; 73.442,66 Euro tazminatın ödemenin yapıldığı 28/03/2019 tarihinden itibaren kamu bankalarınca Euro mevduatına uygulanan 1 yıl vadeli en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine (CMR 27/1. Maddesinde belirtilen yıllık %5 faiz oranını geçememek şartıyla) karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, 73.442,66 Euro tazminatın ödemenin yapıldığı 28/03/2019 tarihinden itibaren kamu bankalarınca Euro mevduatına uygulanan 1 yıl vadeli en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, (CMR 27/1. Maddesinde belirtilen yıllık %5 faiz oranını geçememek şartıyla)
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 41.060,61TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 32.803,29TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 8.200,83TLnin mahsubu ile bakiye 24.602,46TLnin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti ve posta masrafı olmak üzere toplam 1.199,50TLnin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, Ayrıca davacı tarafından dava açılırken yatırılan 8.200,83TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/04/2022
Başkan ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Katip ...
E-İMZALI