T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/33 Esas
KARAR NO: 2020/34
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 14/01/2020
KARAR TARİHİ: 16/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı ... dava dilekçesinde özetle; Müşterisi olduğu ... Bankası A.Ş.'den aldığı çek koçanının... ve ... seri numaralı çeklerini kaybettiğini, numarasını bildirdiği işbu çekleri ticari iş karşılığı olarak hiçkimseye vermediğini, kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde mağduriyetinin oluşacağından bahisle dava konusu çek üzerine ödeme yasağı kararı konularak zayii nedeniyle de çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(II) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava, TTK nun 818/20 madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762 ve 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
“...TTK’nun 730/20 madde ve bendi yollamasıyla aynı yasanın 669 vd maddeleri uyarınca rızası dışında elinden çıkması nedeniyle çekin iptalini isteme hakkı hamile aittir... keşideci ... elinden çıkan çek bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Ancak çek hamiline tanınan iptal davası açma hakkını kullanamaz. Mahkemece davanın öncelikle bu bedenle reddi gerekirken...” (Y.11.HD.’nin 31.05.1999 gün E.99/3094, K 99/4676 sayılı kararı)
“TTK’nun 730/20 maddesi uyarınca çeklerde de uygulanması gereken TTK’nun 669. ve onu izleyen maddelerde olduğu gibi çekin ziya nedeniyle iptal davası açma hakkı lehdar ve hamile tanınmış bir hak olup, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır...” (Y.11.HD.’nin 18.06.1990 gün E.89/4807, K 90/4817 sayılı kararı)
Açıklanan nedenlerle, keşidecinin doğrudan doğruya mahkemeye bu konuda çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası ancak hamil tarafından açılabilir. Ayrıca; ilgili çeklerin çalındığının bildirildiği tarihte boş olduğu ve piyasaya sürülmeyip iptali talep olunabilecek nitelikte de bulunmadığı anlaşıldığından 6100 Sayılı HMK 320-(1) maddesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
(IV) HÜKÜM SONUCU :
(1)Boş çek yaprakları kambiyo vasfı niteliği taşımadığından davanın REDDİNE,
(2)Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
(3)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
(4)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
(5)Dosya üzerinden karar verilmekle gerekçeli kararın re'sen davacıya tebliğine,
Dair, evrak üzerinden yapılan inceleme sonucunda; 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen davacıya tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar verildi.
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.