T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/531 Esas
KARAR NO:2021/1012
DAVA:Menfi Tespit (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/04/2019
KARAR TARİHİ:23/12/2021
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında 27/07/2020 tarihinde 2020/232 sayılı görevsizlik kararıyla Mahkememizde görülmeye başlanan menfi tespit davasının açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... 16. Noterliğinin 07/09/1999 tarihli ve ... yevmiye numaralı vekalatnameyle ...'nın kullanacağı şahsi kredi için ...'taki taşınmazını teminat göstermek üzere ...'ya vekaletname verdiğini, vekaletname tarihinin 1999 olduğunu, üzerinden 20 yıl geçtiğini ve vekalatnamenin sadece ...'nın şahsi kredi borçlarını teminatlandırmak için verildiğini, 3. şahısların herhangi bir ticari iş ve işletme için teminat verme yetkisi içermediğini, ayrıca vekaletnamede ...'nın müvekkilini 3. şahısların borçlarından dolayı borçlandırma ve bu borçlara ilişkin kefalet verme hak ve yetkisininde olmadığını, vekaletnamede müvekkilinin kefil olarak gösterilebileceğine ilişkin bir irade beyanının da bulunmadığını, burada yetki sınırlarının aşıldığını, vekalatneme kefalet ve ipoteğin tarihinin 1999 olduğunu, üzerinden 20 yıl geçtiğini, 10 yıllık süre geçmiş olduğundan vekaletnamenin geçersiz olduğunu, BK.'nun aradığı 1 yıllık süre geçmiş olduğundan kefaletin yine geçersiz olduğunu, bu nedenle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, 1 parsel sayılı kargir bina ve arsa üzerindeki ipotek ve takyidatların kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın genel müdürlüğünün ...'da bulunması nedeniyle davanın ... Mahkemelerinde görülmesi gerektiği bu nedenle öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini, davacı tarafından davalı ... için müvekkili bankada adına hangi hususlarda işlem yapılacağı hususunun Noter tarafından da onaylanan vekaletnamede açık ve ayrıntılı bir şekilde yazıldığını, müvekkili bankanın yasal mevzuatı uyarınca şahıslara kredi veren bir kuruluş olmayıp yapılacak yatırımların ülke ekonomisine genelde ve yerelde yatırım yörelerine gerek istihdam gerekse yaratacağı katma değer açısından katkı sağlayacak şirketlerin yatırımlarını desteklediğini, vekaletnamede müvekkili banka lehine yapılacak işlemlerin açık açık belirtildiğini ve davacı ... tarafından davalı ...'ya açıkça bankadan kullanacağı kredi için ipotek tesis ve tescil etmeye bu kredilerin müşterek borçlu müteselsil kefili olmaya dair yetki verdiğini, vekaletnamenin ve ipoteğin zamanaşımına uğradığı iddiasının hukuken geçerli olmadığını, ... ili ... Mahallesinde bulunan gayrimenkulün ipotek belgelerinden anlaşılacağı üzere müvekkili banka lehine 900.000-TL ipotek bedeliyle fekki bankaca bildirilinceye kadar 1. derece 1. sıra ve 390.000-TL ipotek bedeliyle fekki bankaca bildirilinceye kadar 2. derece olmak üzere bankaya ipotekli olduğunu, öncelikle banka genel müdürlüğünün ...'da bulunması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesini, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı ...ve Yem Mamülleri .. A.Ş. ile ... tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; davacı vekili tarafından sunulan davalı bankanın yetki itirazına beyan dilekçesi ekindeki belgeler (davalı bankanın internet sitesinde belirtilen müseccel Mecidiyeköy / İstanbul adresini gösterir suret, tebligatların davalı bankanın ... adresine yapıldığını gösterir tebligat parçaları, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 05/09/2007 tarihli davalı bankanın müseccel adresinin ... / ... olduğunu gösterir gazete nüshası, davalı ...'ya vekalet veren diğer kişilerin vekaletname suretleri), davalı bankanın 29/04/2019 tarihli cevap dilekçesi ekinde TKB. kredi sözleşmeleri - kendilerine gönderilen ihtarnamelere verilen cevaplar - banka kanunu, ... Tapu Müdürlüğü ve ... Merkez İlçe Nüfus Müdürlüğünün müzekkere cevapları, davacı vekilinin ve davalı ...'nın dosyanın ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi talepli dilekçesi Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; genel kredi sözleşmesinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile bu kredi sözleşmesinin teminatı olmak üzere verilen ipoteğin fekkine ilişkindir.
Dava dosyası incelendiğinde yargılamanın daha önce ... Esas numarasıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesinde görüldüğü 10/09/2019 tarihinde 2019/432 Karar numarası ile "Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın HMK.'nun 114/1 uyarınca usulden reddine, Mahkememizin HMK md. 12 uyarınca yetkisizliğine, taraflardan birinin dilekçesiyle talep etmesi halinde dosyanın yetkili mahkeme olan ... Nöbtçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine .." yönünde karar verildiği, karara karşı davalı Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası vekilince yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2019/2604 Esas, 2020/696 Karar, 25/06/2020 tarihli kararı ile; "... Kredi sözleşmesinin tarafları tacir olup, uyuşmazlık TTK'nın 4/1-f maddesinde sayılan hususlardan doğduğundan mutlak ticari davadır. TTK 5/1. Maddesine göre uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece öncelikle görev hususunun halledilmesi gerekmektedir. Buna göre uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan mahkemece görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken istinafa konu kararın verilmesi hatalı olmuştur.... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 05/09/2019 tarih ve ... Esas - 2019/432 Karar sayılı kararının 353/1-a3 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Kayıtların kapatılarak dosyanın görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri' ne gönderilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesi' ne gönderilmesine," denilmek suretiyle hükmün kaldırılmasına kararı verilmiş ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında 27/07/2020 tarihinde 2020/232 sayılı görevsizlik kararı vermesiyle dosya mahkememize gelmiş ve mahkememizin 2020/531 Esas numarasını almıştır. Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2019/2604 Esas, 2020/696 Kararlı ilamında da belirttiği üzere eldeki davaya bakmaya görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.
Yapılan yargılama ve dosyanın incelenmesinde; davalı ... A.Ş ile diğer davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile 25/01/2001 tarihinde Kredi Sözleşmesi imzalandığı, imzalanan sözleşmede davacı ... ve diğer davalı ...'nın kefil olduğu, sözleşme nedeniyle taraflar arasında doğabilecek her türlü ihtilafta ... Mahkemelerinin yetkili olacağı hususu düzenlenmiştir. Sözleşmenin taraflarınca düzenlenen yetki hususu kefilleri de bağlayacağı, sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan HUMK 22. Maddesinde: "Mahkemenin salahiyeti intizamı amme esasına binaen tayin edilmemiş olan hallerde iki taraf bir veya mütaaddit muayyen hususa mütaallik ihtilaflarının salahiyettar olmıyan mahal mahkemesinde görülmesini tahriren mukavele edebilirler. Bu halde işbu mahal mahkemesi o davaya bakmaktan imtina edemez. " düzenlemesi mevcuttur. Buna göre taraflar arasında yapılan yetki sözleşmesi geçerli olup kefilleri de bağlar. Davalılardan ... A.Ş süresinde yetki itirazında bulunarak ... Mahkemelerinin yetkili olduğundan yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
Somut olayda davacı davaya konu genel kredi sözleşmesinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile bu kredi sözleşmesinin teminatı olmak üzere verilen ipoteğin fekkini talep etmiştir. Yargıtay kararlarında da vurgu yapıldığı üzere açılan davanın temeli incelendiğinde menfi tespit talebiyle birlikte davacı ipoteğin kaldırılması talep etmektedir. Taşınmazın aynına ilişkin davaların taşınmazın tapu siciline kayıtlı bulunduğu yer mahkemesinde açılması gerektiği 6100 sayılı HMK'nın 12/1. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davaların, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılması hakkındaki bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin ve kesin olduğu için bu konuda yetki sözleşmesi yapılamaz ve yetki sözleşmesi ile başka yetkili mahkeme kararlaştırılamaz. Kesin yetki hallerinde mahkemenin yetkili olması madde 114/1-ç' de dava şartları arasında sayılmıştır. Yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkisi kamu düzenini ilgilendirdiğinden dolayı mahkemenin yetkisizliği, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkeme tarafından da re'sen göz ününde bulundurulur. Belirtilen bu sebeplerle eldeki davada Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu, geçerli yetki sözleşmesine rağmen ipotekli taşınmazın ... ilinde bulunması sebebiyle kesin yetki hususunun varlığı dikkate alınarak; sözleşmede kararlaştırılan ... Mahkemelerinin değil, taşınmazın bulunduğu ... Asliye Hukuk Mahkemelerinin (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) yetkili olduğu anlaşılmakla mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1 ve 115. Maddesi uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
(2)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20. Maddesi uyarınca yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin kararı veren mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesi talep edildiğinde dava dosyasının yetkili ve görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Ticaret Mahkemesi davalarına bakmaya yetkili olan ve Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılmak üzere) GÖNDERİLMESİNE,
(3)Dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
(4)HMK m. 331/2 hükmü gözetilerek; dosyanın yetkili ve görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi halinde, yargılama harç ve giderleri hususunda yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesince karar verilmesine; aksi durumda talep üzerine dosyanın ele alınarak yargılama giderleri hususunda bir karar verilmesine,
(5)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı , 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/12/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.