T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/617
KARAR NO: 2021/423
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2016
KARAR TARİHİ: 31/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği 190 adet Araç Kiralama İşi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme kapsamında ... plakalı aracın 01/04/2015 tarihli tutanak ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine teslim edildiğini, davalı... Yönetim tarafından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile akdedilen sözleşme kapsamında araç davalının temin ettiği şoför davalı ... sevk ve idaresindeyken 27/03/2016 tarihinde Atatürk Bulvarı Unkapanı Köprüsü girişine çarpması sonucu araçta hasar meydana geldiğini, aracın kasko sigortacısı ... A.Ş.ye hasar başvurusu yapıldığını, sigorta şirketi tarafından araçta meydana gelen hasarın yasaklanan miktardan fazla alkollü içki almış kişi tarafından kullanılması sırasında meydana gelmesi nedeniyle teminat dışı olduğundan tazminat talebinin reddedildiğini, kaza tarihinde ... 'ın yapılan alkol muayenesinde yasal sınırın 3 katından fazla alkollü olduğunun tespit edildiğini, aracın yetkili servisince yapılan bakım ve onarımının 43.290,67 TL'ye mal olduğunu, araçta yapılan onarım nedeniyle 3 ay süreyle kullanılamadığını ayrıca aracın değerinin düştüğünü, aracın bedelinin kasko sigortacısından alınmasına engel teşkil eden bir eylemde bulunması sebebiyle diğer davalı ...Yönetimin ise adam çalıştıran sıfatıyla oluşan zarardan sorumlu olduklarını, bu nedenlerle araçta meydana gelen 43,290,67 TL hasar, 2.000,00 TL kazanç ve araçta oluşan değer kaybının tespiti ile şimdilik 5.000,00 TL olmak üzere toplam 50.290,67 TL'nin davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek MB avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin ve bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olarak tebliğ edildiğini, davanın davacının araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olması ve bu davaya bakma görevinin sulh hukuk mahkemesine ait olması sebebiyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, B.K.66 madde gereğince müvekkilinin zarardan sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, dava konusu kazanın 27/03/2016 günü gece yarısı 02:00 sıralarında mesai saatleri dışında meydana geldiğini, işverenin işi görülürken gerçekleşmediğini, zararlandırıcı olay %100 oranında kusurlu işçinin davranışı sonucu oluştuğuna göre nedensellik bağı kesilmiş olacağından istihdam eden davalı şirketin sorumluluğuna gidilmesinin hukuken mümkün olmadığını, personellerin yapacakları işle ilgili tüm talimatların Cumhurbaşkanlığı Ulaştırma Müdürlüğü tarafından verildiğini, davalı ile çalışan arasında çalıştırma ve bağımlılık ilişkisinin bulunduğundan söz etmenin mümkün olmadığını, davacı tarafça talep edilen hasar bedeli ve değer kaybı miktarlarının fahiş olduğunu, kazanç kaybı talebi haksız olduğu gibi belirtilmiş olan 3 aylık onarım süresinin makul olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda verilen 28/11/2019 tarihli karar ile, davanın kısmen kabulü ile; 34.392,22 TL hasar bedeli, 10.846,03-TL değer kaybı ve 5.625,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 50.863,22-TL'nin 27/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, bu karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesinin 2020/597 esas, 2020/3693 karar sayılı, 20/10/2020 tarihli ilamı ile, "somut olayda, zararı doğuran trafik kazasının 27/03/2016 tarih saat 02:00 'de gerçekleştiği görülmektedir. Mahkemece davalı ...'nun görevli olduğu tarih ve saatler yönünden bir araştırma yapılmadan kaza saatinde işverenin işinin görüldüğü, işverenin emir ve talimatı dahilinde hareket edildiği sırada kazanın gerçekleşip gerçekleşmediği saptanmadan davalı işveren Şirketin sorumlu tutulması doğru olmamıştır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/18133 Esas ve 2019/7766 Karar sayılı ilamı)
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, aracın hasar tespitine ilişkin değerlendirilme gerekçelerinin yetersiz olduğu, hasara ilişkin fatura kalemlerinin kaza ile uyumu ve gerekliliği ve miktarları yönünden tek tek değerlendirme yapılmadığı , kazanç kaybı talebi bakımından aracının modeli, yaşı, kaza sonucu meydana gelen hasar durumu, km'si, kullanım tarzı v.s. de göz önünde bulundurularak aracın onarımı için makul sürenin tespit edilmesi, ikame olarak kiralama bedelinin tespitine dayanak yapılan kriterlerin de ayrıntılı denetime elverişli olacak şekilde saptanması gerekmektedir. Ayrıca aracın fiiliyatta tamir edilmiş olması nedeniyle tamiratı yapan servise müzekkere de yazılarak tamirin kaç gün sürdüğünün belgeleri ile sorulmamış olması da doğru değildir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre değer kaybının belirlenmesi hususunda aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmaktadır. Hükme esas alınan raporlarda bu kritere göre hesaplama yapılmadığı kaza tarihinde yürürlükte olmayan yeni genel şartlara göre hesaplama yapıldığı anlaşılmakla, dosyadaki fotoğraflar, kaza tespit tutanağı ve tüm belgeler incelenerek, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre değer kaybının tespiti için yeniden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir" denilerek hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce yenilen yapılan yargılama ile;
Davalı ...'ın işyeri ünvan listesi ile hizmet dökümü, davaya konu ... plaka sayılı aracın onarımının yapıldığı...Ltd.Şti.nden servis kayıtları, müşteri istek formu, servis faturaları celbedilmiştir.
Dosya daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilerek BAM kararı doğrultusunda ek rapor tanzim istenmiş, düzenlenen 14/04/2021 tarihli ek rapor ile; davalı ... plaka sayılı otomobil sürücüsü...'ın olayda %100 oranında asli derecede kusurlu olduğu, tazminatta konu aracın sol ön tarafından aldığı darbeye bağlı olarak araçta oluşan hasar onarım faturası ile Kasko ekspertiz raporunda belirtilen hasar durumunun birebir aynı olduğu, davaya konu olan kaza ile araçta meydana gelen hasarın uyumlu olduğu, bu kaza sonucu meydana gelebileceği, hasar tutarının servis onarım faturasında belirtilen yedek parça ve işçilik KDV dahil olmak üzere 43.290 TL olduğu, tespit edilen hasar miktarının piyasa şartlarında göre uyumlu ve kadri maruf olduğu, Yargıtay içtihat kararları doğrultusunda davaya konu otomobilde meydana gelen değer kaybı tutarının aracın modeli, km ve hasarın boyutu ile birlikte aracın lüks sınıf bir araç olması sonucunda aracın toplam 30.000 TL değer kaybettiği, aracın hasar boyutu dikkate alındığında söküp takma, kaynaklı parça değişimi ve boyama parçaları dikkate alındığında aracın serviste tamir süresinin 20 gün olacağı, bu süre içerisinde aracın kiralama bedelinin davacının kazanç kaybının 225 TLx20 gün= 4.500 TL olabileceği belirtilmiştir.
Davacı vekili 29/04/2021 tarihli dilekçesi ile, değer kaybı taleplerini bilirkişi raporuna göre 30.000 TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu, BAM kararı ile birlikte tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı tarafından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği hizmetinde kullanılmak üzere 20/03/2015 tarihli 190 adet şöförsüz araç kiralaması sözleşmesi yapıldığı, sözleşme kapsamında davaya konu aracın 01/04/2015 tarihli tutanak ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine teslim edildiği, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile davalı ...Hiz.A.Ş.arasında akdedilen anlaşma ile davaya konu aracın davalının temin ettiği şöför ...'ın sevk ve idaresine verildiği anlaşılmaktadır.
27/03/2016 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki davacı ...Ltd.Şti.ne ait... plaka sayılı otomobil ile seyri sırasında olay mahalli Unkapanı köprüsü girişine geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu köprü üstünde bulunan demir korkuluklara çarpması ile davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, davalı araç sürücüsünün yapılan alkol kontrolünde 1.50 promil alkollü olduğu, Olay yeri kaza krokisi ve kaza tespit tutanağı da irdelenerek hazırlanan bilirkişi raporu ile davalı sürücünün 2918 Sayılı K.T.K.nun 52.maddesinin 1/a (aracın hızını kavşaklara yaklaşırken dönemeçlere girerken, tünellere, köprülere girerken azaltmamak) bendini ihlal ettiği olayda %100 kusurlu olduğu anlaşılmaktadır.
Davaya konu araçta oluşan maddi hasarın ...Ltd.Şti.tarafından kasko poliçesi kapsamında onarımının yapıldığı, tanzim edilen onarım faturasında aracın sol ön tarafından almış olduğu darbeye bağlı olarak toplam yedek parça ve işçilik tutarı KDV dahil 43.290,67 TL hasar tespit edildiği, tanzim olunan kasko ekspertiz raporuna göre araçta meydana gelen hasar ile kaza tespit tutanağında belirtilen hasarın uyumlu olduğu tespit edilmekle bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile, hasar onarım faturası ile kasko ekspertiz raporunda belirtilen hasar durumunu birebir aynı olduğu, davaya konu kaza ile araçta meydana gelen hasarın uyumlu olduğu, hasar tutarının yedek parça ve işçilik KDV dahil 43.290 TL olduğu, tespit edilen hasar miktarının piyasa şartlarına uyumlu olduğu , aracın kazaya karışmadan önceki ikinci el rayiç değeri ile (185.000 TL) kaza yaptıktan sonraki ikinci el rayiç değeri (155.000 TL) arasındaki fark değer kaybı olarak değerlendirildiğinden değişen tamir gören ve boyanan parçalar sonucu araçta 30.000 TL değer kaybının oluştuğu, aracın lüks birinci sınıf araç olması, kazanın büyüklüğü, değişen kaynaklı ve yeni parçaların onarımı ve boyanması dikkate alındığında aracın serviste kaldığı onarım süresinin 20 gün, piyasa şartlarına göre aracın günlük kira bedelinin 225 TL olabileceği, buna göre davacının talep edebileceği kazanç kaybı tutarının 4.500 TL olduğu tespit edilmiştir.
BK.66.madesinde düzenlenen adam çalıştıranın sorumluluğu için çalıştırılanın hizmetini yerine getirirken hukuka aykırı bir eylemle zarar vermesi unsurlarının gerçekleşmesi, meydana gelen zararın müstahdemin istihdam edenin maksatları için bir hizmetin görüldüğü sırada doğmuş olması zorunludur. Celp olunan SGK kayıtlarına göre davalı ...davaya konu kazanın meydana geldiği tarihte davalı şirkette çalışmaktadır. Davaya konu trafik kazası 27/03/2016 tarihinde saat 02:00'da gerçekleşmiş olmakla birlikte davacının Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile yapmış olduğu 190 adet araç kiralanması işi hizmet alımına ilişkin sözleşme ekinde yer alan teknik şartnamede araçların tamamının şehir içi veya şehir dışı görevlerde 24 esasına göre gece veya gündüz, hafta sonu veya hafta içi, resmi tatil günleri de dahil olmak üzere kullanılacağı, yüklenicinin temin edeceği araçlarla ilgili olarak şehir içi ve şehir dışı görevlendirmelerde, idarenin tayin edeceği sürücülerin kullanımları sırasında meydana gelen maddi ve manevi zarar ve ziyanlardan (idareye ve 3.şahıslara verilen zararlar dahil) yüklenicinin sorumlu olacağının düzenlendiği ayrıca İstanbul ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasında "Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma" suçundan davalı ...l hakkında yürütülmekte olan ceza dosyası kapsamında dinlenen kaza tutanağını düzenleyen Trafik Denetleme Amirliği'nde görevli polis memurlarının ifadesinde araçta sadece ...al'ın bulunduğu ve şahsın alkollü olduğunun ifade edilmiş olması nedeniyle kaza olayının hizmetin verildiği esnada olmadığı anlaşılmakla davalı ...A.Ş.yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Öte yandan davalı araç sürücüsü ...l yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek 43.290 TL hasar bedeli, 30.000 TL değer kaybı ve 4.500 TL kazan kaybı olmak üzere toplam 77.790 TL'nin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davalı...yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-)43.290,00-TL hasar bedeli, 30.000,00-TL değer kaybı ve 4.500,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 77.790,00-TL'nin haksız fiil tarihi 27/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı...'dan alınarak davacıya verilmesine, kazanç kaybına ilişkin fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-)Davalı ... A.Ş. yönünden davanın REDDİNE,
3-)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 5.313,83 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 858,84 TL + 489,74 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.348,58 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.965,25 TL harcın davalı ...'dan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 10.912,70 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan; 1.382,08 TL harç, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, daha önce yapılan 265,80 TL ve BAM karar ilamından sonra yapılan 179,50 müzekkere, posta, tebligat masraflarından oluşan toplam 3.627,38 TL yargılama masrafından davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 3.575,63 TL'sinin davalı Rufat Bal'dan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Davalı ....A.Ş. duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri dikkate alınarak AAÜT 13/4 maddesi uyarınca 4.080-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek bu davalıya verilmesine,
7-)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin ve davalı asilin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.31/05/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır