İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/195 Esas 2024/464 Karar

T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/195 Esas
KARAR NO:2024/464
DAVA:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ:03/03/2020
KARAR TARİHİ:25/06/2024
....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının yetkisizlik kararı üzerine tevzi edilen Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin davalı bankanın ... numaralı müşterisi olduğunu, davacı şirketin ... üye işyerlerinde yapılan kredi kartlı taksitli satışlardan kaynaklanan ileri vadeli alacakların, davacı şirket hesaplarına aktarılması işlerinde davalı banka sistemlerinden kaynaklı bir sorundan dolayı aksamalar olduğu ve bazı vadeli alacakların bloke çözüm vadesinde otomatik çözme işleminin yapılmayarak davacıya ait alacakların blokeli kaldığını, ... AŞ 'nin ... 25 İBAN numaralı bloke hesabından ... IBAN numaralı mevduat hesabına otomatik aktarıldığını, 17.01.2014 tarihinden itibaren bloke hasap aktarımlarında aksamalar başladığını, 17.01.2014 tarihinde bloke hesabına gelen 3.881,52.-TL'nin blokesinin çözülmediğini. 20.01.2014 tarihine kadar hesapta biriken 9.398,13.-TL yerine 5.516,61.-TL olarak hesaba aktarıldığı halde geçmişten kalan 3.881,52-TL'nin yine aktarılmadığı, buna benzer hesaba aktarılmayan blokelerin bulunduğunu, davacı şirketin vadeli alacaklarının bloke çözüm vadesinde davalının kusurlu hareketi neticesinde otomatik çözülme işlemi yapılmayarak aktarmadığı süre zarfıda ticari faaliyetini sürdürmek için çekmek zorunda kaldğı krediler nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep ederek, davanın kabulünü, tazminat taleplerinin inceleme neticesinde belirlenebildiğinden şu an için açılan dava belirsiz alacak olduğundan HMK gereğince temerrüt nedeniyle uğranılan şimdilik 1000.-TL munzam zararın, davalı bankasınn hatasından dolayı aktarılmayan davacıya ait paranın bankanın kendi uhdesinde alıkonularak müvekkile ait paradan elde ettiği şimdilik 1000.-TL'lik karın, davacı şirkete davalı banka tarafından paranın aktarılmaması nedeniyle davacı şirketin ticari faaliyetini sürdürebilmek için çekmiş olduğu krediler nedeniyle uğramış olduğu şimdilik 1000.-TL zararın, yani taplamda fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000.-TL nin 17.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
Mahkememiz 13/06/2024 tarihli ara kararı uyarınca 248.921,10-TL bedel üzerinden eksik harcın yatırılması belirtilmiş olup davacı tarafından eksik olan tamamlama harcının yatırıldığı anlaşılmıştır.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, davalı banka ile genel kredi ve teminat sözleşmesiyle (GKTS) kredi kullandığını, taraflar arasında üye işyeri sözleşmesi bulunduğunu belirtmiş; davacı şirkette yapılan kredi kartı taksitli satış işlemlerinden kaynaklanan ileri vadeli alacaklarının aktarımında davalı bankanın sisteminden kaynaklanan bir sorundan dolayı aksamalar olduğunu, bazı vadeli alacakların bloke çözüm vadesinde otomatik çözme işleminin yapılmayarak şirkete ait alacakların blokeli kaldığı iddia edilmiş olup buna ilişkin uğradığı maddi zararın tazmini, davacının herhangi bir alacak talep etme hakkı bulunmamadığını, zira kendisine talebi üzerine davalı bankanın değerlendirmesiyle 09.08.2019 tarihinde 3.848.749,35 TL tutar iade edildiğini, dolayısıyla davacının davalı bankayı temerrüde düşürmesi söz konusu olmadığı gibi kendisinin faiz gibi asıl alacağa bağlı ferilerini talep etme hakkı da bulunmadığını, bu nedenle faiz istemi de haksız olduğundan faiz talebine, türüne, oran ve başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini, davacı, meydana geldiğini iddia ettiği zararı, davalı bankanın hukuka uygun bir şekilde rehin ve temlik hakları uyarınca blokede tutulan meblağlara dayandığına dair makul ve net bir iddia ileri sürmediğini, bu tutarların herhangi bir zararla illiyet bağı olduğuna dair bir belge ve bilgi de dosyaya sunmadığını, bu da davacının davasının kötü niyetle ve hukuki mesnetten yoksun bir şekilde açıldığına ve bankanın ticari gücü dikkate alındığında haksız menfaat elde etme amacı güdüldüğüne delalet ettiğini, dolayısıyla açıklanan asılsız iddialarla açılmış bir dava ile yargılama kurumunun haksız şekilde boş yere meşgul edildiğini, Bu sebeple eldeki dava, zenginleşme amacıyla ve kar sağlamak için açılan bir dava olup; usule , yasaya, sözleşme hükümlerine hak ve hakkaniyete aykırı olduğundan işbu davanın reddedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... Bankası'ndan gelen hesap hareketleri, sözleşme ve ödeme planının dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.
... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne bilirkişi incelemesi yapılması için talimat doğrultusunda dosyanın gönderildiği anlaşıldı, düzenlenen 28/01/2021 tarihli raporda; ... Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyası ... Ticaret Mahkemesi ... Talimat dosyasına kaydedilmiş olup, Dosya fiziken tarafıma teslim edilmediğinden ve verilen sürenin sonuna yaklaşılmış olması nedeniyle dosya UYAP sistemi üzerinden incelenmiştir. ... Asliye ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasının 21.09.2021 tarih 1 nolu Celse ara kararında "Mahkememizce resen seçilecek bir bankacı, bir mali müşavir, bir hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdiine" karar verilmiştir. Dosya münderacatının Uyap Sistemi üzerinden incelenmesi neticesinde tüm bilgi ve belgelere ulaşılamadığı, ayrıca davacı şirketin taleplerinin öncelekle bankacı ve hesap uzmanı bilirkişilerce hazırlanacak rapor sonrasında tarafımca işlem yapılabilecektir.
Dosya bankacı, bir mali müşavir, bir hesaplama uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş 01/09/2022 tarihli raporda; davacının davalının hatalı tutumu nedeniyle bloke hesaplarda fazla tuttuğu alacaklarını kullanamamasından dolayı, kullanmak zorunda kaldığı krediler ve bu krediler nedeniyle ödemek zorunda kaldığı faiz ve vergilerin miktarını hesaplayabilmek için dava açılan dönemleri kapsayacak şekilde;
1. POS bloke hesabının günlük borç, alacak ve bakiyeyi de gösterecek şekilde ekstrelerinin,
2. Davacının davalı bankadan kullandığı kredilerin ekstrelerinin,
3. Kredi kullanılan diğer bankalardan da dava döneminde davacının kullandığı kredilerin
ekstrelerinin talep edilmesi ve,
4. POS hesaplarının kullanılması ve bakiye tutarların serbest hesaba geçme sözleşmesinin davalı bankadan istenmesi,
Talep ettiğimiz ekstreler ve belgeler dava dosyasına geldiğinde hesaplamaların yapılması mümkün olabileceğinden; ek rapor olarak mahkemeye sunabiliriz.
Dosya bankacı, bir mali müşavir, bir hesaplama uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş 02/01/2024 tarihli rapor alınmıştır.
Dosya yeniden bankacı, bir mali müşavir, bir hesaplama uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş 20/05/2024 tarihli ek rapor alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı şirketin davalı bankanın müşterisi olduğunu, şirketin iş yerinde yapılan kredi kartlı taksitli satışlardan doğan vadeli alacaklarına aktarılması işleminde bankada sorunlar olduğunu, bazı alacakların bloke hesaptan vade tarihinde otomatik çözme işleminin yapılmayarak davacı şirketin bloke hesapta kaldığını, bu durumun hesap hareketlerinin incelenmesi ile ortaya çıktığını, davalı bankanın 2017/ Ocak ayından itibaren sistemsel hatasını defalarca tekrarladığını, tutarların bloke hesapta kaldığını, bu bağlamda bazı blokeli alacakların zamanında çözüm işleminin (otomatik) yapılmayarak davacı şirketin alacaklarının blokede kaldığı ve bu durumun maddi zarara sebebiyet verdiği iddia edilerek iş bu maddi tazminat davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı banka ise savunmasında; davacı şirket ile akdedilen GKTS hükümlerine göre davacı şirketin doğmuş ve doğacak her türlü hak ve alacakları vadeli/vadesiz mevduatı, POS bloke hesapları üzerinde öncelikle davalı bankanın rehin, takas, virman, hapis hakkı ve mahsup hakkı bulunduğunu, GKTS hükümlerine göre bankanın davacı şirketin bloke hesap kapsamında bulunan alacakları üzerinde rehin ve tasarruf hakkı mevcut olup bu bağlamda yetkisi bulunduğu, rehin ve temlik hakları uyarınca davalı bankanın blokede tuttuğu meblağların hukuki mesnetten yoksun olduğu iddiasının doğru olmadığını iddia etmiştir.
Davalı bankanın davacı şirkete tahsis ettiği ve kullandırdığı kediler için; ... isimli kişinin ve ... Ür. Tic. Mobl. Teks. Turz. San ve Tic. A.Ş.‘nin kefaletini (Müteselsil) aldığı, bu durumun 07.04.2015 ve 2302.2017 tarihli GKTS’lerinden görüldüğü, ancak alınan teminatların (kefalet) riskli duruma girdiğini belirtmeden (dosya kapsamında teminat açığı bulunduğuna dair bilgi ve belge bulunmamaktadır.) davacı şirketin toplam 3.862.284,48 TL’sini faiz verilmeyen bloke hesaplarda tutarak bloke etmesinin doğru olmadığı, bu hatanın sistemsel olduğu, davacı şirkete iade edilmesi gereken tutarın; 132.800,00 TL Ödenen Faiz ile Ödenen Faiz + KKDF + BSMV 6.640,00 TL olmak üzere 139.440,36 TL olduğu, davacı şirketin belirtilen tutarda alacağı bulunduğu, davalı bankanın kusurlu davranışından (sistemsel hata) dolayı belirtilen tutardan sorumlu olduğu, POS bloke hesabından iade edilen paranın 3.862.284,48 TL olduğu dikkate alındığında kullanılan tüm kredilerin bloke tutulan paralar nedeni ile olduğu, bu bağlamda, davalı bankanın tahsis ettiği ve kullandırdığı kredilerin teminat açığı olamayacağı, dosyada teminat açığı bulunduğuna dair herhangi bir yazı veya belgenin de bulunmadığı 02.01.2024 tarihli teknik bilirkişi heyet raporunda tespit edilmiştir.
Mahkememizin 7 nolu celsesi ara kararları ile;
"1-Davalı banka vekili tarafından 2 haftalık kesin süre içerisinde;
a- teminat açığı bulunduğuna dair varsa belgenin,
b- GKTS 10.7 hükmü gereğince rehin hakkı bulunduğuna dair belgenin,
c- GKTS 10.7 hükmü gereğince poztemlik sözleşmesi ile üye iş yeri sözleşmesinin 11. Maddesi kapsamında takas, mahsup, virman hakkı bulunduğuna dair dayanak belgelerin,
d-GKTS 12. hükmü gereğince rehin, hapis, mahpus hakkı kapsamında rehine ilişkin dayanak tüm belgelerin dosyaya sunulmasına, aksi halde mevcut dosya kapsamında karar verileceğinin ihtarına,( ihtarat yapıldı)
2-Davacının 01/01/2014-31/08/2019 tarihleri arasındaki davalı bankanın sonu ...79525 ile biten iban numarasına ait detaylı hesap dökümünün davalı bankadan idari para cezalı tebligatla celbine,
3-Tüm ara kararlar yerine getirildikten sonra TALEP HALİNDE aynı heyetten rapor alınmasına" karar verilmiştir.
Ara karar gereği ilgili belgeler dosyaya sunulduktan sonra aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.
Mahkememizin 13/06/2024 tarihli ara kararı ile;
"1-Taraf vekillerinin ek bilirkişi raporuna itirazlarının reddine,
2-Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde 17/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte zararın talep edildiği görülmekle raporda tespit edilen 139.440,36 TL zarar bedelinin 17/01/2014 tarihinden dava tarihi olan 03/03/2020 tarihine kadar işlemiş faiz miktarı 109.480,74 TL olarak tespit edilmekle asıl alacak 139.440,36 TL zarar bedeli ile işlemiş faiz miktarı 109.480,74 TL olmak üzere toplam 248.921,10 TL bedel üzerinden eksik harcın duruşma günü olan 25/06/2024 tarihine kadar HMK 150. maddesi gereğince dosyaya yatırılmasına, aksi halde işlemiş faiz talebinden vazgeçilmiş sayılacağın davacı vekiline ihtarına,
3-Bir sonraki celsenin HMK 321. Maddesi gereğince karar duruşması olarak icrasına, dosya basit yargılama usulüne tabi olmakla yargılama süresi de dikkate alınarak e-duruşma imkanın da bulunduğu gözetilerek mazeretlerin reddine karar verilerek dosyada karar verileceğinin taraf vekillerine ihtarına,
4-İş bu ara kararın taraf vekillerine tebliğine, ara kararın tebliği ile ihtaratların yapılmış sayılmasına," şeklinde ara kararlar kurularak ara karar gerekleri yerine getirilmiştir.
Davacı vekili tarafından ara karar gereği eksik harç ikmal edilmiştir.
Davalı bankanın, davacı şirkete tahsis ettiği ve kullandırdığı nakdi ticari krediler için ... ile ... Ür. Tic. Mobl. Teks. Turz. San ve Tic. A.Ş.'den “Müteselsil Kefalet" aldığının GKTZ’lerinden anlaşıldığı, ancak alınan teminatların (kefalet) ve kredi lehdarının riskli (olumsuz mali tablolar ve ticari anlamda performans düşüklüğü) duruma girdiğini saptamadan/belgelemeden kredilerin sorunlu hale geldiği, diğer bir anlatım ile teminat açığı bulunduğu iddiası ile davalı banka’nın davacı şirketin toplam 3.862.284,48 TL’sını faiz verilmeyen blokeli vadeli hesapta tutarak bloke etmesinin doğru olmadığı, bu tam kusurun sistemsel olduğu, davacı şirketin parasını uzun süre aramamasının kusurlu bir hareket olmadığı, davalı bankanın davacı şirkete 08.05.2015, 25.04.2016, 25.11.2016 ve 26.12.2017 tarihlerinde “Nakdi Taksitli Ticari Kredi“ tahsis ettiği ve kullandırdığı, davalı bankanın davacı şirkete kullanması için 01.05.2016 tarihinde tahsis ettiği 150.000,00 TL limitli ... ... (İş) Kredi Kartının limitini 01.08.2017 tarihinde 900.000,00 TL’ye yükselttiği, bu durumda davalı bankanın teminat açığı var diye sistemin söz konusu tutarı GKTS ilgili maddelerinin hükmüne göre rehin tuttuğu, davacı şirketin yetersiz muhasebe hatasından / mali tablolarının yetersizliğinden ve davalı bankanın sistemsel hatasından davacı şirketin toplam 3.804.284,48 TL’sinin bankanın sıfır maliyetli olarak yabancı kaynakları içinde (PASİF) kaldığı, davalı bankanın bu yabancı kaynağı kullanarak gelir elde ettiği, davacı şirketin davalı bankadan talebi üzerine davalı banka tarafından teminat/risk uygun bulunması üzerine 09.08.2019 tarihinde ilgili kısıt kaldırılarak bloke (çözülerek) hesapta tutulan 3.862.284,48 TL yi davalı banka nezdindeki ... numaralı hesaptan davacı şirkete ödediği, ancak alınan şahsi teminatların (kefalet) riskli duruma girdiğini belirtmeden ve belgelemeden davacı şirketin parası olan toplam 3.862.284,48 TL’yi faiz verilmeyen bloke hesaplarda 5,5 sene tutarak bloke etmesinin doğru olmadığı, bu hatanın / kusurun sistemsel olduğu, davalı bankanın davacı şirkete iade etmesi gereken tutarın dava tarihine kadar tahakkuk ettirilecek faiz hariç 139.440,36 TL olduğu, raporda tespit edilen 139.440,36 TL zarar bedelinin 17/01/2014 tarihinden dava tarihi olan 03/03/2020 tarihine kadar işlemiş faiz miktarı 109.480,74 TL olarak tespit edilmekle asıl alacak 139.440,36 TL zarar bedeli ile işlemiş faiz miktarı 109.480,74 TL olmak üzere toplam 248.921,10 TL davacının zararının olduğu, davacı şirketin 5 ayrı bankadan nakdi ticari kredi kullandığı, davalı bankanın paralarını bloke etmesi nedeniyle söz konusu kredileri kullandığı ve bu bağlamda kredilerin maliyeti (Faiz, Bsmv vb.) nedeniyle zarar ettiği, bu zararın davalı banka tarafından karşılanması gerektiği, diğer bankalardan kullandığı kredilerin davalı banka ile bir bağının bulunmadığı, bu noktada davalı bankanın ve diğer bankaların davacı şirketin kredibilitesini mutlaka incelediği, sistemsel ve sahada istihbarat yaptığı, kredi kayıt bürosu ve kara liste verilerini de göz önünde bulundurmlarının bilinen uygulamalar olduğu, davacı bankanın şahsi teminatlara da aynı uygulamaları yaptığı, kefillerin ve kredi kullanan şirket hakkında olumlu bilgilere ulaştığının açılan kredilerden ve kullandırılan iş kredi kartından anlaşıldığı, bu bağlamda davalı bankanın tahsis ettiği ve kullandırdığı nakdi kredilerin teminat açığı olmadığı itirazları karşılar hükme elverişli son bilirkişi heyeti raporundan anlaşılmakla davanın kabulü ile 248.921,1‬0 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 248.921,1‬0 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken toplam 17.003,80-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 4.306,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 12.697,10-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 39.338,17-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Peşin Harç, 4.252,30-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 4.306,70-TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; Bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 19.845,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.01/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır


Hakim ...
e-imzalıdır

Full & Egal Universal Law Academy