T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/301 Esas
KARAR NO:2022/450
DAVA:3. şahıs tarafından açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:26/04/2021
KARAR TARİHİ:09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyası üzerinden dava dışı ... Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, bu takip dosyası üzerinden müvekkili şirkete ait ... isimli işyerine 05/04/2021 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. sayılı dosyası üzerinden fiili hacze gelinerek adreste mevcut müvekkili şirkete ait menkul mallar haczedildiğini, müvekkilinin ... Turizm'in icra takip dosyası borçlusu olan ... Turizm ile herhangi bir organik bağı bulunmadığını, takip borçlusu ile müvekkili şirketin herhangi bir ilişiği olmadığına dair 'beyan sunulmuş ve hacizin iptali talep edilmişse de bu talebin İcra Müdürlüğünce reddedildiğini, icra takip borçlusu ... Turizm'in %50 ortağı olan müvekkili şirket yetkilisi ...ile borçlu şirket faaliyetlerinin aynı iş kolunda olduklarını, alacaklı / davalı vekilinin neye istinaden müvekkili şirketi neye istinaden borçlu atfettiğinin izah edilmesi gerektiğini, izah edilen nedenlerle haklı davanın kabulü ile müvekkili şirketten alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafa borçlu olunmadığının tespitini, yargılama neticeleninceye kadar icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesini, davalı tarafın kötü niyetli takip nedeniyle alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın takip dosyasında borçlu sıfatı bulunmaması nedeniyle menfi tespit davası açma yetkisi bulunmadığını, davacı tarafından istihkak iddiası ile ilgili .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas dosyasından istihkak davası açıldığından huzurdaki davanın görülmesinde davacının hukuki yararı bulunmadığını, borçlu ... Turizm'in aynı zamanda davacı ... Turizm'in de büyük oranda pay sahibi olduğunu, her iki şirkete ait işletmenin de tabela isimlerinin ... olduğunu ve aynı iş kolunda faaliyet gösterdiklerini, bu nedenle aralarında organik bağ bulunduğunu ve alacaklılardan mal kaçırmak maksadıyla bu şekilde hareket ettiklerini, yapılan haciz ve muhafaza işlemine konu borcun şahsi bir borç değil ... Turizm'e ait bir borç olduğunu, işbu iki şirket arasında organik bağ bulunması nedeniyle yapılan haciz işleminin hukuka uygun olduğunu, izah edilen nedenlerle haksız ve mesnetsiz ikame edilen davanın reddini, davacı aleyhine en az %20 icra tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; .... İcra Müd. ... Esas sayılı dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası (uyaptan), .... İcra Müd. ... Tal. sayılı dosyası (uyaptan), davalı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesi, davacı vekili tarafından sunulan 03/11/2021 ve 08/06/2022 tarihli beyan dilekçeleri, .... İcra Müd.'nün 01/12/2021 tarihli müzekkere cevabı Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... Turizm A.Ş, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı Besa Gıda Ürünleri Ltd. Şti tarafından dava dışı ... Turizm Gıda Ltd. Şti aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra dosyası nedeniyle davacı şirkete ait iş yerinde fiili hacze gelinerek menkul mallarının haczedildiğini, davacının icra takip borçlusu ya da alacaklısı ile herhangi bir organik bağının bulunmadığından bahisle davalıya icra dosyasından kaynaklı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi için eldeki davayı açmıştır. Mahkememizce dava dilekçesindeki beyanlar dikkate alınarak davacı vekiline ön inceleme duruşmasında HMK 119/1- ğ bendi gereği dava dilekçesindeki talep sonucunu açıkça mahkememize bildirmek üzere 1 haftalık kesin süre verilmiş, verilen süre içerisinde davacı vekilince sunulan dilekçe ile müvekkilinin ilgili icra dosyasında borçlu sıfatına haiz olmadığından bahisle İİK 72. Maddesi uyarınca menfi tespit davası açtığı beyan edilmiştir. Daha sonra davacı tarafından sunulan 08/06/2022 tarihli dilekçe ile mahkememizde menfi tespit davası olarak açılan davanın cebri icra tehdidi altında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına 60.000,00 TL ödeme yapıldığından bahisle ödeme tarihi olan 23/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte istirdatına, bedelin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
3.kişi tarafından, yani davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödemeden dolayı istirdat ve menfi tespit davasının icra takibinin borçlusu tarafından açılması gerekir. Bu tür davada, davacı sıfatı takip borçlusuna aittir. Takip konusu borç, 3.kişi tarafından, yani davacı tarafından ödenmiş olsa bile; davacı sıfatı asıl borçluya aittir. Çünkü, burada borçtan kurtulan takip borçlusudur. Borcu ödemiş olan 3.kişi, yani davacı takip alacaklısına karşı istirdat davası da açamaz. Tüm bu bilgiler ışığında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalının alacaklı, dava dışı ... Turizm Gıda Ltd. Şti'nin borçlu, davacı ... Turizm Ltd. Şti'nin ise 3. Kişi konumunda olduğu, menfi tespit ve istirdat davasını ancak icra takip borçlusunun açabileceği, üçüncü şahıslar tarafından bu davaların açılamayacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca davacı her ne kadar icra dosyasındaki borcu cebri icra tehdidi altında ödediğini ileri sürse de eldeki davayı icra takip alacaklısına karşı açmış olduğu nazara alındığında; alacaklının alacağını tahsil etmesinden dolayı sebepsiz zenginleşmediği yani istirdat davası yönünden davacının aktif husumet, sebepsiz zenginleşme davası yönünden pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Belirtilen bu nedenlerle davacı olan 3. Kişinin takip alacaklısına karşı, takip borçlusuna ait borcun ödenmesinden dolayı menfi tespit ve istirdat davası açamayacağı kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis eidlmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın REDDİNE,
(2)İhtiyati tedbir kararı infaz edilmediğinden tazminat talebinin reddine,
(3)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 80,70-TL karar harcının peşin olarak alınan 1.190,00-TL'den mahsubu ile fazla alınan 1.109,30-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
(4)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
(5)Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(6)Davalı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 7.153,44-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
(7)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/06/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.