T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/36 Esas
KARAR NO:2023/19
DAVA:Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:18/01/2021
KARAR TARİHİ:10/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, 15.07.2016 tarihinde yaşanan olaylar neticesinde ... ...'nın Fetullahçı Terör Örgütü kapsamında 667 sayılı OHAL KHK gereği kapatıldığını ve bu nedenle tüm hak ve alacaklarının davacı kurum ... Genel Müdürlüğü'ne geçtiğini belirtmiş, yaşanan olaylar neticesinde ... Genel Müdürlüğü'ne geçen ve davalı borçlu tarafından keşide edilerek “... ...'na ciro edilen; ... nolu 30.08.2016 keşide tarihli 3.000,00 TL bedelli, ... nolu 30.10.2016 keşide tarihli 3.000,00 TL bedelli ve ... nolu 30.12.2016 keşide tarihli 3.000,00 TL bedelli toplam 9.000,00 TL bedelli 3 adet çekin tahsil edilememesiyle davalının sebepsiz zenginleştiğini ve bu sebeple TTK 732. Maddesi gereği çek bedellerinin tahsil edilmesi gerektiğini ifade ettiği, Söz konusu davaya konu ... E. Sayılı kararda, davalı tarafından davacı kuruma keşide edilen 3 adet çekin davalı şirketin kızının okuduğu ... Temel Lisesinin 2016-2017 eğitim dönemi giderleri için düzenlendiği ve 15,07.2016 tarihinde yaşanan darbe girişimi nedeniyle okulun terör örgütü üyeliğinden kapatıldığı belirtilmiştir.
CEVAP : Davalının cevap dilekçesine dosya kapsamında rastlanmamıştır.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp olunmuştur.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi Dr. Öğr. Üyesi ... tarafından tanzim olunan 05/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı tarafından eğitim alınmadığına kanaat getirildiğinde sebepsiz zenginleşmenin şartlarından borçlunun malvarlığında bir zenginleşme meydana gelmemiş olması ve verilmeyen bir eğitim hizmeti neticesinde davalının bir kazanç sağlamadığı ve buna karşılık bir bedel ödemesi gerekmeyeceği, TTK Madde 732/4 hükmü gereğince sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden davalıya ait olan ispat yükü, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı kararının davalı taraf lehine ispat niteliği taşımasına kanaat getirilirse, ispat yükünün davacı tarafa geçmiş olacağı, buna göre davacı tarafın, 2016-2017 döneminde davalı tarafın kızının ilgili eğitim kurumundan hizmet aldığını ispat edemediği sürece sebepsiz zenginleşme hükümlerine başvurarak çek bedellerini talep edemeyeceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Dava, TTKnun732.maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, keşideci davalı aleyhine açılan alacak davasıdır.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının savunması, icra takip dosyası, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... ...'nın 667 OHAL KHK gereğince kapatılarak tüm hak ve alacakların davacı müdürlüğe geçtiği, söz konusu KHK'nun 2.maddesinde el konulan vakıfların her türlü taşınır ve taşınmazları ile ilgili her türlü mal varlığı, alacak ve hakların Vakıflar Genel Müdürlüğüne bedelsiz olarak devredildiğinin belirtildiği, davacı müdürlük tarafından ... ...'nda yapılan inceleme ve el koymada davalı şirkete ait 3 adet çekin de davacıya geçtiği, dava konusu edilen üç adet çek ile ilgili ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı ... İnş Gıda Otomotiv San ve Tic Ltd Şti tarafından davalı ... Hiz Tic AŞ aleyhine menfi tespit davası ikame edildiği, işbu dosyanın tetkikinde çeklerin ibrazı halinde ödenmemesine karar verildiği ve söz konusu çeklerin tahsil edilemediği, mahkememizdeki davaya konu uyuşmazlığın ise, tahsil edilemeyen çekler sebebi ile davalının sebepsiz zenginleştiği belirtilerek, çek bedelleri toplamının TTKnun 732.mad gereğince davalı ... İnş Gıda Şti'den tahsiliyle davacı müdürlüğe ödenmesi noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
TBKnun 77/1 maddesine göre, haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının mal varlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
6102 sayılı TTKnun 732.maddesinde "(1) Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar. (2) Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, muhataba, yerleşim yerli bir poliçeyi ödeyecek olan kimseye ve düzenleyen, poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemiş olduğu takdirde o kişiye veya ticari işletmeye karşı da ileri sürülebilir. (3) Poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istem ileri sürülemez. (4) Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir." denilmektedir. TTK madde 732.maddeye dayalı açılan sebepsiz zenginleşme davalarında ispat yükü davalı tarafa ait olup, davalı sebepsiz zenginleşmediğini ispat etmedikçe çek bedeli oranında sorumlu olacaktır. Yine Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca sebepsiz zenginleşme davasında hamil ile keşideci arasında temel ilişkinin varlığı aranmayacaktır.
Davalı ... Şti tarafından dava konusu edilen çekler nedeniyle dava dışı ... Hiz Tic AŞ'ne borçlu olmadığının tespitine ilişkin ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinde menfi tespit davası ikame etmiş ise de, anılan dosyanın incelenmesinde mahkemece ... esas ...karar sayılı 18/01/2017 tarihli karar ile davanın reddine karar verildiği, yine dava konusu edilen çeklerin incelenmesinde, ... Vakfının çekin hamili olduğu ve ... Vakfının 667 Ohal KHK kapsamında davacı müdürlüğe devredildiği, dolayısıyla davacı müdürlüğün işbu çekler yönünden alacaklı olduğu anlaşılmakla, davanın niteliği gereği bunun aksini ispat yükünün davalı tarafta olduğu fakat dosyada buna ilişkin bir delil bulunmadığı, temerrütün dava tarihi itibarı ile oluştuğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile, davaya konu çeklerin toplam bedeli olan 9.000 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, faiz yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, davaya konu çeklerin toplam bedeli olan 9.000 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, faiz yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 9.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 614,79-TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 153,70TL'nin mahsubu ile bakiye 461,09 TL nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (davalı taraf arabuluculuk toplantısına katılmadığından) davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti ve posta masrafı olmak üzere toplam 1.161,50 TL nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Ayrıca davacı tarafından dava açılırken yatırılan 153,70 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere, verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/01/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır