T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/367
KARAR NO:2022/219
DAVA:İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/01/2021
KARAR TARİHİ:04/04/2022
... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, 2021/154 karar sayılı 01/04/2021 tarhili görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilen ve Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 26/03/2011 tarihinde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile seyir halinde iken maliki ... olan, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol arka kısmına çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda ... plakalı araçta bulunan ...'ın öldüğünü, ... ve ...'ün ise yaralandıklarını, kaza sonucu tutulan tespit tutanağına göre dava dışı sürücü ...'un asli kusurlu, ...plakalı araç sürücüsü ...'in ise Karayolları Trafik kanunu 52-1a araçlarını hızlarını kavşaklara yaklaşırken azaltmamaktan dolayı kusurlu bulunduğunu, söz konusu kaza ile ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma açıldığını, soruşturma sonucunda ı ... Ağır Ceza Mahkemesinde ... esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, yapılan yargılama ve alının adli tıp raporlarında kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'in tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini ve yargılama sonunda taksirle ölüme ve yaralamaya neden olma suçundan dolayı hapis cezası aldığını ve bu cezasının ertelendiğini, kazadan sonra yaralı ...'ün 30.07.2012 tarihinde vekilleri aracılığıyla davacı şirkete başvurarak maluliyet tazminatı talep ettiğini, bu talep üzerine davalı kunumca aktüeryal hesap yapılarak 2/8 kusur oranına göre ,... maluliyet tazminatı olarak 14/09/2012 tarihinde 11.975,00 TL ödendiğini, daha sonra ... plakalı araç maliki ... ve sürücüsü ...'e ... 48. Noterliğinin 15.10.2012 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek ödenen bedelin rücusunun talep edildiğini fakat şahıslarca bu taleplerinin edilmediğini, bunun üzerine 15.02.2013 tarihinde davacı ... Hesabı tarafından, ... plakalı araç sahibi ... ile araç sürücüsü ... aleyhine ilamsız icra takibi yapıldığını, ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu, durdurulma kararı üzerine ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/368 esas sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası açıldığını, Yerel Mahkemece davanın davaya konu ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle ... Sigorta A.Ş den zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi olduğu ve satış ile sigorta iptal edilse dahi yasa gereği 15 günlük sorumluluğun devam ettiği tazminatın sigorta şirketinden talep edilmesi gerektiği gerekçesiyle reddedildiğini, söz konusu kararın Yargıtayca her ne kadar içerik doğru olsa da söz konusu ödenen tazminatın kazazedeye halef olarak alacağın temliki hükümlerince davalılardan talep edeceğini beyanla bozulduğunu ve dosyanın ... esas sayılı dosya ile derdest olup devam ettiğini, süreç bu şekilde iken davacıdan maluliyet tazminatı alan ...'ün ödenen tazminat miktarını yeterli bulmayarak .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasıyla tazminat davası açtığını ve 2015/312 karar sayılı kararı ile ödenene kısmın mahsubu ile 32.212,13 TL tazminatın ödenmesine karar verildiğini, kararın ... 32. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasıyla ... vekilince icraya konulduğunu, kararın Yargıtay'ca onanması akabinde dosya borcunun 64.057,46 TL olarak davacı kurumca 18.06.2019 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, davalı sigorta şirketinden 3.şahıs ... için ödenen maluliyet tazminatının yasa ve yönetmelik gereği talep edildiğini, herhangi bir ödeme yapılmadığı için ... 5.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, bu nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının bulunduğunu, dosyanın davalı şirketin yerleşim yeri olan yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının eldeki dava bakımından bekletici mesele olarak kabul edilmesi gerektiğini, davacı tarafından yapılan ödemeye dayanak teşkil eden davanın reddine karar verildiğini, aleyhine hüküm bulunmamasına rağmen ödeme yapan davacının rücuen tahsil talebinin kabulünün mümkün olmadığını, davayı kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için davacı ... Hesabı'nın davalı şirkete rücu hakkı olduğu düşünülecek olsa dahi davalı şirketin sorumluluğunun 32.212,13 TL asıl alacak miktarı ile sınırlı olduğunu, davacı tarafından ödeme yapılmadan önce aracın kaza tarihi itibarı ile geçerli zorunlu mali mesuliyet trafik sigorta poliçesinin olup olmadığının tramer aracılığı ile tespit edilmesi gerektiğini, bu nedenle davalı şirketin sorumluluğunun asıl alacak ile sınırlı olduğunun kabulü gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava itirazın iptali davasıdır.
... 5.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden getirtilerek incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine 64.057,46 TL asıl alacak, 8.055,44 TL faiz olmak üzere toplam 72.122,90 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
... 1.Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden getirtilmekle incelendiğinde; maktul ..., katılanlar ..., katılan sanık ..., sanık ..., suçun taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma, suç tarihinin 26/03/2011 olduğu, 17/11/2011 tarihinde sanık ...'un 15.200 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanık ...'in hapis cezasının ertelenmesine karar verildiği, kararın sanık ... müdafii, katılan sanık ..., katılan ... vekili ile diğer katılanlar vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12.Ceza Dairesinin 2013/5654 esas, 2013/26935 karar sayılı 26/11/2013 tarihli ilamı ile, kararın cezası ertelenen katılan sanık hakkında bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere ve mahkum olunan ceza süresinden az olmayacak şekilde denetim süresi belirlenmesi gerektiğinden düzeltilerek onanmasına karar verildiği, kararın 26/11/2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası UYAP sisteminden getirtilerek incelendiğinde; davacının ..., davalının ... Hesabı, davanın 14/02/2013 tarihinde açılan tazminat davası olduğu, 26/05/2015 tarihinde davanın kabulü ile 32.212,13 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği, hükmün davalı tarafça temyizi üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2018/6417 esas, 2019/1347 karar sayılı 12/02/2019 tarihli ilamı ile hükmün onanmasına karar verildiği, davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmekle, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2019/3991 esas, 2019/8875 karar sayılı 03/10/2019 tarihli ilamı ile kazaya neden olan ... plaka sayılı aracın 08/03/2011-08/03/2012 vadeli zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile ... Sigorta A.Ş.tarafından sigortalı olup aracın satımı sebebi ile iptal edildiği, zeyilname tarihi 29/03/2011 tarihinden itibaren 15 gün süre ile ... Sigortanın sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmakla onama kararının kısmen kaldırılarak hükmün bozulmasına karar verilmiş, yeniden yapılan yargılama sonunda verilen 2020/343 esas, 2020/327 karar sayılı 15/09/2020 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiştir.
... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası getirtilerek incelendiğinde; davacının ... Hesabı, davalının ..., ihbar olunanın ... Sigorta A.Ş., davanın 04/10/2013 tarihinde açılan itirazın iptali davası olduğu, ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptalinin talep edildiği, yapılan yargılama sonunda 2013/... esas 2016/... karar sayılı 23/02/2016 tarihli karar ile, davanın reddine karar verildiği, hükmün davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2016/15569 esas, 2019/8890 karar sayılı 03/10/2019 tarihli ilamı ile hükmün bozulmasına karar verilmiş, dosya mahkemenin ... esas sırasına kayıt edilmiş, yeniden yapılan yargılama sonunda ... esas, ... karar, 27/04/2021 tarihli karar ile, davanın kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına karar verildiği, hükmün 28/09/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosya sigortacı/aktüer bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 14/01/2022 tarihli raporda; ... hesabının yönetmelik Rücû hakkının kullanılması başlıklı 16. Maddesi b bendi gereği “b) Sorumlunun sonradan belli olması halinde bu kişilere veya yükümlü sigorta şirketine,” rücu hakkının bulunduğu, ... plakalı aracın 08.03.2011-08.03.2012 tarihleri arasında geçerli ... nolu poliçe ile sigortalı olduğu, ... plakalı aracın 16.03.2011 satılarak poliçesi 19.03.2011 tarihinde satıştan dolayı iptal edilmiş ise de Karayolları Trafik Kanununun 94. Maddesi Sigortalı araç isletenlerin değişmesi halinde, devreden kişinin 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu, Sigortacının sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren onbes gün içinde feshedebileceği, sigortanın fesih tarihinden itibaren 15 gün sonrasına kadar geçerli olduğu,26.03.2011 kaza tarihinde ölüm ve sakatlık halinde poliçe teminat limitinin 200,000,00 TL olduğu, 26.03.2011 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında meydana gelen kazada... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ... yaralanarak malul kalması sonucu ... hesabı tarafından ... hakkında İcra Müdürlüğüne toplamda 64.057,46 TL ödeme yapıldığı, ... plakalı aracın Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartları C. 4. Maddesi C.4. sigortalının değişmesi başlıklı maddesinde ve 2918 Sayılı KarayollarıTrafik Kanunu 94. Maddesi:Sigorta fesih tarihinden onbeş gün sonrasına kadar geçerlidir maddesinde belirtildiği üzere poliçenin 15 gün süreyle yürürlükte olması sebebiyle, Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartları C. Maddesi ve ... Hesabı yönetmeliği gereğince, ... hesabının Rücu hakkının kullanılması başlıklı 16. Maddesi b bendi gereği “b) Sorumlunun sonradan belli olması halinde bu kişilere veya yükümlü sigorta şirketine,” rücu hakkının bulunduğu, bu nedenle ... Hesabının 18.06.2019 tarihinde icra dosyasına ödemiş olduğu 64.057,46 TL tutarı ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte 11.10.2020 takip tarihi itibarıyla 71.760,37 TL olarak talep edebileceği belirtilmiştir Davalı sigorta şirketi vekili 19/01/2022 tarihli dilekçesi ile davanın ...'e ihbarına karar verilmesini talep etmiş, mahkememizce dava ilgili kişiye ihbar edilmiştir.
İhbar olunan ... cevap dilekçesi ile, davayı kabul etmediğini, davanın tarafı olmamakla birlikte davaya konu trafik kazasında mağdurun kendisi olduğunu, sakat kaldığını, kaza nedeniyle ödemenin ... Sigorta tarafından yapılması gerekiğinin Yargıtay tarafından belirtildiğini, kedisine ... Hesabı tarafından yapılan ödemenin ... Sigorta tarafından ... Hesabına ödenmesi gerektiğini beyanla kendisine karşı yöneltilen davanın reddini talep etmiş olup, fer'i müdahale talebinde bulunmamıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Öncelikle her ne kadar davalı tarafça ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması talep edilmiş ise de; Davaya konu kaza olayı nedeniyle davacı ... Hesabı tarafından ...'e 14.09.2012 tarihinde 11.975,00-TL ödeme yapılmış olduğu, ... Hesabı tarafından yapılan ödemenin rücuen tahsili için araç sürücüsü ... ile işleteni ... aleyhine ... 5.İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasıyla başlatılan takibe ... tarafından itiraz üzerine itirazın iptalini teminen açılan davada ... 2.AHM'nin ... E ... K sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmış olup, bekletici mesele yapılması talebinin reddine karar verilmiştir.
26/03/2011 tarihinde ... plaka sayılı minibüs ile seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde seyir yönüne göre solundaki kavşak kolundan kavşağa giriş yapan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile kavşak içinde çarpışması neticesinde ölümlü trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı araçta bulunan ...'ün yaralandığı, ...'ün ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde zorunlu sigortasının olmadığı gerekçesiyle ... Hesabına başvurarak maluliyet tazminatı talep ettiği, kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde 11.975 TL ödeme yapıldığı, kurum tarafından yapılan ödemenin araç maliki ve sürücüsünden rücuen tahsili için ... 5.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, yapılan itiraz üzerine durdurulan takibin devamı için ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan itirazın iptali davasının kabulüne karar verildiği, kararın kesinleştiği, ...'ün ödenen tazminat tutarını yetersiz bulması üzerine açmış olduğu ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında 32.212,13 TL tazminat ödenmesine karar verildiği, verilen karar ... 32.İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosya ile takibe konulmuş olup Yargıtay incelemesinden geçen kararın onanması üzerine dosya borcu 64.057,46 TL'nin 18/06/2019 tarihinde ödendiği, ancak davalı tarafın karar düzeltme istemi üzerine Yargıtay tarafından kazaya neden olan ... plaka sayılı aracın 08/03/2011-08/03/2012 vadeli zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile ... Sigorta A.Ş.tarafından sigortalı olup aracın satımı sebebi ile iptal edildiği, zeyilname tarihi 29/03/2011 tarihinden itibaren 15 gün süre ile ... Sigortanın sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmakla onama kararının kısmen kaldırılarak hükmün bozulmasına karar verildiği, yeniden yapılan yargılama sonunda verilen karar ile davanın reddine karar verildiği, bunun üzerine davacı kurumun ... 5.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla ... Sigorta A.Ş.'den ödenen tutarların iadesinin istendiği, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan itiraz üzerine duran takibin devamı için işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 94.maddesi; "sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır. Sigortacı sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren on beş gün içinde feshedebilir. Sigorta fesih tarihinden onbeş gün sonrasına kadar geçerlidir." düzenlemesi bulunduğu, yine Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartları C.4 maddesi ile "sigortalının değiştiği her durumda mevcut sözleşme değişim tarihi itibarı ile kendiliğinden sona erer ve ilgiliye gün esasına göre prim iadesi yapılır. Ancak, mevcut sözleşme sigortalının değiştiği tarihten itibaren onbeş gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten için sözleşme yapılana kadar geçerlidir." dendiği, somut olayda ... plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi nezdindeki poliçesi 16/03/2011 tarihinde aracın satılması ile iptal edilmiş ise de, sigorta fesih tarihinden itibaren 15 gün sonrasında kadar geçerli olduğu, dolayısı ile 26/03/2011 kaza tarihinde aracın davalı sigorta şirketine nezdinde sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
... Hesabının Rücu hakkının kullanılması başlıklı 16.maddesi b bendi gereği sorumlunun sonradan belli olması halinde bu kişilere veya yükümlü sigorta şirketine rücu hakkının bulunduğu, bu nedenle ... Hesabı tarafından icra dosyasına ödenen 64.057,46 TL'yi sonradan belli olan sigorta şirketinden talep edebileceği, her ne kadar bilirkişi tarafından sehven icra takip tarihi 11/10/2020 olarak alınıp faiz hesabı buna göre yapılmış ise de, söz konusu hesaplama için ek rapor alınmasına gerek olmadığı, mahkememizce basit bir matematik işlemi ile hesaplanabileceği anlaşıldığından, bu hususta tekrar bir inceleme yapılmamış ve mahkememizce kendiliğinden hesaplanmıştır.Buna göre davanın kabulü ile davalı tarafından itirazın iptaline, takibin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile,
1-... 5.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın İPTALİ ile, takibin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 4.926,03 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 870,95 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.055,08 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen miktar itibariyle AAÜT uyarınca 10.174,68 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 938,75 TL harç, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 205,25 TL posta, tebligat ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 1.944,00 TL yargılama masrafının davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
7- 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 04/04/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza