T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/405 Esas
KARAR NO:2022/578
DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/06/2021
KARAR TARİHİ:27/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacının, davalı ile ... Fuarına katılmak için anlaştıklarını, söz konusu fuarın, ... tarihinde yapılacağının belirtildiğini, bu anlaşma ile davacının davalı firmaya toplam 97.377,45TL ödeyeceği konusunda anlaşılmış olup, 4.868,01TL peşin ödendiğini, geri kalan tutarın ise 3 eşit parçaya bölündüğünü, davacının geri kalan ödemeler için davalı firmaya 30.836,48TL bedelli ve 25/03/2021 vade tarihli 30.836,48TL bedelli ve 30/04/2021 vade tarihli 30.836,48TL bedelli ve 28/05/2021 vade tarihli 3 senet verdiklerini, dava konusu fuar iptal olduğundan davacının ödemeleri yapmadığını, fakat davalı firma tarafından 25/03/2021 vade tarihli senedin ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe konulduğunu, dava konusu fuarın iptal edildiğini ve yapılamadığını, doğal olarak bu nedenle davacının ödemeleri yapmadığını, davalı tarafın sözleşmeye uygun şekilde ifasını yapmadığını, bu nedenle davacının da ifadan kaçındığını, fakat davalı firmanın kötü niyetli olarak söz konusu senet ile ilgili olarak icrai işlem başlattığını, öncelikle tüm sözleşmeye ilişkin olarak davacının borcunun olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davalı tarafın kendi edimini gerçekleştirmeden davacının edimini gerçekleştirmesinin istenmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı firma ile yapılan sözleşmede fuarın iptali halinde, ödenilen tutarların iadesinin alınabileceğinin açık olduğunu, ödenen tutarın iade alınabildiği halde, davacının ödemediği senetleri tahsil etmenin kötü niyete örnek olduğunu beyanla, öncelikle icra dosyasına ilişkin olarak teminat miktarı belirtilerek icra veznesine ödenecek tutarın alacaklıya ödenmemesi şeklinde tedbir kararı verilmesine, takip başlatılmayan 30.836,48TL bedelli ve 30/04/2021 vade tarihli, 30.836,48TL bedelli ve 28/05/2021 vade tarihli senetlere ilişkin olarak mahkeme kararının kesinleşmesine kadar davaya konusu senedin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile davacının davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti, dava konusu 3 senedin iptaline, takip dosyasının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili 02/07/2021 tarihli ek süre talebinde bulunduğu, dilekçesinde zaman aşımı itirazında bulunmuş, 28/04/2022 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davalı şirketin pandemi nedeniyle devlet tarafından alınan kararlar ve yayınlanan genelgeler nedeni ile fuarı ertelemek zorunda kaldığını, belirlenen tarihte yurt dışından misafirlerin pandemi nedeniyle katılamayacak olmaları nedeniyle fuar katılımcıları tarafından ertelenmesinin talep edildiğini, 11 Mart 2020 tarihinde ülkemizde görülen Covid 19 vakaları ile birlikte başlayan süreçte ülke genelinde tüm toplantı, gösteri, konser vb.organizasyonların yasaklanmasıyla ... Fuarının davalı şirket tarafından yapılamadığını, bu nedenle fuarın 05-10 Ekim 2021 tarihinde ertelendiğini, pandemi nedeniyle seyahat kısıtlamaları, karantina süreçlerivb.nedenlerle birçok katılımcının fuara katılamayacağını bildirmesi üzerine bu durumun fuara katılacak şirketlere bildirildiğini, buna mukabil borçok şirketten yurt dışından misafirlerin gelmemesi halinde fuarın yapılmasının bir anlamı olmayacağının belirtildiğini ve bu nedenle fuarın katılımcısı olan şirketler ve sektör temsilcileri tarafından fuarın ertelenmesinin talep edildiğini, hizmetin ertelenmesinde davalıya atfedilecek bir kusur olmadığını, söz konusu fuarın Covid19 kaynaklı nedenlerle yapılamamasının davalı ... de zarara uğrattığını, davalı şirketin fuar tarihini değiştirme hakkı bulunmadığını, fuar tarihinin değiştirmesinin katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkı vermediğini, davacının anonim şirket olması nedeniyle TTK'ya tabi olduğunu, bu nedenle fuar katılım sözleşmesinin genel işlem koşulları niteliğinde olması nedeniyle davacının sözleşmenin sonuçlarından sorumlu olmadığına ilişkin iddiaların yerinde olmadığını, davalı şirketin katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamaları yaptığını, personelini çalıştırdığını, maaşlarını vermiş istihdam sağlamış, devlete vergilerini ödemiş olduğunu, taraflar arasında menfaatler dengesi dikkate alınması gerektiğini, ahde vefa ilkesinin göz önünde bulundurulması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, senet görüntüleri, sözleşme, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, fuar katılım sözleşmesi, katılımcı listesi, Yargıtay kararı, emsal kararlar celp olunmuştur.
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Fuarcılık AŞ tarafından Kapıkulu Makina ve Savunma San AŞ aleyhine 30.836,48TL senet, 61,67TL komisyon, 693,82TL geçmiş gün faizi, 251,48TL protesto olmak üzere toplam 31.843,45TL alacak üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 01/12/2021 tarihli tedbir kararı ile, menfi tespit davasına konu edilen bononun davalı lehtar tarafından dava açıldıktan sonra takibe konu edilmiş olduğu anlaşıldığından, takibin dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanmış olan fuara katılım sözleşmesi çerçevesinde fuar katılım bedeli olarak davacıya verildiği iddia edilen bonolar nedeni ile fuarın yapılmamış olduğu iddiası ile borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının savunması, icra takip dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davaya komu edilen taraflar arasındaki fuar sözleşmesi çerçevesinde verilmesi gereken fuar hizmetine ilişkin olduğu, davacı tarafça davalının edimini sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmediğinin iddia edildiği, davalının ise beyanlarında fuarın yapıldığını iddia ettiği, TOBB'a yazılan müzekkere cevabında fuarın 5-10 Ekim 2021 tarihlerinde yapıldığının bildirildiği, davalının sözleşmenin 2. Maddesine göre fuarın yapılacağı yeri değiştirme değiştirme hakkı bulunsa da fuarın yapılacağı yeri bildirme yükümlülüğü bulunmaktadır, dosya kapsamına göre fuarın davacıya bildirilen yerde yapılmadığı, buna ilişkin davacıya yer bildiriminin yapıldığına ilişkin bir delilin dosyada bulunmadığı, davanın İİK 72. maddesi uyarınca açılan menfi tespit davası olması nedeniyle bu konuda yasada bir zamanaşımı süresinin düzenlenmediği, bu itibarla davacının davaya konu edilen bonolar nedeniyle davalıya borçlu olmadığı kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
DAVANIN KABULÜ İLE;
1-Davacının davaya konu edilen 30.836,48-TL bedelli, 25/03/2021 vade tarihli, keşidecisi davacı olan, keşide tarihi 03/02/2021 olan, lehtarı davalı olan ve .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasında takibe konu edilmiş olan,
30.836,48-TL bedelli, 30/04/2021 vade tarihli, keşidecisi davacı olan, keşide tarihi 03/02/2021 olan, lehtarı davalı olan,
30.836,48-TL bedelli, 28/05/2021 vade tarihli, keşidecisi davacı olan, keşide tarihi 03/02/2021 olan, lehtarı davalı olan bonolar nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 14.801,28TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 6.319,22TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 1.579,81TLnin mahsubu ile bakiye 4.739,41TLnin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti ve posta masrafı olmak üzere toplam 227,25TLnin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Ayrıca davacı tarafından dava açılırken yatırılan 1.579,81TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/09/2022
Katip ...
E-İMZALI
Hakim ...
E-İMZALI