T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/477 Esas
KARAR NO : 2025/624
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/12/2015
KARAR TARİHİ : 09/07/2025
Mahkememizin 2015/1231 Esas, 2018/1073 Karar, 10/10/2018 tarihli kararı, İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... karar, 31/05/2021 tarihli ilamı ile Kaldırılmakla Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ticari unvanının ....Tic.AŞ iken 27/08/2012 tarihli genel kurulda unvan değişikliği yapılarak ...Tic.AŞ unvanını aldığını, davacıya ait mağazaların bankaların kapanma saatinden sonra kapandığından bu saate kadar kasalarda oluşan nakit satışlara ilişkin bedellerin taşınarak taşımanın ertesi günü hesaplarına aktarılmak üzere sayılması ve taşınması maksadıyla davacı ile davalı ...AŞ arasında nakit, kıymetli evrak ve kıymetli malın güvenli bir şekilde taşınması ve ilgili her türlü hizmetleri için ... nolu ve 07/03/2008 tarihli sözleşme akdedildiğini, bu sözleşmenin taraflarca yıllık olarak uzatıldığını ve son süre uzatımında 312/12/2015 tarihe kadar uzatılmasıyla ilgili ek protokol yapıldığını, sözleşmenin 3.maddesinde belirtilen ve sözleşme konusu hizmetin yürütülmesinde meydana gelecek hasar ve zararların tazmini için sigorta yaptırılmasının kararlaştırıldığını ve bu çerçevede 01/08/2013-01/08/2016 tarihleri arasında davalı ... AŞ'ye sigorta yaptırıldığını, sigorta poliçesi kapsamında bulunan nakit bedellerin davacı mağazalarından sigortalıya teslim edildiğini, ancak şirketin genel kasasına teslim edilmediğini, poliçe teminat kapsamında yer alan riskin gerçekleştiğinin 03/06/2015 tarihli ihtarname ile sigorta şirketine bildirildiğini, 5.279.360,00 TL nakitlerden 1.000.000,00 TL'sinin davalı...AŞ tarafından ... Bankası hesaplarına yatırıldığını, ancak bakiye bedelin davacı şirkete ödenmediğini, bu nedenle davacı şirketin zararının oluştuğunu, davalı tarafından taşınan nakit paraların teslim edilmeme sebepleriyle ilgili görüşme çabaları başlatıldığını, 11/06/2015 tarihinde davalı ....AŞ ile görüşüldüğünü, bu görüşme sonucu davalı ile mutabakat protokolü yapıldığını ve paranın ödenmesi sürecinin protokole bağlandığını, davalı ...AŞ ve şirket yetkilisi ...'nin imzaladığı bu protokolde ödeme şartlarına uyulmaması halinde icra takibi yapılabilmesi amacıyla 11/05/2015 tanzim, 19/06/2015 vade tarihli 4.279.360 TL bedelli bono tanzim edildiğini, bu protokol neticesinde davalının ödeme şartlarına uymadığını, vadesi gelen bononun ödenmemesi sebebiyle ... 27.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından icra takibine başlandığını, icra takibinde davalı ...AŞ tarafından teminatın iadesine muvafakat edildiğini, borca herhangi bir itirazlarının bulunmadığına yönelik icra dairesine müracaat edilerek teslim edilmeyen bedel olan 4.279.360,00 TL ve ferileri yönünden borcun varlığının kabul ve ikrar edildiğini, davalı ... AŞ'ye de bu zararların ödenmesi ile ilgili ... 51.Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile başvuruda bulunulduğunu, davalı ... tarafından ... 11.Noterliği'nin ... tarih ve ... nolu ihtarıyla müracaatlarının ulaştığı ve ... nolu hasar dosyasıyla hasar kaydının açıldığının bildirildiğini, ancak davalı ... tarafından herhangi bir ödeme girişiminde bulunulmaması ve herhangi bir eksper atanmaması nedeniyle davalı ... şirketine ... 40.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname gönderilerek ihtarname gerekliliklerinin yerine getirilmesinin son kez ihtar edildiğini, ancak herhangi bir sonuç alınamaması sebebiyle ... 11.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı ... AŞ ile davalı ...AŞ'nin birlikte taraf gösterilerek yapılan icra takibinde davalıların ayrı ayrı kötüniyetli olarak takibe itiraz ettiklerini, anılan nedenlerle davalılar tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan itirazın iptaline, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile diğer davalı ....AŞ'nin hakim ortağı dava dışı ...arasında, davaya konu alacağın tahsili amacıyla 11/05/2015 tarihli bir protokol imzalandığını, protokolün 3.2 numaralı maddesinde davalı ...Hiz.AŞ'nin davacı şirkete bir gayrimenkulü üzerinde ipotek vereceğinin düzenlendiğini, ancak davacının önce rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmadan haciz yoluyla takip başlatmasının İİK 45.maddesine aykırı olduğunu, dava konusu olayda davalı ... Hiz.AŞ'nin kastıyla meydana gelen zararların davalı şirket poliçe genel şartlarına göre tazmininin yapılamayacağını, sigorta kapsamında olmadığını, TTK 1404.maddesi hükmüne göre sigorta ettirenin veya sigortalının kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı bir fiilden doğabilecek bir zararını teminat altına almak amacıyla sigorta yapılamayacağını düzenlendiğini, sigorta ettiren davalı ...AŞ'nin kendi emniyeti suistimalinin sebep olacağı zararları sigorta ettirmesinin hukuka aykırı olduğunu, para güvence paket sigorta poliçesinde her türlü sahtekarlıktan kaynaklanan zararların teminat harici olduğunun açıkça belirtildiğini, dava konusu olayda sigorta ettiren davalı ... Hiz.AŞ'nın %99,75 oranında hisse sahibi ve yönetim kurulu başkanı konumundaki...'nin davacı adına toplanan paraları kendi iradesiyle ...Hiz.AŞ'nin veya kendisinin çıkarları yönünde tasarruf etmiş olmasının, onun bu hakim durumdan yararlanıp dürüstlük kuralına aykırı davrandığını gösterdiğini, bu nedenle olayda sigorta konusu olabilecek bir riziko bulunmadığını, sigorta ettiren davalı ....AŞ'nin davacıya olan borcunun davacı, davalı ....AŞ ve ...arasında akdedilen üçlü protokol ile ... tarafından üstlenildiğini, söz konusu borç için davacıya bono verildiğini, böylece borcun sona erdiğini, davalı ... AŞ'nin ...'nin üstlendiği borç için sigorta güvencesi vermediğini, yine ...'nin borç için kefil olmasının borcu kabul ve ikrarını ortaya koyduğunu ve davalı ... şirketine karşı bağlayıcılığı bulunmadığını, düzenlenen poliçenin kapsamına giren bir riziko olmadığını, anılan nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ...AŞ tarafından davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davalı ... dışındaki taraflar arasında aktedilen ve TBK 502 ve devamı maddelerine göre vekalet sözleşmesi hükmünde olan sözleşmeye aykırılık iddiasıyla, oluşan zararın, sözleşme tarafı olan şirketten ve sigortacısından tazminine yönelik başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK 67.m göre iptali talebidir.
Davalı ... şirketi hakkında mahkememizce daha evvelden verilen karar kesinleştiğinden, bu davalı hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
İstinaf kaldırma kararına konu davalı ... yönünden ise;
Somut olayda, davacı ile davalı ....AŞ arasında akdedilen sözleşme uyarınca, davalı şirketin davacının mağazalarından nakit paraların teslim alınması, taşınması ve muhafazası ile davacının belirteceği banka hesabına yatırma işini üstlendiği, davalı ...AŞ ile davalı ... arasında tanzim edilen taşınan para, kasalama ve bina poliçesine göre, davalı sigortalı şirket tarafından nakit, senet ve menkul kıymet gibi değerli eşyaların taşınması, kasalanması gibi yükümlülüklerin sigorta teminatı altına alındığı, davalı sigortalının sözleşmeye uygun şekilde, 02.05.2015-03.05.2015 tarihleri arasında, davacıya ait mağazalardan paraları topladıktan sonra, davacıya teslimini gerçekleştirmediği sabit olup, uyuşmazlık, sigorta sözleşmesi kapsamında bir rizikonun gerçekleşip gerçekleşmediği, bu rizikonun poliçede teminatı kapsamında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davalı ... tarafından 01.08.2013 tarihinde düzenlenen ve davacıya verilen “Sigortalandığına Dair Kanıt Belgesi”nde yer alan ‘Emniyeti Suistimal Klozu’nda; “Sigortalı personelin (tam zamanlı çalışan gibi çalışmakta olan Asli Yönetim Kurulu üyeleri ve/veya Oy Hakkına sahip hissedarlar da dahil) herhangi bir fiil ya da ihmali neticesinde sigortalanan mallarda oluşacak hasar ve zararlar teminata dahildir.” denilmiştir.
Sigorta poliçesinin “Koşullar” başlığı altında düzenlenen 1.bendinde; “İşbu Sigorta, Sigortalanan Menfaat Sigortalı’nın gözetimine, yeddine, kontrolüne ve/veya sorumluluğuna girdiği anda başlar ve sözkonusu varlığın Sigortalı’nın gözetiminden, yeddinden, kontrolünden ve/veya hukuki sorumluluğundan çıktığı ana kadar devam eder. İşbu sigorta, Sigortalanan Menfaat kapsamında belirtilen varlıklara ilişkin olarak, Kuzey Kıbrıs da dahil olmak üzere Türkiye sınırları içinde meydana gelebilecek kayıp veya hasarlar ile ilgili Sigortalının genel, özel, şahsi veya sözleşmeli taşıyıcı olarak, ve gerek sözleşmeli gerekse başka şekilde üstlenmiş olduğu yasal yükümlülüklerini de kapsamaktadır. Sigortalı’nın onayı doğrultusunda Sigortalı’nın istihdam ettiği personel gibi hizmet veren şahıs veya şahıslar da dahil olmak üzere, Sigortalı’nın herhangi bir personelinin fiili veya ihmali yüzünden sigorta edilen varlıkların uğrayacağı fiziki kayıp veya hasar da aynı zamanda sigorta kapsamındadır. Herhangi bir Asli Yönetim Kurulu üyesi ve/veya Oy Hakkına Sahip Hissedar, tam zamanlı bir Çalışan gibi çalışmadığı ve aşağıda belirtildiği üzere bir Çalışan gibi hareket etme ehliyetine sahip olmadığı sürece, hariç olmak kaydıyla: “Çalışan”, sırasıyla, işbu poliçenin süresi boyunca mutad işi kapsamında Sigortalı’nın hizmetinde düzenli olarak çalışan ve Sigortalı tarafından kendisine maaş, ücret ve/veya komisyon ödenen ve verdiği hizmete ilişkin olarak düzenleme yapma ve yönetme hakkına sahip olunan kişi anlamına gelir ve Sigortalı’nın bir Çalışan’ın mutad görevlerinin kapsamına giren görevleri yerine getiren herhangi bir yöneticisi veya kayyımı “Çalışan” kapsamı dahilindedir. Yukarıda belirtilenlerle birlikte, bu sigorta kapsamında sigortalanan varlıklar Sigortalı’nın bir çalışanı tarafından, söz konusu çalışanın hileli ya da muvazaalı davranışı sonucu, doğrudan ya da dolaylı olarak sebep olunan ya da katkıda bulunulan fiziksel hasar ve zararlara karşı, hasarın poliçe süresi içinde oluşması ve tespit edilmesinden itibaren 7 gün içinde bildirilmesi şartıyla teminat altındadır. Cumartesi ve Pazar günleri ile Türkiye’deki resmi tatil günleri hasarın tespiti süresine dahil değildir…” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Davalı sigortalı şirketin bu olaya benzer şekilde ... ve ... marketler zincirinden topladığı nakit paraları sözleşmeye aykırı olarak bankalara yatırmadığından bahisle, eldeki davadaki iddialarla örütüşen hukuk davaların açıldığı gibi davalı sigortalı şirket yöneticisi ... hakkında yargılamalar yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı şirketin müştekisi olduğu ... 45. Asliye Ceza Mahkemesinin ...E. sayılı dosyasında, davalı sigortalı şirketin hakim ortağı ve yetkilisi olan şüpheli ...'ye ait 23.06.2017 tarihli İfadede, "... A,Ş, İsimli firmanın 22-23 yıllık bir firma olduğunu, Şirketin ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğunu. Elemanlı güvenlik hizmeti ve Nakit Taşıma Hizmeti verdiklerini. Müşteki şirketle aralarında nakit taşıma ve güvenlik elemanı hizmeti ile ilgili sözleşme olduğunu. 2015 yılı başlarından itibaren şirketlerinin mali gücünün zayıfladığını, bu süre içinde bazı müşterilerinden bankaya yatırılmak üzere alınan paraların şirketlerinin bazı ödemelerinde kullanıldığını, Mayıs ayında müştekinin hesabına yatırılması gereken 4 milyon TL civarında ödemenin zamanında yatırılmadığını, müşteki ile irtibata geçilerek durumun izah edildiğini Sigorta şirketine de durumun bildirildiğini, bu olay vuku bulduktan sonra bazı elemanların şirketten ayrıldıklarını dolayısıyla bu süreç İçinde hangi personelin hangi eylemde bulunduğunu tespit etmeleri için uzun zaman geçtiğini. Muhasebe müdürü ..., Yardımcısı ... ve Operasyon Müdürü ...hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, ... Cumhuriyet Başsavcılığında soruşturmanın devam ettiğini, ödenmeyen paraların bir kısmının şirketin başka ödemelerinde kullanıldığım, bir kısmının da personel tarafından kendi özel hesaplarında kullanıldığını tespit ettiklerini...." şeklinde beyanda bulunulmuştur.
Davada ileri sürülen iddia kapsamında, zararın gerçekleşme şekli ve sebebinin, davalı sigortalı ... şirketi ve onun hakim (%99,75) ortağı ve yetkilisi olan ...’nin güveni kötüye kullanma eylemi olduğu, rizikonun gerçekleşme şekline ilişkin eylemin ceza davasına konu edildiği, dolayısıyla maddi vakıanın belirlenmesinin ancak ceza yargılamasının sonucu ile belli olacağı, bu olaya ilişkin olarak ... 45. Asliye Ceza Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan kamu davası açıldığı ve anılan şirket yetkilisinin mahkumiyeti ile kesinleştiği anlaşılmıştır.
İstinaf bozma ilamında da işaret edildiği üzere, davalı ... şirket yetkilisinin iradesi somut olayda ehemmiyet arz etmektedir. Zira anılan kişi, şirketin kurucu hakim ortağı ve tek yetkili iradesidir. Türk Medeni Kanunu'nun 50. maddesinde tüzel kişilerin iradesinin organları eliyle açıklayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Yani bir tüzel kişiliğin bir eylemde kast ve kusurunun olup olmaması, yetkili organının kast ve kusurunun olup olmamasına göre tayin edilir. Somut olayda, davalı ... şirketinin iradesinin de sahibi olan ...'nin kasten güveni kötüye kullanmak sureti ile davacıya zarar verdiği sabittir. O halde davalı ... şirketinin davacıya kasten zarar verdiğini kabul etmek gerekmiştir. Bu durumda TTK 1477, 1429. ve 1404. maddeleri göz önüne alındığında, sigortalının kasten sebebiyet verdiği bu zararlardan sigortacı sorumlu olamaz. Bu sebeple davalı ... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Takip başlatmakta davacının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığı gibi, bilakis talep yargılama gerektirdiğinden kötü niyet tazminat talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.,
Dava maddi tazminata ilişkin olup AAÜT'nin 13/4. maddesine göre dava ... yönünden tümden reddedildiğinden, maktu vekalet ücretine hükmetmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ...A.Ş yönünden mahkememizce verilen 10/10/2018 tarih, ... e ve ... k sayılı karar kesinleştiğinden yeniden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davalı ...Ş yönünden davanın REDDİNE,
3-Kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
4-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 53.323,55-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
5-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... yönünden yapılan 57,70 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/07/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır