T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/520 Esas
KARAR NO:2023/122
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:12/08/2021
KARAR TARİHİ:16/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...A.Ş'nin VUK'un 421 Sıra Nolu Genel Tebliği uyarınca Yevmiye Defteri ve Büyük Defterini elektronik ortama oluşturup sakladığını, Haziran, Ağustos, Eylül ve Kasım 2020 dönemlerine ilişkin e-defterlerin kanuni süresinde üretilerek mali mühür ile imzalandığını, ancak son aşamada masaüstüne indirilip okutulması gereken GİB berat paketlerinin yanlışlıkla defter dosyalarının bulunduğu ana klasöre indirildiğini, bu işlem sırasında yapılan dosya temizliğinde kaynak dosyaların da silindiğinin anlaşıldığını, silinen kaynak dosyalarının yeniden oluşturulabilmesi ve e defter beratlarının Başkanlık sistemine yüklenebilmesi, GİB sisteminde bulunana e defter beratlarının yeniden yüklenmesi amacıyla Hazine ve Maliye Başkanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığına ...@... adresine mail ile 19/03/2021 tarihinden yapılan bildirim ve müracaat sonrası Hazine ve Maliye Başkanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı 26/07/2021 tarih ve e-...-220(DFT)- ... sayılı 06/08/2021 de tebliğ edilmiş cevabı yazısı ile silinen ilgili dönem kayıtlarına ilişkin olarak Mahkemeden Elektronik Defter Genel Tebliği MD 7 gereğince zayi belgesi alınması ve Başkanlığa yollanması gerektiğinin tebliğ edildiğini ve bu nedenle dava açmak zorunda kaldıklarını beyanla, silinen dosyalara ilişkin tekrar yükleme yapılabilmesi için TTK md 82/7 fık ve Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 7.maddesi gereği zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, Hazine ve Maliye Başkanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığının 26/07/2021 tebliğ tarihli yazısı, 19/03/2021 tarihli ...@... adresine yapılan bildirim, 17/03/2021 tarihli Özel Amaçlı Yeminli Mali Müşavirlik Raporu ve Ekindeki Teknik Rapor, Vergi Dairesi kayıtları, Şirket e-defter kayıtları, elektronik defterlerin zarar görmesine neden olan vakaya ilişkin tutanak, veri kurtarma merkezi raporları, zayi olan dönemlere ilişkin e-defter beratları, mail başvurusu celp olunmuştur.
Davacı tarafın iddiaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya bilirkişiye gönderilmiş olup, bilirkişi Mali Müşavir ... ve Bilirkişi Bilgisayar Mühendisi ...tarafından tanzim olunan 22/04/2022 tarihli raporunda; davacının elektronik ortamda muhafaza etmiş olduğu Haziran, Ağustos, Eylül ve Kasım 2020 dönemlerine ait e-defter kayıtlarına ilişkin zayi belgesi talebi olduğu anlaşıldığı söz konusu dönemlere ait e-defterlerin kanuni süresinde üretilerek mali mühür ile imzalandığını ancak son aşamada masaüstüne indirilip okutulması gereken GİB berat paketlerinin yanlışlıkla defter dosyalarının da silindiği belirtildiğini, bu duruma ilişkin olarak davacı firmanın hizmet aldığı dava dışı ... San. Tic. A.Ş. Tarafından hazırlanan teknik inceleme raporunun dosyada mevcut olduğunu, teknik rapor içerisinde davaya konu olan e-defter dosyalarının silinmiş olduğunu, bu aşamada 'e-defter GİB Berat dosyası Okuma programının çalıştırılması' için masa üstüne indirilip okutulması gereken GİB Berat paketinin yanlışlıkla defter dosyalarının bulunduğu ana klasöre indirilmiş olduğu anlaşıldığını, bu işlem nedeniyle e-defterlerin bulunduğu ana klasördeki aynı isimli olan e-defter dosyalarının silinmiş olacağından ve tekrara erişim sağlanması mümkün olamayacağını, dolayısıyla bu işlemin davacı şirket personelinin e-defter uygulamasını kullanırken yapmış olduğu hata nedeniyle ortaya çıkmış olduğu ifade edilebileceğini, davacı iş yerinde her gün 16:00 ve 22:00 olmak üzere 2 defa tüm sistem yediğinin alındığını, günlük olarak her gün 20:00'da cloud backup gerçekleştirildiğini ve haftalık olarak da her cumartesi günü saat 20:00'da yedekleme yapıldığını ancak e-defter dosyalarının silinmesi dolayı anlık bir silinme olduğundan backup sistemine dosyaların aktarılmadığını, GİB Berat paketinin yanlışlıkla defter dosyalarının bulunduğu ana klasöre indirilmiş olması nedeniyle: ana klasördeki aynı isimli o e-defter dosyalarının silinmiş olacağı ve bu dosyalara tekrar erişim sağlanmasının mümkün olamayacağını, söz konusu işlemin davacı şirket personelinin e-defter uygulamasını kullanırken yapmış olduğu hata nedeniyle ortaya çıkmış olduğunu, Haziran e-defter dosyalarının 29/09/2020, Ağustos 2020 e-defter dosyalarının 30/11/2020 Eylül 2020 e-defter dosyalarının 31/12/2020 Kasım 2020 e-defter dosyalarının 26/02/2021 tarihinde silinmiş olduğunu, davacı tarafından bu durumun Mart 2021 tarihinde fark edilmiş olduğunun belirtildiğini, Davacının e-defter kayıtlarının yediğini kendi bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilmesinin mecburi olduğunu, ancak davacının e-defter kayıtlarının tutulduğu ana klasörde mevcut bulunana e-defter dosyaları silinmiş olduğundan ve e-defter dosyalarının kurtarılmasını mümkün olmadığından dolayı Haziran, Ağustos, Eylül ve Kasım 2020 e-defter dosyalarının yediklerine erişim imkanı mümkün olamayacağını, Davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığının, e-defter kayıtlarını ikincil kopyalarını uygun şekilde alıp saklamayan davacının yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu söylemek mümkün olmadığını, davacı şirketin yasal defterlerinin zayi olduğu hususunda herhangi bir kanaate varılamadığını, davaya konu zayi belgesi talebinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun, 82/7 maddesinde belirtilen hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılması hususundaki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu belirtmişlerdir. Bilirkişi raporu davacı tarafa tebliğ edilmiştir.
Dava, zayi olan belgelerin TTK. nun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi davasıdır.
TTK.nun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." denilmektedir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, dosyada toplanan deliller, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin yasal e-defterlerinin elektronik ortama oluşturup sakladığı, Haziran, Ağustos, Eylül ve Kasım 2020 dönemlerine ilişkin e-defterlerin kanuni süresinde üretilerek mali mühür ile imzalandığı, ancak son aşamada masaüstüne indirilip okutulması gereken GİB berat paketlerinin yanlışlıkla defter dosyalarının bulunduğu ana klasöre indirildiği, bu işlem sırasında yapılan dosya temizliğinde kaynak dosyaların da silindiği, davanın, davacı şirketin e-defterlerinin silinmesi nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olduğu, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporuna göre, davacının iş yerinde her gün 16:00 ve 22:00 olmak üzere 2 defa tüm sistem yediğinin alındığı, günlük olarak her gün 20:00'da cloud backup gerçekleştirildiği ve haftalık olarak da her cumartesi günü saat 20:00'da yedekleme yapıldığı ancak e-defter dosyalarının silinmesi dolayı anlık bir silinme olduğundan backup sistemine dosyaların aktarılmadığı, GİB Berat paketinin yanlışlıkla defter dosyalarının bulunduğu ana klasöre indirilmiş olması nedeniyle: ana klasördeki aynı isimli o e-defter dosyalarının silinmiş olacağı ve bu dosyalara tekrar erişim sağlanmasının mümkün olamayacağı, söz konusu işlemin davacı şirket personelinin e-defter uygulamasını kullanırken yapmış olduğu hata nedeniyle ortaya çıkmış olduğu, davacının e-defter kayıtlarının tutulduğu ana klasörde mevcut bulunan e-defter dosyaları silinmiş olduğundan ve e-defter dosyalarının kurtarılmasını mümkün olmadığından dolayı Haziran, Ağustos, Eylül ve Kasım 2020 e-defter dosyalarının yediklerine erişim imkanı mümkün olamayacağının tespit edildiği, bu bağlamda, 6102 sayılı TTK.nun 82/7 maddesi koşulları iş bu davada gerçekleştiği anlaşılmakla; davacının davasının kabulü ile, davacı şirketin Haziran, Ağustos, Eylül ve Kasım 2020 dönemlerine ilişkin e-deftelerinin zayii olduğunun tespitine, söz konusu dönemler yönünden davacı şirkete zayii belgesi düzenlenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davacının davasının kabulü ile, davacı şirketin Haziran, Ağustos, Eylül ve Kasım 2020 dönemlerine ilişkin e-deftelerinin zayii olduğunun tespitine, söz konusu dönemler yönünden davacı şirkete zayii belgesi düzenlenmesine,
2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 179,90TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30TLnin mahsubu ile bakiye 120,60TLnin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı 5235 sayılı kanunu 33-(1) , 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca gerekçeli kararın usulüne taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/02/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır