T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/781 Esas
KARAR NO:2023/184
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Teminat Mektubu İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ:06/12/2021
KARAR TARİİ:20/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan kıymetli evrak iptali davasının HMK 320-(1) maddesi kapsamında dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin, ... Anonim Şirketi tarafından 1997 yılında açılan "İstanbul İli, ... İlçesi, 3. Etap 1. Grup 36 Ada" sayılı taşınmaz inşa edilecek olan 741 konut, Ticarethane, ofis ve ada içi altyapı tesisatı inşaatı ile şantiye dışı ihrazat malzemeleri işi konulu ihaleye katılmak üzere davalının (... Bankası ... Şubesinin) 08/11/1995 tarih, KRD/2106 sayılı, ... numaralı 50.000.000.000-TL (ellimilyar) bedelli, (... Bankası ... Şubesinin) 31/07/1997 tarih ve KRD/... sayılı, ... numaralı 20.000.000.000-TL (yirmimilyar) bedelli, (... Bankası ... Şubesinin) 20/01/1998 tarih ve KRD/... sayılı, ... numaralı 55.000.000.000-TL (ellibeşmilyar) bedelli teminat mektuplarını aldığını ve ihale dosyasına sunduğunu, akabinde müvekkilinin anılan ihaleleri aldığını ve yapım işine başladığını, söz konusu ihalelerin yıllar önce bitirildiğini ve teminat mektuplarının idareden iade alıncığını, ancak davalı bankaya sunulamadan teminat mektuplarının kaybolmak suretiyle zayi olduğunu, bu hususun davalıya bildirildiğini, teminat mektubunun verildiği ihalenin tamamlandığını, inşa edildiğinı, davalı açısından artık bir risk oluşturmadığını ve teminat mektuplarının banka için ekonomik tehlike arz etmediğinin ifade edildiğini ancak davalı tarafın teminat mektuplarını iade almadan bu risk sürecini kapatmadığını, teminat mektuplarının üzerinde hangi ihale ve iş için teminat mahiyetinde olduğunun açıkça yazılı olduğunu, teminat olarak verilen işin bitmiş olmasının mektupların bozdurulması tehlikesini ortadan kaldırdığını ve davalı için risk oluşturma özelliğini de kaybettiğini, anılan teminat mektupları için de aynı durumunun geçerli olduğunu, mektuplara konu ihale işlerinin yıllar önce tamamıyla bitirildiğini ve idareye eksik olarak teslim edildiğini, bankaya kaybolan mektupların sunulamaması nedeniyle davalının müvekkilini bu yükten kurtarmamasının yersiz ve haksız olduğunu, davalı tarafından teminat mektuplarının iptal edilmemesi nedeniyle müvekkilinin her yıl yüzde 2-3 arasında değişen oranlarda komisyon ve BSMV ödediğini, bu teminat mektuplarının gelinen aşamada müvekkili işin mali bir külfet teşkil ettiğini beyanla, kaybolmak suretiyle zayi olan davalının tanzim ettiği (... Bankası ... Şubesinin) 08/11/1995 tarih, KRD/2106 sayılı, ... numaralı 50.000,00-TL bedelli teminat mektubunun riskin ortadan kalkmış olması dikkate alınarak iptaline, kaybolmak suretiyle zayi olan davalının tanzim ettiği (... Bankası ... Şubesinin) 31/07/1997 tarih ve KRD/... sayılı, ... numaralı 20.000,00-TL bedelli teminat mektubunun riskin ortadan kalkmış olması dikkate alınarak iptalini, kaybolmak suretiyle zayi olan davalının tanzim ettiği (... Bankası ... Şubesinin) 20/01/1998 tarih ve KRD/... sayılı, ... numaralı 55.000,00-TL bedelli teminat mektubunun riskin ortadan kalkmış olması dikkate alınarak iptalini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın külli halef olduğu ... Bankası .... tarafından ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne hitaben düzenlenen teminat mektupları ile banka, davacı firma ile muhatap arasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların akıbet ve kanuni neticelerini nazara itibara almaksızın teminat mektuplarındaki yazılı tutarların muhatabın ilk yazılı talebi üzerine muhataba ödeyeceğini garanti ettiğini, muhatap ile müvekkili banka arasındaki ilişkinin, davacı firma ile teminat mektubunun muhatabı firma arasındaki ilişkiden bağımsız ve farklı olduğunu, teminat mektubunu düzenleyen banka ile muhatap firma arasında garanti akti kurulduğunu, bu garanti aktinin davacı lehtar firma ile muhatap firma arasındaki sözleşmeden bağımsız olduğunu, davacı firma ile muhatap firma arasındaki sözleşme ve ihtilafın bankayı ilgilendirmediğini, bu yönüyle davanın banka aleyhine yöneltilmesinin haksız olduğunu, davanın teminat mektubu muhatabına karşı açılması gerekirken müvekkili bankaya açılmasının hatalı olduğunu, dava dilekçesinde ... Bankası Anonim Şirketi'nin kapandığının belirtilmiş olmakla birlikte ... A.Ş. olarak devam ettiğinin bilindiğini, davanın müvekkili banka yönünden husumetten reddinin gerektiğini, esasa ilişkin olarak, bankanın teminat mektupları ile taahhüt edilen risklerin gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, bu yükümlülüğün borçluya ait olduğunu, teminat mektubunun risk çıkışının yapılabilmesi için mektup aslının bankaya iade edilmesi ya da mektup muhatabından mektup ile ilgili alacaklarının kalmadığına dair ibraname getirilmesi gerektiğini, borçlu tarafından bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği sürece teminat mektubu riskinin süreceğini ve komisyon alınmaya devam edileceğini, müvekkili yükümlülüğünde olmamasına rağmen dava konusu teminat mektuplarının akıbetlerinin muhataptan sorulduğunu, mektupların iade edilmesi, ya da ibraname verilmesinin talep edildiğini, ancak muhatap tarafından teminat mektuplarının iade edilmediğini, herhangi bir ibraname de verilmediğini beyanla, davanın müvekkili banka yönünden husumetten reddini, aksi halde esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; Genel Kredi Sözleşmeleri, teminat mektupları suretleri, kredi kullanım belgeleri, hesap hareketleri, taraflar arasındaki yazışmalar, teminat mekuplarının çıkışlarını gösterir liste mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; kaybolan teminat mektuplarının iptali davasıdır.
Davacı vekili 25/01/2023 havale tarihli dilekçesi ile, gerek banka ve gerekse de mektubun muhatabı olan ... Anonim Şirketi ile yapılan ikili görüşmeler neticesinde söz konusu mektuplar yönünden mutabık kalınarak riskin ortadan kaldırıldığını, işbu davanın konusuz kaldığını, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini, davanın açılmasında haksız ve kötüniyetli olmadıklarını, davanın konusuz kalması değerlendirilerek aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmemesini, lehlerine vekalet ücreti takdir edilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 01/02/2023 havale tarihli dilekçesi ile, dava konusu teminat mektuplarının risk çıkışlarının, işbu dava açıldıktan sonra müvekkili bankaca 29/03/2022 tarihinde yapıldığının görüldüğünü, cevap dilekçesinde de belirtikleri üzere müvekkili bankanın sözleşmede ve ihtilafta taraf olmadığını, işbu davaya açmaya sebebiyet vermediğini, davacının, davayı müvekkili bankaya haksız ve hatalı olarak yönelttiğini, davanın konusuz kaldığına karar verilse dahi müvekkili banka aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi, lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğini beyanla davanın müvekkili banka yönünden husumetten reddini, aksi halde esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının ... Anonim Şirketi tarafından 1997 yılında açılan "... İli, ... İlçesi, 3. Etap 1. Grup 36 Ada" sayılı taşınmaz inşa edilecek olan 741 konut, Ticarethane, ofis ve ada içi altyapı tesisatı inşaatı ile şantiye dışı ihrazat malzemeleri işi konulu ihaleye katılmak üzere davalının (... Bankası ... Şubesinin) 08/11/1995 tarih, KRD/2106 sayılı, ... numaralı 50.000.000.000-TL (ellimilyar) bedelli, (... Bankası ... Şubesinin) 31/07/1997 tarih ve KRD/... sayılı, ... numaralı 20.000.000.000-TL (yirmimilyar) bedelli, (... Bankası ... Şubesinin) 20/01/1998 tarih ve KRD/... sayılı, ... numaralı 55.000.000.000-TL (ellibeşmilyar) bedelli teminat mektuplarını aldığı ve ihale dosyasına sunduğu, söz konusu ihalelerin yıllar önce bitirildiği ve teminat mektuplarının idareden iade alındığı süreçte davaya konu teminat mektuplarının davacının uhdesindeyken kaybolmak suretiyle zayi olduğu, mahkememizdeki işbu davada ise teminat mektubuna konu edilen riskin ortadan kalktığı ve teminat mektubunun iade alınması gerekirken zayi olduğunun tespiti üzerine işbu teminat mektuplarının iptalinin talep edildiği, yargılama devam ederken davacı vekilince 25/01/2023 havale tarihli dilekçesindeki beyanlar nazara alındığında, gerek davalı banka ve gerekse de mektubun muhatabı olan ... Anonim Şirketi ile yapılan ikili görüşmeler neticesinde söz konusu mektuplar yönünden mutabık kalınarak riskin ortadan kaldırıldığının bildirildiği, davalı vekilinin 01/02/2023 havale tarihli dilekçesindeki beyanlarından dava konusu teminat mektuplarının risk çıkışlarının davalı banka tarafından 29/03/2022 tarihinde yapıldığının belirtildiği, dolayısıyla mahkememizdeki davanın konusunun kalmadığı, bu nedenle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş, ayrıca mahkememizdeki davanın 06/12/2021 tarihinde açıldığı ve davaya konu uyuşmazlığın yargılama aşamasında sonuçlanmış olduğu nazara alınarak, davacı lehine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Konusuz kalan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
(2)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 179,90-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30-TL'nin harçtan mahsubu ile bakiye 120,60-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
(3)Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL başvuru harcı, 59,30-TL peşin harç, 76,10-TL tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 194,70-TL yargılama masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
(4)Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(5)Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 125,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
(6)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.20/03/2023
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.