T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/789 Esas
KARAR NO:2024/473
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:14/10/2014
KARAR TARİHİ:25/06/2024
Mahkememizin 19/03/2019 tarih ve ... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 18/11/2021 tarih 2016/... Esas ve 2021/... karar sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA yukarıda esası yazılı mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının içinde yolcu olarak bulunduğu ... Hizmetlerine ait, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, ... istikametinde seyir halinde iken aynı yöndeki ... plakalı araç ile çarpıştığını, ... plakalı araç sürücüsü meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğunu, davacının kazadan sonra sakat kaldığını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik sigortası bulunmadığı için davacıya ödenecek maddi tazminattan ... Hesabının sorumlu olduğunu, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın davalılardan ... A.Ş tarafından sigortalı olduğunu, bu kasko sigortasına göre 10.000,00 TL sürekli sakatlık teminatı olduğunu, 10.000,00 TL sürekli sakatlık tazminatının, kaza tarihi olan 11/07/2011 tarihinden itibaren avans işlemlerine ilişkin banka faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 210.000,00 TL'ye yükseltmiş, 10.000,00 TL nin -kasko sigorta poliçesi teminat tutarları dahilinde- ... ...'nden, 200.000,00 TL nin -kaza tarihindeki ZMMS poliçesi teminat tutarları dahilinde- ... ...'ndan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ... aleyhine açılan davaların Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, haksız fiil faili olduğu ileri sürülen kişi aleyhine başvuruda bulunulmadığından vekil eden kurum aleyhine açılmış bulunan davanın da reddi gerektiğini, davanın haksız fiil faili olduğu iddia edilen ... plakalı araç sürücüsü ... ve işleteni Abdulhamit Nebioğlu'na ihbarını, esas bakımından davanın reddi ile avukatlık ücreti dahil her türlü yargılama giderinin davacıya yükletilmesine karar verilmesine talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın kasko sigorta poliçesi ile davalı şirket nezdinde sigortalı olduğunu, davacının bu poliçe teminatlarından yararlanabilmesi için öncelikle maluliyet oranının ve ödemesi gereken tazminat miktarının hesaplanması gerektiğini, maluliyet oranının tespiti ile maluliyet oranı nispetinde sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlandırılmasını, fazla taleplerinin reddini, davalı şirketin temerrüdü söz konusu olmadığını, dava açılmasına da sebebiyet vermediği için avans faiz taleplerinin reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın Kabulü ile, 1-200.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 12/09/2012 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ... Hesabından tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 12/09/2012 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacıya ödenmesine," karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı ... ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı ... ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 18/11/2021 tarih 2016/2821 Esas ve 2021/1988 karar sayılı ilamıyla davalı ... ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca Mahkememizin 19/03/2019 tarih ve ... sayılı kararı kararının kaldırılmasına karar verilmiş olup istinaf ilamı uyarınca yargılamaya devam edilmiştir.
İSTİNAF İLAMI SONRASI DOSYAYA CELP EDİLEN DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, .... Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı ve 2019/9769 esas sayılı dosyalarının UYAP sureti dosya arasına alınmıştır.
... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan 16.11.2022 tarihli raporu .... Asliye Ticaret Mahkemesi talimat dosyası ile aldırıldı. İtiraz üzerine aynı kurumdan 21.09.2023 tarihli ATK raporu alındı.
Dosya Aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 22/01/2024 tarihli rapor dosya arasına alındı.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davasıdır.
Dosya kapsamından; 11.07.2011 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile sağ şeridi işgal edecek şekilde gerisinde gerekli emniyet önlemlerini almadan ve arkasında ışıklandırma bulunmayan park halindeki sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı traktörün arkasına takılı ikinci römorkun sol arka kısmına çarpmasıyla meydana gelen dava konusu kaza nedeniyle, ... plakalı araçta yolcu olan davacının yaralanmasına bağlı olarak, ... plakalı aracın kasko sigortacısı ... A.Ş. den ve ... plakalı aracın trafik sigortası bulunmadığı için ... ...' ndan maddi tazminat talep edilmiştir.
İstinaf ilamı uyarımca 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 11, Avukatlık Kanunu’nun 41 ve HMK'nın 73, 81, 82, 83. maddeleri gereğince vekil ile takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılması zorunlu olduğundan Adli Tıp raporu, aktüer bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesinin davalı Sigorta vekiline (... yada yetkili kıldığı vekile) tebliğ edilerek ile beyanları alınmıştır.
Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 8/B maddesinde daimi maluliyet teminatı "işbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde tıbbi tedavinin sona ermesini ve daimi maluliyetin kat'i surette tesbitini müteakip, daimi maluliyet sigorta bedeli aşağıda münderiç nisbetler dahilinde kendisine ödenir" şeklinde düzenlenmiştir. Poliçe kapsamına girecek yaralanmalar nedeniyle oluşan maluliyetin derecesine göre sigorta tazminatının miktarının ne kadar olacağı cetvel halinde belirlenmiştir.
Sigorta kapsamına giren bir kaza sonucu oluşan daimi maluliyet nedeniyle sigortacının tazminat sorumluluğunun doğması için FKSGŞ'nın 8/B maddesindeki cetvelde belirtilen oranlarda bir maluliyet doğması gerekir. Cetvelde yer almayan bir maluliyet ya da yine cetvelde belirlenen oranda olmayan maluliyet halinde ise, sigortacının zarardan sorumlu tutulması mümkün değildir.
Mahkememizce hükme esas alınan 17/04/2018 tarihli hesap bilirkişi raporunda; ... ticari kasko sigorta poliçesinin ferdi kaza klozu kapsamında, yer alan daimi sakatlık poliçe terninat limitinin 10.000 TL olduğu ve davacının ferdi kaza sigortası genel şartları madde 8-b daimi maluliyet teminatı münderiç nisbetler dahilinde talep edebileceği belirtilmiş ise de Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları Madde 8-b maddesindeki esaslara göre raporun bir hesaplamayı içermediği, raporun bu haliyle karar vermeye elverişli olmadığı, davalı vekilinin bu hususlara yönelik istinaf itirazının yerinde olduğu (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 23/12/2019 tarih, 2019/1997 Esas ve 2019/12302 sayılı kararı) istinaf kararıyla belirlenmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, mahkememiz kararı davalı ... ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kaldırılmıştır. İstinaf ilamı uyarınca ATK raporu alınmış olup dosya istinaf ilamında belirtilen usulle hesaplama yapılması için aktüer bilirkişiye verilmiştir.
Mahkememiz ilk kararında "200.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 12/09/2012 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ... Hesabından tahsili ile davacıya ödenmesine, 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 12/09/2012 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacıya ödenmesine" şeklinde verilen karar istinaf ilamı ile kaldırılmıştır.
Davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararı yönünden davalı ... ... aleyhine verilen karar davalı ... ... yönünden istinaf edilmediğinden kesinleşmiş olduğundan davanın davalı ... ... yönünden kesinleşmiş olması nedeniyle bu davalı yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına dair karar verilmiştir.
BAM kararı doğrultusunda sadece ... bakımından Ferdi Kaza Teminat limiti kapsamında davacının talep edilebilir alacağı yönünden değerlendirme yapılmıştır.
Davalı ... tarafından düzenlenen kasko sigorta poliçesi ile 10.000,00 TL limitli ferdi kaza teminatı limiti verilmiştir.
ATK tarafından düzenlenen kusur raporu ile olayın meydana gelmesinde; Kaza tarihinde geçerli trafik sigorta poliçesi bulunmayan ... plakalı traktör sürücüsü ...'nun %75 oranında kusurlu olduğu, Davacının yolcu olarak bulunduğu ve ... tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalanan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %25 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Davalı ... tarafından keşide edilen Kasko Sigorta Poliçesi ile 10.000,00 TL limitli Ferdi Kaza Teminatı verilmiştir.
Poliçenin açıklama kısmında Ferdi Kaza Teminatına ilişkin olarak hüküm “araç gerek hareket halinde gerekse park halinde iken, aracın bakımı yapılırken veya araca inilip bilirken meydana gelebilecek bir kaza sonucunda poliçede detayları belirtilen araçta seyahat eden ve poliçede adedi belirtilen sürücü ve yolcuların ölüm ve sürekli sakatlık hallerine karşı poliçede belirtilen azami sigorta bedeline kadar ilişik Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları dahilinde temin eder..” şeklindedir.
Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 8/D maddesinde; “Daimi Maluliyet Teminatı: İşbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde tıbbi tedavinin sona ermesini ve daimi maluliyetin kat'i surette tesbitini müteakip, daimi maluliyet sigorta bedeli aşağıda münderiç nisbetler dahilinde kendisine ödenir.” şeklindedir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2012/6992 E. İle Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2012/2239 E. sayılı kararlarında özetle; “Ferdi kaza koltuk sigortası bir can sigortası türü olup meblağ sigortası olması itibariyle ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu tazminat ödenir. Mahkemece poliçe kapsamı dikkate alınarak ölüm halinde şahıs başına belirlenen teminat tutarında tazminata hükmedilmesi gerekir.", “Karayolu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının bu niteliği gereği, anılan sigorta kapsamında ölüm rizikosu nedeniyle, sigortalının hak sahiplerine yapılan ödemenin, sigortalının desteğinden mahrum kalanlar tarafından, zarar sorumlularından talep edilebilecek destek tazminatı hesabından düşülmesi mümkün değildir.” şeklindedir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2013/6921 ile 2013/9890 E. sayılı kararlarında özetle; olayın meydana gelmesinde taşımacının, sürücü ve yardımcılarının bir kusuru bulunmasa bile poliçede yazılı tutarın beden kayıp gücü oranına göre zarar gören kişilere ödeneceği belirtilmektedir.
Bu durumda; Poliçe genel şartları ile Yargıtay kararlarına göre davacı olayda %100 kusurlu olsa dahi kasko sigorta poliçesinde yer alan ferdi koltuk sigorta teminatı kapsamında davacının davalıdan tazminat talebinde bulunmasına engel bulunmamaktadır. Kaldı ki somut olayda davacının bir kusuru söz konusu değildir. Bu durumda tarafların kusur durumunun hesaplamaya bir etkisi söz konusu olmayacaktır. Bu nedenle davacının Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 8/D maddesine göre talep edilebilir alacağı her hangi bir kusur indirimi yapılmaksızın belirlenmiştir.
Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının Daimi Maluliyet Teminatı başlıklı 8/B maddesi; "İşbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde tıbbi tedavinin sona ermesini ve daimi maluliyetin kat'i surette tesbitini müteakip, daimi maluliyet sigorta bedeli aşağıda münderiç nisbetler dahilinde kendisine ödenir." şeklindedir.
... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 21.09.2023 tarihli rapor ile davacıda meydana gelen arızaların poliçe genel şartlarındaki oranların ne kadarına isabet ettiği belirlenmiş olup anılan rapordaki tespitlere göre davacının poliçe teminatının % olarak ne kadarını talep edebileceği şu şekilde belirlenmiştir.
"Şifa bulmaz akıl hastalığının %100 ün 1/3 nü karşıladığı(100x1/3=%33,33), Göğüs kafesinde sürekli şekil bozukluğu yapan kaburga kırıklığının %10 nunu karşıladığı, Omuz hareketinin tamamen kaybı-sol %20 oranının 1/4 ünü karşıladığı(20x1/4= %5)"
Her ne kadar Adli Tıp raporunda ayrıca mevcut oranlar balthazard formülü ile toplandığında sürekli iş göremezlik oranının %43 olduğu ve iyileşme süresinin 6 olduğu belirlenmiş ise de söz konusu %43 oranı ve 6 aylık süre ancak geçici ve sürekli iş göremezlik zarar hesabında dikkate alınabilecektir.
Somut olayda, davacının talep edilebilir alacağı poliçe genel şartlarının 8/d maddesine göre belirlenecektir. Bu durumda ATK raporundaki tespitlere ve poliçe hükümlerine göre davacı taraf, poliçe teminatının toplam (%33,33+%10+%5)= %48,33 ünü talep edebilecektir. Buna göre, davacının kasko sigorta poliçesi kapsamında yer alan ferdi koltuk teminatı kapsamında talep edilebilir alacağının 10.000,00 x %48,33 = 4.833,00 TL olduğu hükme elverişli son aktüer raporunda tespit edilmiştir. Mahkememizin ilk kararında faiz yönünden "12.09.2012 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte" şeklindeki hükmün BAM kararı dışında kalarak kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
.... Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafça davalı ... ... aleyhine takip başlatıldığı, borçlu... tarafından 26.07.2019 tarihinde 23.000-TL ödemenin yapıldığı görülmüştür.
Bilirkişi raporunda tespit edilen 4.833,00 TL ye ilk kararda kesinleşen temerrüt tarihi olan 12.09.2012 dava tarihinden ödemenin yapıldığı 26.07.2019 tarihinine kadar yine istinaf ilamı dışında kalan kesinleşen yasal faiz oranı üzerinden işlemiş yasal faiz miktarının 3.030,29 TL olduğu, ödeme tarihi itibariyle davacının toplam tazminat alacağının 7.863,29 TL olduğu mahkememizce hesaplanmakla davalı ... ... tarafında icra dosyasına yapılan 26.07.2019 tarihindeki 23.000-TL'lik ödemenin son aktüer raporunda tespit edilen bedeli karşıladığı anlaşılmakla dava tarihinden sonra icra dosyasına yapılan ödeme ile davacının tazminat alacağının karşılandığı ve davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla davacının davalı ... ...'ne karşı açmış olduğu dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davalı ... ... tarafından dava tarihinden sonra icra dosyasına ödeme yapıldığından dava tarihinde davacı tazminat alacağının son alınan rapora göre 4.833 TL olduğu, davanın 10.000 TL bedel üzerinden açıldığı ancak maluliyete dayalı tazminat talebi ile sorumluluk sigortasına dayalı tazminat talebi yönünden miktar ayrımı yapılmadan davacı tarafça dava açıldığı, davacı tarafça davalı ... yönünden açılan davada ilk defa 08.01.2017 tarihli aktüer raporundan sonra aktüer raporuna göre 17.01.2017 tarihinde bedel artırımı yapılarak 18.01.2017 tarihinde tamamlama harcının 10.000 TL bedel üzerinden yatırıldığı görülmekle 10.000 TL bedelin dava değeri olduğu dikkate alındığında dava tarihinde davacı tazminat alacağının son alınan rapora göre 4.833 TL olduğu (dava kabul değeri) gözetildiğinde 5.167 TL bedel üzerinden (dava red değeri) dava reddolmuş gibi hesaplama yapılarak kabul-red oranı üzerinden yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Öte yandan davalı ... ... tarafından mahkememizce belirlenen tazminat tutarından icra dosyasına fazlaca yapılan bir ödeme varsa bu husus açılacak ayrı bir rücu davasının konusu olduğundan ve/veya infaz aşamasında icra müdürlüğünce dikkate alınacak bir husus olduğundan iş bu yargılamada bu konulara girilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın davalı ... ... yönünden mahkememizce kaldırma ilamı öncesinde verilen karar istinaf ilamıyla kesinleştiğinden bu davalı yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
2-Davacının davalı ... ...'ne karşı açmış olduğu dava yönünden dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60 TL peşin harçtan, 34,15 TL başlangıçta alınan harcın mahsubu ile 393,45-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından istinaf ilamı kapsamında istinaf kararı sonrasında davalı ... ...'nin sorumluluğun tespiti için yapılan posta, tebligat, talimat masrafı ile ATK rapor ücretleri toplamı 5.650 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre yapılan hesaplama neticesinde 2.730,65 TL sinin davalı ... ...'nden alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı yargılamada vekille temsil edildiğinden 4.833 TL vekalet ücretinin davalı ... ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... ... yargılamada vekille temsil edildiğinden AAUT m.13/3.fıkrası gereğince 4.833 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
5-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK.'nın yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ... ... vekillerinin yüzüne karşı davalı ... Sigorta vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 30/06/2024
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdıre-imzalıdır