T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/854 Esas
KARAR NO:2024/291
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:29/12/2021
KARAR TARİHİ:24/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... adresinde mukim işletmesinde 25.03.2021 tarihinde yangın çıktığını, söz konusu işletmenin, et restoranı niteliğinde olup, büyük bir ızgarasının bulunduğunu, etlerin pişirilmesi için her gün bu ızgaranın yakıldığını, başka bir anlatımla işletmede her gün kontrollü bir yanmanın mevcut olduğunu, davacının ateşin kontrol dışına çıkabileceği ihtimalini dikkate alarak ızgara üstündeki baca içerisinde sıcaklığın belli bir derecenin üstüne çıkması halinde otomatik olarak ateşin söndürülmesini sağlayacak sistemi inşa ettirdiklerini, ateşin kontrol dışına çıkıp yangına dönüştüğünde bir işçi sistemi çalıştırmak için gerekli kolu harekete geçirmiş ancak sistemin çalışmadığını, ardından sistem tüpü kontrol edildiğinde vanaların kapalı konumda bulunduğunun fark edildiğini, işbu yangın söndürme sisteminin periyodik bakımlarının karşı tarafça yapıldığını, son periyodik bakımın, 11.03.2021 tarihinde gerçekleştirildiğini, buna göre karşı tarafın, sisteme bağlı yangın tüpünü değiştirdiğini ancak vanaları kapalı halde bıraktığını, davacının davalının haksız eylemi nedeniyle çok büyük maddi zarara uğradığını, işletmenin restoran olup, hizmet veremediği her an maddi kaybının katlanarak artmakta olduğunu, bu nedenle vakit kaybetmeden yangın nedeniyle zarar gören eşyaların tamir edilerek veya yerine yenileri ikame edilerek hizmete açılması gerektiğinden .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş dosyası kapsamında delil tespiti talep edildiğini, işbu dosyanın mevcut bilirkişi raporuna göre; yangın tüpünün çalışmadığını ve davacının 143.311,00-TL maddi zarara uğradığının tespit edildiğini, davalı tarafa önce ihtar gönderildiğini, davalı tarafın ihtara kayıtsız kaldığını, bunun üzerine .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosya kapsamında icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyadaki itirazın iptaline, takibin 148.311,00-TL asıl alacağa 25.03.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle devamına, davalının takip alacağı olan 148.311,00-TL üzerinden alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yanlış yargı mercinde açıldığını, davalının davalı yandan yangın söndürme tüpü satın alımından kaynaklanan bir tüketim hukuki ihtilafı olduğunu, olayın ticari iş veya ticari ihtilaf olmadığını, bu sebeple Tüketici Mahkemesinde açılması gerektiğini, Mahkememizin görevsiz olduğunu, yangın çıkan ve hasar gören mutfak alanı ve ocak üstüne döşenen yangın söndürme tesisatının asla davalı tarafça döşenilmediğini, davalının yalnızca davacı işletmeye bedelini tahsil etmek suretiyle yangın söndürme tüpü satıp monte etmiş ve nasıl kullanılacağını da anlattığını, Sulh Mahkemesinden alınan bilirkişi raporunu kabul etmelerinin mümkün olmadığını, davacı işletmenin ocak ve mutfak alanında çıkan yangında davalıya atfedilecekt hiçbir kusurun olmadığını, tek kusurlunun davacı ve bu ucun yangın söndürme tesisatını kuran firma olduğunu, yangının davalının sattığı yangın söndürme tüpünü kullanmadıkları için değil tamamen ucuz yangın söndürme sistemini zamanında başka firmaya monte ettirdikleri ve bunu da yangın anında aktif hale getirmedikleri için zaten davacı firma ortaklarından birinin yangın sırasında panik haliyle bu yangın söndürme sisteminin aktif hale geçmesi için açması gereken vanayı açmayı unuttuğunu da davalı ve kardeşi ... beye bizzat itiraz ettiğini, bunu davalının arkadaşının aynı işyerine ... ile birlikte giden ...'ünde bizzat duyduğunu, tespit edilen 30.000,00 TL zararın da çok fahiş olduğunu, sadece davlumbaz ve kömür ocağının yandığını, bu sebeple maddi hasarın çok düşük olduğunu, davalının asla periyodik olarak bakım ve onarım yapma yükümlülüğünün olmadığını, buna dair özel sertifikasının da olmadığını, davacı işyerine yangın söndürme tesisatını da kurmadığını, bu tesisatı takan firma kimse yangından dolayı davacı işletme ile o işletmenin müterafik sorumlu olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz olan işbu itirazın iptali davasının reddine, itirazlarının kabulüne, davanın reddi ile davacıya %20'den az olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ olunmuş, .... İcra Müdürlüğünün ... ESas sayılı takip dosya UYAP sureti, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası UYAP sureti, Türkiye Ticaret Sicil Müdürlüğünden ...'a ait sicil kayıtları, Gelir İdaresi Başkanlığından Sicil Özeti, 2022 yılı YGV beyannamesi, 2021 yılı yıllık beyannamesi, ... sicil bilgileri dosyamız içerisine alınmıştır.
Mahkememiz 21/03/2023 tarihli celsede hazır olan davacı tanıklarından ...; "Ben davacı firmada yönetim bölümünde müdür yardımcısı diye tabir edebileceğimiz bir pozisyondayım. Davalı tarafından yangın söndürme sisteminin bakımlarını aylık olarak periyodik bir şekilde yapılmaktadır. Bende bu bakımlar yapıldığı zaman genelde orada olurum. Ancak en son yangından önce son bakımda iş yerinde olup olmadığımı hatırlamıyorum. Ben davalının yangın söndürme tüplerini satıp satmadığını bilmiyorum. Sadece bakımı yaptığını biliyorum. Yangın çıktığında iş yerindeydim, mutfakta yangın çıktığını söylediler, telaşla aşağı indim, muhtelif yerlerde bulunan kırmızı yangın söndürme tüpleri ile yangını söndürmeye çalıştık. Ancak davalının bakımını yaptığı ve otomatik olarak çalışması gereken söndürme tüpleri çalışmadığından çok başarılı olamadık. Yangından sonra baktığımızda tüplerin vanalarının kapalı olduğunu gördük. Bunlar özel tüpler olduğu için personel bu tüplere hiç dokunmaz. Bakımını yapan davalıya ait firma bakımını ve çalışması için gerekli işlemleri yapar. Bildiklerim bundan ibarettir."
Tanık ...; "Ben davacı firmada o dönemde çalışıyordu aynı zamanda iş veren vekiliydim. Yangın çıktığında firmada değildim, haber vermeleri üzerine geldim, ben geldiğimde yangın yeni söndürülmüştü. Firmadaki kömürlü ocağın otomatik yangın söndürme sistemi vardır. Bunu firma başka bir firmaya yaptırmıştır. Davalı ...'ın firması ise bu söndürme sisteminin bakımlarını yapmaktaydı. Yangından yaklaşık bir hafta kadar önce sistemin yine bakımı davalı tarafça yapılmıştır. Sistemin sıcaklığı belli bir seviyenin üzerine çıkması halinde devreye girerek yangını söndürmesi gerekiyordu. Ancak bakım yapan firma tarafından tüplerin vanaları açılmamış olduğu için bu gerçekleşmedi. Davacı firma çalışanlarınca sisteme müdahale edilmemektedir. Davalı tarafça da vanaların kapalı olduğu yönünde herhangi bir bilgi verilmemiştir. Bildiklerim bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
30/05/2023 tarihli celsede hazır olan davalı tanıklarından ...duruşmadaki beyanında; "... abim olur, firma da abime aittir. 2021 yılında yangının gerçekleştiği tarihlerde yaklaşık 6 ay kadar abimin yanında çalıştım. Teknik onarım-montaj işlerine bakıyordum. Ben davaya konu olayda yangın söndürme tüpleri takan teknik kişiyim bu tüplerin montajını davalı firma yapmamıştır. Davacı tarafça iş yerindeki otomatik yangın söndürme sistemindeki davlumbaza bağlı olan tüplerin tarihinin geçtiği söylenerek bizden değiştirilmesi talep edilmiştir ve bu talep doğrultusunda eski tüpün sökülüp, yeni tüpün takılma işlemi tarafımca yapılmıştır. Tüp değiştirildikten sonra ben vanasını açık bıraktım. Ancak orada sürekli bir kontrollü yakma işlemi bulunduğundan otomatik sistem çalışmaması için iş yeri sahipleri ve çalışanları manuel olarak yangın söndürme sistemini kullanmaktadırlar. Bu nedenle kendileri tarafından vananın kapatıldığını düşünüyoruz. Ben yangından sonra davacı firmanın müdürü ile konuştuğumda panikle kaçtıklarından vanayı açmayı unuttuklarını söyledi. Bildiklerim bundan ibarettir dedi."
Davalı tanığı Turgut'un talimatın iade dönmesi nedeniyle dinlenilemediği görüldü.
Dosya Elektrik Mühendisi ve Yangın Uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 24/01/2024 tarihli raporda;
Yangın olayının oluşu, dosyadaki tarafların beyanları, ifadeler, yangın tutanağı, Bilirkişi Hasar Raporu, ticari defter ve kayıtlar, diğer bilgi ve belgeler incelenerek 3. Bölümde toplu olarak verilen ilgili mevzuat çerçevesinde, Bilirkişi Heyetimizce, istenilenlere göre bu bölümde irdeleme yapılmıştır.
Dosyada; Davalı ...’ın, ... Vergi Dairesinden 05.03.2020 tarihinde almış olduğu Vergi Levhasında, İşyeri Faaliyet Kod ve Adı : ...- Yangın Söndürücüler, Püskürtme Tabancaları, Buhar veya Kum Püskürtme Makineleri ile Benzeri Mekanik Cihazların Toptan Ticareti (Tarımsal Amaçlı Kullanılanlar ile Taşıtlar için Yangın Söndürücüler Hariç) olarak yazılmıştır.
Davalı tarafın getirmiş olduğu ticari defter ve kayıtların incelenmesinden; 11.03.2021 tarihinde ... Restoran’a satılan ve yangın söndürme sistemine takılan tüpün, 25.01.2021 tarihli fatura ve aynı tarihli irsaliye ile ... (... Cad. ... Sitesi, No:1. ... adresli faturayla) tarafından davalı ...’a satışının yapıldığı tüplerden olduğu tespit edilmiştir.
Davalı firmanın ... Restoran’a satmış olduğu yangın söndürme tüpü (Yönetmelikteki yeni ismiyle Yangın Söndürme Cihazı -YSC-) içersinde yemeklik yağların (Bitkisel ve hayvansal) F tipi yangınlarında kullanılan mutfak tipi söndürme vasıtası olarak tercih edilen sıvı haldeki potasyum tuzlarının sulu çözeltisi ve inert itici gaz kullanıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca, yangın olayı sonrasında davalı tarafça çekilen ve heyetimize ibraz edilen tüpün fotoğrafından (Foto-1) anlaşıldığı üzere, söz konusu bu tüp (Tek tüp olarak) davlumbaza monte edilen Yangın Söndürme Sisteminin kimyasal olarak söndürme maddesini (12 lt : yoğunluk 1 kabul edilirse 12 kg) içermektedir. Bu Yangın Söndürme Sisteminin ise, dosya içeriğinden, davalı firma tarafından değil; başka bir firma tarafından monte edildiği anlaşılmıştır.
Restoranda Yönetici olan ... duruşmadaki ifadesinde: "Söndürme sisteminin aylık olarak periyodik bakımlarının Davalı tarafça yapıldığını, kendisinin bakımlarda genel olarak orada olduğunu, yangından önce son bakımda olup olmadığını hatırlamadığını, yangın çıktığında işyerinde olduğunu ve telaşla haber üzerine aşağıya indiğini, muhtelif yerlerde bulunan kırmızı yangın tüpleriyle yangını söndürmeye çalıştıklarını, davalının bakımını yaptığı ve otomatik olarak çalışması gereken söndürme tüpleri çalışmadığından başarılı olamadıklarını, yangından sonra baktıklarında yangın söndürme tüplerinin vanalarının kapalı olduğunu gördüklerini, bunların çok özel tüpler olduğundan personelin bunlara dokunmayacağını, davalı firmanın bakım ve çalışması için gerekli işlemleri yaptığınıbelirtmiştir.
25.03.2021 tarihinde ... Restoranda meydana gelen yangınla ilgili, Yönetici ...’ın da imzasının bulunduğu restoran personelinin hazırladığı aynı günlü tutanakta ise ; ... Mah., ... Cad., No: 19 adresimde faaliyet gösteren ... Restoranın bacasında (Izgara Bölümünün) saat 9:30 – 10:00 arasında ızgara (Oldukça büyük ızgara) bacasının içersinde alev olduğu fark edildiği, şirket çalışanlarından Kerem Şirin tarafından yangın söndürme sisteminin kolu harekete geçirildiği (Manuel hareketli bir kolla), tek seferlik zayıf bir ses çıkmasına karşın yangın söndürme sisteminin çalışmadığı belirtilmiştir. Ardından diğer çalışanlar tarafından yangın söndürme sisteminin vanaları kontrol edildiğinde bunların devre dışı olduğu beyan edilmiştir.
Davalı taraf cevabında; söndürme sistemindeki davlumbaza bağlı olan sistemin tüpünün değiştirilmesi istendiğini ve eski tüpün sökülüp yerine yenisini taktığını (11.03.2021 tarihinde), değişimden sonra tüpün vanasını açık bıraktığını, orada (Izgara başında) sürekli bir kontrollü yakma işlemi bulunduğundan otomatik sistemin çalışmaması için işyeri sahipleri ve çalışanları manuel olarak yangın söndürme sistemi kullanmakta olduğunu ve kendileri tarafından vananın kapatılmış olduğunu düşündüklerini ifade etmiştir.
Buradaki tutanaktan, yangın olayının nedeni, buna yapılan müdahale ve gidişattan, hasar tespiti yapılan Bilirkişi Raporundaki bilgilerden, yangın söndürme sisteminin otomatik olmadığı; yangın fark edildikten sonra manuel olarak devreye sokulan bir sistem olduğu (Kısaca Manuel Yangın Söndürme Sistemi) anlaşılmıştır.
Davacı tarafın davlumbaza bağlı olan sabit manuel yangın söndürme sisteminin (Esasen bacadaki kıvılcımla başlayan ilk başlangıç alevinin bastırılarak çıkacak baca yangının önleyen sabit manuel sistemdir.) Söndürme olayı, davalı firmadan satın alınan ve sisteme takılan yangın söndürme tüpü (Yeni adıyla yangın söndürme cihazı -YSC-) içindeki inert gaz (N2 veya CO2 gazı) + potasyum tuzu çözeltisi vasıtasıyla sağlanmaktadır. Burada yangın söndürme manuel sistemini başka bir firma üretip monte etmiş, davalı firma ise bu sistemin yangın söndürme tüpünü (12 kg.lık) satmış ve sisteme bağlamıştır. Burada Restorandaki sabit manuel sistemin bakım, onarım, kontrol ve periyodik kontrolü söz konusudur. Zira mevzuat bölümünde verilen “Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik”te (madde 100) ;“…yangın söndürme sistemlerinin, bina sahibi, yöneticisi veya bunların yazılı olarak sorumluluklarını devrettiği bina yetkilisinin sorumluluğu altında, ilgili standartlarda belirtilen sistemin gerektirdiği periyodik kontrole, teste ve bakıma tabi tutulması şarttır.” denilmektedir.
Yangın söndürme sisteminin markasını, imalatçısını, nasıl çalıştığını, söndürme maddesini (Burada potasyum tuzunun çözeltisi olduğu ve bir tek tüple çalıştığı – Bu yangın söndürme tüpünün de faturasında görülen 12 kg.lık söndürme tüpü olduğu, bu sistemde davalı tarafından değiştirilip takıldığı anlaşılan-), teknik özelliklerini gösteren bir projesinin ve kataloğunun davalı restoran tarafından dosyaya konulmamıştır. Hatta burada yangın söndürme sistemi çok önemli olup, bu sistemi imal edip kuran yangın söndürme sistemleri ve ekipmanları firması ile sözleşme yapılarak bunun bakım, onarım, yedek parça değişimi, hatta yangın söndürme tozu içeren 12 kg.lık tüpün değişimi ve kontrolünün yaptırılması bu firma tarafından yaptırılması gerekirdi. Davalı firmanın, sadece tüp değişimini (Eski boş tüp yerine 12 kg.lık yeni yangın söndürme tüpü taktığını ve taktığı tüpün vanasını kapatmadığını) yaptığını, bakım ve onarım, periyodik kontrol işerini yapmadığını ifade etmektedir. Dosyada, Davacı taraf ile Davalı taraf ya da sistemi imal edip monte eden firma arasında bakım, onarım, tüp değişimi ve periyodik kontrol hakkında herhangi bir sözleşme bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, dosyadaki bilgilere ve incelemelere göre, davalı firmanın bu konuda sözü edilen işleri yürütebilecek yetkili personelinin (TSE HYB 11827 Hizmet Yeri Yeterlilik Standardına göre) de bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Şayet bir sözleşme yapılsaydı Davalı taraftan bu Yeterlilik Belgesi aranması gerekirdi.
Dosyadaki bilgilerden ve davalı tarafın defterlerinin, banka hesap özetinin incelenmesinden 11.03.2021 tarihli 12 kg.lık otomatik YSC (Yangın söndürme cihazı ; eski adıyla yangın söndürme tüpü) değişimi yazılı faturadan (KDV dahil toplam 826,00 TL’lık) başka ... Restoran adına kesilen başka faturaya rastlanmamıştır. Ayrıca Bakım, Onarım, Periyodik Kontrol yapıldığına dair bir kayıtlı belgeye ve de ödeme faturasına rastlanmamıştır. (Her iki tarafın elinde, bu hususta süreklilik arz eden başka belge var ise Mahkemeye sunması gerekirdi.)
Her ne kadar yukarıdaki 11.03.2021 tarihli faturada otomatik yangın söndürme cihazı değişimi yazılmış olsa da yönetmeliklerde değişimi yapılan 12 kg.lık tüp, içersinde söndürme vasıtası ve inert itici gaz bulunan ve yangın söndürme cihazı olarak bilinen otomatik ve manuel sistemlere bağlanabilen bir tüptür. Yukarıda açıklandığı üzere davalının taktığı yangın söndürücü tüpün içinde inert bir söndürücü ve itici gaz (Azot veya karbon dioksit) ve yangın söndürme maddesi (potasyum çözeltisi -sıvı-) bulunmakta olup yangın (ilk alev) çalışan tarafından fark edildikten sonra, yine çalışan tarafından manuel olarak bir kolla çekildikten sonra sistem çalışarak, alevin ilk başlangıcında söndürücü gaz ve çözelti karışımı gönderilmektedir. Yani yangın (Başlangıçtaki ilk küçük alevin fark edilmesiyle ve mekanik kolun işçi tarafından çekilmesiyle çalışan) söndürme sistemi manuel bir sistemdir.
Şunun bilinmesi gerekir ki, manuel sistemde böyle sürekli çalışan ziftli, kurumlu, yağlı birikimlerin olduğu bir bacada, mevzuat bölümünde bahsedilen yönetmelik gereği 2 ayda bir itfaiyeci gibi bir yetkili tarafından iyi temizlenme yapılmamış ise, tek bir söndürücü tüplü manuel sistem yeterli değildir. Zira İyi temizlenmeyen odun, kömür yakılan bacalarda, iyi temizleme yapılmayan (Dosyada itfaiye gibi bir yetkili kuruluşa zamanında periyodik baca temizliği yapıldığı hakkında bir belge yoktur), biriken ve ziftli tabakalar oluşturan, 800-1000oC’ye kadar çıkabilen baca yangınlarının, olay sırasında, etraftan toplanan kırmızı yangın tüpleri dahil böyle bir sistemle söndürülmesi mümkün olamamaktadır. Ancak, risk analizleri yapılarak, uygun otomatik söndürme sistemi kurularak yangının ilk başlangıcında sistem devreye gireceğinden ve söndürme maddelerini ani baskın halinde devreye sokacağından yangının büyümeden söndürülmesi mümkün olabilirdi.
Başta, baca temizliğinin yönetmelikler gereği zamanında (2 aylık periyotlarla) ve yetkili personelce büyük bir olasılıkla yaptırılmaması ve ziftli kurumlu, yağlı tabakaların bacada birikmesi, Manuel Sisteminin bulunduğu yerde (Baca içi), ızgara üzerinde çalışanların başlangıç kıvılcımları ve küçük alevleri muhtemelen biraz geç fark etmesi ve buna ilaveten manuel söndürme sisteminin çalışanlar tarafından olay öncesi ve olay sırasında iyi kontrollerinin yapılmaması dahil sistemin iyi bilinerek refleks sonucu devreye sokulamaması asıl yangının ve zarar – ziyanın sebebidir.
Çalışanların, yangın söndürme sistemini imal edip monte eden tarafından kullanımı yanında, çalışma prensibinin, manuel kolun sistemi açmaması durumunda acilen yapılması gerekenler bakımından uygulamalı olarak iyi eğitilmesi ve bunların kayda geçirilmesi gerekirdi. Sistemin devreyi açma kolunun çalışmaması durumunda, etraftan seyyar kırmızı yangın tüplerinin getirilmesi ve zaman kaybı yerine, sistemdeki itici inert gazın basıncına bakılarak aç - kapa tüp vanasının ani refleksle acilen 2-3 sn içinde açması gerektiğinin müdahale eden ve sistemi bilen çalışanın düşünmesi gerektiği kanaatindeyiz. Böyle bir sistemin risk analizleri yardımıyla, başta iyi ve yetkili baca temizliği dahil her türlü önlemin alınması durumunda risklerin minimuma indirilebileceği görüş ve kanaatini taşıyoruz.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ve davalı tarafın mı, davacı tarafın mı 12 kg.lık yangın söndürme tüpünün vanasını kapattığı kesin olarak bilinmediğinden ve de dosya içeriğine göre yangının meydana gelmesindeki esas nedenin baca temizliğinin yönetmelikler çerçevesinde zamanında ve yetkili personelle iyi yaptırılmaması (Baca temizliğiyle ilgili belge ve kayıt yok), risk analizleri yapılarak (İSG mevzuatı) gereken tüm tedbirlerin alınmaması olduğu düşüncesiyle, davalı tarafın yangının çıkıp gelişmesinde ve dolayısıyla hasarın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı kanaatindeyiz.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacının işyerindeki yangın söndürme sistemlerinin periyodik bakımlarının davalı tarafından yapıldığı, davalı tarafça sisteme bağlı tüpün değiştirildiği ancak vanalarının kapalı halde bırakıldığı iddiasıyla sistemin çalışmadığı, bu nedenle yangın neticesinde zarara uğranıldığı iddiasıyla davalı kusurundan kaynaklandığı iddia edilen zarardan kaynaklı olarak tazminat alacağının tahsili maksadıyla başlatılan takibe vaki itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Davalının ... Vergi Dairesinin 23.11.2023 tarihli cevabına göre bilanço usulüne göre defter tuttuğu ve mahkememizce yapılan araştırmada İTO kaydında iptal kaydı bulunan tacir kaydığı çıktığı görülmekle tacir vasfında olduğundan davalının tüketici mahkemelerinin görevli olduğu yönündeki itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalının vergi levhası incelendiğinde yangın söndürücülerinin toptan ticaretini yaptığı, periyodik bakım ve onarım işi ile iştigal ettiğine dair bir delilin dosyada bulunmadığı, yeminli beyanları alınan davalı tanıkları ...'in beyanlarına göre davacı tarafça iş yerindeki otomatik yangın söndürme sistemindeki davlumbaza bağlı olan tüplerin tarihinin geçtiği söylenerek değiştirilmesinin talep edildiği, bu talep doğrultusunda eski tüpün sökülüp yeni tüpün takılma işleminin kendisi tarafından yapıldığı, tüp değiştirildikten sonra kendisinin vanasını açık bıraktığı, ancak orada sürekli bir kontrollü yakma işlemi bulunduğundan otomatik sistemin çalışmaması için iş yeri sahipleri ve çalışanlar tarafından manuel olarak yangın söndürme sistemininin kullanıldığını, bu nedenle kendileri tarafından vananın kapatıldığını, davacı firmanın müdürünün panikle açması gereken vanayı açmayı unuttuğunu kendisine söylediğini beyan ettiği, bu beyanların teknik bilirkişi heyeti tespitleriyle uyuştuğu görülmüştür.
Davacı tanığı ... yeminli beyanında, en son yangından önce son bakımda iş yerinde olup olmadığımı hatırlamadığını, davalının yangın söndürme tüplerini satıp satmadığını bilmediğini, sadece bakım yaptığını bildiğini, yangın çıktığında iş yerinde olduğunu, mutfakta yangın çıktığının kenidisine söylendiğini" beyan etmekle davalının yaptığı işle ilgili olarak doğrudan bilgisinin olmadığı anlaşılmakla beyanlarına itibar edilmemiştir.
Davacı tanığı ... yeminli beyanında, yangın çıktığında firmada olmadığını, geldiğinde yangının yeni söndürüldüğünü, yangından yaklaşık bir hafta kadar öncesinde sistemin yine bakımının davalı tarafça yapıldığını, sistemin sıcaklığı belli bir seviyenin üzerine çıkması halinde devreye girerek yangını söndürmesinin gerektiği, ancak bakım yapan firma tarafından tüplerin vanalarının açılmadığı için bu işlemin gerçekleşmediğini beyan etmekle yangın hakkında bilgi sahibi olmadığı gibi teknik tespitte sistemin manuel olduğu yönündeki tespitle uyuşmayan beyanda bulunduğundan beyanlarına itibar edilmemiştir.
Davacı tarafça olaya ilişkin olarak tek taraflı olarak tutanak tutularak Sulh Hukuk Mahkemesinden tespit yaptırılmış olup bu tespit raporunda sadece zarar bedelinin tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafça davacıya düzenlenen 11.03.2021 tarihli faturanın açıklama kısmında "12 kg otomatik YSC değişim" yazdığı görülmüştür.
Yangın söndürme sisteminin işçinin, özellikle tam zamanında gözlemlemesi gerekli olan ve hareketli kolu çekmesiyle çalıştırılan sabit manuel bir sistem olduğu, söndürme maddesinin davalı tarafça satılan ve sisteme bağlanan tüp içindeki sıvı potasyum çözeltisi (Tüp üzerinde mutfak tipi yağ yangınlarına karşı uygun olan F tipi, TSEK Kalite Uygunluk Belgesi logosu ve CE işaretine sahip bir söndürücü yazılıdır.) olduğu, tüp dolumunun...’deki asıl imalatçı firma tarafından yapıldığı, davalı tarafın sadece satış ve tüp değişimini yaptığı, tüp değişimini yapan personelin bakım, onarımla ilgili yetki belgesi ile bu hususta davacı-davalı arasında herhangi bir sözleşmenin bulunmadığı, yangın başlangıcında sistemin çalışanlar tarafından devreye zamanında geçirilemediği, “Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik”e göre yangın söndürme sistemlerinin bina sahibi, yöneticisi veya bunların yazılı olarak sorumluluklarını devrettiği bina yetkilisinin sorumlu olduğu, bu yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat dikkate alınarak bakım, onarım, kontrol ve periyodik bakımlar konularını içerecek şekilde yangının önlenmesi için gerekli sözleşme (veya gerekiyorsa sözleşmelerin) yapılması gerektiği ve bu hususta davacının, yangın öncesi, bina sahibi veya yönetimine herhangi bir girişiminin veya yazılı talebinin dosyada bulunmadığı, yangının meydana gelmesindeki esas nedenin işyeri kaynaklı olduğu, baca temizliğinin yönetmelikler çerçevesinde periyodik olarak zamanında (2 ayda bir) ve yetkili personelle yaptırıldığına dair belgenin bulunmadığı, yönetmelikler gereği (İSG mevzuatı) risk analizleri yaptırılarak gereken tüm tedbirlerin işverence alınmaması sebebiyle yangının meydana gelmesinde, asıl sorumluluk ve kusurun davacı tarafta olduğu, yangınla ve buna bağlı zararla ilgili olarak davalı tarafa herhangi bir kusurun atfedilemeyeceği teknik hükme elverişli bilirkişi heyet raporundan anlaşılmakla davanın reddine, kusurun ve sorumluluğun varlığı yargılama neticesinde tespit edildiğinden davacının takip yapmakta haksız ve kötü niyetli olmadığı dikkate alınarak davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile başta yatırılan 1.859,60 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 1.432,00-TL harç bedelinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T m.13/4. fıkraya göre hesaplanan 17.900-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 200,75 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
7-1.320-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.24/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır