T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/105
KARAR NO:2023/575
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:15/02/2022
KARAR TARİHİ:19/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; 01/07/2016 tarihinde hissedarın toplam hisselerinin %51'inin dönemin tek hissedarı olan ... tarafından ... ... A.Ş.'ye devredildiğini, şirketin 09/08/2018 tarihli ve 01/07/2016 tarihli genel kurul toplantıları neticesinde şirket yönetim kurulunda yapılan değişiklikler sonucunda şirketin yönetim kurulunun yönetim kurulu başkanı ..., yönetim kurulu başkan yardımcısı ..., yönetim kurulu üyesi ... 'tan oluştuğunu, genel kurul toplantısında yeni yönetim kurulu belirlenirken genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve yönetim kurulu karar defterinin avukatı Av.... ve ...Tic.Ltd.Şti.aracılığıyla ...'nın zilyetliğinde bulunduğunu, Kabine Hukuk Bürosu tarafından ...'nın talimatı doğrultusunda yönetim kurulu değişikliklerinin tescil işlemi tamamlandıktan sonra karar defterlerinin ... ve Kabine Hukuk Bürosunda yani şirketin o dönemki yönetim kurulu başkanı sıfatıyla ...'nın kontrolünde kaldığını, hissedarın pay sahipleri arasında çıkan uyuşmazlık neticesinde yapılan tahkim yargılamasında ...'nın hissedarda sahip olduğu hamiline yazılı tüm hisselerini ... ... A.Ş.'ye devretmesine karar verildiğini, sonuçta ... ... A.Ş.'nin 03/11/2020 tarihinde Hissedarın tek hissedarı olduğunu, bu doğrultuda Hissedarın şirketin esas sözleşmesini tadil etmek, yeni yönetim kurulu üyeleri atamak ve şirket kayıtlarını güncellemek istediklerini, ancak şirketin karar defterleri ile şirketin pay defterini zilyetliğinde bulunmadığını, Hissedarın şirketin tek hissedarı olduğu tarihte şirketin şirket defterlerine ilaveten yevmiye, defteri kebir, envanter defteri ve bu defterlerde yer alan kayıtlara dayanak teşkil eden fatura, sözleşme ve benzeri her türlü belge ve dökümanlar ile söz konusu defterlerin oluşturulması için kullanılan tüm bilgisayar kayıtlarının kayıp olduğunun farkına vardığını, defterlerin yerinin tespit edilebilmesi ve güncellenebilmesi, şirket yönetim kurulunun yasal gerekliliklerine uyulması ve şirketin devam eden faaliyetlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla şirketin yönetim kurulu üyelerine ihtarnameler gönderildiğini, şirket yönetim kurulu üyelerinden alınan yanıtlardan hareketle defterlerin yeri tespit edilemediğinden şirketin bilgisi dahilinde defterleri elinde bulundurma ihtimali olan ilgili bazı üçüncü kişilere ihtarnameler gönderildiğini, bu muhataplardan bazılarından belirli yanıtlar alındıktan sonra bu yanıtlarda bahsi geçen defterleri elinde bulundurma ihtimali olan kişi ve şirketlere ayrıca ihtarnameler gönderildiğini, netice itibarı ile defterlerin yerini tespit etmeye yönelik kapsamlı girişimlerinin olumsuz sonuçlandığını, en son gelen şirketin eski avukatı ...'ya gönderilen ihtarnameye gelen cevabi ihtarname tarihi 31/01/2022 tarihi itibarı ile defterlerin zayi olduğunun anlaşıldığını, bu nedenlerle şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defteri, yönetim kurulu karar defteri, pay defteri, yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin şirket tarafından en son görülmüş 2018 ara tasdikli hallerinin her birinin ayrı ayrı zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 30/03/2022 tarihli dilekçesi ile zayi olan defterlerin ....Noterliğinde tasdik edilmiş olup defterlerin 2015 yılında açılış tasdiki yapılan genel kurul toplantı ve müzakere defteri, 2015 yılında açılış tasdiki yapılan Yönetim kurulu karar defteri, 2015 yılında açılış tasdiki yapılan pay defteri, 2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021 yıllarına ait yevmiye, defteri kebir ve envanter defterleri olduğunu beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
.... Noterliğinden davacı şirketin defterler onaylarına ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmiştir.
Dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 22/08/2022 tarihli raporda; davacı tarafından defterlerinin yerini tespit etmeye yönelik şirket yönetim kurulu üyelerine ve üçüncü kişilere farklı tarihlerde ihtarname gönderdiği ancak defterlerin yerini tespit edemediği, Eski Türk Ticaret Kanunu göre Karar Defteri Yeni Türk Ticaret Kanununa göre Pay Defteri ve Yönetim Kurulu Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzekkere Defteri ticari defterlerin saklanması ve kullanılması hükümlerine tabi olduğu 19.12.2012 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 28502 sayılı Ticari Defterlere ilişkin tebliğin 5/3 ve 13/6 maddelerine istinaden; pay defteri (ortaklar pay defteri) karar defterinin (Yönetim Kurulu Karar Defteri) yenilenmesi için yeni defter tasdiklerinin yapılabileceğinin hüküm altına alındığı, davanın 15 günlük yasal sürede açılmış bulunduğu, yukarıda belirtilen ticari defterlerin zayi olduğuna ilişkin kuvvetli emarelerin bulunduğu, davacı tarafa en son gelen ihtarname 31 Ocak 2022 tarihinde teslim alındığı, en son gelen iş bu ihtarname ile defterlerinin zayi olduğunu anladıkları, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının defterlerinin zayi olduğunu 31
Ocak 2022 tarihinde öğrendiği, davacı tarafından 15 gün sonra iş bu davanın açılmış olduğu, TTK.'nın 82/7. Fıkrasına göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin meydana gelmesi halinde tacirin ziyai öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili Mahkemesinde dava açabileceği belirtildiğinden dava konusu olaydan itibaren davacı vekili tarafından 15 gün içerisinde dava açıldığı, davacı tarafın Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Pay Defteri, Yevmiye Defteri, Defteri Kebir ve Envanter Defterinin zayi olduğu, taktir Mahkemenin olmakla birlikte, davacının zayi belgesi talep ettiği ticari defter ve diğer belgeler için zayi belgesi verilmesinin uygun olduğu sonuç ve kanaati belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamının ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda: Dava; şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defteri, yönetim kurulu karar defteri, pay defteri, yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin şirket tarafından en son görülmüş 2018 ara tasdikli hallerinin her birinin ayrı ayrı zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 30/03/2022 tarihli dilekçesi ile zayi olan defterlerin .... Noterliğinde tasdik edilmiş olup defterlerin 2015 yılında açılış tasdiki yapılan genel kurul toplantı ve müzakere defteri, 2015 yılında açılış tasdiki yapılan yönetim kurulu karar defteri, 2015 yılında açılış tasdiki yapılan pay defteri, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 yıllarına ait yevmiye, defteri kebir ve envanter defterleri olduğunu beyan etmiştir.
Davacı taraf hisse devri nedeniyle talep ettiği ticari kayıtlarını kaybettiğini ileri sürmüş olsa da bu gerekçe TTK 82/7 kapsamında belirtilen nedenlerden değildir.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" ve davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir.
Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. (İstanbul BAM 12. HD. 2020/1237 E. 2020/1043 K.)
Somut olayda, davacı yasada sayılı mücbir sebeplere dayanmamış, hisse devri nedeniyle ticari kayıtların kaybolduğunu iddia ettiğine göre tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmesine, somut olayda tacirin defterini kaybetmesi olayının mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceği, tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği, anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 269,80 TL harçtan peşin yatırılan 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 189,10 TL harcın davacı taraftan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/09/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır