T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/109
KARAR NO:2023/99
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/02/2022
KARAR TARİHİ:13/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında davacının sağlayıcı sıfatına sahip olduğu 21.4.2021 tarihli "Asfalt Alım Sözleşmesi"nin 5. maddesiyle, sözleşme konusu asfalt bedelinin KDV hariç toplam tutarının %60'nın peşin olarak ödenmesi; kalan 250.500,00 TL için 31.8.2021 ödeme tarihli çek, 250.000,00 TL için 30.9.2021 ödeme tarihli çek, 250.000,00 TL için 31.10.2021 ödeme tarihli çek ve 250.000,00 TL için 30.11.2021 ödeme tarihli çek keşidesi öngörüldüğünü, mal tesliminden doğan KDV'nin fatura kesim tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesinin taahhüt edildiğini, bu yönteme göre davalı tarafından KDV hariç olmak üzere mal bedeli karşılığı olarak 21.4.2021 tarihinde 1.400.000-TL peşin ödendiğini, keşide edilen çekler karşılığı toplam 1.000.500,00-TL davalıdan tahsil edildiğini, mal tesliminden doğan KDV tutarının ise, faturaların düzenlenmesinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesi gerekirken, davalı tarafından ödeme yapılmadığını, nitekim, sözleşme kapsamında davalı tarafa teslim edilen asfalt karşılığı; 229.528,90-TL mal bedeli ve %18 oranında 41.315,20-TL KDV içeren 24.5.2021 tarihli, 401.032,50-TL mal bedeli ve %18 oranında 72.185,85-TL KDV içeren 30.5.2021 tarihli, 189.806,40-TL mal bedeli ve %18 oranında 34.165,15-TL KDV içeren 5.6.2021 tarihli, 679.791,54-TL mal bedeli ve %18 oranında 122.362,48-TL KDV içeren 13.6.2021 tarihli, 139.986,25-TL mal bedeli ve %18 oranında 25.197,53-TL KDV içeren 26.6.2021 tarihli, 256.094,40-TL mal bedeli ve %18 oranında 46.096,99-TL KDV içeren 30.6.2021 tarihli, 312.239,20-TL mal bedeli ve %18 oranında 56.203,06-TL KDV içeren 5.7.2021 tarihli faturalar düzenlendiğini, bu faturalara konu mal bedelinin toplamı 2.208.479,19-TL'nin her bir faturanın düzenlendiği tarihten itibaren 7 gün içinde ödenmesi gereken, ancak davalı tarafından ödenmeyen KDV tutarı 397.526,26-TL ile birlikte 2.606.005,45-TL olduğunu, davalının ödediği tutarın ise 2.400.500,00-TL olup, davacının ödenmeyen KDV tutarından kaynaklanan 205.505,45-TL alacağının bulunduğunu, davalı tarafın faturaya konu eşyayı teslim almasına karşın 05/06/2021, 13/06/2021, 26/06/2021, 30/06/2021 ve 05/07/2021 tarihli faturlaraı beş ayrı fatura düzenleyerek davacıya iade ettiğini, 8.7.2021 tarihli ihtarnamesiyle, sözleşmeyle taahhüt edilen 10.000 ton asfaltın 9.000 tonunun teslim edildiğini, 1.000 ton asfaltın teslim edilmediğini, bunun teslimi için fiyat farkı talep edilmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu öne sürdüğünü, davalının davacı adına düzenlediği bu iade faturalarının ... 60. Noterliği aracılığıyla düzenlenen 8.7.2021 tarihli, ... yevmiye sayılı ihtarname ekinde kendisine geri gönderilerek, bu takibe konu olan ve KDV alacaklarından kaynaklanan 205.505,45-TL borcunu on iş günü içinde ödenmesi, aksi durumda icra takibine girişileceğinin tebliğ edildiğini, davalının borcunu ödemek yerine, bu borçtan tümüyle ayrı ve ilgilisi olmayan sebeplere dayanarak, önceki ihtarına konu ettiği taleplerini tekrarlayarak bu ihtara yanıt verdiğini, davalının takibe konu borçtan ve bunun hukuki sebeplerinden habersiz olduğu, böyle bir borcun bulunmadığı savının dayanağı olmadığını, öte yandan davalı tarafın 1.000 ton asfaltın teslimi istemi ise yine ... 60. Noterliği aracığıyla düzenlenen ... tarihli, ... sayılı ihtarname ile yanıtlanarak, iddia edildiği gibi fiyat farkı uygulanmadığının ifade edildiğini, ayrıca KDV alacaklarından kaynaklanan borcunu ödemesi gerektiğinin hatırlatıldığını, 1.000 ton asfaltın teslimine ait davalı tarafın talebinin itiraz edilen takibe konu borçla ilgisi olmadığını, bu nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça talep edilen bedelin taraflar arasındaki 21/04/2021 tarihli Asfalt Alım Sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken işlerin KDV bedellerine ilişkin olup davacı yanca sözleşme konusu edimlerin yerine getirilmediğini, bu nedenle de söz konusu alacak hakkının muhatap yanca doğmadığını, aslen davalının alacaklı durumda olduğunu, davalının sözleşme gereğince ödemesi gereken bedelleri çek ve nakit olarak ödemiş olmasına karşın kendisine teslim edilmesi gereken 1.000 Ton asfaltın teslim edilmediğini, davalının fazla ödeme yaptığını, ayrıca sözleşme gereğince 10.000 ton +keşif fazlası kadarlık asfaltın sabit fiyattan verilmesi gerekirken davacının sabit fiyat üzerinden artış yapmak istediğini, bu husustaki talep haklarını ... 21.Noterliğinin 08/07/2021 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile talep ettiklerini ancak davacının zararlarını karşılamadığını, sözleşme gereğince teslim edilmesi gereken asfaltların talep edilen miktar ve zamanlarda teslim edilmemesi nedeniyle davalının araç ve personelinin atıl vaziyette günlerce beklediğini, ticari kaybının oluştuğunu, davacının sözleşmeden doğan borcunu yerine getirmemesine rağmen davalı firma tarafından sözleşme uyarınca ve dürüstlük kuralı çerçevesinde tüm ödemelerin yapıldığını, davacıya yapılan ödemelerin sözleşme uyarınca davacı tarafça yerine getirilen eksik edimleri tam olarak karşıladığını, davacının, davalıdan herhangi bir hak ve alacağının mevcut olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ olunmuş, ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası, sözleşme, ihtarnameler, BA-BS formları, banka kayıtları celp olunmuştur.
....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine 205.505,45 TL cari hesap borcundan kaynaklanan takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dosya mali müşavir, sektör bilirkişisi ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, düzenlenen 16/11/2022 tarihli raporda; taraflar arasında sözleşme ile belirlenen miktarların, fiilen teslim edilen mal miktarları ile uyumlu olmadığı, ... Asfalt ürününden kararlaştırılandan az, Aşınma Asfalt ürününden sözleşme ile kararlaştırılandan fazla teslimat yapıldığı, davacı tarafından kesilen faturaların sözleşme ile kararlaştırılan fiyat ile uyumlu olduğu, ürünlerin teslim edildiğine ilişkin uyuşmazlık bulunmadığı, davacının sözleşme ile kararlaştırılan ürünleri teslimin ardından KDV miktarına yönelik alacağını talep edeceği ve bunun 7 gün içinde ödeneceğine yönelik sözleşme hükmü dikkate alındığında, davacının icra takibi tarihi itibariyle talep ettiği miktarda alacağının bulunduğu, davalı savunması olarak, davacının fiyat farkı talep ettiği ve talep edilen ürünleri göndermediğine yönelik bilgi ve belgelinin dosyaya sunulu bulunmadığı belirtilmiştir.
Dava, itirazın iptali davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 21/04/2021 tarihli 2021 yılı Avcılar ilçesi genelinde muhtelif mahallelerde sıcak asfalt ile kaplama yapılması işi kapsamında davalının, davacıdan 6500 ton ... asfaltın, 3500 ton Aşınma Tip-1 asfaltın alımına ilişkin Asfalt Alım Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin alım tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği ve 01/12/2021 tarihine kadar geçerli olduğu, davacının, davalının 1 gün önceden haber verdiği miktarı, çalışma yapılacak günün tam tonajını karşılamakla yükümlü olduğu, sözleşmeyi müteakiben işin KDV hariç toplam tutarının %60'lık kısmının peşin olarak ödeneceği, kalan tutarın ise 250.500 TL'sinin 31/08/2021, 250.000 TL'sinin 30/09/2021, 250.000 TL'sinin 31/10/2021 tarihli ve 250.000 TL'sinin ise 30/11/2021 ödeme tarihli çeklerle ödeneceği, işin tesliminden sonra kesilecek faturanın KDV tutarının ise fatura kesim tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ödeneceği, fiyat farkı hesaplanmayacağı, keşif artışı olması halinde de sözleşme bitim tarihine kadar bu fiyatların geçerli olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayanıldığından mali yönden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Tarafların delil vasfına haiz uyuşmazlık dönemini içerir ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan mali inceleme ile taraf defterlerinin ve BA-BS formlarının birbirini teyit ettiği, takip tarihi itibarı ile 205.505,45 TL davacı alacağının bulunduğu, ancak davalı tarafın takip tarihinden sonra, dava tarihinden önce 26/08/2021 tarihinde davacı tarafa sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle uğradığı zarar açıklamalı 205.505,45 TL bedelli e-fatura senaryo tipi olan temel fatura düzenlendiği ve ticari defterlerine alacak olarak işlediği, işbu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının davacıya 5 adet toplamı 1.861.943 TL bedelli iade faturası düzenlediği, davalı tarafın defterlerine işlemediği, davacı tarafın ise ihtarname ile faturaları davalı tarafa iade ettiği, ancak davalı tarafın davacı adına düzenlemiş olduğu 205.505,45 TL bedelli fatura ile 5 adet toplamı 1.861.943 TL bedelli iade faturalarını 2021 yılı BS formunda davacı tarafa 6 adet KDV hariç toplamı 1.752.091,35 TL bedelli mal veya hizmet satışı yapıldığına dair bildirimde bulunduğu, taraflar arasında kısım kısım yerine getirilmek üzere asfalt alımına ilişkin sözleşme kurulduğu ve bu sözleşmeye istinaden davacı tarafından teslim gerçekleştirildiği, davacı tarafından kesilen faturaların davalı tarafından kayıtlara alındığı ve alınan bu faturalar ile gösterilen ürün miktarları konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, TTK md. 23, f. 1 a bendi ile“Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir” hükmü uyarınca taraflar arasında teslim edilen kısım bakımından davacının alacağının doğduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafın eksik ödemeye ilişkin iddiaları bakımından, davalının da defterlerine kayıtlı bulunan faturalar ile aşınma asfaltı Tip 1 ve ... Asfalt olmak üzere iki tip asfalt satın alımının kararlaştırıldığı, sözleşme ile kararlaştırılandan farklı miktarlarda teslimat gerçekleştirildiği, yani ürün miktarlarının bilahare fiilen kararlaştırıldığı, sözleşmede yaklaşık kullanılacak ürünün belirlendiği, buna ilişkin ödemenin çek verilmek suretiyle yapıldığı, ürün miktarları konusunda değişikliğin ihtiyaca göre belirleneceği, nitekim birim fiyatı düşük olan ... Asfalt ürününden kabul edilenden daha az, birim fiyatı daha yüksek olan Aşınma Asfaltı ürününden ise kabul edilenden fazla alım yapıldığı, fiyat açısından da farklılık bulunduğu, davacının ürün teslim taahhüdü ve özellikle fiyat değişikliği yapmayacağına yönelik yükümlülüğü bulunduğu, toplam teslim edilen asfalt miktarının 1084 ton olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı tarafça eksik ürün teslim edildiği, kalan ürünün teslim edilmemesinin zarara yol açtığı iddia edilmiş ise de, taraflar arasında ürün teslimi için kesin vade benimsenmediği, davalının talebi üzerine ürün hazırlanarak gönderileceğinin kararlaştırıldığı, yani vadenin belirlenmesi yetkisinin davalıya tanındığı, davalının vadeyi belirlemeye yönelik olarak davacıdan ürün talebine yönelik bir bilgi ve belge bulunmadığı, dolayısı ile muacceliyet şartının gerçekleşmediği, yine davalının fiyat farkı talep edildiğine yönelik iddiası kapsamında, dosya kapsamında somut bilgi ve belge bulunmadığı, faturaların sözleşme ile kararlaştırılan fiyatlara uygun olarak düzenlenmiş olduğu, buna göre cari hesap ilişkisi doğrultusunda takibe konu edilen miktar üzerinden davalının davacıya borçlu olduğu kanaatine erişilmekle davanın kabulü ile, alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan takibe davalının itirazının haksız olduğu anlaşılmakla ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 205.505,45 TL asıl alacak üzerinden devamına, ayrıca alacak belirlenebilir olduğundan İİK 67/2 Mad uyarınca alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davalının ....İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazların iptali ile; takibin 205.505,45-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek % 16,75 oranında ve TCMB tarafından belirlenen değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,
2-İİK. 67/2. Maddesi uyarınca alacağın %20’si oranında (41.101,09-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 14.038,07TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.481,99 TL'nin mahsubu ile bakiye 11.556,08TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 2.498,00TL yargılama masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, Ayrıca bu dava nedeniyle davacı tarafından yatırılan 2.481,99 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 31.770,76 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
8-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 13/02/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza