T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/155 Esas
KARAR NO:2024/472
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:07/03/2022
KARAR TARİHİ:25/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; 05/12/2015 tarihinde davalı ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin maliki olduğu ...plakalı aracın davacı şirket nezdinde ... poliçe numaralı ... A.Ş.'ye ait otoparkta, bariyer sistemli otopark bilet okuma ünitesine çarpması sonucu hasarın meydana geldiğini, meydana gelen hasara davlı şirketin maliki olduğu aracın bariyer sistemli otopark bilet okuma ünitesine çarpması sonucu meydana geldiğini, sigortalı şirkete ait otoparkta yapılan ekspertiz çalışması sonucu tanzim edilen 20/01/2016 tarihli ekspertiz raporunun ortaya konulduğunu, sigortalı işyeri kamera sistemi üzerinde yapılan incelemeler sonucunda olay tarihinde saat 07.35 de çıkış bölümünde, ...plaka sayılı beyaz ... marka ... tipinde otonun, araç bilet okuma makinasına çarpması sonucunda hasarın meydana geldiği ancak aracın durmayıp olay yerini terk ettiğinin belirlendiğini, CCTV görevlisi ... vezne görevlisi ...’ü arayıp ... okuma makinasına bir aracın çarptığını bildirdiğini, olay mahalline gidildiğinde makinanın hasarlı oldupunun ve aracın gitmiş olduğunun tespit edildiğini, oluşan hasara istinaden 08.12.2017 tarihli hasar onarım raporu ile birlikte ... San.ve Tic.A:Ş. Tarafından belirlenen teklif bedeli üzerine mutabakat sağlanarak 10.291.-TL ödendiğini, ödenen tazminat miktarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili için ....İcra Müdürlüğü’nün ... E.sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından haksız ve kötü niyetli itirazları nedeni ile itiraz durdurulduğundan, takibin devamını, davalı borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini arz ve talep etmektedir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ...plaka sayılı aracın kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde uzun süreli kiirada bulunduğundan, dava konusu aracıın olay tarihinde müvekkil şirketin aracın işleteni olmadığını, bu nedenle aracın olay tarihinde araç işleteni olan ... San.ve Tic.Ltd.Şti. olduğu, KTK 85.maddesi gereği, zarardan aracın malikinin değil işleteninin sorumlu olduğu, kusur açısından olayın nasıl meydana geldiği, kmin hangi oranda kusurlu olduğu hususlarının tespit edilmesi gerektiği, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir zarar söz konusu olsa dahi bu zararın zorunlu mali sorumluluk poliçsei kapsamında kaldığı ve aracın diğer davalı ... Sigorta nezdinde ... poliçe no’lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, davacının her hangi bir zararı olsa dahi zararın diğer davalı sigorta şirketi tarafından karşılanacağı ifade edilerek davanın usulden reddedilmesi gerektiğini davanın ... Sanayi ve Ticaret LTD. ŞTİ. 'nin ve ... Sigorta A.Ş. 'nin ihbarını arz ve talep etmektedir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, sigorta poliçesi, hasar ekspertiz raporu, Türkiye Noterler Birliği'nden gelen trafik tescil kayıtları, araç kiralama sözleşmesi, cari hesap ekstresi, faturalar, hasar dosyasının dosya arasına alındığı anlaşıldı.
....İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosya aslının dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.
....İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalılar aleyhine toplam 10.930,45 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalıların itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dosya kusur hasar uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, 15.05.2023 tarihli raporda özetle; Davalı tarafa ait aracın sürücüsü olayda % 100 (yüzde yüz) oranında kusurludur. Davacıya sigortalı otopark yönetimi olayda kusursuzdur. Davacının zararı 10.291,54 TL olup talep edilen bu tutar kadre maruf görülmüştür.
Dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, 09/04/2024 tarihli rapor alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; 05.12.2015 tarihinde, davacı sigorta şirketinin ... poliçe numarası ile sigortacısı olduğunu iddia ettiği ... A.Ş'ye ait otoparkta bariyer sistemli otopark bilet okuma ünitesine davalı ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin maliki olduğu ...plakalı aracın çarpması sonucunda maddi zarar meydana geldiği, bu nedenle davacı tarafından sigortalısına uğramış olduğu bu hasara ilişkin 10.291,00-TL tutarında ödeme yapıldığı, davalı şirkete ait ...plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu ileri sürülerek sigortalısına ödenen 10.291,00-TL 'nin davalı şirketten rücuen tahsili talepli başlatılan icra takibine vaki itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
25/12/2014 tarihinde filo kiralama ile satıcı sıfatıyla davalı firma ... Oto. San.Tic.A.Ş. ile alıcı sıfatıyla dava dışı ... arasında imzalandığı tarihten itibaren 24 ay olarak belirtilen yazılı adi sözleşme yapılmıştır.
Davaya konu olan ...plakalı aracın 07/01/2015 tarihinde davalı sıfatıyla ... Oto. San.Tic.A.Ş. ait olarak tescilinin yapıldığı, 02/01/2015 Tarih ve ... poliçe numarası ve ekinde plaka düzeltme ek belgesi ile davaya konu olan aracın zorunlu trafik sigorta poliçesi 27/01/2015- 02/01/2016 tarihleri arasında 340 günlük dava dışı ihbar olunan ... Sigorta aracılığı ile sigorta edildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu olan araç ile yapılan maddi hasarlı kazanın olay yerinde çalışanları tarafından 05/12/2015 tarihinde tutanak tutulduğu, 05/12/2015 tarihinde tanzim edilen kesin raporun hasar tazminat hesabı bölümünde 10.291,54 TL olarak toplam tazminat talep edildiği, ... A.Ş. ... nolu poliçesinin ... nolu hasar kaydı ile oluşan zararlarla ilgili olarak belirlenmiş tazminat tutarının 10.291 TL'lik kısmının Park Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd.Şti.'ne temlik edildiği beyan edilerek alacağın temliğinin düzenlendiği ve aynı şekilde ibra ve muvaffakname düzenlendiği anlaşılmıştır.
... Oto. San.Tic.A.Ş. Tarafından dava dışı ... adına ... Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. cari hesap kodu ile 24/02/2015-19/07/2018 tarihleri arasında 73.319,83 TL'lik borç bakiyesinin kaldığı, 30/07/2018 tarihinde bakiyenin 128 Şüpheli Alacakları Hs. devir olduğu, sonrasında 2.286 TL'lik tutar kadar borçlandırıldığı, 1.995 TL'lik tutarın alacaklandırıldığı ve 291 TL'lik tutar kadar borç kaldığı, dava dışı ... tarafından davalı ... Otom.San. Tic A.Ş. adına ...- ... Otom.San.ve Tic. A.Ş. cari hesap kodu ile 01/01/2016-31/12/2016 tarihleri arasında 7.394,46 TL'lik alacak bakiyesinin kaldığı, dava dışı İflas Nedeniyle Tasfiye Halinde ... ticari defterleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde davalı firma olan ... Otom.San.ve Tic. A.Ş. ait sunulan 2015 yılı ticari defterindeki kapanış tutarı ile dava dışı firmanın 2016 yılı açılış devir tutarının aynı olduğu, 31/12/2016 tarihinde her iki firmanın da kapanış tutarının (7.394,46 TL) birbirini doğruladığı, davalı firma olan ... Otom.San.ve Tic. A.Ş. ait yasal defterlerde sabit olan 08/01/2015 tarihi itibariyle dava dışı Tasfiye Halinde ... ile başlayan yıllara sari araç kiralama/hizmet alımı faaliyetinin olduğu mali raporda tespit edilmiştir.
KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.
2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, 2016/6712 E. ve 2019/2237 K. sayılı kararı).
Dava konusu aracın dava dışı Tasfiye Halinde ...'ne kaza tarihini de kapsar şekilde uzun süreli olarak davalı şirket tarafından kiralandığı mali bilirkişi incelemesi ile ticari defter ve kayıtlardan anlaşılmakla işleten sıfatının dava dışı şirkette olduğu tespit edildiğinden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Davacı taraf takip yaparken ve dava açarken araç maliki davalının işleten sıfatının ortadan kalktığını bilemeyeceğinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 240,93-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş ise de yukarıda belirtilen gerekçeyle davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı ve ihbar olunan vekillerinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.25/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır