T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/200 Esas
KARAR NO: 2024/214
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 24/03/2022
KARAR TARİHİ: 21/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/02/2019 tarihinde sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen aracın yola mazot dökmesi nedeniyle davacı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın kayması neticesinde trafik kazasının meydana geldiğini, dava konusu trafik kazası nedeniyle davacının ağır şekilde yaralandığını, işgöremezliğe maruz kalmış ve bakım ihtiyacı doğduğunu, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde, davacının hiçbir kusurunun bulunmadığını, dava konusu trafik kazasına sebebiyet veren aracın plakası ve sürücüsünün tespit edilemediğini, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-a ve ... Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1-a maddeleri uyarınca "Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için" ... Hesabı'na başvurulabileceğinin düzenlendiğini, dava konusu kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü ve plakası tespit edilemediğinden; ... Hesabının davacının uğramış olduğu maddi zararların tazmininden varsa diğer sorumlularla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davacının, dava konusu trafik kazası nedeniyle ağır şekilde yaralandığını, özellikle beyin kanaması ve beyin hasarı, yaşamakta olduğu psikolojik travma başta olmak üzere vücudunun çeşitli yerlerinde kırıklar, ezilme ve yaralanmalar meydana geldiğini, kazadan sonra ...Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırılan ve tedavisine... Hastanesi ve... Hastanesi'nde devam edilen davacı, yatarak tedavi görmüş ve cerrahi operasyonlar geçirdiğini, dava konusu trafik kazası nedeniyle ağır şekilde yaralanan davacının işgöremezliğe maruz kalmış ve bakım ihtiyacının doğduğunu, ... Hesabına başvuru yapıldığını, başvuru dilekçesi ve eklerinin 27/12/2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, davalı nezdinde hasar dosyası oluşturulduğunu, hasar dosyasındaki aleyhe hususları kabul etmediklerini, yasal süre içerisinde taraflarına herhangi bir ödeme yapılmadığını ve başvurunun sonuçsuz kaldığını, Arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını, dava konusu kaza ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası ile de soruşturma başlatıldığını belirterek davacının ağır şekilde yaralanması ve sürekli işgöremezliğe uğraması nedeniyle, fazlaya ilişkin hakları ve HMK madde 107/2 uyarınca başlangıçta belirttikleri talepleri arttırım hakları saklı olmak üzere, şimdilik 10.000,-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 06.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ... Hesabı'ndan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DEĞER ARTIRIM: Davacı vekili 13/11/2023 tarihli değer artırım dilekçesi ile; HMK madde 107/2 uyarınca başlangıçta, davacı ... için; 10.000,-TL olarak belirttikleri sürekli işgöremezlik zararı taleplerini 360.000,00-TL olarak arttırılmasına, Fazlaya ilişkin ve başkaca sorumlulara karşı tahsilde tekerrür olmamak üzere her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla; davacı ... için, 360.000-TL sürekli işgöremezlik zararına ilişkin maddi tazminatın kaza tarihi olan 06.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işbu kazadan kaynaklanan maluliyeti oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, trafik kazasına sebebiyet verdiği iddia edilen plakası tespit edilmeyen aracın varlığının ve trafik kazasında plakası tespit edilemeyen aracın sebebiyet verdiğinin davacı tarafça ispatının gerektiğini, kazanın davacı tarafça ispat edilmemesinden dolayı davanın reddi gerektiğini, kazanın oluşmasında etkisi olan ... 'ne ihbarının gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporu yönetmeliği uygun olmadığını, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, kusur durumu tespit edilirken yola dökülen mazotun temizlenmesinden sorumlu olan belediyenin de kusurunun göz önünde bulundurulması gerektiğini, hesaplamada %1,65 İskonto oranının esas alınması gerektiğini, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığını, yapılmış ise tutarının bildirilmesi gerektiğini, müterafik kusur durumlarının ayrı ayrı göz önünde bulundurulması gerektiğini, davalı kurumun temerrüde düşmediği için faiz talebinin reddi gerektiğini, davacının davalı kuruma eksik evrak ile başvuru yaptığını, avans faizinin talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup,SGK'ya yazılan müzekkere ile davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı ve maaş bağlanmadığı bilgisi, davaya konu araç tescil bilgileri, Hasar dosyası, tedavi evrakları, tedavilere ilişkin CD, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...CBS Soruşturma sayılı dosya UYAP sureti dosya içerisine alınmıştır.
Dosya ATK 2. İhtisas Kuruluna gönderilmiş, düzenlenen ... tarih, ....sayılı raporda; davacının 06.02.2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar, Geçici Fonksiyon Kaybına Neden Olan Hastalıklar, A- Beyin Hasarı, 2-Tedavi ile işlevselliği kısmen düzelen % 40 x 2/5= %16 olarak tespit edildiğine göre; kişinin tüm vücut engellilik oranının % 16 (yüzdeonaltı) olduğu, iyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 12 (oniki) aya kadar uzayabileceği belirtilmiştir.
Dosya Kusur Uzmanı, Sigorta Uzmanı, Aktüer Hesap Uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 09/11/2023 tarihli raporda; Kusur Yönünden Değerlendirme; Kaplamaya yolu kayganlaştıran sıvısı (mazotu) döken plakası tespit edilemeyen taşıtın kimliği meçhul sürücüsünün olayda %100 oranında kusurlu olduğu, davacı ... plakalı motosikletin sürücüsü ... kazada kusursuz olduğu, davacının yaralanması ile sonuçlanmasında, zararın doğmasında ve artmasında %20 oranında müterafik kusuru bulunduğu, yolun yapım ve bakımında sorumlu olan kurum/kuruluş olayda kusursuz olduğu, somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfı kabil kusur imkanının bulunmadığı, Sigorta Yönünden Değerlendirme; dosya münderecatından 06/02/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasına karışan aracın plakasının tespit edilemediği, işbu sebeple de söz konusu aracın kaza tarihini kapsayacak şekilde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi' nin bulunup bulunmadığının belirlenemediği, Sigortacılık Kanunu’ na göre, plakası tespit edilemeyen aracın ZMMS poliçesi tespit edilemediğinden meydana gelen kaza için söz konusu aracın sorumluluğunun davalı ... Hesabı' na ait olduğu, davalı ... Hesabı' nın teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ve sorumlu olduğu araç sürücüsünün kusuru oranında davacının uğradığı maddi zarardan sorumlu olduğu, Tazminat Yönünden Değerlendirme; Yargıtay’ın güncel yerleşik içtihatları kapsamında işbu raporda yapılan hesaplamada bakiye ömür süresinin tespiti açısından TRH 2010-ERKEK Tablosunun kullanıldığı, 14/02/2023 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 29/12/2022 gün 2021/82.Esas- 2022/167.Karar sayılı iptal kararı dikkate alınarak Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında kabul ettiği Prograsif Rant Hesaplama yöntemlerine göre hesaplama yapıldığı, buna göre; davacının işlemiş devre kazançları artırma ve iskonto işlemi yapılmadan; bilinmeyen devre kazançları ise, her yıl için ayrı %10 artırılıp, %10 iskontoya tabi tutulmak suretiyle hesaplandığı, 25.12.2021 tarihli ve 31700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ un 3/b maddesi ile Asgari Geçim İndirimi kaldırılmış olup, davacının (60) yaşından sonrasına isabet eden emeklilik/pasif devresi de, bilinen son net asgari ücretin (2023 yılı ikinci yarısı için; 11.402,32 TL x 12 ay = 136.827,84 TL ) esas alınarak hesaplama yapıldığı, davacının olay tarihinden itibaren 12 aylık geçici iş görmezlik süresi boyunca %100 oranında malul sayıldığının; devam eden dönemde ise %16 oranında sürekli malul kaldığının kabulü ile hesaplama yapıldığı, rapordaki teknik bölümde görüşü verildiğinden yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda davacı için yukarıda hesaplanan tazminat miktarından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı, davacının efor kaybı/meslekte kazanma gücü kaybına ait bakiye maddi zararı 522.904,63 TL (19.692,29 TL GİG + 503.212,34 TL SİG) olmak ile, davalı ... Hesabı’ nın sorumlu olduğu teminat limitini aştığı, davalı ... Hesabı teminat limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğundan kazalının maddi zararının 360.000,00 TL’ lik kısmından sorumlu olup, aşan zarar miktarından ise sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir.
Dava, 06/02/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle açılan maddi tazminat davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 06/02/2019 tarihinde davacı ... idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile ... istikametine sağ şeritte seyir halinde ilerlediği sırada kimliği tespit edilemeyen sürücü tarafından yola dökülmüş olan mazot nedeniyle yolun kayganlaştığı, davacının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yaralandığı kazada plakası tespit edilemeyen taşıtın kimliği meçhul sürücüsünün olayda %100 oranında kusurlu olduğu davacı ... plakalı motosikletin sürücüsü davacı ...'in ise kusursuz olduğu, ancak davacının kask kullanmadan seyahat ettiği, mahkememizce kusura ve hesaba yönelik alınan denetime elverişli raporlara itibar edildiği, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun "tazminat miktarının tayini" başlıklı 43. maddesinde (6098 sayılı TBK 51. md); hakimin, tazminatın türü ve kapsamının derecesini, durum ve mevkiinin gereğine ve hatanın ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "Tazminatın tenkisi" başlıklı 44. maddesinde (6098 sayılı TBK 52. md.) ise; zarar gören taraf, zarara razı olduğu veya kendisinin eylemi zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin durum ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği açıklanmıştır. Dava konusu olayda, zarar gören davacı kafasından yaralanmış olup, kask taksa, koruyucu ekipman kullansa idi bu eyleminin zararı önleme noktasında sonuca etkili olacağı anlaşıldığından, davalı yönünden 6098 sayılı TBK.nun 52. maddesi gereğince "kask takmama, koruyucu ekipman takmamak nedeni ile" bir müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Haksız fiile dayanan tazminat istemlerinde; haksız fiilin unsurlarından olan zarara ilişkin tüm tespitlerin doğru biçimde yapılması ile zarara etki eden tüm hususların dikkate alınması gerekir. Yukarıda anılan yasal düzenlemeler gereği, tazminatı belirleme konusunda tek yetkili olan mahkemece, zararı doğuran ya da ağırlaştıran durumların (müterafik kusurun) re'sen dikkate alınması zorunlu olduğundan, bu hususta bir itiraz olup olmadığına bakılmaksızın gerekli incelemelerin yapılması şarttır.(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/04/2018 tarih, 2015/9251 - 2018/3894 E.K. Sayılı içtihadı).
Emniyet kemerinin takılmaması, kask kullanılmaması gibi koruyucu önlemlerin alınmaması; alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracına binilmesi; ehliyetsiz sürücünün aracında seyahat edilmesi ve istiap haddi üzerinde yolcu taşınması gibi durumlar TBK 52 madde anlamında zararın doğmasında ya da artmasında etkili davranışlar olarak kabul edildiğinden zarar görenin müterafik kusurunu oluşturur. Zarar görenin müterafik kusurunun olması durumunda yerleşik yargısal uygulamalara göre tazminat miktarından %20 oranında indirim uygulanması gerekir. Müterafik kusur indirimi sebebiyle yapılabilecek azami indirim oranı % 20'dir. Birden fazla müterafik kusur oluşturan davranış bulunsa bile indirim oranı % 20'yi aşamaz(17. Hukuk Dairesi 2014/21303- 2017/4354) Ayrıca, müterafik kusur sebebiyle indirim yapılması için davalının bu hususu savunma olarak ileri sürülmesi şart değildir. Dosya kapsamında hal ve şartlara göre tazminattan indirim yapılmasını gerektirir.
Sigorta ettiren işleten tarafından motorlu aracın işletilmesi sonucu meydana gelen kişinin yaralanması veya ölmesinden kaynaklanan bedeni zararlara dayalı maddi tazminat ile tedavi giderleri ve maddi hasarlar sigortacının poliçe limitleri dahilinde tazmin zorunda olduğu zararlar olup, sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar halinde bu zorunluluk ... Hesabına aittir. Davalı tarafça aksi savunulmuş ise de Yargıtay 17. H.D. 2015/15598 E. 2018/7298 K. ve 2016/3440 E.2018/12067 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere kalıcı iş göremezlik tazminatı da bu sorumluluğa dahildir.
Mahkememizce kusur ve maluliyet oranları dikkate alınarak düzenlenen bilirkişi raporuyla; TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde, davacının %16 oranındaki sürekli işgöremezlik zararının 653.630,79-TL olduğu hesaplanmış, %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmakla bakiye maddi zararın 522.904,63-TL olmak ile, bu miktarın davalı ... Hesabı’nın sorumlu olduğu teminat limitini aştığı görülmüştür. Davalı ... Hesabı teminat limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğundan davacının maddi zararının 360.000,00 TL’lik kısmından sorumlu olup, aşan zarar miktarından ise sorumluluğu bulunmamakla davanın kabulü ile 360.000,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatının 30/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 360.000,00- TL sürekli iş göremezlik tazminatının 30/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 24.591,60-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.276,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 23.314,90-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 56.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.196,00-TL Tamamlama Harcı, 5.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 333,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.109,95 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine adına gelir kaydına,
6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 21/03/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır