T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/215 Esas
KARAR NO : 2025/210 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 29/03/2022
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından 19.11.2018-19.11.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Ticari Paket Sigorta Poliçesi ile dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. adına sigortalı "...” riziko adresinde kain işletmesinin ve işletmesince kullanılan iş makinelerinin risklerini teminat altına aldığını, dava dışı sigortalının loader (yükleyici) olarak tabir edilen bahçe düzenlemesi yapmakta kullandığı ... kodlu iş makinesinin 24.06.2019 günü arızalandığını, ilgili makinenin kullanıcısı olan operatörün loaderin karterden hava üflediğini ve yağ tüketiminin arttığını fark ederek yetkili servis ... A.Ş.) firmasından yardımı aldığını, servisin talimatı üzerine makine, servisin ... adresine nakledildiğini, yetkili servis davalı ...firmasının düzenlediği 24.06.2019 tarihli servis raporuna göre hasar nedeni: "Yapılan incelemelerde eksantirik milinin emme ve egzoz loblarında deformasyon oluştuğu gözlenmiştir. Pistonların, pin çalışma yüzeylerinde 0.04 mm aşıntı tespit edilmiştir. Pinlerin yüzeylerinde aşıntılar gözlenmiştir. Yapılan ölçümler sonucunda pin ölçülerinin minimum spect değerden 0.08 mm daha düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir. Gömlek ölçülerinde 0.04 mm'ye kadar genişleme tespit edilmiştir. Bloğa yeni gömlek çakma işlemi uygulanması gerekmektedir. Yağ pompasının tamir takımı değişiminin ardından kullanılabilir olduğuna karar verilmiştir. Devir daim pompası incelenmiş ve Cat tarafından devir daim pompasına yedek parça satışı yapılmadığı için yenisi ile değiştirilmesine karar verilmiştir. ... türbin milinde ve tamir takımında aşıntı ve menevişlenme gözlenmiştir. Volan dişlisinin dişlerinde hasar olduğu gözlenmiştir. Tespit edilen hasar ve aşıntılara istinaden eksantrik mil, 3 adet pin, devir daim pompası, volan dişlisi ve komple turbo değişimi gerekmekte olup bahsi geçen parçalar listeye eklenmiştir." şeklinde tespitlerde bulunulduğunu, 30.09.2019 tarihli ekspertiz raporunda; "Motorun piston segmanlarının ve yağ segmanlarının malzeme hatası ile aşındığı için kartere yanma odasındaki gazın ulaştığı ve motorun erken saatte yağ yakmaya başladığı anlaşılmıştır. Hasarın piston ve silindir içi yüzeyin aşınması ve yıpranması sonucu meydana geldiği kanaatine varılmıştır. Bu motorun periyodik bakımlarının düzenli yapılması durumunda 25.000 saat civarında ana revizyon zamanı için açılması gereken motor çok erken sürede açılmak zorunda kalmıştır. Bu olayda motor henüz ilk revizyon sonrasında sadece 2809 saat kullanmıştır. Sonuç olarak bu olayda yüksek hararet oluşumunda asıl nedeninin silindir deliğinin ve piston çapının 0.5 milimetre büyütülmesi ile soğutma ceketlerinde o dolaşan soğutma suyunun olması gerekenden fazla ısınması ile motorun olması gerekene göre yüksek ısı değerinde çalışmasına neden olmuştur. Bu durum yaklaşık 2000 saat motorun kullanılmasına neden olmuş ve bir süre sonra motorda aşınma yıpranma sonucu motor Kompresyon basıncının düşmesine neden olmuştur. Hasarın kök nedeninin daha önce yapılan revizyonun hatalı olması silindir ve piston çapının | defada çok fazla büyütülmesi tali neden ise motorun hararet yapmasıdır" şeklinde tespitlerde bulunulmuş olduğundan arıza sebebinin davalının yapmış olduğu hatalı revizyon ve buna bağlı gelişen hararet olduğu anlaşıldığını, ilgili raporun "Rücu Açıklaması" kısmında ise "Bu motorun bir revizyon sonrası 2809 saatte açmak zorunda kalması yetkili servisi açılması ve revizyon standartlara uygun yapılmaması nedeniyle bu hasarlı oluşumunda yetkili servisi ... makinanın sorumluluğunda olduğu görüşündeyiz" şeklinde ifadeler yer aldığını, ilgili ekspertiz raporunda; 47.301,25 TL zarar tespiti yapıldığını, ancak gerekli tüm tenzilatlar yapılarak, muafiyet bedelleri düşülerek ve % 46 oranındaki eksik sigorta hali de nazara alınarak; poliçe dahilindeki hasarın toplam 17.607,62 TL olduğunun tespit edildiğini, eksper tespiti akabinde 09.12.2019 tarihinde 25.138,71 TL nın sigortalıya ödendiğini, yapılan ödemenin 7.531,09 TL kısmı lütuf ödemesi (ex gratia) olup 17.607,62 TL kısmı poliçe kapsamında ödendiğini, bu sebeple 7.531,09 TL'lik kısım tenzil edilerek davalıdan talepte bulunulduğunu, söz konusu Ekspertiz Raporunda yer verilmiş bulunan anlatımlar karşısında, davalı konumundaki şirketin, Bk'nin 49. Maddesinin; "Kusurlu Ve Hukuka Aykırı Bir Fiille Başkasına Zarar Veren, Bu Zararı Gidermekle Yükümlüdür" şeklindeki düzenlemesi karşısında, meydana gelmiş olan zararlardan sorumlu bulunduğunu, hasara neden olan söz konusu revize işi bakımından -yapımcı/imalatçı yasal tazmin sorumluluğunun da varlığı karşısında, elbette ki hukuki vasıf ve değerlendirme sayın mahkemeye ait olmakla birlikte, davalı konumundaki şirketin haksız fiil hükümlerinin dışında, ayrıca revize-onarım-parça değişimi aşamasında yükümlü bulunulan “özen borcunun” gerektiği gibi yerine getirilmeyip, gerekli ihtimam, dikkat ve özenin gösterilmediğinin ve bu şekilde hasarın meydana gelmiş olduğunun tespiti halinde, TBK'nin “eser sözleşmesi ” hükümleri uyarınca da tazmin sorumluluğu gündeme geleceğini, davacı tarafından 09.12.2019 tarihinde sigortalıya yapılan 17.607,62 TL ödeme ile davacı şirket Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesine göre sigortalısının haklarına halef olduğunu ve davalıya ihtarname göndererek ödemek zorunda kaldığı bedelin tahsilini talep ettiğnü, davalı şirketin ödeme yapmaması üzerine, ... 34. İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını ancak davalının icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davalının ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takibine itirazlarının iptali ile icra takibindeki miktar üzerinden; takip konusu alacağın 9620'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı, ticari faiz, yargılama harç ve masrafları eklenerek takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali davasıdır.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... 34. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyası uyap sureti, Takip öncesi borçluya gönderilen ihtarnameye ilişkin e-mail örneği , Borçlu tarafından icra takip dosyasına sunulan itiraz dilekçesi , Hasara uğrayan cihazın müvekkil şirket nezdinde sigortalı olduğunu gösterir ... numaralı Ticari Paket Sigorta Poliçesi ve Zeyilnamesi, Sigortalıya, Poliçe kapsamında ödeme yapıldığını gösterir Dekont, Sigortalı cihazda meydana gelen hasarların sebep ve tutarının tespiti amacıyla tanzim edilmiş 30.09.2019 tarihli Ekspertiz Raporu ve ekli Fotoğraflar , 24.06.2019 tarihli Teknik Servis Raporu ,...'in düzenlediği Satım Faturası ve Revizyon Faturası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı , Davacı şirket nezdindeki Hasar Dosyası ve münderecatı, Bilirkişi incelemesi ve raporu, Keşif, yemin, tanık her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.
... 34. İcra Müdürlüğünün... E. sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 19.649,63 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dosyanın Mali Müşavir ... , Makine Mühendisi ... ve Sigorta Uzmanı ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 04/03/2024 tarihli raporunda özetle ; Davaya konu makinanın 04.12.2014 tarihinde davalı tarafından dava dışı...Şti'ne kullanılmamış olarak satıldığını, iş makinesinin davacı sigorta şirketi tarafından 22.11.2018 tarihinde düzenlenen ... nolu “Ticari Paket Sigorta Poliçesi” kapsamında olduğunu, 30.09.2019 tarihinde düzenlenen “Hasar Ekspertiz Raporu”nda “Malzeme hatası ve hatalı motor revizyonu”ndan kaynaklı hasar tespitinin 17.607,42 TL olarak hesaplandığını, davacı sigorta şirketinin 15.08.2020 tarihli ihbarı ile; “Davalı şirketten iş makinasında meydana gelen hasarın karşılanması amacıyla 25.138,71 TL. hasar ödemesini ihbar mektubunun karşı tarafın eline geçtiği tarihten itibaren 10 gün içinde ödenmesini” ihtar ettiğini, davacının, dava dışı ...Şti'ne 09.12.2019 tarihinde 25.138,71 TL. ödeme yaptığı görülmüş olduğunu, davalıdan ihtar mektubunda bu tutarı talep etmiş ise de, icra takibine ekspertiz raporunda tespit edilen 17.607,42 TL'yı konu ettiğini, davaya konu edilen iş makinesi motorundaki revizyonun hatalı yapılması/Gizli Ayıplı Hizmet” nedeniyle oluştuğunu ve iş makinesi arızasının 24.06.2019 tarihinde gerçekleştiği dikkate alındığında davacı sigorta şirketinin, davalı şirkete rücu ettiği 17.607,42 TL'nın sigorta poliçesinin geçerli olduğunu, 19.11.2018 - 19.11.2019 tarih aralığında ve talebinin yerinde olduğunu, davacının, 13.11.2020 tarihinde 34.İcra Müdürlüğü ...E. nolu icra takibi ile davalıdan 17.607,42 TL Asıl Alacak ve 2.042,21 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 19.649,63 TL. alacak talebinde bulunduğunu, davacı sigorta şirketinin, 15.08.2020 tarihli ihbarı ile; davalıya hasar ödemesi olarak yaptığı 17.607,42 TL. nın, ihbar mektubunun alındığı tarihten itibaren 10 gün içinde ödenmesini ihtar etmiş ise de; davacı sigorta şirketinin ihbar mektubunu davalıya gönderdiği anlaşılan 22.06.2020 mailde davalı şirketin e-mail adresinin yanlış yazıldığı (...) olduğunu, bu husustaki takdir sayın mahkemeye ait olmakla birlikte alternatif yapılan hesaplama ile ihbar mektubunda verdiği 10 günlük sürenin 02.07.2020 tarihinde sona erdiği davacı şirketin 03.07.2020 tarihinden itibaren faiz talep edebileceği tespit edildiğini, bu tespitlere göre davacı; 17.607,42 TL için 03.07.2020 Tarihi ile 13.11.2020 icra takip tarihine kadar; Ana Para ; 17.607,42 TL. Faiz , Yıllık (%9) oranı ile 133 Gün için 577,43 TL. Toplam ; 18.184,85 TL. talep edebileceğini, icra takibi ile talep edilen 17.607,42 TL ana para talebinin yerinde olduğu, 2.042,21 TL. İşlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, 13.11.2020 icra tarihine kadar işlemiş faiz olarak 577,43 TL. talep edebileceği, icra inkâr tazminatına hükmedilmesi meselesi sayın mahkemenizin münhasıran yargılama yetkisine dair bir husus olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda yapılan yargılama, toplanan deliller, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, aşamalarda aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile yapılan değerlendirmede;
Davacı tarafından 19.11.2018-19.11.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Ticari Paket Sigorta Poliçesi ile dava dışı .... Ltd. Şti. adına sigortalı "...” riziko adresinde kain işletmesinin ve işletmesince kullanılan iş makinelerinin risklerinin teminat altına alındığı, dava dışı sigortalının loader (yükleyici) olarak tabir edilen bahçe düzenlemesi yapmakta kullandığı ... kodlu iş makinesinin 24.06.2019 günü arızalandığı, 30.09.2019 tarihinde düzenlenen “Hasar Ekspertiz Raporu”nda “Malzeme hatası ve hatalı motor revizyonu”ndan kaynaklı hasar tespiti yapıldığı, davacı sigorta şirketinin bu zarar kapsamında sigortalısına, 47.301,25 TL zarardan gerekli tüm tenzilatlar yapılıp, muafiyet bedelleri düşülerek ve % 46 oranındaki eksik sigorta hali de nazara alınarak; poliçe dahilindeki toplam 17.607,62 TL hasar üzerine eksper tespiti akabinde 09.12.2019 tarihinde 25.138,71 TL ödendiği, yapılan ödemenin 7.531,09 TL kısmı lütuf ödemesi (ex gratia) olduğu, davacının sigortalısına yapmış olduğu ödemenin rücuu için başlatmış olduğu takibe davalı tarafın itiraz ederek durdurduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın Mali Müşavir ... , Makine Mühendisi ... ve Sigorta Uzmanı ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 04/03/2024 tarihli raporunda; Ekspertiz işleminde yapılan Tespitlerin incelenmesi neticesinde, motorun piston, seğmanlarının ve yağ segmanlarının malzeme hatası ile aşındığı için kartere yanma odasındaki gazın ulaştığı ve motorun erken saatte yağ yakmaya başlaması sonrasında hasarın piston ve silindir içi yüzeyin aşınması ve yıpranması sonucu meydana gelmesi şeklinde olduğu böylece motorun periyodik bakımlarının düzenli yapılması durumunda 25.000 saat civarında ana revizyon zamanı için açılması gereken motorun çok erken sürede açılmak zorunda kalındığı ve bu olayda motor henüz ilk revizyon sonrasında sadece 2809 saat kullanılmış olduğu, revizyonun yapılması sırasında da silindir deliğinin ve piston çapının 0.5 milimetre büyütülmesi ile soğutma ceketlerinde o dolaşan soğutma suyunun olması gerekenden fazla ısınmasına neden olarak yüksek hararet oluşumunu meydana getirdiği, motorda aşınma yıpranma sonucu motor “kompresyon basıncı”ının düştüğü, son durumda motorun aşırı ısınmaya bağlı olarak hasara uğramasında temel nedeninin “Motordaki revizyonun hatalı yapılması/Gizli Ayıplı Hizmet” nedeniyle oluştuğu tespit edilmiştir.
Yine mali yönden yapılan incelemede Malzeme hatası ve hatalı motor revizyonu”ndan kaynaklı olarak davacı sigorta şirketinin sigortalısına, 47.301,25 TL zarardan gerekli tüm tenzilatlar yapılıp, muafiyet bedelleri düşülerek ve % 46 oranındaki eksik sigorta hali de nazara alınarak; poliçe dahilinde toplam 17.607,62 TL ödeme yaptığı, (davacı tarafın 25,138,71 TL ödeme yapmasına rağmen lütuf ödeme miktarını düşerek) ve bu miktar kadar rücu edebileceği tespit edilmiştir.
Bu durumda dosya kapsamına uygun denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda Motordaki revizyonun hatalı yapılması/Gizli Ayıplı Hizmet nedeni ile davacı tarafın sigortalısına ödemiş olduğu bedelin rücunu talep edebileceği anlaşıldığından davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddine, davalının ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 17.607,42 TL asıl alacak ile takip tarihine kadar işlemiş 577,43 TL olmak üzere toplam 18.184,85 TL üzerinden devamına, asıl alacak olan 17.607,42 TL'ye takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
İcra inkar tazminatı talebi yönünden; İİK 67/2 maddesinde " Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." denilmektedir. Borçlunun icra inkar tazminatı ile mahkumiyeti açısından itirazın kötü niyetli olması şartı aranmayıp geçerli bir takibin ve itirazın bulunması, takip konusu alacağın belirlenebilir (likid) alacak olması ve davalının itirazında haksız olması gerekmektedir.
"Likid alacak" kavramına gelince; eğer borçlu, ödeme emri ile kendisinden istenilen alacak bakımından borçlu olduğunu bilmekte veya bilmek durumunda ise ve buna rağmen itiraz ederse, itirazında haksızdır. O halde, borçlunun haksız olup olmadığının saptanabilmesi için, “alacağın bilinmekte veya bilinmek durumunda olması”nın ne anlama geldiği önem arz etmektedir.
Öğretide genel olarak kabul edildiği üzere, borçlu, alacaklının icra takibinde talep ettiği alacağı veya alacağın bütün unsurlarını bilmekte veya bilmek (kolayca hesap edebilmek) durumunda ise ve alacağın miktarının belirlenmesi için tarafların ayrıca mutabakata varmasına (anlaşmasına) veya mahkemenin tayin edeceği bilirkişi eliyle bir değerlendirme yapılmasına ihtiyaç yoksa, alacak likidedir.
Yargıtay’ın çeşitli kararlar vesilesiyle genel olarak yaptığı tanım da buna paraleldir: Ör- neğin, Hukuk Genel Kurulu'nun emsal kararlarında belirtildiği ve benimsendiği üzere , “alacağın gerçek miktarı belli ve sabit ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte ve böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesi mümkün ise başka bir ifadeyle, borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacak likiddir."
Yargıtay'ın burada ifade ettiği, “borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise” ölçütü çok önemlidir. Burada dile getirilen borçlunun “yalnız başına” tespiti hususu, alacağın ve miktarının borçlu tarafından bütün unsurları ile bilinebilir (hesap edilebilir) olması ve bu konuda alacağın tespiti için ayrıca yargılama yapılmasına gerek olmaması anlamındadır.
Alacağın likid olması bakımından “alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması" da şart değildir.
Açıklamalar doğrultusunda; takibe konu alacağın likit ve belirlenebilir olduğu, yine davalının hakkındaki icra takibine haksız olarak itiraz ederek durmasına neden olduğu da dikkate alınarak asıl alacağın % 20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine miktar itibari ile kesin olarak karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
-Davalının ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 17.607,42 TL asıl alacak ile takip tarihine kadar işlemiş 577,43 TL olmak üzere toplam 18.184,85 TL üzerinden devamına, asıl alacak olan 17.607,42 TL'ye takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
-Asıl alacak olan 17.607,42 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.242,21-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 237,32-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.004,89-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 18.184,85-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 1.464,78-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 237,32-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 237,32TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Davacı tarafından yapılan; 13.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 233,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 13.233,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 12.246,55-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davada haklı çıkma oranına göre 98,40-TL'sinin davacıdan, 1.221,60-TL'sinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
8-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı okunup usulüne uygun anlatıldı.04/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır