T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/247
KARAR NO:2024/30
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:09/04/2022
KARAR TARİHİ:15/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı doyasından başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, bu nedenlerle itirazın iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin davacıya davaya konu takibe ilişkin veya başkaca herhangi bir borcu bulunmadığını, davacının iddiasının aksine davalı şirketin ödemediği geçiş ücreti bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının UYAP sureti, HGS hesap hareketleri dökümü dosya içerisine alınmıştır.
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 1.557,50 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dosya otoyol geçiş ücretleri ve cezaları konusunda uzman bilirkişiye tevdii olunmuş, düzenlenen 15/05/2023 tarihli rapor ile; 22 adet geçişten toplam tutarı 132,50 TL olan 12 adet geçişin ihlalli geçiş olduğu,
toplam tutarı 1.425,- TL tutan 10 adet geçişlerin ihlalli olduğu konusunun ispata muhtaç olduğu, araçların mülkiyetinin davalıya ait olduğunun tespiti gerektiği, davalı tarafından araçlara tanımlı HGS/OGS cihazının bulunduğu ve geçiş anında yeterli bakiye bulundurulduğu konusunda ispat yükümlülüğünü yerine getirmediği, İhlalli geçiş yapan araçların mülkiyetinin davalıya ait olduğunun dosya muhteviyatından tespit edilemediği, bu hususun tespit edilmesi halinde davacının davalıdan alacağının 132,50 TL olacağı, 132,50 TL asıl alacak tutarına 07.09.2021 takip tarihinden tahsil tarihine kadar TCMB tarafından açıklanan değişken oranlarda talebe istinaden avans faizi talep edilebileceği belirtilmiştir.
Türkiye Noterler Birliğinden dava konusu araçların trafik tescil kayıtları getirtilerek taraf itirazları da irdelenmek suretiyle ek rapor tanzimi için dosya yeniden bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 13/10/2023 tarihli raporda; listede bulunan 22 adet geçişin tamamının ihlalli olduğunun davacı tarafından belgelendiği, araçların mülkiyetinin davalıya ait olduğunun Noterler Birliği tarafından teyit edildiği, davalının da aksine bir beyanının bulunmadığı,
davalı tarafından ihlalli geçişe konu araçlara tanımlı HGS/OGS cihazının bulunduğu ve geçiş anında yeterli bakiye bulundurulduğu konusunda ispat yükümlülüğünü yerine getirmediği, davacının davalıdan 07.09.2021 takip tarihi itibarı ile alacağının takip talebinde olduğu gibi 1.557,50 TL olduğu, 1.557,50 TL asıl alacak tutarına 07.09.2021 takip tarihinden tahsil tarihine kadar TCMB tarafından açıklanan değişken oranlarda talebe istinaden avans faizi talep edilebileceği belirtilmiştir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, icra takip dosyası, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı adına kayıtlı bulunan araçların işletme hakkı davacıya ait köprü ve otoyolları kullanması nedeniyle ihlalli geçişlerinden doğan alacağın tahsili amacıyla davacı tarafından başlatılan icra takibine davalının itirazı noktasında toplanmaktadır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.
",
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. OSG cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür.
Diğer yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “hukuki sorumluluğa” ilişkin 85.maddesi 1.fıkrasına göre: “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bir teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olurlar.”
85.maddenin son fıkrasına göre de “İşleten, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.”
Yasa’daki tanımlara göre, trafik kazalarından “tehlike sorumluluğu” ilkesince sorumlu olan ve sürücü ile yardımcı kişilerin kusurundan “kendi kusuru gibi” sorumlu tutulan işletenler arasında Araç sahibi-işleten KTK Aracın uzun süreli kiralanması, ariyet veya rehin alınması gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişiler sayılmış olup, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi nedeniyle araç malikinin işleten olarak sorumlu olmayacağına ilişkin düzenlemenin dava konusu otoyol geçiş ücreti ve cezalarından araç malikinin sorumluluğunu kaldırmayacağı açıktır.
Açıklanan nedenlerle ve özellikle köprü ve otoyollar ile ilgili geçişleri düzenleyen kanun ve ilgili mevzuat hükümleri ile yasal düzenlemeler çerçevesinde, kabul edilen alacağın likit bilinebilir olması nedeniyle icra inkar tazminat talebinin kabulü aynı yasal düzenlemeler çerçevesinde ise ihlalli geçiş yapan ve geçiş ücretini yasal sürede ödemeyen davalı araç malikinin ise geçiş ücretiyle birlikte ceza tutarını ödemekle mükellef olduğundan;
Somut olayda mahkememizce yaptırılan bilirkişisi incelemesi ile, davalıya ait araçlarla 01/06/2021-01/08/2021 tarihleri arasında 22 adet ihlalli geçişlerinin tespit edildiği, davalı araçlarında HGS cihazının bulunduğu ve geçiş anında yeterli bakiye bulundurulduğu konusunda ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediği, 25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan; 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile değiştirilmiş olan; "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanabileceği, davacının ödenmeyen geçiş ücreti ve bunun 4 katı olan cezası ile birlikte toplam 1.557,50 TL talep edebileceği, dava konusu araçların geçiş ücretlerinin davalı yana ait banka hesabından veya kredi kartı hesabından tahsil edildiğine, otomatik ödeme talimatı verildiğine dair bir belgeye rastlanmadığı, davalı tarafından borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin de sunulmadığı, davacının 1.557,50 TL alacaklı olduğunun kabulü gerektiği, işbu alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan takibe davalının itirazının haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile; davalının....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin takip talebindeki miktar ve şartlarla aynen devamına, alacak likit (belirlenebilir) olduğundan İİK 67/2 md uyarınca 1.557,50 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın İPTALİ ile, takibin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen DEVAMINA,
2-İİK. 67/2. Maddesi uyarınca asıl alacağın %20’si oranında (311,50-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 346,90 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 1.557,50 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti, tebligat, posta masrafları olmak üzere toplam 810,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, Ayrıca davacı tarafından dava açılırken yatırılan 80,70 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı okunup usulüne uygun anlatıldı. 15/01/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır