T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/277
KARAR NO:2023/795
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:30/11/2020
BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
...ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ :15/08/2023
KARAR TARİHİ:04/12/2023
....Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı 17/11/2021 tarihli görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilen ve yukarıda yazılı esas sırasında kayıt edilen asıl dava ve birleşen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ütü paket işi yaptığını, davacıya haksız ve hukuka aykırı bir borç tahakkuk ettirildiğini, tutanakta yanlış tespitler ve teknik hatalar yapılmış olduğundan orantısız bir cezanın söz konusu olduğunu, davacının kullandığı elektriğin bedelini ödemekte olup kaçak elektrik kullanmadığını, işyerinde elektrik sayacının da takılı bulunduğunu, işyerinin bulunduğu yer meskun mahal olup bu kadar güçte elektrik kullanmasının mümkün olmadığını, kaldı ki kaçak elektrik tutanağında amper yazılmadığını, tutanağın usulsüz ve çelişkili olduğunu, davalının davacının hiçbir borcu yokken 206.695 TL kaçak elektrik ve eksik tüketim bedeli tahakkuk ettirdiğini, bu nedenlerle ... seri numaralı 13/10/2020 tarihli tutanağın iptali ile davalıya 206.695 TL borçlu olmadığının tespitine, dava sonuna kadar davalının davacı hakkında takip yapmasının ihtiyaten durdurulmasına veya icra takibi başlatılması halinde takibin teminatsız, aksi halde belirlenecek teminat karşılığında durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
....Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/12/2020 tarihli ara kararı ile, davacı iddialarının yargılamayı gerektirdiği, ispat koşulunun bulunmadığı anlaşıldığından davacının tedbir talebinin reddine karar verildiği, karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğu, İstanbul BAM 3.Hukuk Dairesinin 2021/255 esas, 2021/276 karar sayılı 04/02/2021 tarihli ilamı ile, tedbir talebinin kabulü ile, İİK 72/3 maddesi gereğince davaya konu fatura bedelinin %15'i oranında teminat mukabilinde davalı tarafından davacı aleyhine icra takibi yapılmasının önlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle husumet itirazlarının olduğunu, davanın ayrı tüzel kişiliği haiz dağıtım şirketi olan ... aleyhine ikame edilmesi gerektiğini, dava konusu kaçak elektrik tespit tutanağı ile tahakkuk belgelerinin de ... tarafından düzenlendiğini, davada her iki tarafta tacir olup dava konusu her iki tarafında ticari işletmesini ilgilendirdiğinden görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, bu nedenlerle öncelikle davanın husumet yokluğu, görev ve arabuluculuk dava şartı eksikliği nedeniyle davalı şirket yönünden husumetten reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 22/02/2021 havale tarihli dilekçesi ile, davalı ile ... arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan ...'ın davaya davalı olarak dahil edilmesini talep etmiştir.
Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davada taraf olmayan davalının sonradan davaya ithal edilmesi ve hakkında karar verilmesinin mümkün olmadığını, dahili davalı şirket ile davalı şirketin ayrı tüzel kişiliklere sahip olduğunu, dahili davalı şirket elektriğin dağıtım işi ile iştigal etmekte iken davalı şirketin elektrik satım işini yürüttüğünü, davalı şirket ile dahili davalı şirket arasında iddia edildiği gibi zorunlu dava arkadaşlığı olmadığını, davalı şirket hakkında usulünce açılmış bir dava ve dahili davalı şirketin bu davada taraf sıfatı olmadığını, taraf sıfatını kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığını, görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, dahili davalı şirket tarafından davacının kaçak elektrik kullandığının tespit edilerek yapılan tespit ve hesaplamaların Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 ve devamı maddelerine uygun olarak tahakkuk yaptırıldığından yapılan hesaplanın mevzuata uygun olduğunu, şirket personellerince kaçak elektrik kullanımının tespiti üzerine tutulan tutanakların yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olup davacının kaçak elektrik kullanmadığını ispatlayacak herhangi bir sunamadığını, ayrıca şirket elemanları tarafından harici hattın videoya kaydedildiğini, yapılan tespit içeriğine göre 13/10/2020 tarihinde kaçak kontrol ekipleri tarafından yapılan incelemede harici hat vasıtasıyla tesisata kayıtlı sayaç haricinde kaçak elektrik kullanımı yapıldığı tespit edilerek H/35001sayılı tutanak tutulduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; davalının kullanımında olan tesisatta kurum tarafından yapılan kontrolde kare boattan harici hat çekilerek sigorta vasıtası ile kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini ve zabit tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği 13/10/2020 tarih ve H/... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı tanzim edildiğini, yönetmeliğin ilgili maddelerine uygun olarak 124.221,76 TL tutarında kaçak elektrik tüketim tahakkuku ve 82.573,86 TL tutarında kaçak elektrik ek tahakkuku yapıldığını, kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 212.028,93 TL'nin tahsili amacıyla ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası açıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, bu nedenlerle öncelikle davalının taşınır, taşınmaz malları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerinde İİK m.257 gereğği dava ve takip kesinleşinceye kadar teminatsız veya uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 05/09/2023 tarihli ara kararı ile, asıl dava dosyasında davacı ...'nın tedbir talebi istinaf mahkemesince kabul edildiğinden ayrıca uyuşmazlık konusu yargılamaya muhtaç olduğundan birleşen dosya davacısı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı birleşen dosya davacısı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmakla İstanbul BAM 3.Hukuk Dairesinin 2023/3043 esas, 2023/2962 karar sayılı 12/10/2023 tarihli ilamı ile, birleşen dosya davacısının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
CEVAP: Birleşen dosya davalısı ... cevap dilekçesinde özetle; davanın bir yıllık hak düşürücü süre geçirildikten sonra açıldığını, birleştirme kararına itiraz ettiklerini, hem Gaziosmanpaşa 8.Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/298 esas sayılı dosyasından hemde mahkememiz dosyasından alınan bilirkişi raporları ile davalının usulsüz bir tutanak tuttuğu ve usulsüz faturalandırma yaptığının tespit edildiğini, bu nedenlerle davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, elektrik faturası, resimler, kaçak elektrik kullanımına itiraz dilekçesi, kaçak elektrik kullanım tutanağı, ... kayıtları, davacı ...'ya ait vergi dairesi kayıtları, ticaret sicil kayıtları, kaçak elektrik tahakkuk fişi, kaçak kullanımı gösterir video kaydı, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının UYAP sureti dosya içerisine alınmıştır.
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; ... tarafından ... aleyhine 206.695,62 TL asıl alacak, 4.519,75 TL işlemiş faiz, 813,56 TL temerrüt faizin gider vergisi olmak üzere toplam 212.028,93 TL üzerinden takip başlatıldığı, ...'nın itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce elektrik mühendisi bilirkişi refakatinde 03/11/2022 tarihinde mahallinde keşif yapılmış, düzenlenen 26/05/2023 tarihli raporda; tutanak öncesi (harici hat çekilerek kullanıldığı iddia edilen dönem) günlük tüketim ortalaması (6,03 kwh/gün) ile tutanak sonrası sayaç bağlantıları düzeltildikten sonraki günlük tüketim ortalaması (98,92 kwh/gün) arasında bariz fark olduğu, yine, tutanak öncesi günlük tüketim ortalaması (6,03 kwh/gün) ile tespit edilen güce göre mahalde tüketilebilecek elektrik miktarı (291,07 kwh/gün) arasında da bariz fark bulunduğu, açıklanan nedenlerle, tutanak tarihi itibariyle harici hat çekilerek kaçak elekirik kullanıldığı kanaatine varıldığı, bu tespitin aynı zamanda, davalı kurumun 180 gün kaçak + 180 gün kaçak ek tahakkukundan davacı tarafı sorumlu tutabileceği kanaatinin oluşmasına hasıl olduğu, davalı kurumca mevzuat gereği 12 aydan daha fazla geriye gidilerek hesaplama yapılamadığı, halbuki davacının tutanak tarihinden 2 yıl önceki ortalama tüketimlerinin dahi düşük olduğu, hesaplamaların davalı kurumdan tek farkının kaçak ve kaçak ek tahakkuklarında dikkate alınan güç değerinin düşürülmesi olduğunu, davacının tüketimleri üzerinden güç tespit değerlendirilmesi yapıldığını, en doğru sonuç bu olup böylece şayet güç değerine itiraz bir makine var ise veya makine bulunmasına rağmen kullanıyorum/kullanmıyorum, az kullanıyorum/çok kullanıyorum şeklindeki tüm itirazların önüne geçildiğini, mevzuat hükümleri dava konusu kaçak ve kaçak ek tahakkukları için tek tek uygulanarak değerlendirme yapıldığında davacı tarafça 84.722,55 TL menfi tespit talep edebileceği sonuç ve kanaati belirtilmiştir.
Asıl dava, davacı iş yerinde kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan menfi tespit , birleşen dava aynı faturaya dayalı itirazın iptali davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... yetkililerince davacının ütü paket alanında faaliyet gösterdiği işyerinde 13/10/2020 tarihinde harici hat çekilerek kaçak elektrik kullanıldığının tespit edilerek tutanak altına alındığı ve dava adına 124.221,76 TL kaçak tahakkuku + 82.473,86 TL kaçak ek tahakkuku olmak üzere toplam 206.695,62 TL kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuk ettirildiğini, teknik bilirkişi tarafından yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde davacının tutanak öncesi harici hat çekilerek elektrik kullandığı iddia edilen dönemdeki günlük tüketim ortalaması 6,03 kwh/gün ile tutanak sonrası sayaç bağlantıları düzeltildikten sonraki günlük tüketim ortalaması 98,92 kwh/gün olup arada bariz fark bulunduğu, yine tespit edilen güce göre mahalde tüketilebilecek elektrik miktarı 291,07 kwh/gün olup tutanak öncesi günlük tüketim oralaması ile arasında bariz fark bulunduğu, dolayısı ile davacının tutanak tarihi itibarı ile kaçak elektrik kullandığı sabittir. Davacının tutanak sonrası sayacın bağlantıları düzeltildikten sonraki günlük tüketim ortalamasının davalı kurumca iddia edilen gücün çekildiğini desteklemediği tespit edilmekle davacının tüketimleri üzerinden güç tespit değerlendirmesi yapılarak uzman bilirkişi tarafından Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca yapılan hesaplamalar ile davacının 51528.96 kwh'lik tüketime tekabül eden 73.304,45 TL tutarındaki kaçak tahakkukundan, 48.668,62 TL kaçak ek tahakkukundan sorumlu tutulabileceği tespit edilmiştir. Buna göre asıl davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı ... tarafından adına düzenlenen faturalar sebebiyle 84.722,55 TL borçlu olmadığının tespitine, davacı lehine şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine, yine ihtiyati tedbir kararının uygulanmamış olması nedeniyle davalı lehine kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Buna göre birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyası yönünden birleşen dosya davacısı ...'ın davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, birleşen dosya davalısı ... tarafından ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında yapılan itirazın 121.973,07 TL asıl alacak, 1.370,11 TL işlemiş faiz ve 246,62 TL KDV olmak üzere toplam 123.589,80 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına, öte yandan, kabul edilen miktar likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen asıl alacak bedeli üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
Öte yandan her ne kadar asıl dosyada davacı tarafından davalı ... Satış A.Ş.'ye dava açılmış ise de, davada sıfat; tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf sıfatı (husumet); maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Dava şartı olan taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.
... A.Ş.; abonelik verilmesi, elektriğin perakende satışı alanında faaliyet gösteren EPDK kararı ile kurulmuş ayrı bir tüzel kişiliğe haiz perakende satış şirketidir. Abonelik sözleşmelerine dayalı normal elektrik tüketim faturalarından kaynaklı uyuşmazlıkların muhatabıdır. Elektrik dağıtım işi ise, ... A.Ş. tarafından gerçekleştirildiğinden kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan uyuşmazlıklarda husumetin ... A.Ş.’ne yöneltilmesi gerekmektedir. Somut olayda davacı, kaçak elektrik kullanımı kaynaklı tarafına tahakkuk ettirilen faturalar nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Eldeki davanın muhatabının ... A.Ş. Olduğu anlaşıldığından davalı ... A.Ş.yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-ASIL DAVADA, Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, davalı ... tarafından 13.10.2020 tarih ve H/... seri no'lu kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden davacı adına düzenlenen kaçak tahakkuk bedeli 27.10.2020 tarihli 124.221,76-TL tutarlı ... ve kaçak ek tahakkuk bedeli 27.10.2020 tarihli 82.473,86 -TL tutarlı DA ... seri no'lu faturalar sebebiyle davacının davalı (...) kuruma 84.722,55 TL miktarında borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
1-a)Şartları oluşmadığından İİK 72/5 uyarınca davacı lehine kötüniyet tazminatı talebine hükmedilmesine yer olmadığına,
1-b)İİK 72/4 mad uyarınca İhtiyati Tedbir kararının uygulanmamış olması nedeniyle davalı lehine kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
1-c)Davalı ... A.Ş. Yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-BİRLEŞEN 5.ATM'NİN ... sayılı dosyası yönünden, davacının davasının KISMEN KABUL - KISMEN REDDİ ile, davalı ... tarafından ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile, takibin 121.973,07 TL asıl alacak, 1.370,11-TL işlemiş faiz ve 246,62-TL KDV olmak üzere toplam 123.589,80-TL üzerinden itirazın iptali ile takibin bu miktar üzerinden takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-İİK'nun 67/2. Maddesi uyarınca hükmedilen asıl alacak bedeli olan 121.973,07 TL'nin %20'si oranında olmak üzere 24.394,61-TL icra inkar tazminatına hükmedilmesine, bunun davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Asıl dava yönünden;
a)Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 5.787,39 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.529,84 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.257,55 TL harcın davalı-birleşen dosya davacısı ...'dan alınarak hazineye irad kaydına,
b)Davacı-birleşen dosya davalısı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı-birleşen dosya davacısı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
c)Davalı-birleşen dosya davacısı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T görehesaplanan 19.515,59 TL vekalet ücretinin davacı-birleşen dosya davalısı ...'dan alınarak davalı-birleşen dosya davacısı ...'a ödenmesine,
d)Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacı-birleşen dosya davalısı ...'dan alınarak davalı ...'a ödenmesine,
e)Davacı-birleşen dosya davalısı ... tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 3.529,84 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.584,24 TL harcın davalı-birleşen dosya davacısı ...'tan alınarak davacıya ödenmesine,
f)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 557,45 TL'sinin davalı-birleşen dosya davacısı ...'dan, 802,55 TL'sinin davacı-birleşen dosya davalısı ...'dan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
5-Birleşen dava yönünden;
a)Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 8.442,41 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.560,79 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.881,62 TL harcın birleşen dosya davalısı ...'dan alınarak hazineye irad kaydına,
b)Birleşen dosya davacısı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 19.774,37 TL vekalet ücretinin birleşen dosya davalısı ...'dan alınarak birleşen dosya davacısı ...'a verilmesine,
c)Birleşen dosya davalısı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin birleşen dosya davacısı ...'tan alınarak birleşen dosya davalısı ...'ya ödenmesine,
d)Birleşen dosya davacısı ... tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 2.560,79 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.830,64 TL harcın birleşen dosya davalısı ...'dan alınarak birleşen dosya davacısı ...'a ödenmesine,
e)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 1.818,62 TL'sinin davacı-birleşen dosya davalısı ...'dan, 1.301,38 TL'sinin davalı-birleşen dosya davacısı ...'dan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
6-Davacı-birleşen dosya davalısı ... tarafından sarf edilen ve dosyaya yansıyan bilirkişi, keşif, tebligat, müzekkere gideri 2.945,80 TL yargılama giderinin kısmen kabul ve red oranına göre yapılan hesaplaması neticesinde 1.218,22 TL'sinin davalı-birleşen dosya davacısından alınarak davacı-birleşen dosya davalısına ödenmesine,
7-Davalı-birleşen dosya davacısı ... tarafından sarf edilen ve dosyaya yansıyan 170 TL yargılama giderinin kısmen kabul ve red oranına göre yapılan hesaplaması neticesinde 99,69 TL'sinin davacı-birleşen dosya davalısından alınarak davalı-birleşen dosya davacısına ödenmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 04/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır